GIAN NAN ĐƯỜNG ĐẾN TRƯỜNGĐể cĩ thể đến trường, hằng ngày 70 học sinh THCS ở bản Cam phải thức dậy từ lúc 4 giờ sáng, chuẩn bị sách vở, đèn, đuốc và 4h30 tập trung đầu bản để cùng nhau đi
Trang 1GIAN NAN ĐƯỜNG ĐẾN TRƯỜNG
Để cĩ thể đến trường, hằng ngày 70 học
sinh THCS ở bản Cam phải thức dậy từ lúc
4 giờ sáng, chuẩn bị sách vở, đèn, đuốc và
4h30 tập trung đầu bản để cùng nhau đi
học Chưa đầy 4 giờ sáng, chúng tơi đã
thấy vợ ơng trưởng bản Lơ Văn Dần gọi
con trai đang học lớp 6 dậy đánh răng rửa
mặt chuẩn bị đi học
Đứng ngay đầu đường vào bản, đúng 4
giờ sáng trong con ngõ xa xa đã nghe tiếng chĩ sủa vang và thấp thống những ngọn đèn pin, đuốc rồi tiếng nĩi lao xao và một nhĩm học sinh xuất hiện Các em thường chờ nhau ở đầu bản khoảng 7-8 em thành một tốp rồi cùng đi
Theo chân các em đến lớp, chúng tơi mới phần nào hiểu được những khĩ khăn, vất
vả trên đường đi tìm con chữ của những
cơ, cậu học trị nơi đây Em nào nhà cĩ
điều kiện mới được dùng đèn pin, cịn khơng đều phải dùng những cây nứa dài khơ làm đuốc soi đường Thường thì những em nam cầm đuốc đi trước dẫn đường, cịn các bạn nữ nối gĩt theo sau
Cĩ lúc giữa đường đuốc tắt, tất cả đều phải dừng lại để tìm nứa ven đường rồi dùng chân dẫm lên cho đầu ống nứa vỡ ra để đuốc dễ cháy Quãng đường đất khá dài, lại tồn dốc cao và bị mưa xĩi từng rảnh lớn chỉ cịn đủ chỗ cho bánh xe máy lọt qua nên cứ qua 1 đến 2 con dốc các em dừng lại phải nghỉ chân Trong lúc này, em nào
cĩ xơi, cơm nắm hoặc củ sắn, củ khoai thì mang ra tranh thủ ăn sáng Em Vi Thị Anh, một học sinh của bản chia sẻ: “Bữa ni trời ráo đường khơ đi cịn dễ chứ trời mưa, đi đường trơn trượt bị ngã bẩn hết quần áo
là chuyện bình thường” Liên tục như vậy vượt 5 cây số đường đất dốc cao các em phải nghỉ 3 đến 4 lần, vừa đi vừa nhặt nứa bên đường làm đuốc Tiếng cười nĩi râm ran và cĩ lúc hồn nhiên cất lên tiếng hát, dường như đã làm tan đi cái mệt mỏi, gian nan của hành trình đi tìm chữ của các em Hết đường dốc cao, trơn trượt các em học sinh ở đây cịn phải vượt qua được khe
Xì Vàng và đi thêm 3 cây số nữa mới tới được trường Khe Xì Vàng rộng tầm 100m nhưng nước khá sâu, lại chảy xiết nên vượt qua đĩ khơng dễ dàng Những năm trước
Oằn trĩu con chữ nẻo cao
Đớt đuớc tới trường từ lúc
gà chưa gáy và trở về khi nhà nhà đã lên đèn, đĩ
là những hình ảnh rất đỗi quen thuộc của các em học sinh THCS ở bản Cam, xã Cam Lâm (huyện Con Cuơng, Nghệ An) Dù tình trạng này tồn tại nhiều năm nay nhưng chừng nào chưa cĩ đường về bản thì chừng đĩ bao thế hệ học sinh ở nơi này vẫn cịn phải
đi tìm con chữ.
DUY NGỢI
Xuân Giáp Ngọ 2014
98 Bản tin Đại học Quốc gia Hà Nội
Trang 2nếu muốn qua khe khi mùa nước cạn học
sinh có thể lựa những chỗ cạn, nước chảy
xuôi để lội sang, còn nước lớn hơn một
chút thì phải bơi Những đợt mưa to, nước
dâng cao, dòng chảy xiết là các em phải
nghỉ học cả tuần liền Năm 2009, một học
sinh nam lớp 8 ở bản Cam trên đường đi
học về bơi qua đoạn nhỏ nhất của khe Xì
Vàng đã bị cuốn trôi May sao, thấy tiếng
kêu cứu người dân gần đó đã kịp thời dùng
can nhựa buộc dây rồi ném ra cho em học
sinh đó bám vào
Gần bốn năm qua, từ khi bến bè của ông
Lang Văn Mày đi vào hoạt động, việc đi lại
của bà con bản Cam cũng như các em học
sinh trở nên thuận tiện hơn Tới bến bè lúc
trời vừa hửng sáng, các em tự động lên bè
rồi một em từ từ thả ròng rọc kéo bè đưa
các bạn qua khe rồi quay sang đón các bạn
còn lại Dù nhỏ tuổi nhưng các em vẫn tự
điều khiển được bè, sức khỏe yếu, kỹ thuật
kéo bè còn non có khi bè chòng chành hay
mắc cạn, nhưng rồi các em vẫn cố gắng
khắc phục và điều khiển bè qua được bờ
bên kia Em Hồ Thị Hồng (học sinh lớp 8A,
THCS Cam Lâm) chia sẻ: “Ngày trước khi
chưa có bè đến đây là bọn em xắn quần
lựa dòng nước cạn rồi dắt tay nhau lội qua
còn khi nước to quá muốn sang được khe
thì phải bơi, có hôm sang khỏi khe thì quần
áo, sách vở bị ướt hết
NGHÈO CŨNG KHÔNG ĐỂ CON THẤT HỌC!
Đường đến trường của các em học sinh
trường THCS Cam Lâm ở bản Cam gian
nan đến nỗi chỉ có thể cuốc bộ Điển hình
nhất là trường hợp của em Nguyễn Văn
Thành (đang học lớp 8A, THCS Cam Lâm)
Cũng như bao bạn bè cùng trang lứa, từ
khi vào lớp 6, Thành hằng ngày phải đi
bộ 7-8 cây số đường dốc để đến trường
Thương con đi học vất vả, năm 2012, vợ
chồng anh Nguyễn Văn Sơn và Hà Thị
Thân mua cho Thanh chiếc xe đạp với hi
vọng con có thể rút ngắn thời gian tới lớp
Xe mua chưa được bao lâu thì trong một
lần đi học về đang chạy xuống dốc xe bị
gãy cổ, Thanh ngã chỏng vó Sau lần tai
nạn ấy, Thành cạch xe đạp đến già
Hơn 8 giờ tối, theo chân Phó bản tên Tứ,
chúng tôi vượt qua nhiều đoạn dốc cao và
khe suối mới tìm đến được nhà bà Mai ở
gần cuối bản đang nuôi hai cháu gái ăn
học Không có điện, cả 3 bà cháu già yếu
và côi cút chỉ còn biết dùng ánh đèn dầu
leo lét Gia cảnh nghèo khó, bố bỏ đi, mẹ
đi làm ăn xa nên hai em Hồ Thị Hồng (học
lớp 8A) và em gái Hồ Thị Lê (học lớp 7B) THCS Cam Lâm phải nhờ cậy vào bà ngoại
bị mù Anh trai của Hồng và Lê chỉ học hết lớp 6 cũng đành phải nghỉ học giữa chừng
để phụ mẹ nuôi 2 em được đến trường
Bàn học không có, hai cháu ngoại của bà Mai đành phải lom khom bày sách vở ra mặt giường và dùng ánh đèn dầu lờ mờ học một cách khó nhọc Trường xa cách trở, đi lại khó khăn nên lúc hai chị em Hồng
về đến nhà mọi người đều đã lên đèn, lo được cơm nước cũng đã hơn 8 giờ tối Vì vậy, thời gian học của hai cháu không còn nhiều Ngoài thời gian học, chị em Hồng còn phải lên rừng hái măng, đốn củi Tuy già yếu nhưng bà Mai vẫn gắng gượng nuôi con lợn nái bán lợn giống lấy tiền nuôi
cháu ăn học Đứng trông cháu học bên kệ giường, bà Mai khoe: “Con lợn nái sinh được 6 con lợn con, giờ chúng đã tập ăn rồi, chẳng mấy chốc là bán được để sắm cho hai đứa cháu thêm chiếc áo mới”
Chia tay nhà bà Mai, chúng tôi tìm đến nhà
vợ chồng anh Lương Văn Ngọ và chị Quan Thị Phúc đang nuôi 3 con ăn học, trong đó
cô con gái đầu là Lương Thị Linh (đang học lớp 9B) và con trai Lương Văn Nhật (đang học lớp 7B), cô con gái út đang học lớp 4
Khi chúng tôi tìm đến nhà chỉ còn chị Phúc
và con gái út trong căn nhà trống hoác vì
cô con gái đầu lòng của chị đang bận…
ra suối tắm Dù trời tối mịt nhưng vì sách
vở thiếu thốn, Nhật đành phải chạy ra đầu bản mượn sách của bạn, thành ra chỉ còn
cô con gái út chong nến ngồi học
“Đường đến trường quá xa, đi lại khó khăn, vất vả, với những học sinh dân tộc thiểu số ở bản Cam heo hút, xa xôi này để theo học được đầy đủ và lên lớp đã là một
kỳ tích chứ đừng hỏi gì đến những thành
tích học tập cao Dù vậy, vẫn có 1/3 số cháu học THCS là học sinh giỏi, học sinh tiên tiến Hiện giờ, cả bản đang có 1 cháu học đại học Nếu ở gần trường, chắc các cháu học tốt hơn rất nhiều”, ông Lò Văn Dần, trưởng bản Cam cho biết
CHƯA THỂ XÂY NHÀ BÁN TRÚ Rời bản Cam, chúng tôi tìm đến trường THCS Cam Lâm và ở đây, các thầy cô giáo của trường đều không khỏi nghẹn lòng trước cảnh đốt đuốc đến trường của những học trò Trao đổi với chúng tôi, thầy Nguyễn Trọng Minh, Hiệu trưởng trường THCS Cam Lâm trăn trở: “Các em học sinh còn nhỏ, đường đến trường còn rất gian nan Đường quá xa, vất vả nhất là mùa
lạnh nếu học cả ngày các em phải đùm cơm đi từ tinh mơ tới tối mịt mới trở về nhà Tuy nhà trường có chế độ bán trú song cũng chỉ là giúp được phần nào cho học sinh nhưng về dài lâu, Ban Giám hiệu nhà trường đang tìm nguồn vốn để xây dựng nhà bán trú rồi đưa toàn bộ 80 học sinh (70 học sinh ở bản Cam, 10 học sinh ở bản Sơn) đang học tại trường vào ở Bên cạnh
đó, nhà trường cũng tham mưu cho chính quyền địa phương và kêu gọi kinh phí từ các chương trình ích lợi xã hội Nếu xây dựng nhà bán trú cho 80 học sinh trên cần kinh phí khoảng 500 triệu cho 8 phòng ở nhưng vì Cam Lâm là một xã cực kỳ khó khăn nên đó là một số tiền không nhỏ”
“Tuy khó khăn, vất vả là vậy nhưng bản Cam không có học sinh nào trong độ tuổi đến trường bỏ học Nhà trường có giao cho
2 giáo viên hợp đồng (10 năm chưa được biên chế) về dạy phụ đạo cho học sinh tại hai bản nói trên”, thầy Minh cho biết thêm
99
Số 274 + 275 - 2014