DSpace at VNU: Vấn đề xây dựng nông thôn mới trên kênh truyền hình VTC16 ( Khảo sát 2 chương trình truyền hình: " Nông thôn chuyển động" và " Sao Thần nông" từ 6 2014 - 6 2015)

DSpace at VNU: Vấn đề xây dựng nông thôn mới trên kênh truyền hình VTC16 ( Khảo sát 2 chương trình truyền hình: " Nông t...

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

===========

NGUYỄN THỊ ANH

VẤN ĐỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN KÊNH

TRUYỀN HÌNH VTC 16 (Khảo sát 2 chương trình truyền hình:“Nông thôn chuyển động” và “Sao

Thần Nông” từ 6/2014 – 6/2015)

LUẬN VĂN THẠC SỸ Chuyên ngành: Báo chí học

Hà Nội - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

===========

NGUYỄN THỊ ANH

VẤN ĐỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN KÊNH

TRUYỀN HÌNH VTC 16

(Khảo sát 2 chương trình truyền hình: “Nông thôn chuyển động” và “Sao

Thần Nông” từ tháng6/2014 – 6/2015)

LUẬN VĂN THẠC SỸ Chuyên ngành: Báo chí học

Mã số: 60320101

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Nguyễn Thị Minh Thái

Hà Nội - 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình khoa học của riêng tôi được thực hiện sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái Tài liệu và số liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực và đáng tin cậy Những kết quả

nghiên cứu khoa học trong luận văn "Vấn đề xây dựng Nông thôn mới trên

kênh truyền hình VTC16” chưa được công bố ở bất cứ công trình khoa học

nào

TÁC GIẢ

NGUYỄN THỊ ANH

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc nhất đối với PGS TS Nguyễn Thị Minh Thái, người đã gợi lên ý tưởng, cụ thể hóa đề tài, tạo mọi điều kiện tiếp cận tài liệu, tận tình hướng dẫn khoa học để tôi có thể hoàn thành luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ quý báu của Ban chỉ đạo quốc gia về xây dựng Nông thôn mới; tập thể cán bộ lãnh đạo, biên tập viên, phóng viên của kênh truyền hình VTC16; đặc biệt là các biên tập viên, phóng viên

trực tiếp thực hiện hai chương trình mà tôi khảo sát là “Nông thôn chuyển

động” và “Sao Thần Nông” đã tạo mọi điều kiện để tôi có thể tiếp cận tư liệu

và tìm hiều quá trình sản xuất chương trình phục vụ cho luận văn thạc sĩ về

“Vấn đề xây dựng Nông thôn mới trên kênh VTC16”

Tôi cũng bày tỏ lòng biết ơn các nhà quản lý, lãnh đạo các ngành và các đơn vị liên quan; bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã động viên, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất về tinh thần, vật chất, về kiến thức chuyên môn để tôi

có thể theo học cao học và hoàn thành luận văn này

Đặc biệt, xin bày tỏ lòng biết ơn đối với các thầy, cô giáo ở Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn quốc gia – những người đã trực tiếp giảng dạy, bồi dưỡng cho tôi một cách toàn diện về kiến thức cũng như nhân cách trong quá trình học tập; tạo mọi điều kiện để tôi thực hiện và bảo vệ luận văn

TÁC GIẢ

NGUYỄN THỊ ANH

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

GS.TS: Giáo sư, Tiến sỹ

ND-NN-NT: Nông dân, nông nghiệp, nông thôn

NTM: Nông thôn mới

CĐSX: Chỉ đạo sản xuất

TCSX: Tổ chức sản xuất

TNND: Trách nhiệm nội dung

TNSX: Trách nhiệm sản xuất

KTV: Kỹ thuật viên

NXB: Nhà xuất bản

THKTS: Truyền hình kỹ thuật số

BTT&TT: Bộ Thông tin và Truyền thông

BNN&PTNT: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

IPSARD: Viện Chính sách Chiến lược Phát triển nông nghiệp, nông thôn VTC 16: Kênh truyền hình Nông nghiệp - Nông thôn

VTV: Đài truyền hình Việt Nam

ĐBSCL: Đồng bằng sông Cửu Long

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

defined

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined 4.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

defined

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài Error! Bookmark not defined

7 Bố cục của luận văn Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI VÀ VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ TRONG VIỆC XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Error! Bookmark not defined 1.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined

1.1.1 Nông nghiệp Error! Bookmark not defined 1.1.2 Nông dân Error! Bookmark not defined 1.1.3 Nông thôn Error! Bookmark not defined 1.1.4 Nông thôn mới Error! Bookmark not defined 1.1.5 Văn hóa Error! Bookmark not defined 1.1.6 Văn hóa nông nghiệp Error! Bookmark not defined 1.1.7 Báo chí Error! Bookmark not defined 1.1.8 Truyền hình Error! Bookmark not defined 1.1.9 Chương trình truyền hình Error! Bookmark not defined

1.2 Xây dựng nông thôn mới ở Việt NamError! Bookmark not defined

1.2.1 Chủ trương và những vấn đề chung Error! Bookmark not defined 1.2.2 Nguyên tắc xây dựng nông thôn mới Error! Bookmark not defined

1.2.3 Mục tiêu xây dựng nông thôn mới Error! Bookmark not defined 1.2.4 Trình tự các bước tiến hành xây dựng nông thôn mới Error!

Bookmark not defined

1.2.5 Bộ tiêu chí về nông thôn mới Error! Bookmark not defined

1.2.6 Sự khác biệt giữa xây dựng nông thôn trước đây với xây dựng nông

thôn mới Error! Bookmark not defined

1.3 Vai trò, nhiệm vụ của báo chí trong sự nghiệp xây dựng nông thôn mới Error! Bookmark not defined 1.4 Nhu cầu cần được truyền hình một cách chuyên biệt về vấn đề xây dựng Nông thôn mới ở Việt Nam Error! Bookmark not defined 1.5 Tính hiệu quả của ngôn ngữ truyền hình khi truyền thông về vấn

đề xây dựng Nông thôn mới Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THÔNG TIN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN HAI CHƯƠNG TRÌNH “NÔNG THÔN CHUYỂN ĐỘNG” VÀ “SAO THẦN NÔNG” CỦA KÊNH TRUYỀN HÌNH VTC16 Error! Bookmark not defined 2.1 Kênh truyền hình chuyên biệt về Nông nghiệp- Nông thôn VTC16 Error! Bookmark not defined

defined

defined

defined

2.1.4 Chương trình “Sao Thần Nông” Error! Bookmark not defined

2.2 Tổ chức thông tin trên VTC16 Error! Bookmark not defined

2.2.1 Sản xuất dạng bản tin và chuyên mục Error! Bookmark not defined

2.2.2 Phương thức sản xuất chương trình Error! Bookmark not defined

2.3 Phân tích thực trạng vấn đề xây dựng nông thôn mới trên 2 chương trình

“Nông thôn chuyển động” và “Sao Thần nông” của kênh VTC16 Error! Bookmark not defined

2.3.1 Định dạng chương trình “Nông thôn chuyển động” Error!

Bookmark not defined

2.3.2 Định dạng chương trình “Sao Thần nông”Error! Bookmark not

defined

2.4 Phân tích nội dung và hình thức của Chương trình “Nông thôn chuyển động” và “Sao Thần Nông” trong việc tuyên truyền về vấn đề xây dựng Nông thôn mới Error! Bookmark not defined

2.4.1 Khảo sát chung về một số chương trình tiêu biểuError! Bookmark

not defined

2.4.2 Nội dung, hình thức và mức độ tiếp nhận của công chúng trên hai

chương trình khảo sát Error! Bookmark not defined

2.5 Hiệu quả và hạn chế của các chương trình tuyên truyền về vấn đề Xây dựng Nông thôn mới trên kênh VTC16Error! Bookmark not defined

2.5.1 Thành công Error! Bookmark not defined 2.5.2 Hạn chế: Error! Bookmark not defined

Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Error! Bookmark not defined

3.1 Xây dựng đội ngũ phóng viên chuyên nghiệp, hiện đại, có tình yêu sâu sắc đối với nhân dân Error! Bookmark not defined 3.2 Đổi mới công tác quản lý và tổ chức sản xuấtError! Bookmark not defined

3.3 Đổi mới về nội dung, hình thức của chương trìnhError! Bookmark not defined

3.3.1 Về đề tài Error! Bookmark not defined 3.3.2 Về tính thời sự Error! Bookmark not defined 3.3.3 Về hình thức thể hiện Error! Bookmark not defined

3.4 Tăng cường đội ngũ đội ngũ cộng tác viên là nông dân, cán bộ quản

lý, nhà khoa học Error! Bookmark not defined 3.5 Thường xuyên đổi mới trang thiết bị, công nghệ, nâng cao khả năng sử dụng phương tiện hiện đại Error! Bookmark not defined Tiểu kêt chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 2 PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1 Số lượng các Bản tin thời sự và các chương trình chuyên mục có nội dung chuyên sâu phục vụ cho xây dựng nông thôn mới được phát sóng trên kênh

VTC16 Error! Bookmark not defined Bảng 2 Phân chia tin bài theo đề tài Error! Bookmark not defined

Bảng 3: Thống kê số lượng và ngành nghề của các nhóm đối tượng khảo sát

Error! Bookmark not defined Bảng 4: Đánh giá về nguồn thông tin người dân tìm kiếmError! Bookmark

not defined

Bảng 5 Tỷ lệ người trả lời tiếp nhận đầy đủ thông tin từ các chương trình

defined

Bảng 6: Các chương trình về sản xuất nông nghiệp được nhiều nông dân yêu

thích Error! Bookmark not defined Bảng 7: Mật độ xem các chương trình trên VTC16Error! Bookmark not

defined

Bảng 8: Tỷ lệ đã xem các chương của VTC16 Error! Bookmark not defined

Bảng 9 Chương trình tạo dấu ấn trong năm 2014 với khán giả nông dân của

VTC16 Error! Bookmark not defined

1

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việt Nam vốn là một đất nước nông nghiệp, với dân số tuyệt đại đa số

là nông dân Hiện nay, sau một thời gian dài đô thị hóa và công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, thay đổi cơ cấu sản xuất, tình hình đã có nhiều chuyển biến Song, nông thôn vẫn là một địa bàn rộng lớn, nông dân vẫn là chủ yếu Theo số liệu của Tổng cục Thống kê năm 2013, trong tổng số 89,7 triệu người dân Việt Nam thì vẫn có 60,7 triệu người sống ở khu vực nông thôn (chiếm hơn 2/3 tổng dân số) Tổng diện tích cả nước 330.951 km2, đất nông nghiệp

là 262.805 km2 (chiếm tới 79,4%) bao gồm đất sản xuất nông nghiệp là 101.511 km2, đất lâm nghiệp là 153.731 km2, đất nuôi trồng thuỷ sản là 7.120 km2 và đất ở tại nông thôn là 5.496 km2 (chiếm 79,5% tổng diện tích đất ở của cả nước) Trong tổng số 51,7 triệu lao động (năm 2013) vẫn còn tới gần 24,5 triệu lao động làm việc trong khu vực nông lâm thuỷ sản (chiếm

http://www.nhandan.com.vn/kinhte/nhan-dinh/item/23204102-nong-nghiep-nong-dan-nong-thon-dang-%E2%80%9Ckhat%E2%80%9D-von.html

Sau 30 năm đổi mới, đến năm 2015 đã có khoảng 30% cư dân nông nghiệp chuyển sang phi nông nghiệp Người nông dân có nhiều ưu điểm, là động lực của cách mạng Tuy nhiên, cũng có nhiều hạn chế Cùng với người nông dân thực thụ, bộ phận nông dân khi chuyển sang giai tầng khác, khi chuyển sang cuộc sống đô thị vẫn mang theo căn cốt nông dân, mang theo lối sống, cách nghĩ của văn hóa nông nghiệp và điều này đã dẫn đến “Bi kịch của

sự phát triển” Về vấn đề này nhiều nhà nghiên cứu đã phân tích và chỉ ra bản chất của sự mâu thuẫn trong quá trình phát triển của xã hội nông thôn hiện

nay, theo PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái: “Khi định danh nền văn hóa nông

nghiệp đặc thù của người Việt, cố GS Trần Quốc Vượng đã chỉ đích tên bằng

"ba hằng số”: nông dân - nông nghiệp - nông thôn, sau này gọi tắt là "tam

nông” Trong đó, nông dân là chủ thể văn hóa nông nghiệp Việt Nam Họ

2

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1, Sách tham khảo

1 Đào Duy Anh, Việt Nam văn hóa sử cương, NXB Chính trị Quốc gia Hồ

Chí Minh, xuất bản năm 1992

2 Đào Duy Anh, Nguồn gốc dân tộc Việt Nam, NXB thế giới, xuất bản

năm 1950

3 Hoàng Anh, Việc sử dụng chất liệu văn hóa trong tác phẩm báo chí,

“Ngôn ngữ và đời sống”, NXB Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, xuất

bản năm 2001

4 Trần Văn Bính, Văn hóa xã hội chủ nghĩa, NXB Chính trị Quốc gia, xuất

bản năm 1995

5 Phạm Thị Sao Băng, Tính tương tác trên truyền hình (Tài liệu lưu hành

nội bộ) , Cao đẳng truyền hình – Đài truyền hình Việt Nam

6 Nguyễn Văn Bích, Nông nghiệp, nông thôn trước ngưỡng cửa thế kỉ XXI,

NXB Chính trị Quốc gia

Lý luận chính trị, Hà Nội, 2007

Nông dân Việt Nam, (Tài liệu báo cáo tai Đại hội Nông dân nhiệm kỳ

2016-2020)

10 Đức Dũng, Viết báo như thế nào, NXB Văn hóa thông tin, tháng 10/2003

11 Nguyễn Văn Dững, Báo chí truyền thông hiện đại – Từ hàn lâm đến đời

thường, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, 2002

12 Nguyễn Văn Dững (chủ biên), Tác phẩm báo chí tập 2, NXB Lý luận

chính trị 2006

13 Phạm văn Đình, Đỗ Kim Chung, Giáo trình kinh tế nông nghiệp, NXB

Nông nghiệp, Hà Nội, 1997

3

14 Bùi Huy Đáp – Nguyễn Điền, Nông nghiệp Việt Nam từ cội nguồn đến

đổi mới, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2006,

15 Hà Minh Đức, Cơ sở lý luận báo chí, NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội, 2002

16 Vũ Cao Đàm, Phương Pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB Giáo dục

Việt Nam

17 Hoàng Ngọc Hòa, Nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong quá trình

đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta, NXB Chính trị Quốc

gia, Hà Nội, 2008

18 Vũ Quang Hào, Ngôn ngữ báo chí, NXB Thông tấn, 2002

19 Th.s Đinh Thị Thuý Hằng, Báo chí thế giới và xu hướng phát triển, NXB

Thông Tấn, Hà Nội, 2008

20 Đinh Văn Hường, Tổ chức và hoạt động của tòa soạn, NXB Đại học

Quốc gia Hà Nội, xuất bản năm 2007

21 Vũ Quang Hào, Ngôn ngữ báo chí, NXB Đại học Quốc gia, xuất bản

năm 2001

22 Dương Xuân Sơn, Đinh Văn Hường,Trần Quang, Cơ sở lý luận báo chí

truyền thông, NXB Văn hóa thông tin, xuất bản năm 1995

23 Dương Xuân Sơn, Báo chí Truyền hình, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội,

xuất bản năm 2011

24 Dương Xuân Sơn, Các thể loại báo chí chính luận nghệ thuật, NXB Đại

học Quốc gia Hà Nội, xuất bản năm 2004

25 Trần Ngọc Thêm, Cơ sở văn hóa Việt Nam, NXB Giáo dục, xuất bản

năm 1999

26 Trần Ngọc Thêm, Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam: Cái nhìn hệ thống,

loại hình, NXB TP Hồ Chí Minh, xuất bản năm 1996

27 Trần Ngọc Thêm, Văn hóa Việt Nam đối mặt với cơ chế thị trường, trong

Tạp chí Cộng sản, số 16 (484), 1995, tr.30-40

4

28 Nguyễn Thị Minh Thái, Phê bình tác phẩm văn học nghệ thuật trên báo

chí, NXB Đại học Quốc gia

29 Nhiều tác giả, Nông thôn Việt Nam trong lịch sử, tập I-II, NXB Khoa

học, Xuất bản năm 1977

30 Phạm Thái Việt (Chủ biên) Đại cương về văn hóa Việt Nam, NXB Văn

hóa Thông tin, xuất bản năm 2002

31 Trần Quốc Vượng, Văn hóa học đại cương và Cơ sở văn hóa Việt Nam,

Nhà xuất bản (NXB) Giáo dục, xuất bản năm 2012

32 Trần Quốc Vượng, Văn hóa học đại cương và Cơ sở văn hóa Việt Nam,

Nhà xuất bản (NXB) Giáo dục, xuất bản năm 2012

33 Phạm Thái Việt, Toàn cầu hóa những biến đổi lớn trong đời sống chính

trị quốc tế và văn hóa, NXB Khoa học xã hội, xuất bản năm 2006

2, Các luận văn, công trình nghiên cứu khoa học

34 Luận văn: “Đi tìm yếu tố dân gian trong báo chí hiện đại” của Nguyễn Vân

Anh, Khoa báo chí và truyền thông, Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 1996

35 Luận văn “Vấn đề hội tụ truyền thông phục vụ nông nghiệp, nông dân,

nông thôn trên kênh VTC16” của tác giả Nguyễn Trung Đại, trường Học

viện báo chí và tuyên truyền

36 Luận văn: Đặc điểm sử dụng ngôn ngữ trong chương trình thời sự truyền

hình (qua tài liệu của Đài PT_TH Thái Nguyên), tác giả Lê Thị Nhung,

Đại Học Thái nguyên

37 Luận văn: Hình ảnh và vai trò của hình ảnh trong tác phẩm truyền hình,

Đại Học Quốc gia Hà Nội

38 “Vai trò và mối quan hệ giữa nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong

phát triển theo hướng hiện đại ở Việt Nam” – GS.TS Đỗ Hoài Nam

(Viện Khoa học xã hội Việt Nam)

39 - “Đô thị hóa ở Việt Nam – Từ góc nhìn nông nghiệp, nông thôn, nông

dân” – GS.TS Phùng Hữu Phú