58 Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội Số 305+306 - 2016 59PGS.TS ĐẶNG HỒNG MINH PGS.TS Đặng Hồng Minh Trường Đại học Giáo dục, ĐHQGHN và một nhĩm các nhà khoa học quốc tế đã hợp tác ngh
Trang 158 Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội Số 305+306 - 2016 59
PGS.TS ĐẶNG HỒNG MINH
PGS.TS Đặng Hồng Minh
(Trường Đại học Giáo dục,
ĐHQGHN) và một nhĩm các nhà
khoa học quốc tế đã hợp tác
nghiên cứu về vấn đề sức khoẻ
tâm thần ở các nước đang phát
triển, chậm phát triển và cùng
xuất bản chung cơng trình Các
ưu tiên nghiên cứu theo khu
vực về rối loạn não và rối loạn
hệ thần kinh (Regional Research
Prioproties in Brain and Nervous
System Disorders), xuất bản trên
Nature số 527, ngày 19/11/2015
Để vượt qua được những khĩ
khăn chung của mơi trường
KHXH trong nước và cĩ cơng
bố quốc tế, theo PGS.TS Đặng
Hồng Minh, việc tham gia vào
một nhĩm nghiên cứu chung
cùng với các học giả nước ngồi
là hết sức cần thiết.
Khi tham gia vào một nhĩm nghiên cứu cĩ chuyên gia quốc
tế, nhà khoa học xã hội (KHXH) nhận được sự giúp đỡ về mặt chuyên mơn sâu cho tới những hỗ trợ đơn giản nhất về tài liệu,
cơ sở dữ liệu nghiên cứu (database) Khi xác định chủ đề nghiên cứu,
sự quan tâm của các nhà nghiên cứu quốc tế trong nhĩm như là một phép thử trong việc xác định chủ đề nghiên cứu cĩ phù hợp với sự quan tâm của cộng đồng khoa học quốc tế và ý nghĩa khoa học quốc tế hay khơng Ví dụ khi nghe mình trình bày một vấn đề nghiên cứu đặc thù ở Việt Nam, nếu họ thấy hấp dẫn thì cĩ nghĩa là chủ đề đĩ cĩ thể sẽ hấp dẫn cộng đồng khoa học nước đĩ Ngược lại, nếu họ nĩi là họ khơng thấy nghiên cứu đấy cĩ điểm nào đáng quan tâm, cĩ thể vì người ta làm nhiều rồi hoặc khơng đĩng gĩp gì cho khoa học thế giới, cĩ nghĩa là
sẽ khơng thuyết phục được các độc giả cũng như học giả quốc tế Khi
đã xây dựng đề cương nghiên cứu, các chuyên gia khác trong nhĩm sẽ cùng phân tích, phản biện lại ý tưởng của nhà KHXH Việt Nam để giúp chúng ta xây dựng nghiên cứu tốt hơn Đồng thời, những gĩp ý của họ trong quá trình thiết kế nghiên cứu cũng sẽ giúp chúng ta cĩ nghiên cứu chặt chẽ hơn, tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế cả về mặt thể thức cũng như nội dung Họ cũng sẽ sẵn sàng cung cấp tài liệu, cơ sở
dữ liệu miễn phí vì họ hiểu rằng hầu như nhà KHXH ở các nước chậm phát triển khơng đủ tiền để mua các tài liệu này
Khơng quá khĩ để tham gia vào các nhĩm nghiên cứu cĩ chuyên gia quốc tế bởi hiện nay các nước phát triển cĩ nguồn ngân sách tương đối lớn cho hỗ trợ nghiên cứu với các nước đang phát triển và chậm NHỮNG LỢI ÍCH TRONG VIỆC THAM GIA NHÓM NGHIÊN CỨU
CÓ CHUYÊN GIA QUỐC TẾ
Trang 258 Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội Số 305+306 - 2016 59
K hông gian H ọc thuật
phát triển Nhà khoa học từ các nước phát triển cũng cần cĩ đối tác từ phía Việt Nam để nghiên cứu, khi ấy họ sẽ tìm thơng tin về chủ
đề nghiên cứu của mình và về mình trên mạng internet Tuy nhiên người nghiên cứu KHXH phải đáp ứng được các tiêu chí gồm sự hiểu biết, niềm đam mê về chủ đề nghiên cứu và năng lực ngoại ngữ Về chủ đề nghiên cứu, mình phải cho họ thấy được mức độ hiểu biết sâu từ lý thuyết, phương pháp luận cho tới
cơ sở thực tiễn để cĩ thể thảo luận học thuật được với họ trên nền tảng am hiểu về chủ đề
đĩ Tức là mình phải cĩ gì đĩ để đảm bảo “hai bên cùng cĩ lợi” - nguyên tắc win – win, họ cũng phải nhận thấy sẽ được gì trong hợp tác với mình Nếu mình khơng biết gì hết thì họ sẽ khơng cịn hứng thú làm việc với mình
Cĩ khá nhiều học giả nước ngồi quan tâm đến KHXH Việt Nam nhưng hiện nay trong các trường đại học nghiên cứu, khơng phải ai cũng quan tâm đến nghiên cứu hoặc cĩ đủ hiểu biết
kỹ lưỡng về chủ đề nghiên cứu để chia sẻ với các chuyên gia quốc tế Ví dụ, trường mình là một đại học cĩ nhiều chuyên gia nước ngồi đến nhưng cĩ rất nhiều chuyên gia đến rồi đi,
bởi vì khi họ trình bày và hỏi về các chủ đề nghiên cứu thì phía ta nĩi rất chung chung, khi đĩ các chuyên gia kia cũng chỉ thấy mơ hồ
và như vậy, sẽ khĩ cĩ thêm chia sẻ để cùng nghiên cứu chung
Khuyến khích nghiên cứu và cơng bố quốc
tế trong KHXH ở Việt Nam là rất cần thiết, nhưng tơi cũng đặt câu hỏi ngược lại rằng, các kết quả trong những cơng bố quốc tế ấy
cĩ được lắng nghe, đưa vào chính sách hay khơng? Ví dụ: Đã từ lâu, thơng qua các cơng
bố quốc tế của mình, tơi đưa ra kiến nghị, phải hỗ trợ sức khoẻ tâm thần cho trẻ em ở các trường học, trong đĩ phải nâng cao năng lực nhận biết các vấn đề về sức khoẻ tâm thần của giáo viên Nhưng các kiến nghị đĩ khơng được lắng nghe, khơng được sử dụng Khi khơng được sử dụng thì nhà nghiên cứu sẽ khơng cĩ động lực để khám phá tiếp Nĩi thật
là ở Việt Nam, cơng bố quốc tế về KHXH cũng chỉ để cơng bố thơi Cịn hầu như các nhà làm chính sách khơng mấy quan tâm đến các phát hiện, đề xuất từ các cơng bố quốc tế của nhà khoa học để xây dựng chính sách
PGS.TS Đặng Hồng Minh