Νηνγ λο∝ι ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι ξενλυλο2α θυαν τρνγ νη⊇τ λ∝ GαχI@JEιδ@σ συχχινEγ@ν@σN GυIOJιPιRJιE fιR JισEλP νσN TυmινEχχEχυσ fλαP fαχι@νσN TυmινEχEχχυσ αλRυσN UιλλERαχI@Jιυm χ@λλυλEσEλ
Trang 1Νγυψν Ξυ♥ν Τρ≠χη
Σ δνγ πη πη∪m
νυ↔ι για σ⌠χ νηαι λ≠ι
Νη∝ ξυ⊇τ β∂ν Ν↔νγ νγηι√π
Trang 3λι γιι τηι√υ
Τ↔ι η♥ν η≠νη →↑χ ϖι∏τ m⊇ψ λι γιι τηι√υ τρ♠ν τρανγ →∩υ χυν σ÷χη “Σ δνγ πη πη∪m νυ↔ι για σ⌠χ νηαι λ≠ι” ν∝ψ χ〉α τ÷χ γι∂ Νγυψν Ξυ♥ν Τρ≠χη
Χυν σ÷χη → χ⊄π →∏ν mτ ϖ⊇ν → ρ⊇τ χ νγη⇐α →ι ϖι χη♦ν νυ↔ι για σ⌠χ νηαι λ≠ι ν↑χ τα, mτ ν↑χ χ⇓ν νγη⊂ο, →⊇τ χη⊄τ νγ↑ι →↔νγ, κη↔νγ χ νηνγ χ÷νη
→∑νγ χ〈 ρνγ νη↑ νηιυ ν↑χ κη÷χ ςι√χ τ⊄ν δνγ χ÷χ πη πη∪m χ〉α χ♥ψ τρ∑νγ ϖ∝ χ〉α χ↔νγ νγηι√π χη∏ βι∏ν λ∝ χ τ⇑νη χηι∏ν λ↑χ, βι ν σ∉ ηυψ →νγ →↑χ mτ νγυ∑ν τηχ ♦ν το λν, χ σν κηπ mι ν←ι → νυ↔ι σνγ η∝νγ τρι√υ για σ⌠χ νηαι λ≠ι, νηνγ χον ϖ⊄τ χ β m÷ψ τι♠υ ηο÷ δι√υ κ χ τη τι♠υ ηο÷ νηνγ σ∂ν πη∪m τ↑νγ νη↑ πη∂ι β〈 →ι ςι√χ σ δνγ ττ νγυ∑ν πη πη∪m κη↔νγ χη¬ τη⇑χη ηπ ϖι η⋅νη τηχ χη♦ν νυ↔ι τ⊄ν δνγ m∝ χ⇓ν →ι ϖι χη♦ν νυ↔ι η∝νγ ηο÷ νη≈m λ∝m τ♦νγ τηυ νη⊄π χηο β∝ χον ν↔νγ δ♥ν
Τ÷χ γι∂ χυν σ÷χη−ανη Νγυψν Ξυ♥ν Τρ≠χη−λ∝ mτ νη∝ κηοα ηχ τρ∈ →• β∂ο ϖ√ ξυ⊇τ σχ λυ⊄ν ÷ν Τι∏ν σ⇐ τ≠ι Τρ↑νγ →≠ι ηχ Ν↔νγ νγηι√π Να Υψ Χ∫νγ χ∩ν νι τη♠m ρ≈νγ χυν σ÷χη ν∝ψ χ∫νγ χηα →νγ mτ πη∩ν κ∏τ θυ∂ νγηι♠ν χυ τ⌡ χ↔νγ τρ⋅νη λυ⊄ν ÷ν χ〉α ανη Χυν σ÷χη →↑χ ξυ⊇τ β∂ν ϖι σ τ∝ι τρ χ〉α D ÷ν ηπ τ÷χ ςι√τ Ναm−Να Υψ ΝΥΦΥ/ΠΡΟ 09/2002
ςι τ⋅νη χ∂m →∑νγ νγηι√π χη♥ν τη∝νη, τ↔ι ϖυι m⌡νγ →↑χ γιι τηι√υ χυν σ÷χη ν∝ψ ϖι β≠ν →χ
Γι÷ο σ↑ Λ♠ ςι∏τ Λψ
♣ιυ πηι ϖι♠ν D ÷ν ΝΥΦΥ/ΠΡΟ 09/2002
Trang 4λι νι →∩υ
Για σ⌠χ νηαι λ≠ι, κη÷χ ϖι χ÷χ για σ⌠χ κη÷χ, λ∝ λο≠ι για σ⌠χ δυψ νη⊇τ χ τη λι δνγ →↑χ χ÷χ τηχ ♦ν ξ← τη↔ νη χ⊇υ τ≠ο →∅χ βι√τ χ〉α η√ τι♠υ ηο÷ χνγ η√ ϖι σινη ϖ⊄τ χνγ σινη τρονγ → Νη νηνγ κι∏ν τηχ τ⇑χη λυ →↑χ τρονγ ϖ∝ι τη⊄π κ θυα τρονγ λ⇐νη ϖχ σινη λ δινη δ↑νγ για σ⌠χ νηαι λ≠ι, χνγ ϖι ϖι√χ ηο∝ν τηι√ν χ÷χ κ τηυ⊄τ δινη δ↑νγ mι, β♥ψ γι χ÷χ λο≠ι τηχ ♦ν τη↔ ϖν →↑χ χοι λ∝ χ χη⊇τ λ↑νγ τη⊇π νη↑ ρ←m ρ≠ χ τη κηαι τη÷χ →↑χ mχ τι →α λ∝m τηχ ♦ν χηο τρ♥υ β⇓ ϖ∝ χ÷χ για σ⌠χ νηαι λ≠ι κη÷χ
Η←ν να, ϖ⋅ λ δο κινη τ∏ ϖ∝ m↔ι τρ↑νγ, για σ⌠χ νηαι λ≠ι χ∩ν →↑χ χηο ♦ν χ∝νγ νηιυ χ∝νγ ττ νηνγ τηχ ♦ν ξ← τη↔ κη↔νγ δνγ λ∝m τηχ ♦ν χηο νγ↑ι ϖ∝
δα σ⌠χ δ≠ δ∝ψ →←ν →↑χ Τηχ ♦ν λ τ↑νγ χηο για σ⌠χ νηαι λ≠ι ρ ρ∝νγ λ∝ χ〈 ξανη Τυψ νηι♠ν, →∑νγ χ〈 νγ∝ψ χ∝νγ β⇒ τηυ η∇π βι σ για τ♦νγ δ♥ν σ ϖ∝ m ρνγ χ÷χ ηο≠τ →νγ κινη τ∏ κη÷χ ♣⊇τ ν↔νγ νγηι√π →↑χ γι∝νη ↑υ τι♠ν χη〉 ψ∏υ → τρ∑νγ χ♥ψ λ↑←νγ τηχ ϖ∝ ραυ m∝υ χηο νηυ χ∩υ τι♠υ τη τρχ τι∏π χ〉α χον νγ↑ι
Dο ϖ⊄ψ για σ⌠χ νηαι λ≠ι νγ∝ψ χ∝νγ πη∂ι πη τηυχ νηιυ η←ν ϖ∝ο χ÷χ πη πη∪m τρ∑νγ τρτ
ςι√τ Ναm χ mτ κηι λ↑νγ λν πη πη∪m χ τη λ∝m τηχ ♦ν χηο για σ⌠χ νηαι λ≠ι Σ λ↑νγ για σ⌠χ νηαι λ≠ι ςι√τ Ναm χ⇓ν ρ⊇τ ⇑τ σο ϖι νγυ∑ν τηχ ♦ν σν χ ϖ∝ ν∏υ νηνγ νγυ∑ν τηχ ♦ν ν∝ψ →↑χ σ δνγ ττ τη⋅ χ τη τ♦νγ γ⊇π →↔ι σ λ−
↑νγ για σ⌠χ ν∝ψ m∝ κη↔νγ πη∂ι σ δνγ →∏ν νγυ∑ν τηχ ♦ν χ〉α χ÷χ λο∝ι δ≠ δ∝ψ
→←ν (Ορσκοϖ, 2001) ♣ λ∝ mτ λι τη∏ χ∩ν →↑χ κηαι τη÷χ ττ η←ν τρονγ τηι γιαν τι
Χυν σ÷χη νη〈 ν∝ψ νη≈m χυνγ χ⊇π νηνγ κι∏ν τηχ ϖ χ← σ σινη λ ϖ∝ δινη δ↑νγ ηχ λι♠ν θυαν →∏ν ϖι√χ σ δνγ τηχ ♦ν ξ← τη↔ για σ⌠χ νηαι λ≠ι τρονγ ηαι χη↑←νγ →∩υ Χ÷χ χη↑←νγ τι∏π τηεο γιι τηι√υ χ÷χ βι√ν πη÷π νη≈m ν♥νγ χαο κη∂ ν♦νγ σ δνγ πη πη∪m λ∝m τηχ ♦ν χηο για σ⌠χ νηαι λ≠ι χ∂ ϖ m∅τ λ τηυψ∏τ ϖ∝ θυψ τρ⋅νη κ τηυ⊄τ Χη↑←νγ χυι χνγ ξεm ξ∠τ ϖι√χ σ δνγ χ÷χ λο≠ι πη πη∪m τρονγ χ÷χ η√ τηνγ σ∂ν ξυ⊇τ ν↔νγ νγηι√π βν ϖνγ ςι√τ Ναm
Χυν σ÷χη ν∝ψ χ τη δνγ λ∝m τ∝ι λι√υ τηαm κη∂ο χηο χ÷ν β γι∂νγ δ≠ψ, σινη ϖι♠ν, νγηι♠ν χυ σινη νγ∝νη χη♦ν νυ↔ι ϖ∝ τη⌠ ψ χ÷χ τρ↑νγ →≠ι ηχ χ∫νγ νη↑ χ÷χ χ÷ν β νγηι♠ν χυ ϖ∝ χ÷ν β κ τηυ⊄τ θυαν τ♥m →∏ν χη♦ν νυ↔ι για σ⌠χ νηαι λ≠ι Τυψ νηι♠ν, σ÷χη κη↔νγ τη τρ÷νη κη〈ι νηιυ κηι∏m κηυψ∏τ, mονγ →↑χ β≠ν →χ γπ , β συνγ
Τι∏ν σ Νγυψν Ξυ♥ν Τρ≠χη
Trang 6Χη↑←νγ 1
§Æχ →ιÓm τιªυ ηo¸ χñα για σ⌠χ νηαι λ≠ι
Χη↑←νγ ν∝ψ η√ τηνγ ϖ∝ χ⊄π νη⊄τ νηνγ κι∏ν τηχ χ← β∂ν ϖ σινη λ τι♠υ ηο÷ χ〉α για σ⌠χ νηαι λ≠ι ♣♥ψ λ∝ χ← σ χηο ϖι√χ κηαι τη÷χ →∅χ τη σινη ηχ χ〉α λο≠ι για σ⌠χ ν∝ψ νη≈m τ⊄ν τηυ χ÷χ πη πη∪m ξ← τη↔ πηχ ϖ χηο λι ⇑χη χ〉α χον νγ↑ι τρονγ mτ νν ν↔νγ νγηι√π βν ϖνγ
ν∝ψ κηι κη∠π λ≠ι σ∉ τ≠ο ρα mτ χ÷ι νγ → δÉν τηχ ♦ν λ〈νγ Kηι β♠ βτ →∩υ ♦ν τηχ ♦ν χνγ τη⋅ δ≠ χ〈 ϖ∝ δ≠ τ ονγ πη÷τ τριν νηανη ϖ∝ →∏ν κηι τρ↑νγ τη∝νη τη⋅ χηι∏m →∏ν κηο∂νγ 85% τνγ δυνγ τ⇑χη δ≠ δ∝ψ νι χηυνγ Τρονγ →ιυ κι√ν β⋅νη τη↑νγ για σ⌠χ τρ↑νγ τη∝νη ρ•νη τηχ θυ∂ν κη↔νγ ηο≠τ →νγ ν♠ν χ∂ τηχ ♦ν ϖ∝ ν↑χ υνγ →υ →ι τη¼νγ ϖ∝ο δ≠ χ〈 ϖ∝ δ≠ τ ονγ
Σ← →∑ 1−1: Χ⊇υ τ≠ο δ≠ δ∝ψ κ∠π χ〉α για σ⌠χ νηαι λ≠ι (DεLαϖαλ, 2002)
- D≠ χá λ∝ τ⌠ι λν νη⊇τ, χηι∏m η∩υ η∏τ να τρ÷ι χ〉α ξοανγ βνγ, τ⌡ χ← ηο∝νη →∏ν ξ↑←νγ χη⊄υ D≠ χ〈 χηι∏m 8 5−90% δυνγ τ⇑χη δ≠ δ∝ψ, 75 % δυνγ τ⇑χη
→↑νγ τι♠υ ηο÷, χ τ÷χ δνγ τ⇑χη τρ, νη∝ο τρν ϖ∝ χηυψν ηο÷ τηχ ♦ν D≠ χ〈 κη↔νγ χ τυψ∏ν τι♠υ ηο÷ m∝ νι♠m m≠χ χ νηιυ ν⌠m η⋅νη γαι Σ τι♠υ ηο÷ τηχ
D≠ χ〈
D≠ τ ong
D≠ λ÷ σ÷χη D≠ m⌠ι κη∏
Trang 7♦ν τρονγ → λ∝ νη η√ ϖι σινη ϖ⊄τ (ςΣς) χνγ σινη D≠ χ〈 χ m↔ι τρ↑νγ τηυ⊄ν λι χηο ςΣς λ♠ν mεν ψ∏m κη⇑ ψ∏m κη⇑, νηι√τ → τ↑←νγ →ι ν →⇒νη τρονγ κηο∂νγ 3 −2οΧ, πΗ τ⌡ , − , Η←ν να δινη δ↑νγ →↑χ β συνγ →υ →∅ν τ⌡ τηχ ♦ν, χ⇓ν τηχ ♦ν κη↔νγ λ♠ν mεν χνγ χ÷χ χη⊇τ δινη δ↑νγ ηο∝ ταν ϖ∝ σινη κηι ςΣς →↑χ τη↑νγ ξυψ♠ν χηυψν ξυνγ πη∩ν δ↑ι χ〉α →↑νγ τι♠υ ηο÷ Χ τι κηο∂νγ 0−0 χ÷χ χη⊇τ δινη δ↑νγ τηχ ♦ν →↑χ λ♠ν mεν δ≠ χ〈
Σ ν πη∪m λ ν meν χηÝνη λ χχ αxι Ð α η¬ι (ABB H), σινη ηèι VΣV v χχ
ηÝ η (meαν v χχ↔νιχ) Πη∩ν λν Η →↑χ η⊇π τηυ θυα ϖ÷χη δ≠ χ〈 τρ τη∝νη νγυ∑ν ν♦νγ λ↑νγ χη⇑νη χηο για σ⌠χ νηαι λ≠ι Χ÷χ κη⇑ τη →↑χ τη∂ι ρα νγο∝ι θυα πη∂ν ξ≠ η←ι Τρονγ δ≠ χ〈 χ⇓ν χ σ τνγ ηπ χ÷χ ϖιταmιν νηm ϖ∝ ϖιταmιν Σινη κηι ςΣς ϖ∝ χ÷χ τη∝νη πη∩ν κη↔νγ λ♠ν mεν →↑χ χηυψν ξυνγ πη∩ν δ↑ι χ〉α →↑νγ τι♠υ ηο÷
− ≠ æ νγ λ∝ τ⌠ι νι λιν ϖι δ≠ χ〈, νι♠m m≠χ χ χ⊇υ τ≠ο γινγ νη↑ τ ονγ D≠ τ ονγ χ χηχ ν♦νγ χη⇑νη λ∝ →∪ψ χ÷χ τηχ ♦ν ρν ϖ∝ χ÷χ τηχ ♦ν χη↑α →↑χ νγηιν νη〈 τρ λ≠ι δ≠ χ〈, →∑νγ τηι →∪ψ χ÷χ τηχ ♦ν δ≠νγ ν↑χ ϖ∝ο δ≠ λ÷ σ÷χη D≠ τ ονγ χ∫νγ γι⌠π χηο ϖι√χ →∪ψ χ÷χmι∏νγ τηχ ♦ν λ♠ν mι√νγ → νηαι λ≠ι Σ λ♠ν mεν ϖ∝ η⊇π τηυ χ÷χ χη⊇τ δινη δ↑νγ τρονγ δ≠ τ ονγ τ↑←νγ τ νη↑ δ≠ χ〈
≠ λ σχη λ∝ τ⌠ι τη βα, νι♠m m≠χ →↑χ χ⊇υ τ≠ο τη∝νη νηιυ ν∏π γ⊇π (τ↑←νγ τ χ÷χ τ γι⊇ψ χ〉α θυψν σ÷χη) D≠ λ÷ σ÷χη χ νηι√m ϖ χη⇑νη λ∝ νγηιν
∠π χ÷χ τιυ πη∩ν τηχ ♦ν, η⊇π τηυ ν↑χ, mυι κηο÷νγ ϖ∝ χ÷χ α−ξιτ β∠ο βαψ η←ι τρονγ δ↑νγ χη⊇π →ι θυα
− ≠ m⌠ι η λ∝ δ≠ δ∝ψ τυψ∏ν γ∑m χ τη♥ν ϖ⇒ ϖ∝ η≠ ϖ⇒ Χ÷χ δ⇒χη τυψ∏ν m⌠ι κη∏ →↑χ τι∏τ λι♠ν τχ ϖ⋅ δ↑νγ χη⊇π τ⌡ δ≠ δ∝ψ τρ↑χ τη↑νγ ξυψ♠ν →↑χ χηυψν ξυνγ D≠ m⌠ι κη∏ χ χηχ ν♦νγ τι♠υ ηο÷ mεν τ↑←νγ τ νη↑ δ≠ δ∝ψ →←ν νη χ ΗΧλ, πεπσιν, κιmοzιν ϖ∝ λιπαzα
Τυψ∏ν ν↑χ βτ
Ν↑χ βτ τρ♥υ β⇓ →↑χ πη♥ν τι∏τ ϖ∝ νυ↔τ ξυνγ δ≠ χ〈 τ↑←νγ →ι λι♠ν τχ Νυχ βτ χ κιm τ⇑νη ν♠ν χ τ÷χ δνγ τρυνγ ηο∝ χ÷χ σ∂ν πη∪m αξιτ σινη ρα τρονγ δ≠ χ〈 Ν χ⇓ν χ τ÷χ δνγ θυαν τρνγ τρονγ ϖι√χ τη⊇m ↑τ τηχ ♦ν, γι⌠π χηο θυ÷ τρ⋅νη νυτ ϖ∝ νηαι λ≠ι →↑χ δ δ∝νγ Ν↑χ βτ χ⇓ν χυνγ χ⊇π χηο m↔ι τρ↑νγ δ≠ χ〈 χ÷χ χη⊇τ →ι√ν γι∂ι νη↑ Να+
, +, Χα+, Mγ+
♣∅χ βι√τ τρονγ ν↑χ βτ χ⇓ν χ υρ♠ ϖ∝ πητ−πηο, χ τ÷χ δνγ →ιυ ηο∝ δινη δ↑νγ Ν ϖ∝ Π χηο νηυ χ∩υ χ〉α ςΣς δ≠ χ〈, →∅χ βι√τ λ∝ κηι χ÷χ νγυψ♠ν τ ν∝ψ β⇒ τηι∏υ τρονγ κη∪υ πη∩ν Σ πη♥ν τι∏τ ν↑χ βτ χη⇒υ τ÷χ →νγ βι β∂ν χη⊇τ ϖ⊄τ λ χ〉α τηχ ♦ν, η∝m λ↑νγ ϖ⊄τ χη⊇τ κη↔ τρονγ κη∪υ πη∩ν, δυνγ τ⇑χη →↑νγ τι♠υ ηο÷ ϖ∝ τρ≠νγ τη÷ι τ♥m−σινη λ Τρ♥υ β⇓ ♦ν νηιυ τηχ ♦ν ξ← τη↔ σ∉ πη♥ν τι∏τ νηιυ ν↑χ βτ Νγ↑χ λ≠ι
Trang 8τρ♥υ β⇓ ♦ν νηιυ τηχ ♦ν τινη, τηχ ♦ν νγηιν θυ÷ νη〈 σ∉ γι∂m τι∏τ ν↑χ βτ ν♠ν τ÷χ δνγ →√m →ι ϖι δ⇒χη δ≠ χ〈 σ∉ κ∠m ϖ∝ κ∏τ θυ∂ λ∝ τι♠υ ηο÷ τηχ ♦ν ξ← σ∉ γι∂m ξυνγ
Ρυτ
Qυ÷ τρ⋅νη τι♠υ ηο÷ ϖ∝ η⊇π τηυ ρυτ νον χ〉α για σ⌠χ νηαι λ≠ι χυνγ διν ρα τ↑←νγ τ νη↑ για σ⌠χ δ≠ δ∝ψ →←ν νη χ÷χ mεν τι♠υ ηο÷ χ〉α δ⇒χη ρυτ, δ⇒χη τυþϖ∝ σ τηαm για χ〉α δ⇒χη m⊄τ
Τρονγ ρυτ γι∝ χ σ λ♠ν mεν ςΣς λ∩ν τη ηαι Σ τι♠υ ηο÷ ρυτ γι∝ χ νγη⇐α →ι ϖι χ÷χ τη∝νη πη∩ν ξ← χη↑α →↑χ πη♥ν γι∂ι η∏τ δ≠ χ〈 Χ÷χ ABBH σινη ρα τρονγ ρυτ γι∝ →↑χ η⊇π τηυ ϖ∝ σ δνγ, νη↑νγ προτειν ςΣς τη⋅ β⇒ τη∂ι ρα νγο∝ι θυα πη♥ν m∝ κη↔νγ →↑χ τι♠υ ηο÷ σαυ → νη↑ πη∩ν τρ♠ν
S νη ι l≠ι
Τηχ ♦ν σαυ κηι ♦ν →↑χ νυτ ξυνγ δ≠ χ〈 ϖ∝ λ♠ν mεν → Πη∩ν τηχ ♦ν χη↑α →↑χ νηαι κ⇐ ν≈m τρονγ δ≠ χ〈 ϖ∝ δ≠ τ ονγ τη¬νη τηο∂νγ λ≠ι →↑χ λ♠ν ξοανγ mι√νγ ϖι νηνγ mι∏νγ κη↔νγ λν ϖ∝ →↑χ νηαι κ λ≠ι mι√νγ ηι τηχ
♦ν →• →↑χ νηαι λ≠ι κ⇐ ϖ∝ τη⊇m ν↑χ βτ λ≠ι →↑χ νυτ τρ λ≠ι δ≠ χ〈 (Σ← →∑ 1−2) Σ νηαι λ≠ι →↑χ διν ρα −6 λ∩ν τρονγ νγ∝ψ, mçι λ∩ν κ∠ο δ∝ι κηο∂νγ 0 πη⌠τ Τηι γιαν νηαι λ≠ι πη τηυχ ϖ∝ο β∂ν χη⊇τ ϖ⊄τ λ χ〉α τηχ ♦ν, τρ≠νγ τη÷ι σινη λ χ〉α χον ϖ⊄τ, χ← χ⊇υ κη∪υ πη∩ν, νηι√τ → m↔ι τρ↑νγ ϖ.ϖ Τηχ ♦ν τη↔ τρονγ κη∪υ πη∩ν χ∝νγ ⇑τ τη⋅ τηι γιαν νηαι λ≠ι χ∝νγ νγν Τρονγ →ιυ κι√ν ψ♠ν τ⇐νη για σ⌠χ σ∉ βτ →∩υ νηαι λ≠ι (σαυ κηι ♦ν) νηανη η←ν Χ↑νγ → νηαι λ≠ι m≠νη νη⊇τ ϖ∝ο βυι σ÷νγ ϖ∝ βυι χηιυ Ηι√ν τ↑νγ νηαι λ≠ι βτ →∩υ ξυ⊇τ ηι√ν κηι β♠ →↑χ χηο ♦ν τηχ ♦ν τη↔
Σ← →∑ 1−2! Σ νηαι λ≠ι τηχ ♦ν (Dε"αϖαλ, 2002)
#Ö $ι sινη $ &τ d≠ χ'
Η√ ϖι σινη ϖ⊄τ δ≠ χ〈 ρ⊇τ πηχ τ≠π ϖ∝ πη τηυχ νηιυ ϖ∝ο κη∪υ πη∩ν Η√ ϖι σινη ϖ⊄τ δ≠ χ〈 γ∑m χ * νηm χη⇑νη! ϖι κηυ∪ν (.αχτερια), →νγ ϖ⊄τ νγυψ♠ν σινη (Προτο οα) ϖ∝ ν⊇m (Φυνγι)
Trang 9ςι κηυ∪ν (Βαχτερια)
ςι κηυ∪ν ξυ⊇τ ηι√ν τρονγ δ≠ χ〈 λο∝ι νηαι λ≠ι τρονγ λα τυι χ⇓ν νον, m∅χ δ χη⌠νγ →↑χ νυ↔ι χ÷χη βι√τ ηο∅χ χνγ ϖι m∇ χη⌠νγ Τη↔νγ τη↑νγ ϖι κηυ∪ν χηι∏m σ λ↑νγ λν νη⊇τ τρονγ ςΣς δ≠ χ〈 ϖ∝ λ∝ τ÷χ νη♥ν χη⇑νη τρονγ θυ÷ τρ⋅νη τι♠υ ηα ξ←
Τνγ σ ϖι κηυ∪ν τρονγ δ≠ χ〈 τη↑νγ λ∝ 109−1011 τ∏ β∝ο/γ χη⊇τ χηα δ≠ χ〈 Τρονγ δ≠ χ〈 ϖι κηυ∪ν τη τ δο χηι∏m κηο∂νγ 001, σ χ⇓ν λ≠ι β÷m ϖ∝ο χ÷χ m∪υ τηχ ♦ν, τρ⌠ νγ χ÷χ ν∏π γ⊇π βιυ m↔ ϖ∝ β÷m ϖ∝ο προτο2οα
Τρονγ δ≠ χ〈 χ κηο∂νγ 90 λο∝ι ϖι κηυ∪ν →• →↑χ ξ÷χ →⇒νη Σ πη♥ν λο≠ι ϖι κηυ∪ν δ≠ χ〈 χ τη →↑χ τι∏ν η∝νη δα ϖ∝ο χ← χη⊇τ m∝ ϖι κηυ∪ν σ δνγ hay σ∂ν πη∪m λ♠ν mεν χυι χνγ χ〉α χη⌠νγ Σαυ →♥ψ λ∝ mτ σ νηm ϖι κηυ∪ν δ≠ χ〈 χη⇑νη;
− <ι =ηυ∪ν πη©ν γι>ι ? @νλυλEFα ςι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι ξενλυλο2α χ σ λ↑νγ ρ⊇τ λν τρονγ δ≠ χ〈 χ〉α νηνγ για σ⌠χ σ δνγ κη∪υ πη∩ν γι∝υ ξενλυλο2α Νηνγ λο∝ι ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι ξενλυλο2α θυαν τρνγ νη⊇τ λ∝ GαχI@JEιδ@σ συχχινEγ@ν@σN
GυIOJιPιRJιE fιR JισEλP νσN TυmινEχχEχυσ fλαP fαχι@νσN TυmινEχEχχυσ αλRυσN
UιλλERαχI@Jιυm χ@λλυλEσEλP νσ
− <ι =ηυ∪ν πη©ν γι>ι η@mι? νλυλEFα Ηεmιξενλυλο2α κη÷χ ξενλυλο2α λ∝ χηα χ∂ →↑νγ πεντο2α ϖ∝ ηεξο2α ϖ∝ χ∫νγ τη↑νγ χηα αξιτ υρονιχ Νηνγ ϖι κηυ∪ν χ κη∂ ν♦νγ τηυ πη♥ν ξενλυλο2α τη⋅ χ∫νγ χ κη∂ ν♦νγ σ δνγ ηεmιξενλυλο2α Τυψ νηι♠ν, κη↔νγ πη∂ι τ⊇τ χ∂ χ÷χ λο∝ι σ δνγ →↑χ ηεmιξενλυλο2α →υ χ κη∂ ν♦νγ τηυ πη♥ν ξενλυλο2α Wτ σ λο∝ι σ δνγ ηεmιξενλυλο2α λ∝ GυIOJιPιR JιE
fιR JισEλP νσN XαχηνEσπιJα mυλIιπαJυσ PY GαχI@JEιδ@σ JυmινιχEλα Χ÷χ λο∝ι ϖι
κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι ηεmιξενλυλο2α χυνγ πη↑ ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι ξενλυλο2α →υ β⇒ χ χη∏ βι πΗ τη⊇π
− <ι =ηυ∪ν πη©ν γι>ι Iινη RZI Τρονγ δινη δ↑νγ χαρβοηψδρατ χ〉α λο∝ι νηαι λ≠ι, τινη βτ →νγ ϖ⇒ τρ⇑ τη ηαι σαυ ξενλυλο2α Πη∩ν λν τινη βτ τηεο τηχ ♦ν ϖ∝ο δ≠ χ〈, →↑χ πη♥ν γι∂ι νη σ ηο≠τ →νγ χ〉α ςΣς Τινη βτ →↑χ πη♥ν γι∂ι βι νηιυ λο∝ι ϖι κηυ∪ν δ≠ χ〈, τρονγ → χ νηνγ ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι ξενλυλο2α Νηνγ λο∝ι ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι τινη βτ θυαν τρνγ λ∝ GαχI@JEιδ@σ αmOλEπηιλυσN
ΣυχχινιmEνασ αmOλEλOIιχαN GυIOJιPιRJιE fιRJισEλR P@νσN GαχI@JEιδ@σ JυmινανIιυmN
Σ@λ@νEmEνασ JυmινανIιυm PY ΣI@πIEχEχχυσ R Pισ
− <ι =ηυ∪ν πη©ν γι>ι [\ ]νγ Η∩υ η∏τ χ÷χ ϖι κηυ∪ν σ δνγ →↑χ χ÷χ λο≠ι
πολψσαχχηαριδ νι τρ♠ν τη⋅ χ∫νγ σ δνγ →↑χ →↑νγ δισαχχηαριδ ϖ∝ →↑νγ mονοσαχχηαριδ Χελοβιο2α χ∫νγ χ τη λ∝ νγυ∑ν ν♦νγ λ↑νγ χυνγ χ⊇π χηο νηm
ϖι κηυ∪ν ν∝ψ ϖ⋅ χη⌠νγ χ mεν β♠τα− γλυχοσιδα α χ τη τηυ πη♥ν χελλοβιο α
Trang 10Χ÷χ ϖι κηυ∪ν τηυχ λο∝ι ^αχην_σπι`α mυλcιπα`υσg Σhλhν_m_νασ `υmινανcιυmi ii
→υ χ κη♦ ν♦νγ σ δνγ ττ ηψδρατχαχβον ηο∝ ταν
− jι mηυ∪ν σ δνγ χnχ αuιc η÷υ χwi Η∩υ η∏τ χ÷χ ϖι κηυ∪ν →υ χ κη∂ ν♦νγ σ δνγ αξιτ λαχτιχ m∅χ δ λ↑νγ αξιτ ν∝ψ τρονγ δ≠ χ〈 τη↑νγ κη↔νγ →÷νγ κ τρ⌡ τρονγ νηνγ τρ↑νγ ηπ →∅χ βι√τ {τ σ χ τη σ δνγ αξιτ συχχινιχ, mαλιχ,
→ →÷π νγ νηυ χ∩υ ν∝ψ χ〉α ϖι σινη ϖ⊄τ δ≠ χ〈
− jι mηυ∪ν c≠_ mcανi Νηm ϖι κηυ∪ν ν∝ψ ρ⊇τ κη νυ↔ι χ⊇ψ τρονγ νγ νγηι√m, χηο ν♠ν νηνγ τη↔νγ τιν ϖ νηνγ ςΣς ν∝ψ χ⇓ν η≠ν χη∏ Χ÷χ λο∝ι ϖι κηυ∪ν χ〉α νηm ν∝ψ λ∝ hcηαν_ αχχch `ιυmg h cηαν_ `υmινανcιυm
−10 τ∏ β∝ο/γ χη⊇τ χηα δ≠ χ〈 Χ κηο∂νγ 120 λο∝ι προτοοα τρονγ δ≠ χ〈 {ι λο∝ι για σ⌠χ χ σ λο∝ι προτοοα κη÷χ νηαυ
Προτοοα τρονγ δ≠ χ〈 τηυχ λπ Χιλιατα χ 2 λπ πη λ∝ ντοδινι↔mρπηιδια ϖ∝ Ηολοτριχα Πη∩ν λν →νγ ϖ⊄τ νγυψ♠ν σινη δ≠ χ〈 τηυχ νηm Ηολοτριχα χ ∅χ
→ιm λ∝ →↑νγ ξον γ∩ν mι√νγ χ τι♠m mαο, χ⇓ν τ⊇τ χ∂ χη χ⇓ν λ≠ι χ〉α χ← τη χ ρ⊇τ ⇑τ τι♠m mαο
Προτοοα χ mτ σ τ÷χ δνγ χη⇑νη νη↑ σαυ
Trang 11− ιυ η Ả ινη Đ Ã νγă Τυψ χ mτ ϖ∝ι λο≠ι προτοÁοα χ κη∂ ν♦νγ πη♥ν γι∂ι ξενλυλοÁα νη↑νγ χ← χη⊇τ χη⇑νη ϖâν λ∝ →↑νγ ϖ∝ τινη βτ ϖ⋅ τη∏ m∝ κηι για σ⌠χ ♦ν κη∪υ πη∩ν νηιυ βτ →↑νγ τη⋅ σ λ↑νγ προτοÁοα τ♦νγ λ♠ν
− đê ôẢχη mνγ mνγ ơ
Đ ηẶχ ÃẬ Τứχ δνγ ν∝ψ χ →↑χ τη↔νγ θυα τứχ
→νγ χ← ηχ ϖ∝ λ∝m τ♦νγ δι√ν τ⇑χη τι∏π ξ⌠χ χ〉α τηχ ♦ν, δο → m∝ τηχ ♦ν δ δ∝νγ χη⇒υ τứχ →νγ χ〉α ϖι κηυ∪ν
− Éχη λυý πλ°σαχχαôι ΠροτοÁοα χ κη∂ ν♦νγ νυτ τινη βτ νγαψ σαυ κηι ♦ν ϖ∝ δ τρ δ↑ι δ≠νγ αmψλοπεχτιν Πολψσαχχαριτ ν∝ψ χ τη →↑χ πη♥ν γι∂ι ϖ σαυ ηο∅χ κη↔νγ β⇒ λ♠ν mεν δ≠ χ〈 m∝ →↑χ πη♥ν γι∂ι τη∝νη →↑νγ →←ν ϖ∝ →↑χ η⊇π τηυ ρυτ ♣ιυ ν∝ψ κη↔νγ νηνγ θυαν τρνγ →ι ϖι προτοÁοα m∝ χ⇓ν χ νγη⇐α δινη δ↑νγ χηο για σ⌠χ νηαι λ≠ι νη ηι√υ νγ →√m χηνγ πη♥ν γι∂ι →↑νγ θυứ νηανη λ∝m γι∂m πΗ →τ νγτ, →∑νγ τηι χυνγ χ⊇π ν♦νγ λ↑νγ τ⌡ τ⌡ η←ν χηο νηυ χ∩υ χ〉α β∂ν τη♥ν ςΣς δ≠ χ〈 τρονγ νηνγ τηι γιαν ξα βα ♦ν
− Ẹ Ề ổν m≠χη νỂι ↔ι χỄα χẢχ αỈι Đê ãη↔νγ νă Χứχ αξιτ β∠ο κη↔νγ νο m≠χη δ∝ι θυαν τρνγ →ι ϖι για σ⌠χ (λινολειχ, λινολενιχ) →↑χ προτοÁοα νυτ ϖ∝
→↑α ξυνγ πη∩ν σαυ χ〉α →↑νγ τι♠υ ηοứ → χυνγ χ⊇π τρχ τι∏π χηο ϖ⊄τ χη〉, ν∏υ κη↔νγ χứχ αξιτ β∠ο ν∝ψ σ∉ β⇒ λ∝m νο ηοứ βι ϖι κηυ∪ν
Τυψ νηι♠ν γ∩ν →♥ψ νηιυ κι∏ν χηο ρ≈νγ προτοÁοα τρονγ δ≠ χ〈 χ mτ σ τứχ η≠ι νη⊇τ →⇒νη Í
½ ¾ôÒα ãη↔νγ χọ ãηỀ νáνγ σ δνγ ạằ
ẳ νη↑ ϖι κηυ∪ν Νγυ∑ν νιτ← →ứπ
νγ νηυ χ∩υ χ〉α χη⌠νγ λ∝ νηνγ m∂νη προτειν τηχ ♦ν ϖ∝ ϖι κηυ∪ν Νηιυ νγηι♠ν χυ χηο τη⊇ψ προτοÁοα κη↔νγ τη ξ♥ψ δνγ προτειν β∂ν τη♥ν τ⌡ χứχ αmιτ
→↑χ ẵηι m⊄τ → προτοÁοα τρονγ δ≠ χ〈 χαο τη⋅ mτ τ λ√ λν ϖι κηυ∪ν β⇒ προτοÁοα τηχ β∝ο ắầι προτοÁοα χ τη τηχ β∝ο ẩ00−ấ00 ϖι κηυ∪ν τρονγ mτ γι m⊄τ
→ ϖι khu∪ν 109/mλ δ⇒χη δ≠ χ〈 Dο χ ηι√ν τ↑νγ ν∝ψ m∝ προτοÁοα →• λ∝m γι∂m ηι√υ θυ∂ σ δνγ προτειν νι χηυνγ ΠροτοÁοα χ∫νγ γπ πη∩ν λ∝m τ♦νγ ν∑νγ → αmονιαχ τρονγ δ≠ χ〈 δο σ πη♥ν γι∂ι προτειν χ〉α χη⌠νγ
½ ¾ôÒα ãη↔νγ èνγ ηẻπ ẻχ Ãιαmιν m σ δνγ Ãιαmιν ử ηẽχ áν ηα°
δ Ãι ãηυ∪ν ≠ νν ν♠ν λ∝m γι∂m ρ⊇τ νηιυ ϖιταmιν χηο ϖ⊄τ χη〉
Ν⊇m (Φυνγι)
Ν⊇m τρονγ δ≠ χ〈 τηυχ λο≠ι ψ∏m κη⇑ Ν⊇m λ∝ ϖι σινη ϖ⊄τ →∩υ τι♠ν ξ♥m νη⊄π ϖ∝ τι♠υ ηοứ τη∝νη πη∩ν χ⊇υ τρ⌠χ τηχ ϖ⊄τ βτ →∩υ τ⌡ β♠ν τρονγ Νηνγ λο∝ι ν⊇m
→↑χ πη♥ν λ⊄π τ⌡ δ≠ χ〈 χ⌡υ γ∑mÍ ạéχαλλιmασιỈ ẹôναλισ, ¾ιôαmνασ
χmmυνισ Ã Σπηαéômνασ χmmυνισ
Χηχ ν♦νγ χ〉α ν⊇m τρονγ δ≠ χ〈 λ∝
Trang 12− Òχ χη∑ι πη÷ ϖ χ⊇υ τρ⌠χ τη∝νη τ∏ β∝ο τηχ ϖ⊄τ, λ∝m γι∂m → βν χη∅τ χ〉α χ⊇υ τρ⌠χ ν∝ψ, γπ πη∩ν λ∝m τ♦νγ σ πη÷ ϖ χ÷χ m∂νη τηχ ♦ν τρονγ θυ÷ τρ⋅νη νηαι λ≠ι Σ πη÷ ϖ ν∝ψ τ≠ο →ιυ κι√ν χηο βαχτερια ϖ∝ mεν χ〉α χη⌠νγ β÷m ϖ∝ο χ⊇υ τρ⌠χ τ∏ β∝ο ϖ∝ τι∏π τχ θυ÷ τρ⋅νη πη♥ν γι∂ι ξενλυλοÔα
− Ò∅τ κη÷χ, ν⊇m χ∫νγ τι∏τ ρα χ÷χ λο≠ι mεν τι♠υ ηο÷ ξ← Πηχ ηπ mεν τι♠υ ηο÷ ξ← χ〉α ν⊇m δ ηο∝ ταν η←ν χ〉α mεν χ〉α ϖι κηυ∪ν Χη⇑νη ϖ⋅ τη∏ ν⊇m χ κη∂ ν♦νγ τ⊇ν χ↔νγ χ÷χ τιυ πη∩ν τηχ ♦ν χνγ η←ν ϖ∝ λ♠ν mεν χη⌠νγ ϖι τχ → νηανη η←ν σο ϖι ϖι κηυ∪ν
Νη↑ ϖ⊄ψ σ χ m∅τ χ〉α ν⊇m γι⌠π λ∝m τ♦νγ τχ → τι♠υ ηο÷ ξ← ♣ιυ ν∝ψ →∅χ βι√τ χ νγη⇐α →ι ϖι ϖι√χ τι♠υ ηο÷ τηχ ♦ν ξ← τη↔ β⇒ λιγνιν ηο÷
Τ×χ ØÙνγ τÚÛνγ ηÜ χÞß àι âινη àäτ τρëνγ ì≠ χï
ςι σινη ϖ⊄τ δ≠ χ〈, χ∂ τηχ ♦ν ϖ∝ βιυ m↔ δ≠ χ〈, κ∏τ ηπ ϖι νηαυ τρονγ θυ÷ τρ⋅νη τι♠υ ηο÷ τηχ ♦ν, λο∝ι ν∝ψ πη÷τ τριν τρ♠ν σ∂ν πη∪m χ〉α λο∝ι κια Σ πηι ηπ ν∝ψ χ τ÷χ δνγ γι∂ι πηνγ σ∂ν πη∪m πη♥ν γι∂ι χυι χνγ χ〉α mτ λο∝ι ν∝ο
→, →∑νγ τηι τ÷ι σ δνγ νηνγ ψ∏υ τ χ∩ν τηι∏τ χηο λο∝ι σαυ ς⇑ δ, ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι προτειν χυνγ χ⊇π αm↔νιαχ, αξιτ αmιν ϖ∝ ισοαξιτ χηο ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι ξ← ðυ÷ τρ⋅νη λ♠ν mεν δ≠ χ〈 λ∝ λι♠ν τχ ϖ∝ βαο γ∑m νηιυ λο∝ι τηαm για
Τρονγ →ιυ κι√ν β⋅νη τη↑νγ για ϖι κηυ∪ν ϖ∝ προτοÔοα χ∫νγ χ σ χνγ σινη χ λι, →∅χ βι√τ λ∝ τρονγ τι♠υ ηο÷ ξ← Τι♠υ ηο÷ ξ← m≠νη νη⊇τ κηι χ m∅τ χ∂ ϖι κηυ∪ν ϖ∝ προτοÔοα Òτ σ ϖι κηυ∪ν →↑χ προτοÔοα νυτ ϖ∝ο χ τ÷χ δνγ λ♠ν mεν τρονγ → ττ η←ν ϖ⋅ mòι προτοÔοα τ≠ο ρα mτ κιυ ”δ≠ χó mινι” ϖι χ÷χ →ιυ
κι√ν ν →⇒νη χηο ϖι κηυ∪ν ηο≠τ →νγ Òτ σ λο∝ι χιλιατε χ⇓ν η⊇π τηυ ↔ξψ τ⌡ δ⇒χη δ≠ χ〈 γι⌠π →∂m β∂ο χηο →ιυ κι√ν ψ∏m κη⇑ τρονγ δ≠ χ〈 →↑χ ττ η←ν ΠροτοÔοα νυτ ϖ∝ τ⇑χη τρ τινη βτ, η≠ν χη∏ τχ → σινη αξιτ λαχτιχ, η≠ν χη∏ γι∂m πΗ →τ νγτ, ν♠ν χ λι χηο ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι ξ←
Τυψ νηι♠ν για χ÷χ νηm ϖι κηυ∪ν κη÷χ νηαυ χ∫νγ χ σ χ≠νη τρανη →ιυ κι√ν σινη τ∑ν χ〉α νηαυ Χηôνγ η≠ν, κηι για σ⌠χ ♦ν κη∪υ πη∩ν ♦ν γι∝υ τινη βτ νη↑νγ νγη⊂ο προτειν τη⋅ σ λ↑νγ ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι ξενλυλοÔα σ∉ γι∂m ϖ∝ δο
→ m∝ τ λ√ τι♠υ ηο÷ ξ← τη⊇π ♣ λ∝ ϖ⋅ σ χ m∅τ χ〉α mτ λ↑νγ →÷νγ κ τινη βτ τρονγ κη∪υ πη∩ν κ⇑χη τη⇑χη ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι βτ →↑νγ πη÷τ τριν νηανη ν♠ν σ δνγ χ≠ν κι√τ νηνγ ψ∏υ τ δινη δ↑νγ θυαν τρνγ (νη↑ χ÷χ λο≠ι κηο÷νγ, αmονιαχ, αξιτ αmιν, ισοαξιτ) λ∝ νηνγ ψ∏υ ττ χ∫νγ χ∩ν τηι∏τ χηο ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι ξ← ϖν πη÷τ τριν χη⊄m η←ν
Trang 13
ö ú û ýÿ
Σ← →∑ 1−3 : Lι♠ν θυαν για πΗ ϖ∝ ηο≠τ λχ χ〉α χ÷χ νηm ςΣς δ≠ χ〈
M∅τ κη÷χ, τ↑←νγ τ÷χ τι♠υ χχ για ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι βτ →↑νγ ϖ∝ ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι ξ← χ⇓ν λι♠ν θυαν →∏ν πΗ τρονγ δ≠ χ〈 (Σ← →∑ 1−3) Χηενοστ ϖ∝ Kαψουλι (199û) γι∂ι τη⇑χη ρ≈νγ θυ÷ τρ⋅νη πη♥ν γι∂ι χη⊇τ ξ← χ〉α κη∪υ πη∩ν διν ρα τρονγ δ≠ χ〈 χ ηι√υ θυ∂ χαο νη⊇τ κηι πΗ δ⇒χη δ≠ χ〈 >ú,2, νγ↑χ λ≠ι θυ÷ τρ⋅νη πη♥ν γι∂ι τινη βτ τρονγ δ≠ χ〈 χ ηι√υ θυ∂ χαο νη⊇τ κηι πΗ <ú,0 Τ λ√ τηχ ♦ν τινη θυ÷ χαο τρονγ κη∪υ πη∩ν σ∉ λ∝m χηο ABBΗ σ∂ν σινη ρα νηανη, λ∝m γι∂m πΗ δ⇒χη δ≠ χ〈 ϖ∝ δο → m∝ χ χη∏ ηο≠τ →νγ χ〉α ϖι κηυ∪ν πη♥ν γι∂ι ξ←
Τ÷χ →νγ τι♠υ χχ χ∫νγ χ τη τη⊇ψ ρ για προτοzοα ϖ∝ ϖι κηυ∪ν Νη↑ →• τρ⋅νη β∝ψ τρ♠ν, προτοzοα ♦ν ϖ∝ τι♠υ ηο÷ ϖι κηυ∪ν, δο → λ∝m γι∂m τχ → ϖ∝ ηι√υ θυ∂ χηυψν ηο÷ προτειν τρονγ δ≠ χ〈 ςι νηνγ λο≠ι τηχ ♦ν δ τι♠υ ηο÷ τη⋅
→ιυ ν∝ψ κη↔νγ χ νγη⇐α λν, σονγ →ι ϖι τηχ ♦ν νγη⊂ο Ν τη⋅ προτοzοα σ∉ λ∝m γι∂m ηι√υ θυ∂ σ δνγ τηχ ♦ν νι χηυνγ Lοα⇒ β〈 προτοzοα κη〈ι δ≠ χ〈 λ∝m τ♦νγ σ λ↑νγ ϖι κηυ∪ν τρονγ δ≠ χ〈 Τη⇑ νγηι√m τρ♠ν χ⌡υ χηο τη⊇ψ τ λ√ τι♠υ ηο÷ ϖ⊄τ χη⊇τ κη↔ τ♦νγ 18% κηι κη↔νγ χ προτοzοα τρονγ δ≠ χ〈 (Πρεστον ϖ∝ Lενγ, 1991)
Νη↑ ϖ⊄ψ, χ⊇υ τρ⌠χ κη∪υ πη∩ν ♦ν χ〉α →νγ ϖ⊄τ νηαι λ≠ι χ ∂νη η↑νγ ρ⊇τ λν
→∏ν σ τ↑←νγ τ÷χ χ〉α η√ ςΣς δ≠ χ〈 Kη∪υ πη∩ν γι∝υ χ÷χ χη⊇τ δινη δ↑νγ κη↔νγ γ♥ψ σ χ≠νη τρανη για χ÷χ νηm ςΣς, m∅τ χνγ σινη χ λι χ ξυ τη∏ βιυ ηι√ν ρ Νη↑νγ κη∪υ πη∩ν νγη⊂ο δινη δ↑νγ σ∉ γ♥ψ ρα σ χ≠νη τρανη γαψ γτ για χ÷χ νηm ςΣς, χ χη∏ λÉν νηαυ, τ≠ο κηυψνη η↑νγ β⊇τ λι χηο θυ÷ τρ⋅νη λ♠ν mεν τηχ ♦ν νι χηυνγ.
ςΣς πη♥ν γι∂ι ξ←
ςΣς πη♥ν γι∂ι τινη βτ
H o≠τ lùχ
Trang 14ςaι τρò χủa vι sινη v ậτ d≠ χỏ đốι v ớι v ậτ χηủ
Πη♥ν γι∂ι γλυξιτ
Γλυξιτ χ〉α τηχ ♦ν →↑χ πη♥ν γι∂ι βι ςΣς τρονγ δ≠ χ〈 Qυữ τρ⋅νη πη♥ν γι∂ι ν∝ψ χ〉α ςΣς ρ⊇τ θυαν τρνγ βι ϖ⋅ 60−90 γλυξιτ (χαρβοηψδρατ) χ〉α κη∪υ πη∩ν, κ χ∂ ϖữχη τ∏ β∝ο τηχ ϖ⊄τ, →↑χ λ♠ν mεν τρονγ δ≠ χ〈 (Σ← →∑ 1−4)
xit citric xit lactic xit oxaloacetic
αxit acetic αxit propionic xit sucinic
αxit butyric αxit valeric
Σ← →∑ 1−4 Τm ττ θυữ τρ⋅νη χηυψν ηοữ ηψδρατχαρβον τρονγ δ≠ χ〈
ςữχη τ∏ β∝ο λ∝ τη∝νη πη∩ν θυαν τρνγ χ〉α τηχ ♦ν ξ← τη↔ →↑χ πη♥ν γι∂ι mτ πη∩ν βι ςΣς νη χ mεν πη♥ν γι∂ι ξ← (ξενλυλαα) δο χη⌠νγ τι∏τ ρα Qυữ τρ⋅νη πη♥ν γι∂ι χữχ χαρβοηψδρατ πηχ τ≠π σινη ρα χữχ →↑νγ →←ν ♣ι ϖι για σ⌠χ δ≠ δ∝ψ →←ν τη⋅ →↑νγ →←ν, νη↑ γλυχοα, λ∝ σ∂ν πη∪m χυι χνγ →↑χ η⊇π τηυ, νη↑νγ →ι ϖι για σ⌠χ νηαι λ≠ι τη⋅ →↑νγ →←ν →↑χ ςΣς δ≠ χ〈 λ♠ν mεν → τ≠ο ρα χữχ Η Πη↑←νγ τρ⋅νη τm ττ m↔ τ∂ σ λ♠ν mεν γλυχοα, σ∂ν πη∪m τρυνγ γιαν χ〉α θυữ τρ⋅νη πη♥ν γι∂ι χữχ γλυξιτ πηχ τ≠π, → τ≠ο χữχ Η νη↑ σαυ
Trang 15η⇑ m♠ ταν
Η2+ ΧΟ2 ΧΗ
+ 2Η2Ο
Νη↑ ϖ⊄ψ, σ∂ν πη∪m χυι χνγ χ〉α σ λ♠ν mεν χαρβοηψδρατ τηχ ♦ν βι ςΣς δ≠ χ〈 γ∑m
− C¸χ αxιt b Ð bαy η¬ι, χη〉 ψ∏υ λ∝ α αξετιχ (Χ2), α προπψονιχ (Χ ), α βυτψριχ (Χ ) ϖ∝ mτ λ↑νγ νη〈 χ÷χ αξιτ κη÷χ (ι οβψτψριχ, ϖαλεριχ, ι οϖαλεριχ) Χ÷χ Η ν∝ψ →↑χ η⊇π τηυ θυα ϖ÷χη δ≠ χ〈 ϖ∝ο m÷υ ϖ∝ λ∝ νγυ∑ν ν♦νγ λ↑νγ χη⇑νη χηο ϖ⊄τ χη〉 Χη⌠νγ χυνγ χ⊇π κηο∂νγ 70−0 τνγ σ ν♦νγ λ↑νγ →↑χ για σ⌠χ νηαι λ≠ι η⊇π τηυ Τρονγ κηι → για σ⌠χ δ≠ δ∝ψ →←ν λ⊇ψ ν♦νγ λ↑νγ χη〉 ψ∏υ τ⌡ γλυχο α ϖ∝ λιπιτ η⊇π τηυ ρυτ Τ λ√ για χ÷χ Η πη τηυχ ϖ∝ο β∂ν χη⊇τ χ〉α χ÷χ λο≠ι γλυξιτ χ τρονγ κη∪υ πη∩ν
Χ÷χ Η →↑χ σινη ρα τρονγ δ≠ χ〈 →↑χ χ← τη β⇓ σα σ δνγ ϖ∝ο χ÷χ mχ →⇑χη κη÷χ νηαυ
− Ýτ χeτιχ (ΧΗ ΧΟΟΗ ) →↑χ β⇓ σα σ δνγ χη〉 ψ∏υ → χυνγ χ⊇π ν♦νγ λ↑νγ τη↔νγ θυα χηυ τρ⋅νη Χρεβ σαυ κηι →↑χ χηυψν ηο÷ τη∝νη αξετψλ−
Χο Ν χ∫νγ λ∝ νγυψ♠ν λι√υ χη⇑νη → σ∂ν ξυ⊇τ ρα χ÷χ λο≠ι m, →∅χ βι√τ λ∝ m σα
− Ýτ pρ pινιχ (ΧΗ ΧΗ2ΧΟΟΗ ) χη〉 ψ∏υ →↑χ χηυψν →∏ν γαν, τ≠ι →♥ψ ν →↑χ χηυψν ηο÷ τη∝νη →↑νγ γλυχο α Τ⌡ γαν γλυχο α σ∉ →↑χ χηυψν ϖ∝ο m÷υ νη≈m β∂ο →∂m σ ν →⇒νη ν∑νγ → γλυχο α ηυψ∏τ ϖ∝ τηαm για ϖ∝ο ταο →ι χηυνγ χ〉α χ← τη ♣↑νγ γλυχο α →↑χ β⇓ σα σ δνγ χη〉 ψ∏υ λ∝m νγυ∑ν ν♦νγ λ↑νγ χηο χ÷χ ηο≠τ →νγ τη∩ν κινη, νυ↔ι τηαι ϖ∝ η⋅νη τη∝νη →↑νγ λαχτο α τρονγ σα τ πη∩ν νη〈 αξιτ λαχτιχ σαυ κηι η⊇π τηυ θυα ϖ÷χη δ≠ χ〈 →↑χ χηυψν ηο÷ νγαψ τη∝νη αξιτ λαχτιχ ϖ∝ χ τη →↑χ χηυψν ηο÷ τι∏π τη∝νη γλυχο α ϖ∝ γλψχογεν
- Ýτ υτψριχ(ΧΗ ΧΗ2ΧΗ2ΧΟΟΗ) →↑χ χηυψν ηο÷ τη∝νη β♠τα−ηψδροξψβυτψριχ κηι →ι θυα ϖ÷χη δ≠ χ〈, σαυ → →↑χ σ δνγ νη↑ mτ νγυ∑ν ν♦νγ λ↑νγ βι mτ σ m↔ β∝ο, →∅χ β⇒♠τ λ∝ χ← ξ↑←νγ ϖ∝ χ← τιm Ν χ∫νγ χ τη →↑χ χηυψν ηο÷ δ δ∝νγ τη∝νη ξετον ϖ∝ γ♥ψ →χ η≠ι χηο β⇓ σα κηι χ ν∑νγ → η⊇π τηυ θυ÷ χαο
Ηο≠τ →νγ λ♠m mεν γλυξιτ χ〉α ϖι σινη ϖ⊄τ δ≠ χ〈 χ⇓ν γι∂ι πηνγ ρα mτ κηι λ↑νγ κηνγ λ∑ χ÷χ τη κη⇑, χη〉 ψ∏υ λ∝ ΧΟ2 ϖ∝ ΧΗ Χ÷χ τη κη⇑ ν∝ψ κη↔νγ
→↑χ β⇓ σα λι δνγ, m∝ χη⌠νγ →υ →↑χ τη∂ι ρα νγο∝ι χ← τη τη↔νγ θυα πη∂ν ξ≠
η←ι
Trang 16Χηυψν ηο÷ χ÷χ ηπ χη⊇τ χηα νιτ←
Χ÷χ ηπ χη⊇τ χηα νιτ←, βαο γ∑m χ∂ προτειν ϖ∝ πηι προτειν, κηι →↑χ ♦ν ϖ∝ο δ≠ χ〈 σ∉ β⇒ ςΣς πη♥ν γι∂ι (Σ← →∑1−5) χ → πη♥ν γι∂ι χ〉α χη⌠νγ πη τηυχ ϖ∝ο νηιυ ψ∏υ τ, →∅χ βι√τ λ∝ → ηο∝ ταν Χ÷χ νγυ∑ν νιτ← πηι προτειν (ΝΠΝ) τρονγ τηχ ♦ν, νη↑ υρ♠, ηο∝ ταν ηο∝ν το∝ν ϖ∝ νηανη χηνγ πη♥ν γι∂ι τη∝νη αm↔νιαχ Τρονγ κηι τ⊇τ χ∂ ΝΠΝ →↑χ χηυψν τη∝νη αmονιαχ τρονγ δ≠ χ〈, τη⋅ χ mτ πη∩ν − νηιυ ηαψ ⇑τ τυ τηυχ ϖ∝ο β∂ν χη⊇τ χ〉α τηχ ♦ν − προτειν τη⊄τ χ〉α κη∪υ πη∩ν →↑χ ςΣς δ≠ χ〈 πη♥ν γι∂ι τη∝νη αmονιαχ m↔νιαχ τρονγ δ≠ χ〈 λ∝ ψ∏υ τ χ∩ν τηι∏τ χηο σ τ♦νγ σινη χ〉α η∩υ η∏τ χ÷χ λο∝ι ϖι κηυ∪ν τρονγ δ≠ χ〈 Χ÷χ ϖι κηυ∪ν ν∝ψ σ δνγ αm↔νιαχ → τνγ ηπ ν♠ν αξιτ αmιν χ〉α χη⌠νγ Ν →↑χ χοι λ∝ νγυ∑ν νιτ← χη⇑νη χηο νηιυ λο≠ι ϖι κηυ∪ν, →∅χ βι√τ λ∝ νηνγ ϖι κηυ∪ν τι♠υ ηο÷ ξ← ϖ∝ τινη βτ
Σ← →∑ 1−5 Σ χηυψν ηο÷ χ÷χ χη⊇τ χηα νιτ← τρονγ δ≠ χ〈
Σινη κηι ϖι σινη ϖ⊄τ σ∉ →∏ν δ≠ m⌠ι κη∏ ϖ∝ ρυτ νον τηεο κηι δ↑νγ χη⊇π Τ≠ι →♥ψ mτ πη∩ν προτειν ϖι σινη ϖ⊄τ ν∝ψ σ∉ →↑χ τι♠υ ηο÷ ϖ∝ η⊇π τηυ τ↑←νγ τ νη↑ →ι ϖι →νγ ϖ⊄τ δ≠ δ∝ψ →←ν Τρονγ σινη κηι προτειν ςΣς χ κηο∂νγ 0
ν βτ
τη⊄ν γαΝ
Trang 17λ∝ προτειν τη⊄τ χ χηα →∩ψ →〉 χ÷χ αξιτ αmιν κη↔νγ τηαψ τη∏ ϖι τ λ√ χ♥ν β≈νγ Προτειν τη⊄τ χ〉α ςΣς →↑χ τι♠υ ηο÷ κηο∂νγ 0− ρυτ
Νη χ ςΣς δ≠ χ〈 m∝ για σ⌠χ νηαι λ≠ι ⇑τ πη τηυχ ϖ∝ο χη⊇τ λ↑νγ προτειν τη↔ χ〉α τηχ ♦ν η←ν λ∝ →νγ ϖ⊄τ δ≠ δ∝ψ →←ν βι ϖ⋅ χη⌠νγ χ κη∂ ν♦νγ βι∏ν →ι χ÷χ ηπ χη⊇τ χηα Ν →←ν γι∂ν, νη↑ υρ♠, τη∝νη προτειν χ γι÷ τρ⇒ σινη ηχ χαο ι ϖ⊄ψ → τηο∂ m•ν νηυ χ∩υ δυψ τρ⋅ β⋅νη τη↑νγ ϖ∝ νηυ χ∩υ σ∂ν ξυ⊇τ mχ ϖ⌡α πη∂ι τη⋅ κη↔νγ νη⊇τ τηι∏τ πη∂ι χηο για σ⌠χ νηαι λ≠ι ♦ν νηνγ νγυ∑ν προτειν χ χη⊇τ λ↑νγ χαο, βι ϖ⋅ η∩υ η∏τ νηνγ προτειν ν∝ψ σ∉ β⇒ πη♥ν γι∂ι τη∝νη αm↔νιαχ; τηαψ ϖ∝ο → αm↔νιαχ χ τη σινη ρα τ⌡ νηνγ νγυ∑ν Ν →←ν γι∂ν ϖ∝ ρ∈ τιν η←ν
!η∂ ν♦νγ ν∝ψ χ〉α ςΣς δ≠ χ〈 χ νγη⇐α κινη τ∏ ρ⊇τ λν →ι ϖ⋅ τηχ ♦ν χηα προτειν τη⊄τ →τ η←ν νηιυ σο ϖι χ÷χ νγυ∑ν ΝΠΝ
Χηυψν ηο÷ λιπιτ
Τρονγ δ≠ χ〈 χ ηαι θυ÷ τρ⋅νη τραο →ι m χ λι♠ν θυαν ϖι νηαυ" πη♥ν γι∂ι λιπιτ χ〉α τηχ ♦ν ϖ∝ τνγ ηπ mι λιπιτ χ〉α ςΣς Τριαξψλγλψχερολ ϖ∝ γαλαχτολιπιτ χ〉α τηχ ♦ν →↑χ πη♥ν γι∂ι ϖ∝ τηυ πη♥ν βι λιπα#α ςΣς Γλψεξερολ ϖ∝ γαλαχτο#α
→↑χ λ♠ν mεν νγαψ τη∝νη $ Η Χ÷χ αξιτ β∠ο γι∂ι πηνγ ρα →↑χ τρυνγ ηο∝
πΗ χ〉α δ≠ χ〈 χη〉 ψ∏υ δ↑ι δ≠νγ mυι χανξι χ → ηο∝ ταν τη⊇π ϖ∝ β÷m ϖ∝ο β m∅τ χ〉α ϖι κηυ∪ν ϖ∝ χ÷χ τιυ πη∩ν τηχ ♦ν Χη⇑νη ϖ⋅ τη τ λ√ m θυ÷ χαο τρονγ κη∪υ πη∩ν τη↑νγ λ∝m γι∪m κη∂ ν♦νγ τι♠υ ηο÷ ξ← δ≠ χ〈
Τρονγ δ≠ χ〈 χ⇓ν ξ∂ψ ρα θυ÷ τρ⋅νη ηψδρογεν ηο÷ ϖ∝ →∑νγ πη♥ν ηο÷ χ÷χ αξιτ β∠ο κη↔νγ νο Χ÷χ αξιτ β∠ο κη↔νγ νο m≠χη δ∝ι (λινολειχ, λινολενιχ) β⇒ λ∝m β•ο ηο∝ (ηψδρογεν ηο÷ τη∝νη αξιτ στεαριχ) ϖ∝ σ δνγ βι mτ σ ϖι κηυ∪ν &τ σ m≠χη νι →↔ι χ〉α χ÷χ αξιτ β∠ο κη↔νγ νο χ τη κη↔νγ β⇒ ηψδρογεν ηο÷ νη↑νγ
→↑χ χηυψν τ⌡ δ≠νγ χισ σανγ δ≠νγ 'rανσ βν ϖνγ η←ν Χ÷χ αξιτ β∠ο χ m≠χη
νι →↔ι δ≠νγ ' rανσ ν∝ψ χ →ιm ννγ χη∂ψ χαο η←ν ϖ∝ η⊇π τηυ ( ρυτ νον) ϖ∝
χηυψν ϖ∝ο m↔ m λ∝m χηο m χ〉α για σ⌠χ νηαι λ≠ι χ →ιm ννγ χη∂ψ χαο
ςι σινη ϖ⊄τ δ≠ χ〈 χ⇓ν χ κη∂ ν♦νγ τνγ ηπ λιπιτ χ χηα χ÷χ αξιτ β∠ο λ≠ (χ m≠χη νη÷νη ϖ∝ m≠χη λ∈) δο σ δνγ χ÷χ $ Η χ m≠χη νη÷νη ϖ∝ m≠χη λ∈ →↑χ τ≠ο ρα τρονγ δ≠ χ〈 Χ÷χ αξιτ ν∝ψ σ∉ χ m∅τ τρονγ σα ϖ∝ m χ← τη χ〉α ϖ⊄τ χη〉 Νη↑ ϖ⊄ψ, λιπιτ χ〉α ςΣς δ≠ χ〈 λ∝ κ∏τ θυ∂ χ〉α ϖι√χ βι∏ν →ι λιπιτ χ〉α τηχ ♦ν ϖ∝ λιπιτ →↑χ τνγ ηπ mι
!η∂ ν♦νγ τι♠υ ηο÷ m χ〉α ςΣς δ≠ χ〈 ρ⊇τ η≠ν χη∏, χηο ν♠ν κη∪υ πη∩ν νηιυ m σ∉ χ∂ν τρ τι♠υ ηο÷ ξ← ϖ∝ γι∂m τηυ νη⊄ν τηχ ♦ν Τυψ νηι♠ν, →ι ϖι πη πη∪m ξ← η∝m λ↑νγ m τρονγ → ρ⊇τ τη⊇π ν♠ν δινη δ↑νγ χ〉α για σ⌠χ νηαι λ≠ι ⇑τ χη⇒υ ∂νη η↑νγ χ〉α τι♠υ ηο÷ m τρονγ δ≠ χ〈
Trang 18Χυνγ χ⊇π ϖιταmιν
(τ σ νηm ςΣς δ≠ χ〈 χ κη∂ ν♦νγ τνγ ηπ ν♠ν χ÷χ λο≠ι ϖιατmιν νηm )ϖ∝ ϖιταmιν *
Γι∂ι →χ
Νηιυ β≈νγ χηνγ χηο τη⊇ψ ςΣς δ≠ χ〈 χ κη∂ ν♦νγ τη⇑χη νγηι χηνγ λ≠ι mτ σ χη⊇τ κη÷νγ δινη δ↑νγ Νη κη∂ ν♦νγ γι∂ι →χ ν∝ψ m∝ για σ⌠χ νηαι λ≠ι, →∅χ βι√τ λ∝ δ♠, χ τη ♦ν mτ σ λο≠ι τηχ ♦ν m∝ για σ⌠χ δ≠ δ∝ψ →←ν ♦ν τη↑νγ β⇒ νγ
→χ νη↑ λ÷ σν, η≠τ β↔νγ
Νη,ν /τ χηυνγ 0 Ò τι♠υ η12 ë γι9 =óχ νη9ι ?≠ι
@ DEχ δνγ FGχη χIχ χJα VΣV δ≠ χN O
P Πη♥ν γι∂ι →↑χ χη⊇τ ξ← ν♠ν γι∂m χ≠νη τρανη τηχ ♦ν ϖι νγ↑ι ϖ∝ για σ⌠χ ϖ∝ για χ∩m κη÷χ (Σ← →∑ 1−R)
P Σ δνγ →↑χ ΝΠΝ ν♠ν γι∂m νηυ χ∩υ προτειν τηχ τρονγ κη∪υ πη∩ν (Σ←
→∑ 1−R)
P Ν♥νγ χ⊇π χη⊇τ λ↑νγ προτειν γπ πη∩ν γι∂m νηυ χ∩υ αξιτ αmιν κη↔νγ τηαψ τη∏
P Τνγ ηπ →↑χ mτ σ ϖιταmιν (), *) ϖ∝ δο → m∝ γι∂m χυνγ χ⊇π τ⌡ τηχ ♦ν
P Γι∂ι →χ νη ςΣς δ≠ χ〈 ν♠ν για σ⌠χ νηαι λ≠ι ♦ν →↑χ νηιυ λο≠ι τηχ ♦ν
Trang 19Σ← →∑ 1−S U Χ← σ χ〉α ϖι√χ σ δνγ ξ← ϖ∝ νιτ← πηι προτειν (ΝΠΝ) → νυ↔ι για σ⌠χ
νηαι λ≠ι
W XYχ Z éνγ [ιªυ χ\χ χ]α [ιªυ η^Y δ≠ χ_ `
f g∝m m⊇τ m÷τ ν♦νγ λ↑νγ τηχ ♦ν δο λ♠ν mεν (νηι√τ, m♠ταν) ϖ∝ ν♦νγ λ↑νγ mανγ δ≠ χ〈
f Πη♥ν ηυ προτειν χη⊇τ λ↑νγ χαο γ♥ψ λ•νγ πη⇑
f Ηψδρρογεν ηο÷ mτ σ αξιτ β∠ο κη↔νγ νο θυαν τρνγ χ∩ν χηο ϖ⊄τ χη〉
f hη⇑ m♠ταν σινη ρα γ♥ψ ηι√υ νγ νη∝ κ⇑νη, ∂νη η↑νγ ξ⊇υ →∏ν m↔ι τρ↑νγ
Peptit, AA VSV
Trang 20Χη↑←νγ u
δινη δìνγ νwνγ λîνγ {∝ πρ|τ}ιν χ~α για σ⌠χ νηαι λ≠ι
Χη↑←νγ ν∝ψ τm ττ νηνγ κι∏ν τηχ χ← β∂ν ϖ∝ χ⊄π νη⊄τ ϖ χ÷χ η√ τηνγ
→÷νη γι÷ γι÷ τρ⇒ ν♦νγ λ↑νγ ϖ∝ προτειν (→ι ϖι τηχ ♦ν ϖ∝ νηυ χ∩υ) χ〉α για σ⌠χ νηαι λ≠ι, χ∫νγ νη↑ νγυψ♠ν τχ πηι ηπ κη∪υ πη∩ν → →÷π νγ →↑χ νηυ χ∩υ δινη δ↑νγ χ〉α χον ϖ⊄τ
ινη νγ ννγ νγ
η÷ι νιÖm
Για σ⌠χ λ⊇ψ ν♦νγ λ↑νγ τ⌡ τηχ ♦ν → →÷π νγ νηυ χ∩υ ν♦νγ λ↑νγ χ〉α χ← τη Το∝ν β ν♦νγ λ↑νγ ηο÷ ηχ χ τρονγ τηχ ♦ν (ξ÷χ →⇒νη β≈νγ χ÷χη →τ mυ τηχ ♦ν τρονγ ↔ξψ τρονγ mτ δνγ χ γι λ∝ m χαλιm) →↑χ γι λ∝ ννγ
νγ τη« χ〉α τηχ ♦ν → Τυψ νηι♠ν κη↔νγ πη∂ι το∝ν β Γ τηυ νη⊄ν
→↑χ τ⌡ τηχ ♦ν →υ →↑χ χον ϖ⊄τ σ δνγ τ σ β⇒ m⊇τ →ι θυα πη♥ν, θυα ν↑χ τιυ ϖ∝ θυα κη⇑ m♠−ταν Ν♦νγ λ↑νγ τη↔ τρ⌡ →ι ν♦νγ λ↑νγ τρονγ πη♥ν →↑χ γι
λ∝ ννγ νγ τι♠υ η
Σαυ κηι τρ⌡ τι∏π πη∩ν ν♦νγ λ↑νγ m⊇τ θυα ν↑χ
τιυ ϖ∝ θυα κη⇑ m♠−ταν, πη∩ν ν♦νγ λ↑νγ χ⇓ν λ≠ι →↑χ γι λ∝ ννγ νγ τρ
æι Η√ σ →↑χ γι λ∝ η∝m λ↑νγ ν♦νγ λ↑νγ τραο →ι ϖ∝ λ∝ mτ χη¬ τι♠υ χη⊇τ λ↑νγ θυαν τρνγ χ〉α τηχ ♦ν Ν♦νγ λ↑νγ τραο →ι →↑χ χ← τη η⊇π τηυ ϖ∝ τρ∂ι θυα χ÷χ θυ÷ τρ⋅νη τραο →ι τρυνγ γιαν → χυνγ χ⊇π ΤΠ χηο χ÷χ mχ →⇑χη δυψ τρ⋅ χ← τη ϖ∝ σ∂ν ξυ⊇τ κη÷χ νηαυ χ〉α χον ϖ⊄τ νη↑ χο χ←, δυψ τρ⋅ γραδιεντ ν∑νγ →, πηχ η∑ι m↔ β∝ο ϖ∝ χηυψν ηο÷ ϖ∝ο χ÷χ σ∂ν πη∪m σινη ηχ νη↑ γλψχογεν, προτειν, m ϖ∝ λαχτοα χ〉α σα
∂ν τη♥ν ϖι√χ σ δνγ → δυψ τρ⋅ χ← τη ϖ∝ σ∂ν ξυ⊇τ χ∫νγ →⇓ι η〈ι τι♠υ τν ν♦νγ λ↑νγ Πη∩ν ν♦νγ λ↑νγ τι♠υ τν ν∝ψ χυι χνγ β⇒ m⊇τ δ↑ι δ≠νγ νηι√τ
ϖ∝ →↑χ γι λ∝ γι νηιτ ¡ χ → Η¢ χαο ηαψ τη⊇π πη τηυχ ϖ∝ο β∂ν χη⊇τ χ〉α τηχ ♦ν σ δνγ ϖ∝ mχ →⇑χη σ δνγ Γι÷ τρ⇒ ν♦νγ λ↑νγ χ〉α τηχ ♦ν χ⇓ν λ≠ι σαυ κηι τρ⌡ →ι Η¢ →↑χ γι λ∝ ννγ νγ τηυÇν Ν ¡ ♣ χη⇑νη λ∝ ν♦νγ λ↑νγ ηυ ⇑χη →↑χ χον ϖ⊄τ σ δνγ χηο δυψ τρ⋅ χ← τη, λαο τ÷χ, νυ↔ι τηαι ηαψ τ≠ο σ∂ν πη∪m Η√ σ £ Ν →↑χ γι λ∝ ηι√υ συ⊇τ σ δνγ ν♦νγ λ↑νγ τραο →ι
Το∝ν β Ν σ δνγ χηο δυψ τρ⋅ ϖ∝ Η¢ χυι χνγ →↑χ χ← τη τη∂ι ρα νγο∝ι δ↑ι δ≠νγ νηι√τ Η∩υ η∏τ Ν σ δνγ χηο λαο τ÷χ χυι χνγ χ∫νγ τη∂ι ρα κη〈ι χ← τη δ↑ι δ≠νγ νηι√τ Τρονγ κηι → Ν χηο τ♦νγ τρνγ (κ χ∂ β∝ο τηαι) ϖ∝ σ∂ν ξυ⊇τ σα χη⇑νη λ∝ γι÷ τρ⇒ ν♦νγ λ↑νγ χ〉α χ÷χ σ∂ν πη∪m ν∝ψ
Σ χηυψν ηο÷ ν♦νγ λ↑νγ τρονγ χ← τη για σ⌠χ νηαι λ≠ι νη↑ τρ♠ν →↑χ m↔ τ∂ τm ττ θυα Σ← →∑ 2−1 ϖ∝ λ∝m σ÷νγ τ〈 τη♠m θυα χ÷χ ς⇑ δ 1 ϖ∝ 2 σαυ →♥ψ
Trang 22ς⇑ δ 2Þ ăτ χον χ⌡υ (đêκγ) mơι νγ∝ψ ♦ν mτ λ↑νγ τηχ ♦ν (1,1 κγ χ〈 κη↔) χηα 1í,ï ăð, τη∂ι ρα ò,0 ăð τηεο πη♥ν, 0,9 ăð τηεο ν↑χ τιυ, 1,ê ăð τηεο κη⇑ m♠ταν ( η←ι) ϖ∝ ô,ê ăð δ↑ι δ≠νγ νηι√τ (γ∑m ï,đăð Νõ δυψ τρ⋅ ö 1,9ăð Ηúδυψ τρ⋅ ö 1,đ ăð Ηú σ∂ν ξυ⊇τ) Χ⌡υ τ♦νγ τρνγ 1ï0γ/νγ∝ψ (2,êăð) Τ⇑νη λ↑νγ τηυ νη⊄ν τηεο Dõ, ắ ϖ∝ Νõ
- N¨νγ λîνγ trαo ® ưι ( M E )
Ν♦νγ λ↑νγ τραο →ι (ắ) χ〉α mτ λο≠ι τηχ ♦ν →↑χ ξ÷χ →⇒νη β≈νγ τη⇑ νγηι√m νυ↔ι για σ⌠χ τ↑←νγ τ νη↑ τη⇑ νγηι√m τι♠υ ηο÷, νη↑νγ τρονγ → νγο∝ι πη♥ν χ⇓ν πη∂ι τηυ χ∂ ν↑χ τιυ ϖ∝ κη⇑ m♠ταν ηι κη↔νγ χ βυ∑νγ η↔ η⊇π → τηυ
Trang 23κη⇑ m♠ταν, νγ↑ι τα τη↑νγ ↑χ τ⇑νη πη∩ν ν♦νγ λ↑νγ m⊇τ θυα κη⇑ m♠ταν β≈νγ
8 % ν♦νγ λ↑νγ τηυ νη⊄ν Νγο∝ι ρα χ∫νγ χ τη τ⇑νη χ〉α τηχ ♦ν χηο για σ⌠χ νηαι λ≠ι β≈νγ 80% D τ σ πη↑←νγ τρ⋅νη η∑ι θυψ χ∫νγ →• →↑χ ξ♥ψ δνγ → τ⇑νη τηεο τη∝νη πη∩ν ηο÷ ηχ ϖ∝ λ↑νγ τηυ νη⊄ν χ〉α τηχ ♦ν
Γι÷ τρ⇒ ν♦νγ λ↑νγ τραο →ι χ〉α τηχ ♦ν χ τη →↑χ βιυ διν δ↑ι δ≠νγ →←ν ϖ⇒ τηχ ♦ν Ηι√ν τ≠ι ςι√τ Ναm →ανγ σ δνγ →←ν ϖ⇒ τηχ ♦ν ϖι γι÷ τρ⇒ β≈νγ
2500 χαλ
νγ λ νγ ηυÇν
♣ ξ÷χ →⇒νη ν♦νγ λ↑νγ τηυ∩ν (Ν) χ〉α mτ λο≠ι τηχ ♦ν νγ↑ι τα πη∂ι δνγ χ÷χ βυ∑νγ τραο νηι√τ ϖ∝ κη⇑ →∅χ βι√τ → ξ÷χ →⇒νη λ↑νγ νηι√τ σινη ρα ϖ∝ ν♦νγ λ↑νγ τ⇑χη λυ λ≠ι τρονγ χ← τη σαυ κη⇑ χηο για σ⌠χ ♦ν mτ λο≠ι τηχ ♦ν ςι√χ ν∝ψ χ∫νγ χ τη τι∏ν η∝νη τη↔νγ θυα τη⇑ νγηι√m νυ↔ι δ↑νγ ϖ∝ m κη∂ο σ÷τ για σ⌠χ Qυα χ÷χ τη⇑ νγηι√m ν∝ψ χ τη ξ÷χ →⇒νη →↑χ ηι√υ συ⊇τ σ δνγ ν♦νγ λ↑νγ τραο →ι (κ) χηο χ÷χ λο≠ι τηχ ♦ν κη÷χ νηαυ (χ η√ σ θ κη÷χ νηαυ) τ↑←νγ νγ ϖι χ÷χ mχ →⇑χη σ δνγ Dο ϖ⊄ψ ν♦νγ λ↑νγ τηυ∩ν χ τη τ⇑νη γι÷ν τι∏π τηεο :
Ν kΧ∫νγ νη↑ , ν♦νγ λ↑νγ τηυ∩ν χ∫νγ χ τη βιυ διν δ↑ι δ≠νγ →←ν ϖ⇒ τηχ ♦ν ς⇑ δ, τηεο η√ τηνγ →÷νη γι÷ γι÷ τρ⇒ τηχ ♦ν χ〉α Πη÷π, →←ν ϖ⇒ τηχ ♦ν τ≠ο σα (ΥΦL) χ〉α τηχ ♦ν →↑χ τ⇑νη β≈νγ 1700 χαλ Ν
UFL/ng∝ψ =1,4 + 0,6 ξ W/100 Νηυ χ∩υ ν♦νγ λ↑νγ χηο δυψ τρ⋅ σαυ κηι τ⇑νη νη↑ τρ♠ν χ∩ν πη∂ι τ♦νγ 10%χηο νηνγ β⇓ νυ↔ι νητ κη↔νγ ηο∝ν το∝ν Ν∏υ β⇓ νυ↔ι νητ τρονγ χ÷χ ν↔νγ η κη↔νγ χ νηιυ κηο∂νγ τρνγ → δι χηυψν τρονγ χηυ∑νγ, νηυ χ∩υ ν♦νγ λ↑νγ χηο δυψ τρ⋅ χη¬ χ∩ν τ♦νγ λ♠ν 5% λ∝ →〉 Τρονγ τρ↑νγ ηπ β⇓ χ νηιυ δι√ν τ⇑χη →
δι χηυψν νηυ χ∩υ ν♦νγ λ↑νγ χηο δυψ τρ⋅ πη∂ι τ♦νγ τη♠m τ⌡ 15−20% Νηυ χ∩υ ν♦νγ λ↑νγ χηο δυψ τρ⋅ χ∩ν πη∂ι τ♦νγ τ⌡ 20 →∏ν 60% νηνγ β⇓ χη♦ν τη∂ τυ τηεο γιαι →ο≠ν πη÷τ τριν χ〉α χ〈 ϖ∝ λο∝ι χ〈 χ m∅τ τρ♠ν τη∂m χ〈 ηι χ〈 νγν ϖ∝ τη↑α νηυ χ∩υ ν∝ψ χ∩ν τ♦νγ τη♠m 60%
Trang 24ηυ χυ σινη ëνγ
Νηυ χ∩υ ν♦νγ λ↑νγ χηο τ♦νγ τρνγ →↑χ τ⇑νη το÷ν δ↑≠ ϖ∝ο κηι λ↑νγ ( , κγ) ϖ∝ mχ τ♦νγ τρνγ δ κι∏ν (Γ, κγ) Τηεο η√ τηνγ χ〉α Πη÷π, νηυ χ∩υ ν♦νγ λ↑νγ χηο σινη τρ↑νγ →↑χ τ⇑νη τηεο χ↔νγ τηχ σαυ
!Λ"νγµψ # $
&,' + 2.3 49 ; 2.9 <> ?
@, A
B
ηυ χυ mανγ ηαι
Νηυ χ∩υ ν♦νγ λ↑νγ χηο mανγ τηαι πη∂ι →↑χ τ♦νγ 20, C H ϖ∝ HH I τρονγ χ÷χ τη÷νγ χηα τη J, O ϖ∝ 9 Νηυ χ∩υ ν∝ψ κη↔νγ πη τηυχ ϖ∝ο →ιυ κι√ν χη♦m σχ θυ∂ν λ
ηυ χυ ιÕ σ÷α
Νηυ χ∩υ ν♦νγ λ↑νγ → σ∂ν ξυ⊇τ 1 κγ σα τι♠υ χηυ∪ν (P I m) λ∝ .2 R R !ΛS Νη↑ ϖ⊄ψ νηυ χ∩υ ν♦νγ λ↑νγ χηο 1 κγ σα χ m σα νη〈 η←ν ηο∅χ λν η←ν P I →↑χ τ⇑νη β≈νγ
→↑χ τι♠υ ηο÷ ϖ∝ η⊇π τηυ ρυτ τηεο ηαι νγυ∑ν κη÷χ νηαυ mτ νγυ∑ν δο ςΣς δ≠ χ〈 χυνγ χ⊇π ϖ∝ mτ νγυ∑ν τρχ τι∏π τ⌡ τηχ ♦ν κη↔νγ θυα χηυψν ηο÷ βι ςΣς δ≠ χ〈
Τυψ νηι♠ν, ςι√τ Ναm χηο →∏ν ναψ ϖ_ν χη↑α χ mτ η√ τηνγ →÷νη γι÷ προτειν τηεο κιυ mι Dο ϖ⊄ψ, τρονγ τ∝ι λι√υ ν∝ψ χη⌠νγ τ↔ι τ≠m δνγ η√ τηνγ
`Za (Προτ∠ινεσ Dιγεστιβλεσ δανσ λbντεστινε) χ〉α Πη÷π λ∝ mτ η√ τηνγ ηι√ν →≠ι ϖ∝ →• βτ →∩υ →↑χ ÷π δνγ τρονγ χη♦ν νυ↔ι β⇓ σα mιν ^χ τρονγ τηι γιαν γ∩ν →♥ψ (Ποzψ ϖ∝ ΧΣ, 2002)
Τηεο η√ τηνγ `Za 2 pηcν pρ\τeιν χfg ςhς τι♠υ η\ i j ρυéτ nXYχ γäι l µ(Προτ∠ινεσ Dιγεστιβλεσ δανσ λ ιντεστινε δ οργιγινε ιχροβιεννε) Νγυ∑ν
Trang 25ΠDuv ν∝ψ →νγ mτ ϖαι τρ⇓ ρ⊇τ θυαν τρονγ τρονγ ϖι√χ τηο∂ m•ν νηυ χ∩υ προτειν χ〉α για σ⌠χ νηαι λ≠ι, →∅χ βι√τ λ∝ κηι κη∪υ πη∩ν χ← σ λ∝ τηχ ♦ν τη↔ χη⊇τ λ↑νγ
τη⊇π Πη∩ν προτειν τη⊄τ χ〉α τηχ ♦ν κη↔νγ β⇒ πη♥ν γι∂ι δ≠ χ〈 (προτειν τηο÷τ
θυα) →ι ξυνγ ρυτ νον ϖ∝ →↑χ τι♠υ ηο÷ mτ πη∩ν → Τ λ√ τι♠υ ηο÷ πη∩ν προτειν ν∝ψ, τυ τηεο λο≠ι τηχ ♦ν, τη↑νγ δαο →νγ τρονγ κηο∂νγ w0−{0| }η~ν
}
Νη↑ ϖ⊄ψ, η√ τηνγ } ν∝ψ χ〉α Πη÷π χ∫νγ νη↑ χ÷χ η√ τηνγ δινη δ↑νγ ηι√ν →≠ι κη÷χ χηο πη∠π →÷νη γι÷ ϖαι τρ⇓ χ〉α τηχ ♦ν ϖ∝ χ〉α ςΣς δ≠ χ〈 τρονγ ϖι√χ χυνγ χ⊇π προτειν τι ρυτ χ〉α για σ⌠χ νηαι λ≠ι
Σ πη÷τ τριν χ〉α ϖι σινη ϖ⊄τ δ≠ χ〈 ϖ∝ λ↑νγ προτειν χ⊇υ τρ⌠χ ν♠ν χ← τη ϖι σινη ϖ⊄τ (}) κη↔νγ νηνγ πη τηυχ ϖ∝ο λ↑νγ αmονιαχ (Ν) m∝ χ∂ ϖ∝ο λ↑νγ ν♦νγ λ↑νγ χ τη λ♠ν mεν χ m∅τ τ≠ι χνγ mτ τηι →ιm τρονγ δ≠ χ〈 (→ χυνγ χ⊇π κηυνγ χαχβον ϖ∝ ΤΠ) Νη↑ ϖ⊄ψ, ϖι√χ τνγ ηπ προτειν χ〉α ςΣς τ⌡ αm↔νιαχ τρονγ δ≠ χ〈 λι♠ν θυαν χη∅τ χη∉ →∏ν νγυ∑ν ν♦νγ λ↑νγ →↑χ σινη ρα τ⌡ θυ÷ τρ⋅νη λ♠ν mεν χ÷χ χη⊇τ ηυ χ← τρονγ δ≠ χ〈 Τνγ ηπ κ∏τ θυ∂ νγηι♠ν χυ χ〉α νηιυ τ÷χ γι∂ χηο τη⊇ψ τρυνγ β⋅νη χ çι γ χηÊτ ηυ χ¬ χ ♠ν ν τρνγ
≠ χá τη χã ¡ £¤ ¡ ¥ £γ ρτιν τη« ¦§} χ ς©ς χ τνγ η
ς⋅ λ δο τρ♠ν, γι÷ τρ⇒ προτειν χ〉α mτ λο≠ι τηχ ♦ν (}) χ τη →↑χ τ⇑νη το÷ν τηεο 2 ψ∏υ τ λ∝ Ν ϖ∝ ν♦νγ λ↑νγ χ〉α τηχ ♦ν → ¯ηι ν♦νγ λ↑νγ ϖ∝ χ÷χ χη⊇τ δινη δ↑νγ κη÷χ τρονγ δ≠ χ〈 κη↔νγ β⇒ η≠ν χη∏ τη⋅ σ τνγ ηπ προτειν χ〉α ςΣς πη τηυχ ϖ∝ο νγυ∑ν Ν χ〉α τηχ ♦ν πη♥ν γι∂ι → σινη αmονιαχ τρονγ δ≠ χ〈 Σ λ↑νγ χ χ τ νγυ ν Ν η♥ν γι ι χ τη χ ν ηι ν νγ νγ
PDI
NH 3
AA NL
Ni t ± ² ´ ²·¹º»´ ν
Protein th ¼½ ¾ ν
Προτειν κη↔νγ πη♥ν γι∂ι δ≠ χ〈
χ〈
Protein vi sinh
Trang 26¿ À χÁχ χηÂτ Ãινη ÃÄÅνγ ỈηÁχ τρËνγ Ã≠ χÌ ỈηÍνγ ỴÏ χη∏ ÐÄĐχ γỊι Ĩ À ỜÙÚΝ
Νγ↑χ λ≠ι, σ τνγ ηπ Ờ ÙÚ πη τηυχ ϖ∝ο νγυ∑ν ν♦νγ λ↑νγ χ〉α τηχ ♦ν γι∂ι πηνγ ρα δ≠ χ〈 κηι m∝ νγυ∑ν Ν πη♥ν γι∂ι ϖ∝ χ÷χ ψ∏υ τ δινη δ↑νγ κη÷χ κη↔νγ β⇒ η≠ν χη∏ Σ λ↑νγ Ờ ÙÚ χÛ ÐÄĐχ τÜ νγυÝν νßνγ Ĩ ÄĐνγ χàâ τηèχ ßν
Ỉηι Ν ¿ À χÁχ χηÂτ Ãινη ÃÄÅνγ ỈηÁχ τρËνγ Ã≠ χÌ ỈηÍνγ ỴÏ η≠ν χη∏ Ð ÄĐχ γỊι
Ĩ À Ờ ÙÚêí
Γι÷ τρ⇒ Ờ ÙÚΝ χ〉α mτ τηχ ♦ν τη↑νγ κη÷χ ϖι γι÷ τρ⇒ ỜÙÚê χ〉α τηχ ♦ν
→, ϖ⋅ τη∏ γιÁ τρÏ ïρËτðιν τι♠υ ηË Á ị ρυơτ χàâ ư ơτ τηèχ ßν σ∉ χÛ ηâι γιÁ τρÏú ỜÙΝ ¿ À ỜÙêû
ỜÙΝ ü ỜÙý þ Ờ ÙÚΝ
ỜÙê ü Ờ Ùý þ ỜÙÚê
Ηαι γι÷ τρ⇒ ν∝ψ κη↔νγ mανγ τ⇑νη χνγ γπ Γι÷ τρ⇒ τη⊇π νη⊇τ τρονγ ηαι γι÷ τρ⇒
ỜÙΝ ¿À Ơ ØÙê χ〉α mτ λο≠ι τηχ ♦ν πη∂ι →↑χ λ⊇ψ → χοι λ∝ σ λ↑νγ προτειν
→↑χ τι♠υ ηο÷ ρυτ (ỜÙ) χ〉α τηχ ♦ν → κηι ν λ∝ τη∝νη πη∩ν δυψ νη⊇τ χ〉α κη∪υ πη∩ν χηο β⇓ ♣ιυ ν∝ψ χ∫νγ χ νγη⇐α λ∝ γι÷ τρ⇒ χαο νη⊇τ τρονγ ηαι γι÷ τρ⇒ ỜÙΝ ¿À Ơ Ø Ùê λ∝ γι÷ τρ⇒ τιm ν♦νγ χ〉α τηχ ♦ν →, τχ λ∝ σ λ↑νγ προτειν χ τη →↑χ τι♠υ ηο÷ ρυτ (Ờ Ù) χ〉α τηχ ♦ν → ν∏υ ν →↑χ πηι ηπ ϖι χ÷χ τη∝νη πη∩ν κη÷χ χ γι÷ τρ⇒ δινη δ↑νγ β συνγ → χ κη∪υ πη∩ν τι ↑υ χηο β⇓
Χ÷χη τÿνη γι÷ τρÞ προτειν χđα τηχ ¨ν
Γι÷ τρ⇒ προτειν τι♠υ ηο÷ ρυτ (ỜÙΝ ¿ À ỜÙê) χ〉α mçι λο≠ι τηχ ♦ν χ τη τ⇑νη →↑χ τ⌡ 4 τη↔νγ τιν σαυ →♥ψ χ〉α τηχ ♦νû
(1) Η∝m λ↑νγ προτειν τη↔ (ΧΠ) Η∝m λ↑νγ ν∝ψ →↑χ τ⇑νη β≈νγ χ÷χη λ⊇ψ η∝m λ↑νγ Ν (→⇒νη λ↑νγ τηεο πη↑←νγ πη÷π K jελδαλη) νη∩ν ϖι η√ σ 6,25
(2) Τ λ√ πη♥ν γι∂ι χ〉α προτειν τη↔ τρονγ δ≠ χ〈 (DΤ) Τ λ√ ν∝ψ χ →↑χ τ⌡ χ÷χ νγηι♠ν χυ ιν σαχχο τηεο χ÷χ θυι τρ⋅νη τι♠υ χηυ∪ν (B∂νγ 2−1)
(3) Η∝m λ↑νγ χη⊇τ ηυ χ← λ♠ν mεν (ΦΟM) χ〉α τηχ ♦ν Η∝m λ↑νγ ν∝ψ β≈νγ η∝m λ↑νγ χη⊇τ ηυ χ← τι♠υ ηο÷ (MΟD) σαυ κηι →• τρ⌡ →ι η∝m λ↑νγ λιπιτ (κη↔νγ λ♠ν mεν →↑χ), η∝m λ↑νγ προτειν τηο÷τ θυα ϖ∝ χ÷χ αξιτ ηυ χ← (τρονγ τρ↑νγ ηπ χ÷χ τηχ ♦ν 〉 χηυα)
(4) Τ λ√ τι♠υ ηο÷ ρυτ νον χ〉α προτειν τηο÷τ θυα (δρ) Τ λ√ ν∝ψ χ τη ξ÷χ
→⇒νη β≈νγ πη↑←νγ πη÷π τ⌠ι νψλον δι →νγ (mοβιλε νψλον βαγ τεχηνιθυε) Ηι√ν τ≠ι
ςι√τ Ναm χη↑α ξ÷χ →⇒νη →↑χ τ λ√ ν∝ψ χηο χ÷χ λο≠ι τηχ ♦ν κη÷χ νηαυ, νη↑νγ χ τη τηαm κη∂ο B∂νγ 2−1 → τ⇑νη το÷ν
Τ⌡ νηνγ τη↔νγ τιν τρ♠ν, ÷π δνγ χ÷χ χ↔νγ τηχ σαυ →♥ψ → τ⇑νη το÷ν γι÷ τρ⇒ προτειν τι♠υ ηο÷ ρυτ (γ/κγ ςΧ )
Trang 27Νηυ χÇυ προτειν χα για σóχ νηαι λ≠ι
− ηυ χ υ δυ
Trang 28Νηυ χ∩υ προτειν χηο δυψ τρ⋅ χηο β⇓ ϖ∝ο κηο∂νγ ,2γ ΠD/κγ κηι λ↑νγ τραο →ι Γι÷ τρ⇒ ν∝ψ →↑χ τ⇑νη το÷ν τρ♠ν χ← σ χ♥ν β≈νγ νιτ← ς⋅ ϖ⊄ψ ν βαο γ∑m χ∂ χ÷χ νηυ χ∩υ χηο ϖι√χ m⊇τ νιτ← τραο →ι τρονγ πη♥ν
γ /νγµψ 2 W
Νηυ χ∩υ ν∝ψ χ∫νγ χ τη τ⇑νη
γ/!aψ 9 " # W
$ %ηυ χ&υ '*νγ ' äνγ
;τ κγ τ♦νγ τρνγ τη↑νγ χ τ⌡ 10 →∏ν 200γ προτειν τη⊄τ τυ τηυχ ϖ∝ο τυι για σ⌠χ Για σ⌠χ γι∝ χ η∝m λ↑νγ προτειν τη⊄τ τη⊇π η←ν Ηι√υ θυ∂ σ δνγ
ΠD cho sinh τρ↑νγ τρυνγ β⋅νη λ∝ < >? ς⋅ ϖ⊄ψ, νηυ χ∩υ ΠD η∝νγ νγ∝ψ χηο σινη τρ↑νγ λ∝ 2 # γ /kγ τFνγ τρGνγH
$ %ηυ χ&υ mανγ 'ηαι
Νηυ χ∩υ προτειν χηο mανγ τηαι →↑χ τ⇑νη το÷ν χηο 10 κγ κηι λ↑νγ σ← σινη ϖ∝ τ↑←νγ νγ λ∝ 19,J ϖ∝ 1 γ ΠD/νγ∝ψ χηο χ÷χ τη÷νγ χηα τη L, > ϖ∝ 9
Qηι λ↑νγ β♠ σ← σινη δνγ → τ⇑νη το÷ν λ∝ 20 κγ β⇓ Rαι Σινδ, 0 κγ β⇓ λαι
ΗΦ η↑νγ σα ϖ∝ S0 κγ β⇓ Ηολστειν Φριεσιαν τηυ∩ν
− %ηυ χ&υ 'ιÕ' σ÷α
Νηυ χ∩υ προτειν χηο τι∏τ σα →↑χ ↑χ τ⇑νη τ⌡ προτειν τι∏τ τρονγ σα ϖ∝ ηι√υ θυ∂ σ δνγ ΠD χηο τνγ ηπ σα Τρονγ 1 κγ σα τι♠υ χηυ∪ν (S? m) τρυνγ β⋅νη χηα 1γ προτειν ϖ∝ ηι√υ θυ∂ σ δνγ ΠD χηο τνγ ηπ σα τηεο νηιυ νγηι♠ν χυ λ∝ 0,<S Νη↑ ϖ⊄ψ νηυ χ∩υ προτειν χηο τ≠ο σα λ∝ T/ # UV V @ γ
/kγ s Xa τι♠υ χηυÈν ηαψ → τ≠ο 1 κγ σα τηχ τ∏ λ∝
V @ (γ ΠD) ξ Y # V " #T ξ Z m\ τηùχ τ∏^
ηèι ηîp kηÈυ pη_ν
Qη∪υ πη∩ν τηχ ♦ν χ〉α β⇓ ν♠ν χηια τη∝νη ηαι πη∩ν `η∪υ πη&ν χ¬ σë ϖ∝ 'ηbχ *ν cæ συνγ ♣ τ⊄ν δνγ λι τη∏ σινη ηχ χ〉α β⇓, κη∪υ πη∩ν χ← σ ν♠ν βαο
γ∑m τι →α χ÷χ λο≠ι τηχ ♦ν ξ← τη↔ σν χ, κ χ∂ χ÷χ πη πη∪m ρ∈ τιν Qη∪υ πη∩ν χ← σ τη↑νγ τηο∂ m•ν →↑χ χ÷χ νηυ χ∩υ δινη δ↑νγ χηο δυψ τρ⋅ Νγο∝ι ϖι√χ →÷π νγ νηυ χ∩υ δυψ τρ⋅, κη∪υ πη∩ν χ← σ χ⇓ν χ τη χ δ↑ δινη δ↑νγ →
→÷π νγ mτ πη∩ν νηυ χ∩υ σ∂ν ξυ⊇τ ;χ δ↑ ν∝ψ πη τηυχ ϖ∝ο τη∝νη πη∩ν ϖ∝ χη⊇τ λ↑νγ χ÷χ λο≠ι τηχ ♦ν τρονγ κη∪υ πη∩ν χ← σ Τυψ νηι♠ν, κη∪υ πη∩ν χ← σ (τηχ ♦ν ξ← τη↔) τη↑νγ κη↔νγ χ♥ν →ι δινη δ↑νγ ϖ∝ κη↔νγ →÷π νγ →〉 νηυ χ∩υ δινη δ↑νγ χηο για σ⌠χ χ σχ σ∂ν ξυ⊇τ χαο Qηι → χ∩ν πη∂ι χ τη♠m χ÷χ 'ηbχ
ν συνγ → χ♥ν →ι δινη δ↑νγ ϖ∝ τ≠ο τη∝νη η∪υ πη ν η ν χη νη
Trang 29Πη↑←νγ πη÷π τ⇑νη το÷ν κη∪υ πη∩ν ♦ν χηο β⇓ σα βτ →∩υ β≈νγ ϖι√χ τ⇑νη το÷ν χ÷χ γι÷ τρ⇒ ν♦νγ λ↑νγ ϖ∝ προτειν γ∑m χ÷χ β↑χ νη↑ σαυ (τηεο Ποfψ ϖ∝ ς∫ Χη⇑ Χ↑←νγ, 2002)g
1 Τ⇑νη νηυ χ∩υ ν♦νγ λ↑νγ ϖ∝ προτειν (ΥΦh ϖ∝ ΠDi) χηο δυψ τρ⋅ (χ ηι√υ χη¬νη νηυ χ∩υ ν♦νγ λ↑νγ τηεο πη↑←νγ τηχ χη♦ν νυ↔ι), νηυ χ∩υ χηο σινη τρ↑νγ ϖ∝ mανγ τηαι (ν∏υ χ) Χη↑α τ⇑νη νηυ χ∩υ χηο σ∂ν ξυ⊇τ σα
2 Τ⇑νη γι÷ τρ⇒ ν♦νγ λ↑νγ (ΥΦh) ϖ∝ προτειν (ΠDiΝ ϖ∝ ΠDil) χ〉α κη∪υ πη∩ν τηχ ♦ν τη↔ χ← σ
n Τ⇑νη πη∩ν ν♦νγ λ↑νγ (ΥΦh) ϖ∝ προτειν (ΠDiΝ ϖ∝ ΠDil) χ⇓ν λ≠ι χ〉α κη∪υ πη∩ν τηχ ♦ν τη↔ χ← σ σαυ κηι →• τρ⌡ →ι νηυ χ∩υ δυψ τρ⋅
q u συνγ κη∪υ πη∩ν χ← σ β≈νγ mτ (ηο∅χ ϖ∝ι) λο≠ι τηχ ♦ν γι∝υ ν♦νγ λ↑νγ ηο∅χ προτειν (τυ τρ↑νγ ηπ) → χ♥ν β≈νγ ν♦νγ λ↑νγ ϖ∝ προτειν ϖ∝ χ γνγ →≠τ →↑χ vw{|}vw {Ν ~η∪υ πη∩ν χ← σ →• →ιυ χη¬νη ν∝ψ σ∉
→÷π νγ →↑χ νηυ χ∩υ δυψ τρ⋅ ϖ∝ νηυ χ∩υ χηο mτ mχ σ∂ν ξυ⊇τ νη⊇τ →⇒νη (τη⊇π)
Τηι∏τ κ∏ τηχ ♦ν ην ηπ β συνγ χηο νηυ χ∩υ σ∂ν ξυ⊇τ ϖ∝ τ⇑νη το÷ν σ λ↑νγ τηχ ♦ν β συνγ → →÷π νγ mχ σ∂ν ξυ⊇τ ϖ↑τ τρ♠ν mχ m∝ κη∪υ πη∩ν τηχ ♦ν χ← σ (→• →ιυ χη¬νη) χηο πη∠π
η⌠ ý
− ♣ βι∏τ →↑χ γι÷ τρ⇒ προτειν (vw {) χ〉α mτ κη∪υ πη∩ν, τρ↑χ η∏τ χ∩ν τ⇑νη τνγ σ λ↑νγ vw {Ν (τνγ ν∝ψ β≈νγ γι÷ τρ⇒ vw{Ν χ〉α τ⌡νγ λοα⇒ τηχ ♦ν σ δνγ
τρονγ κη∪υ πη∩ν) Σαυ → τ⇑νη τνγ vw {| χ〉α κη∪υ πη∩ν τηεο χ÷χη τ↑←νγ τ (κη↔νγ λ⊇ψ τνγ χ〉α v w{Ν ϖ∝ vw {|) Χυι χνγ γι÷ τρ⇒ τη⊇π νη⊇τ χ〉α τνγ vw{Ν ηο∅χ vw {| χ〉α κη∪υ πη∩ν χη⇑νη λ∝ σ λ↑νγ προτειν τι♠υ ηο÷ ρυτ (vw{) χ〉α κη∪υ πη∩ν → ♣ ξ♥ψ δνγ →↑χ mτ mτ κη∪υ πη∩ν ηπ λ (χ♥ν →ι Ν ϖ∝ ν♦νγ λ↑νγ χηο ςΣς δ≠ χ〈 τ♦νγ σινη ϖ∝ ηο≠τ →νγ τι →α) νγ↑ι τα πη∂ι πηι ηπ χ÷χ λο≠ι τηχ ♦ν σαο χηο vw{Ν } vw{| (τ⇑νη χηο το∝ν κη∪υ πη∩ν) β≈νγ χ÷χη πηι ηπ νηνγ τηχ ♦ν χ χ÷χ γι÷ τρ⇒ vw{Ν ϖ∝ vw {| κη÷χ νηαυ
− ~ηι ξ♥ψ δνγ κη∪υ πη∩ν →ιυ χτ ψ∏υ λ∝ λ∝m χηο χον ϖ⊄τ ♦ν →↑χ χ∝νγ νηιυ νηιυ τηχ ♦ν τη↔ χ∝νγ ττ ϖ∝ γι∂m τη⊇π νη⊇τ λ↑νγ τηχ ♦ν τινη πη∂ι χηο
♦ν νη↑νγ ϖÉν →∂m β∂ο →÷π νγ →〉 νηυ χ∩υ ϖ δινη δ↑νγ ♣ ξ♥ψ δνγ →↑χ χ÷χ κη∪υ πη∩ν χ← σ λ∝ τηχ ♦ν τη↔ m∝ για σ⌠χ χ κη∂ ν♦νγ ♦ν η∏τ, χ∩ν βι∏τ →↑χ λ↑νγ τηχ ♦ν τη↔ m∝ για σ⌠χ χ τη ♦ν →↑χ τρονγ →ιυ κι√ν χηο ♦ν τ δο (u∂νγ 2−2) Τυψ νηι♠ν, λ↑νγ τηυ νη⊄ν τ δο ν∝ψ χ⇓ν χη⇒υ ∂νη η↑νγ χ〉α λ↑νγ τηχ ♦ν β συνγ u συνγ τηχ ♦ν χ τη κ⇑χη τη⇑χη λ∝m τ♦νγ λ↑νγ τηυ νη⊄ν κη∪υ πη∩ν χ← σ (τη↑νγ λ∝ κηι β συνγ ⇑τ), νη↑νγ χ∫νγ χ τη λ∝m γι∂m λ↑νγ τηυ νη⊄ν κη∪υ πη∩ν χ← σ (ηι√ν τ↑νγ τηαψ τη∏)
Trang 32Χη↑←νγ
Τηνη ην χÊυ τρχ χ τηχ ν τη«
Χ⊇υ τρ⌠χ χ← β∂ν χ〉α τηχ ♦ν ξ← τη↔, νη↑ ρ←m ρ≠ χ♥ψ νγ∫ χχ, →↑χ m↔ τ∂ θυα Σ← →∑ −1 Χ÷χ τη∝νη πη∩ν χη⇑νη χ〉α χη⌠νγ →↑χ πη♥ν τ⇑χη τηεο σ← →∑ Πη λχ
1 Χ τη χηια ϖ⊄τ χη⊇τ κη↔ χ〉α τηχ ♦ν ξ← τη↔ τη∝νη ηαι πη∩ν λ∝ πη∩ν νι β∝ο ϖ∝ ϖ÷χη τ∏ β∝ο Πη∩ν νι β∝ο χηι∏m mτ τ λ√ ρ⊇τ νη〈 χηα χ÷χ χη⊇τ δ ηο∝ ταν ϖ∝ δ λ♠ν mεν νη↑ →↑νγ ϖ∝ τινη βτ ς÷χη τ∏ β∝ο γ∑m πη∩ν ξ← β⇒ λιγνιν ηο÷ (ΝDΦ), mτ ⇑τ κεο τηχ ϖ⊄τ (πεχτιν) ϖ∝ mτ ⇑τ γλψχοπροτειν Τη∝νη πη∩ν πεχτιν δ →↑χ λ♠ν mεν τρονγ δ≠ χ〈 Προτειν τρονγ ϖ÷χη τ∏ β∝ο κη β⇒ πη♥ν γι∂ι χ → πη♥ν γι∂ι ξενλυλοα ϖ∝ ηεmιξενλυλοα χ〉α ϖ÷χη τ∏ β∝ο πη τηυχ ϖ∝ο mχ → λιγνιν ηο÷ ςι σινη ϖ⊄τ δ≠ χ〈 κη↔νγ πη♥ν γι∂ι →↑χ λιγνιν ϖ∝ η∝m λ↑νγ χ〉α ν χ∝νγ χαο (κηι τηχ ϖ⊄τ γι∝ ηο÷) τη⋅ τ λ√ τι♠υ ηο÷ νι χηυνγ σ∉ β⇒ η≠ν χη∏
Microfibril Macrofibril
Τ∏ β∝ο χη⊇τ ς÷χη σ← χ⊇π
² ∝νγ για ς÷χη τη χ⊇π
Trang 33Σ← →∑ ³−1´ Χ⊇υ τρ⌠χ ϖι τη χ〉α τηχ ♦ν ξ← τη↔
α) Χ⊇υ τρ¶χ ϖ÷χη τ∏ β∝ο πηχ τ≠π βαο γ∑m χη〉 ψ∏υ λ∝ ξενλυλο·α, ηεmιξενλυλο·α ϖ∝ λιγνιν
¹ Ξºν»υ»¼ ½¾ λ∝ χ⊇υ τρ⌠χ χη〉 ψ∏υ χ〉α τ∏ β∝ο τηχ ϖ⊄τ, χηι∏m κηο∂νγ ³2−
¿ À Á ςΧ χ〉α τηχ ♦ν τη↔ Ξενλυλο·α λ∝ χηυÃι χαχβονηψδρατ →←ν γι∂ν, πη♥ν τ m≠χη τηÄνγ, →↑χ τ≠ο βι !−D−γλυχο·α β≈νγ λι♠ν κ∏τ !−1,¿−γλυχο·ιτ ÅÃι πη♥ν τ χ τη λ♠ν τι η∝νγ ϖ≠ν →←ν ϖ⇒ Τρονγ τ νηι♠ν ξενλυλο·α τ∑ν τ≠ι δ↑ι δ≠νγ χηυÃι τινη τη Ξενλυλο·α βαο γ∑m νηιυ χηυÃι τηÄνγ λι♠ν κ∏τ ϖι νηαυ τη∝νη β δ∝ι νη m≠χη νι ηψδρογεν τ≠ο τη∝νη χ÷χ σι ξενλυλο·α βν ϖνγ (mιχροÆιβριλ) →↑χ βαο βχ βι χ÷χ τη∝νη πη∩ν κη÷χ χ〉α ϖ÷χη τ∏ β∝ο Χ÷χ mιχροÆιβριλ τ⊄π ηπ λ≠ι τ≠ο τη∝νη χ÷χ mαχροÆιβριλ
¹ ˺ÌιÍ ºν»υ»¼½¾ λ∝ νηνγ ηετεροπολισαχχαριτ →↑χ χ⊇υ τ≠ο τ⌡ χ÷χ λο≠ι
→↑νγ τηυχ νηm ηεξο·α (γλυχο·α, mανο·α, γαλαχτο·α) ϖ∝ νηm πεντο·α (ξψλο·α, αραβινο·α) Ηεmιξενλυλο·α βαο βχ ξυνγ θυανη χ÷χ mιχροÆιβριλ χνγ ϖι mτ σ τη∝νη πη∩ν κη÷χ νη↑ πεχτιν ϖ∝ γλψχοπροτειν Χ τη χοι ηεmιξενλυλο·α χνγ ϖι πεχτιν ϖ∝ γλψχοπροτειν νη↑ λ∝ ϖα → γν κ∏τ χ÷χ mιχροÆιβιλ λ≠ι τρονγ mαχροÆιβριν Ηεmιξενλυλο·α τη↑νγ λι♠ν κ∏τ ϖι χ÷χ χ⊇υ τρ⌠χ πηενολιχ βαο θυανγ χ÷χ σι ξενλυλο·α Ηεmιξενλυλο·α κη↔νγ ηο∝ ταν τρονγ ν↑χ νη↑νγ ηο∝ ταν τρονγ δυνγ δ⇒χη κιm ϖ∝ β⇒ τηυ πη♥ν βι αξιτ δ δ∝νγ η←ν σο ϖι ξενλυλο·α
¹ Λιγνιν λ∝ ηετερο−πολψmε ϖ↔ →⇒νη η⋅νη χ〉α χ÷χ λο≠ι ρ↑υ πηενολιχ
Îιγνιν κη↔νγ ηο∝ ταν τρονγ ν↑χ, δυνγ m↔ι ηυ χ← β⋅νη τη↑νγ, τρονγ αξιτ →⊄m
→∅χ ϖ∝ ρ⊇τ βν ϖι χ÷χ εν·ψm ςΣς δ≠ χ〈 Νη↑νγ δ↑ι τ÷χ δνγ χ〉α δυνγ δ⇒χη κιm, βισυλÆιτνατρι ηαψ αξιτ συλÆυρ← mτ πη∩ν λιγνιν β⇒ πη♥ν γι∂ι ϖ∝ χηυψν ϖ∝ο δυνγ δ⇒χη Îιγνιν ηο÷ λ∝ γιαι →ο≠ν χυι χνγ χ〉α σ↑ πη÷τ τριν τ∏ β∝ο τηχ ϖ⊄τ Τηχ ϖ⊄τ χ∝νγ γι∝ τη⋅ η∝m λ↑νγ λιγνιν χ∝νγ χαο Åχ → λιγνιν ηο÷ χαο λ∝m χηο τη∝νη τ∏ β∝ο τηχ ϖ⊄τ τρ ν♠ν χνγ ϖ∝ βν ϖνγ, χ νγη⇐α λν →ι ϖι χ÷χ χ← θυαν χηνγ → τηχ ϖ⊄τ νη↑νγ λ≠ι γ♥ψ κη κη♦ν τρονγ ϖι√χ τι♠υ ηο÷ ξ← δ≠ χ〈 λο∝ι νηαι λ≠ι Τρονγ ϖ÷χη τ∏ β∝ο λιγνιν λι♠ν κ∏τ ϖι ηεmιξενλυλο·α/ξενλυλο·α β≈νγ χ÷χ m≠χη νι εστερ ϖ∝ ηψδρογεν (Σ← →∑ ¿−2) Νγο∝ι ρα, λιγνιν χ⇓ν λι♠ν κ∏τ ϖι προτειν β≈νγ χ÷χ m≠χη νι ηο÷ τρ⇒ Νγο∝ι χ÷χ πη♥ν τ λιγνιν τρονγ ϖ÷χη τ∏ β∝ο χ⇓ν χ χ÷χ mονοmε πηενολιχ τ∑ν τ≠ι δ≠νγ τ δο Χ÷χ πη♥ν τ πηενολιχ τ
δο ν∝ψ χ ∂νη η↑νγ χ χη∏ →ι ϖι ςΣς δ≠ χ〈 ϖ∝ χ÷χ εν·ψm χ〉α χη⌠νγ
ÏÐ Ñ∝m λ↑νγ ΝÒ κηο÷νγÒ ϖιταmιν ϖ∝ γλυξιτ δÔ τι♠υ τη⊇π
Τρονγ ρ←m νγ∫ χχ η∝m λ↑νγ προτειν τη↔ ρ⊇τ τη⊇π (2−ÓÁ) Î↑νγ προτειν (Ν) ⇑τ 〈ι ν∝ψ λ≠ι κη σ δνγ δο β⇒ χ κ∏τ χη∅τ ϖι ϖ÷χη τ∏ β∝ο λιγνιν ηο÷ Χ÷χ
Trang 34χ♥ψ χ〈 λ♥υ ν♦m χ∫νγ ϖ⊄ψ, η∝m λ↑νγ προτειν τη↔ χ〉α χη⌠νγ γι∂m ξυνγ ρ ρ√τ τηεο τυι, τρονγ mα κη↔ ϖ∝ σαυ γιαι →ο≠ν ρα ηοα
Τ⊇τ χ∂ χ÷χ λο≠ι τηχ ♦ν τη↔ →υ τηι∏υ κηο÷νγ, κ χ∂ κηο÷νγ →α λ↑νγ (Χα, Π, Να) ϖ∝ χ÷χ νγυψ♠ν τ ϖι λ↑νγ, χ∫νγ νη↑ χ÷χ λο≠ι ϖιταmιν, →∅χ βι√τ λ∝ ϖιταmιν Öϖ∝ DÙ
Τρονγ χ÷χ λο≠ι χ〈 τηυ ηο≠χη mυν ϖ∝ →∅χ βι√τ λ∝ χ÷χ λο≠ι ρ←m νγ∫ χχ η∝m λ↑νγ βτ →↑νγ χ∫νγ νη↑ ξ← δ τι♠υ ρ⊇τ τη⊇π Η∩υ η∏τ →↑νγ δ τι♠υ β⇒ m⊇τ →ι θυα θυ÷ τρ⋅νη η↔ η⊇π τρονγ κηι πη←ι κη↔ ϖ∝ β∂ο θυ∂ν
Úη♥ν γιÛι τηÜχ Ýν ß à τηá τρâνγ ã≠ χå
Τηχ ♦ν ξ← τη↔ →↑χ πη♥ν γι∂ι βι ςΣς δ≠ χ〈 Χ÷χ ςΣς ν∝ψ β÷m ϖ∝ο χ÷χ τιυ πη∩ν τηχ ♦ν ϖ∝ τηυ πη♥ν τ⌡νγ πη∩ν ξενλυλοéα ϖ∝ ηεmιξενλυλοéα νη
ενéψm ξελυλαéα χ〉α χη⌠νγ êυ÷ τρ⋅νη τηυ πη♥ν ν∝ψ σινη ρα χ÷χ λο≠ι →↑νγ (γλυχοéα, ξψλοéα, ϖ.ϖ.) Νηνγ πη♥ν τ →↑νγ ν∝ψ λ∝ χ÷χ σ∂ν πη∪m τρυνγ γιαν ϖ∝
→↑χ λ♠ν mεν τι∏π τηεο βι χ÷χ ςΣς δ≠ χ〈 êυ÷ τρ⋅νη ν∝ψ σ∂ν σινη ρα ν♦νγ λ↑νγ δ↑ι δ≠νγ ÖΤΠ ϖ∝ χ÷χ αξιτ β∠ο βαψ η←ι χηο ϖ⊄τ χη〉 ♣ λ∝ χ÷χ αξιτ αξετιχ, προπιονιχ ϖ∝ βυτψριχ τηεο mτ τ λ√ τ↑←νγ →ι κηο∂νγ í0ï20ïð χνγ ϖι mτ λ↑νγ νη〈 ιéοβυτψρριχ, ιéοϖαλεριχ ϖ∝ ϖαλεριχ
êυ÷ τρ⋅νη πη♥ν γι∂ι ϖ÷χη τ∏ β∝ο →⇓ι η〈ι ςΣς δ≠ χ〈 πη∂ι β÷m ϖ∝ο χ÷χ τιυ πη∩ν τηχ ♦ν → χηο χ÷χ ενéψm τι∏τ ρα χ τη ξ♥m νη⊄π ϖ∝ο β♠ν τρονγ χ⊇υ τρ⌠χ ξ← χ〉α ϖ÷χη τ∏ β∝ο Τη∏ νη↑νγ, νη↑ τρ⋅νη β∝ψ τρ♠ν, χ÷χ λο≠ι πη πη∪m νγ∫ χχ ϖ∝ τηχ ♦ν ξ← τη↔ χη⊇τ λ↑νγ τη⊇π χ ϖ÷χη τ∏ β∝ο β⇒ λιγνιν ηο÷ χαο → ϖι νηνγ χ⊇υ τρ⌠χ ρ⊇τ πηχ τ≠π Ξενλυλοéα ϖ∝ ηεmιξενλυλοéα ν∏υ δ≠νγ τινη κηι∏τ →υ δ τι♠υ ηο÷ νη↑νγ κηι χη⌠νγ λι♠ν κ∏τ ϖι λιγνιν τ≠ο τη∝νη χ÷χ πηχ χη⊇τ βν ϖνγ τη⋅ ρ⊇τ κη τι♠υ ηο÷ Χ÷χ λι♠ν κ∏τ ηο÷ ηχ τρονγ χ÷χ πηχ ηπ → βν τρονγ m↔ι τρ↑νγ πΗ χ〉α δ≠ χ〈 Η←ν να λιγνιν χ⇓ν λ∝m τη∝νη η∝νγ ρ∝ο νγ♦ν χη∅ν ϖ m∅τ ϖ⊄τ λ πη⇑α νγο∝ι χ∂ν τρ ςΣς δ≠ χ〈 ϖ∝ χ÷χ ενéψm χ〉α χη⌠νγ τι∏π ξ⌠χ ϖι ηεmιξενλυλοéα ϖ∝ ξενλυλοéα χ〉α ϖ÷χη τ∏ β∝ο Σ κ∏τ ηπ χη∅τ χη∉ για λιγνιν ϖι ηεmιξενλυλοéα τ≠ο τη∝νη χ÷χ πηχ χη⊇τ λιγνο−ηεmιξενλυλοéα κη↔νγ νηνγ χ∂ν τρ σ τι♠υ ηο÷ ηεmιξενλυλοéα ϖ m∅τ ηο÷ ηχ πη∩ν νγο∝ι ϖ÷χη τ∏ β∝ο m∝ χ⇓ν χ∂ν τρ ρ⊇τ λν ϖ m∅τ ϖ⊄τ λ (τ≠ο η∝νγ ρ∝ο χην) →ι ϖι σ πη♥ν γι∂ι λι ξενλυλοéα πη⇑α τρονγ
Χηο →∏ν ναψ ϖòν χη↑α χ κι∏ν τηνγ νη⊇τ ϖ τ λ√ τι♠υ ηο÷ χ〉α λιγνιν τρονγ
→↑νγ τι♠υ ηο÷ χ〉α →νγ ϖ⊄τ νηαι λ≠ι Τηεο mτ σ τ÷χ γι∂ κη÷χ τη⋅ κη↔νγ χ mτ λο≠ι ν∝ο τρονγ χ÷χ ςΣς δ≠ χ〈 πη♥ν λ⊄π χ τη λ♠ν mεν λιγνινô Χη⇑νη ϖ⋅ τη∏ σ λιγνιν ηο÷ ν∝ψ λ∝m χ∂ν τρ σ τι∏π χ♥ν χ〉α ςΣς ϖ∝ χ÷χ ενéψm χ〉α χη⌠νγ ϖι ξενλυλοéα ϖ∝ ηεmιξενλυλοéα Χ÷χ αξιτ πηενολιχ τρονγ ϖ÷χη τ∏ β∝ο χ∫νγ χ τ÷χ δνγ χ χη∏ →ι ϖι ςΣς ϖ∝ χ÷χ mεν χ〉α χη⌠νγ
Trang 35Νη↑ ϖ⊄ψ, κη∂ ν♦νγ πη♥ν γι∂ι ϖ÷χη τ∏ β∝ο τηχ ♦ν τη↔ χη⊇τ λ↑νγ τη⊇π β⇒ η≠ν χη∏ δοõ
- Πολψmε ξενλυλοöα β⇒ τινη τη ηο÷,
- úιγνιν (κη↔νγ τι♠υ ηο÷ →↑χ) ϖ∝ χ÷χ αξιτ πηενολιχ (χ χη∏ ςΣς ϖ∝ ενöψm),
- Σ λι♠ν κ∏τ χη∅τ χη∉ ϖ ϖ⊄τ λ ϖ∝ ηο÷ ηχ για ηεmιξενλυλοöα/ξενλυλοöα χ〉α ϖ÷χη τ∏ β∝ο ϖι λιγνιν ϖ∝ χ÷χ αξιτ πηενολιχ
ûüχ þιÿυ kιÖν χÇν τηι∏τ χηo vι sινη v Ëτ pη♥ν γι¶ι τηøχ ¨ν x τη« τρoνγ d≠ χáΤηχ ♦ν τη↔ χ τη →↑χ πη♥ν γι∂ι ττ τρονγ δ≠ χ〈 ν∏υ νη↑ õ
- Qυ∩ν τη ςΣς πη♥ν γι∂ι ξ← πη÷τ τριν ττ ϖ∝ ν →⇒νη
- ς÷χη τ∏ β∝ο τηχ ♦ν →↑χ ςΣς πη♥ν γι∂ι ξ← ϖ∝ mεν χ〉α χη⌠νγ ξ♥m νη⊄π
→↑χ ττ τρονγ mτ τηι γιαν δ∝ι
Dο ϖ⊄ψ, → χηο θυ÷ τρ⋅νη πη♥ν γι∂ι ξ← →↑χ ττ ςΣς δ≠ χ〈 πη∂ι τ⋅m →↑χ χ÷χ ψ∏υ τ δινη δ↑νγ χ∩ν χηο σ τ♦νγ σινη χ〉α χη⌠νγ ϖ∝ γι⌠π χη⌠νγ πη♥ν γι∂ι →↑χ χ÷χ πολψσσαχριτ χ〉α ϖ÷χη τ∏ β∝ο τηχ ϖ⊄τ χ〉α τηχ ♦ν ξ← τη↔ M∅τ κη÷χ χη⌠νγ χ∫νγ χ∩ν χ χ÷χ →ιυ λι√ν ϖ⊄τ λ ϖ∝ ηο÷ ηχ τη⇑χη ηπ → δυψ τρ⋅ ττ θυ÷ τρ⋅νη πη♥ν γι∂ι ξ←
Χ÷χ χη⊇τ δινη δ↑ìνγ χ ν χηο ϖι σινη ϖ⊄τ δ≠ χ
Χ∫νγ νη↑ mι χ← τη σνγ κη÷χ ςΣς τρ↑χ η∏τ χ∩ν ν♦νγ λ↑νγ, νιτ←, κηο÷νγ ϖ∝ ϖιταmιν (Σ← →∑ 3−2) Dο ϖ⊄ψ → →∂m β∂ο →↑χ χ÷χ →ιυ κι√ν τηυ⊄ν λι χηο θυ÷ τρ⋅νη πη♥ν γι∂ι ξ← χ∩ν β συνγ →υ →∅ν λ↑νγ νιτ←, κηο÷νγ ϖ∝ ϖιταmιν β⇒ τηι∏υ τρονγ τηχ ♦ν ξ← τη↔ Τρονγ τρ↑νγ ηπ κη∪υ πη∩ν χ← σ λ∝ ρ←m νγ∫ χχ χ∩ν β συνγ τη♠m mτ λ↑νγ νη〈 ν♦νγ λ↑νγ δ∉ λ♠ν mεν (βτ, →↑νγ ηαψ ττ νη⊇τ λ∝ ξ← κη↔νγ β⇒ λιγνιν ηο÷) ςι√χ β συνγ χ÷χ χη⊇τ δινη δυνγ ν∝ψ σ∉ χ χ÷χ τ÷χ δνγ σαυõ
- Γι∂m τηι γιαν χ∩ν τηι∏τ → χ÷χ ςΣς πη♥ν γι∂ι ξ← χ →⇒νη ϖ∝ ξ♥m νη⊄π
→↑χ ϖ∝ο χ÷χ m∂νη τηχ ♦ν,
- Γι⌠π τ♦νγ νηανη σινη κηι ςΣς ϖ∝ τ♦νγ τχ → πη♥ν γι∂ι ϖ÷χη τ∏ β∝ο χ〉α
τηχ ♦ν
Trang 36Σ← →∑ −2: Χ÷χ χη⊇τ δινη δ↑νγ χ∩ν τηι∏τ χηο τνγ ηπ ςΣς δ≠ χ〈 (Χηενοστ ϖ∝
Kαψουλι, 1997)
Χ÷χ →ιÒυ κιν ϖ⊄τ λý ϖ∝ ηο÷ ηχ χν τηι∏τ χηο λ♠ν mεν ξ←
Ηο≠τ λχ χ〉α ςΣς πη♥ν γι∂ι ξ← →≠τ mχ τι ↑υ κηι πΗ δ≠ χ〈 β≈νγ κηο∂νγ 6,8ϖ∝ σ∉ γι∂m ρ ρ√τ κηι πΗ δ≠ χ〈 ξυνγ δ↑ι 6,2 (Σ← →∑ 1−) B συνγ θυ÷ νηιυ τηχ ♦ν τινη ϖ∝ο κη∪υ πη∩ν χ τη λ∝m γι∂m ηο≠τ λχ πη♥ν γι∂ι ξ← δο ABBΗ
→↑χ σινη ρα νηιυ ϖ∝ νηανη λ∝m γι∂m →τ νγτ πΗ δ≠ χ〈 Dο ϖ⊄ψ, τρονγ τρ↑νγ ηπ β συνγ τηχ ♦ν χ∩ν πη∂ι χηο ♦ν →υ →∅ν → τρ÷νη γι∂m →τ νγτ πΗ δ≠ χ〈 (Σ← →∑ −)
Χ← χη⊇τ χηα ν♦νγ λ↑νγ
Χ÷χ σ∂ν πη∪m λ♠ν mεν
Trang 37-20 0 20 40 60 80 100
a
P = a + b (1 - e -ct )
( Ør a ν cD ν al, 1 ) i
Η⋅νη − Τηαψ →ι πΗ δ≠ χ〈 πη τηυχ ϖ∝ο τ∩ν συ⊇τ χυνγ χ⊇π τηχ ♦ν τινη
(DεLαϖαλ, 2002) Ηο≠τ λχ πη♥ν γι∂ι ξ← χ⇓ν πη τηυχ ϖ∝ο ϖι√χ χυνγ χ⊇π →υ →∅ν χ÷χ τη∝νη πη∩ν δινη δ↑νγ χ∩ν χηο ςΣς ϖ∝ πη τηυχ ϖ∝ο τχ → τ÷ι τνγ ηπ κηυ η√ ςΣς δ≠ χ〈 Dο ϖ⊄ψ, τρονγ τηχ τι∏ν τη↑νγ πη∂ι ÷π δνγ χη∏ → νυ↔ι δ↑νγ σαο χηο χ÷χ χη⊇τ δινη δ↑νγ β συνγ →↑χ χυνγ χ⊇π →υ →∅ν ϖ∝ τηχ ♦ν →↑χ τηυ νη⊄ν χ∝νγ →∑νγ →υ τρονγ νγ∝ψ χ∝νγ ττ, τρ÷νη τ⋅νη τρ≠νγ ”νο δ∑ν →ι βπ”
§éνγ τη¸ι η♥ν γιι τηχ ν τη τρνγ ≠ χ
♣ι ϖι τηχ ♦ν τινη ϖ∝ τηχ ♦ν προτειν →νγ τη÷ι πη♥ν γι∂ι δ≠ χ〈 χ τη m↔ τ∂ τηεο πη↑←νγ τρ⋅νη m∫ χ〉α Ορσκοϖ ϖ∝ χDοναλδ (19 9) νη↑ σαυ (Σ← →∑ −4)
χ τη ξ÷χ →⇒νη →↑χ β≈νγ τηχ νγηι√m τη↔νγ θυα κ τηυ⊄τ τ⌠ι νψλον (ιν σαχχ"#τρ♠ν για σ⌠χ m λç δ⇓ δ≠ χ〈 (Πη λυχ )
Σ← →∑ − ♣νγ τη÷ι πη♥ν γι∂ι τηχ ♦ν τινη δ≠ χ〈
Trang 38-20 0 20 40 60 80 100
UD X α N βχ/(χ N κ)
Τρονγ →, κ λ∝ τχ → χηυψν δι χ〉α τηχ ♦ν θυα δ≠ χ〈 Τχ → χηυψν δι χ〉α τηχ ♦ν κη〈ι δ≠ χ〈 (κ) πη τηυχ ϖ∝ο νηιυ ψ∏υ τ νη↑ τρ≠νγ τη÷ι σινη λ, σχ σ∂ν ξυ⊇τ, χ⊇υ τρ⌠χ χ〉α κη∪υ πη∩ν ϖ∝ →∅χ βι√τ λ∝ mχ νυ↔ι δ↑νγ Τηεο YΡΧ (19Z[), η√ σ \X0,02 ÷π δνγ χηο mχ νυ↔ι δ↑νγ τη⊇π, \X0,0] χηο β⇓ τη⇒τ ϖ∝ β⇓ σα ν♦νγ συ⊇τ τη⊇π ϖ∝ \X0,0Z χηο β⇓ σα χ ν♦νγ συ⊇τ χαο
♣ι ϖι τηχ ♦ν ξ← τη↔, κηι νγ δνγ πη↑←νγ τρ⋅νη η∝m m∫ τρ♠ν → κη∂ο σ÷τ τχ → ϖ∝ →∅χ τ⇑νη πη♥ν γι∂ι τρονγ δ≠ χ〈, τρονγ mτ σ τρ↑νγ ηπ τρ⇒ σ ^ τηυ →−
↑χ χ τη β≈νγ 0 ηο∅χ λ∝ mτ γι÷ τρ⇒ ♥m ♣ λ∝ δο τ∑ν τ≠ι mτ πηα δ⌡νγτρονγ → κη↔νγ χ σ πη♥ν γι∂ι τηχ σ ν∝ο διν ρα τρονγ ϖ∝ι γι →∩υ σαυ κηι τηχ ♦ν ϖ∝ο τρονγ δ≠ χ〈, m∝ χη¬ χ σ ξ♥m νη⊄π ϖ∝ β÷m δ⇑νη χ〉α χ÷χ λο∝ι ϖι σινη ϖ⊄τ ϖ∝ο τηχ ♦ν (Σ← →∑ _−]) ♣♥ψ λ∝ ϖ⊇ν → ρ⊇τ θυαν τρνγ τρονγ →÷νη γι÷ γι÷ τρ⇒
δινη δ↑νγ τηχ ♦ν τη↔ χηο →νγ ϖ⊄τ νηαι λ≠ι Χη⇑νη πηα δ⌡νγ (Λ) ν∝ψ λ∝ mτ
ψ∏υ τ θυψ∏τ →⇒νη τηι γιαν τηχ ♦ν λ↑υ λ≠ι τρονγ δ≠ χ〈 χ〉α τηχ ♦ν τη↔ ϖ∝ λ∝ ψ∏υ τ η≠ν χη∏ λ↑νγ τηχ ♦ν ♦ν ϖ∝ο χ〉α για σ⌠χ →ι ϖι mτ λο≠ι τηχ ♦ν ν∝ο → ϖ∝
δο → m∝ ∂νη η↑νγ →∏ν ν♦νγ συ⊇τ χ〉α για σ⌠χ Νη↑ ϖ⊄ψ, τρονγ →÷νη γι÷ τηχ ♦ν τη↔, γι÷ τρ⇒ ^ τηυ →↑χ τ⌡ πη↑←νγ τρ⋅νη m∫ νι τρ♠ν κη↔νγ τη →≠ι δι√ν χηο χηο τ λ√ χ÷χ πη∩ν ηο∝ ταν χ〉α τηχ ♦ν νη↑ τρονγ τρ↑νγ ηπ τηχ ♦ν τινη ϖ∝ τηχ ♦ν προτειν
Trang 39Σ← →∑ `−fg ♣νγ τη÷ι πη♥ν γι∂ι τηχ ♦ν τη↔ δ≠ χ〈 (πη〈νγ τηεο Ορσκοϖ ϖ∝ Ρψλε,
1990)
♣ ξ÷χ →⇒νη τη∝νη πη∩ν ηο∝ ταν χ〉α τηχ ♦ν τη↔, νγ↑ι τα σ δνγ mτ πη↑←νγ πη÷π ρ⊇τ →←ν γι∂ν ϖ∝ ηυ ⇑χη τρονγ πη⇓νγ τη⇑ νγηι√m, → λ∝ πη↑←νγ πη÷π ξ÷χ →⇒νη τ λ√ πη∩ν ρα τρ↔ι (wασηινγ λiσσ) χ〉α τηχ ♦ν κη〈ι τ⌠ι νψλον Γι÷ τρ⇒
ν∝ψ →≠ι δι√ν χηο τη∝νη πη∩ν ηο∝ ταν τρονγ τηχ ♦ν τη↔ ϖ∝ τη↑νγ →↑χ κ ηι√υ β≈νγ χη j → πη♥ν βι√τ ϖι τρ⇒ σ “m” τρονγ →÷νη γι÷ τηχ ♦ν γι∩υ προτειν n⌠χ ν∝ψ, τη∝νη πη∩ν κη↔νγ ηο∝ ταν νη↑νγ σ∉ →↑χ πη♥ν γι∂ι χ〉α τηχ ♦ν τη↔ (qu λ∝g
q z {m|}u – j~ χ⇓ν τη∝νη πη∩ν κη↔νγ ηο∝ ταν ϖ∝ κη↔νγ →↑χ πη♥ν γι∂ι τρονγ δ≠ χ〈 σ∉ λ∝g {j|q u Γι÷ τρ⇒ χ〉α η≈νγ σ χ ϖÉν νη↑ ϖ⊄ψ
Λîνγ τηυ νην τηχ ν τη
Χ÷χ πη↑←νγ πη÷π →÷νη γι÷ γι÷ τρ⇒ ν♦νγ λ↑νγ χ〉α τηχ ♦ν ηι√ν η∝νη, δ χηο σ δνγ ν♦νγ λ↑νγ τραο →ι () ηαψ ν♦νγ λ↑νγ τηυ∩ν (Ν), →υ mχ πη∂ι mτ η≠ν χη∏ ρ⊇τ χ← β∂ν κηι ÷π δνγ → →÷νη γι÷ γι÷ τρ⇒ δινη δ↑νγ χ〉α τηχ ♦ν τη↔ ♣ λ∝ χ÷χ πη↑←νγ πη÷π ν∝ψ κη↔νγ τ⇑νη →∏ν îνγ τηυ νην τηχ ♦ν τη↔ κηι
χον ϖ⊄τ →↑χ χυνγ χ⊇π τ δο ♣ι ϖι mτ λο≠ι τηχ ♦ν τη↔ τη⋅ →ιυ θυαν τρνγ τρ↑χ τι♠ν λ∝ πη∂ι βι∏τ →↑χ λι√υ χον ϖ⊄τ χ τη ♦ν →↑χ βαο νηι♠υ τρονγ mτ νγ∝ψ
→♠m ϖ⋅ κηι χηο ♦ν τηχ ♦ν τη↔ τη⋅ νηυ χ∩υ χ〉α για σ⌠χ σ∂ν ξυ⊇τ τη↑νγ κη↔νγ
→↑χ τηο∂ m•ν
Χ← χη∏ →ιυ ηο∝ λ↑νγ τηυ νη⊄ν τηχ ν
n↑νγ τηυ νη⊄ν τηχ ♦ν χ〉α για σ⌠χ χη⇒υ ∂νη η↑νγ χ〉α χ÷χ ψ∏υ τ χη⇑νη σαυg
Ηαι ψ∏υ τ →∩υ τι♠ν χ νγη⇐α θυαν τρνγ νη⊇τ ϖ∝ λι♠ν θυαν →∏ν ηαι χ← χη∏
→ιυ ηο∝ θυαν τρνγ λ∝ χ← χη∏ σινη ηο÷ ϖ∝ χ← χη∏ ϖ⊄τ λ (Σ← →∑ `−) ♣ιυ ηο∝ σινη ηο÷ διν ρα για σ⌠χ κηι ♦ν τηχ ♦ν τινη χηα χ÷χ χη⊇τ δινη δ↑νγ δ τι♠υ ηο÷ ♣ιυ ηο∝ ϖ⊄τ λ τη↑νγ διν ρα κηι για σ⌠χ ♦ν τηχ ♦ν τη↔ κη τι♠υ ηο÷, χηι∏m νηιυ χη τρονγ δ≠ χ〈
Trang 400 1 2 3 4 5
δο κ∏τ θυ∂ λ♠ν mεν τηχ ♦ν δ≠ χ〈 ςι√χ σ∂ν σινη ρα αξ⇑τ β∠ο βαψ η←ι χαο νη⊇τ τη↔νγ τηνγ ξυ⊇τ ηι√ν τρονγ δ≠ χ〈 2 →∏ν ¯ γι σαυ κηι ♦ν κη∪υ πη∩ν χ νηιυ τηχ ♦ν τινη ϖ∝ ³ −À γι ϖι κη∪υ πη∩ν χ νηιυ τηχ ♦ν τη↔ ¿ξιτ β∠ο βαψ η←ι σ∂ν σινη ρα τρονγ δ≠ χ〈 τη↑νγ →↑χ η⊇π τηυ νγαψ ϖ∝ τ♦νγ λ♠ν τρονγ m÷υ ²τ κηι αξιτ β∠ο βαψ η←ι τρονγ m÷υ →≠τ →∏ν mτ νγ↑νγ νη⊇τ →⇒νη τη⋅ → νγον mι√νγ
χ〉α χον για σ⌠χ γι∂m ΝγÁÂνγ νÃψ χÄÅ ηÄψ τηÆÈ χηÞυ Ìνη ηÁëνγ χñÄ νηυ χÍυ
νÎνγ ÏÁÐνγ χñÄ χÅν Ñ Óτ ¿ξιτ β∠ο βαψ η←ι τι∏π τχ →↑χ η⊇π τη ϖ∝ χηυψν ηο÷ βι τ∏ β∝ο, δο ϖ⊄ψ κηι λ↑νγ αξιτ β∠ο βαψ η←ι τρονγ m÷υ γι∂m τη⋅ → νγον mι√νγ χ〉α χον για σ⌠χ σ∉ λ≠ι τ♦νγ λ♠ν ς⋅ τχ → σ∂ν σινη ¿ÔÔΗ τρονγ δ≠ χ〈 κηι χηο ♦ν τηχ ♦ν τη↔ τη⊇π ν♠ν χ← χη∏ ν∝ψ ⇑τ χ ∂νη η↑νγ τρχ τι∏π →∏ν λ↑νγ τηυ νη⊄ν τηχ ♦ν τη↔
− ·ιºυ η» ¼ ×ÙÚ λÛ¾
♣ιυ ηο∝ ϖ⊄τ λ λι♠ν θυαν →∏ν σχ χηα χ〉α →↑νγ τι♠υ ηο÷, χη〉 ψ∏υ λ∝ δ≠ χ〈, ϖ∝ πη τηυχ ϖ∝ο χη⊇τ λ↑νγ τηχ ♦ν Χ÷χ για σ⌠χ νηαι λ≠ι κη÷χ νηαυ ρ ρ∝νγ λ∝ χ κη∂ ν♦νγ τι♠υ ηο÷ τηχ ♦ν τη↔ κη÷χ νηαυ Νηνγ λο≠ι για σ⌠χ νηαι λ≠ι →↑χ
... data-page="15">η⇑ m♠ ταν
Η2+ ΧΟ2 ΧΗ
+ 2Η2Ο
Νη↑ ϖ⊄ψ, σ∂ν πη∪m χυι χνγ χ〉α σ...
- Ýτ υτψριχ(ΧΗ ΧΗ2ΧΗ2ΧΟΟΗ) →↑χ χηυψν ηο÷ τη∝νη β♠τα−ηψδροξψβυτψριχ κηι →ι θυα ϖ÷χη δ≠ χ〈, σαυ → →↑χ... xt b é by ơ, αξετιχ (Χ2), α προπψονιχ (Χ ), α βυτψριχ (Χ ) ϖ∝ mτ λ↑νγ νη〈 χ÷χ αξιτ