Phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Kiên Giang Nguyễn Thị Dạ Lý Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Luận văn ThS Chuyên ngành: Du lịch học Người hướng dẫn: TS.. Tìm hiểu và đá
Trang 1Phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Kiên
Giang Nguyễn Thị Dạ Lý
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Luận văn ThS Chuyên ngành: Du lịch học Người hướng dẫn: TS Nguyễn Văn Lưu
Năm bảo vệ: 2013
Abstract Hệ thống hoá chọn lọc cơ sở lý luận cơ bản về nguồn nhân lực và phát triển
nhân lực du lịch Tìm hiểu và đánh giá thực trạng nguồn nhân lực du lịch và công tác phát triển nhân lực du lịch Kiên Giang trong giai đoạn 2008 – 2012 Đề xuất định hướng và các giải pháp đẩy mạnh công tác phát triển nhân lực du lịch Kiên Giang đến năm 2020, phù hợp với định hướng phát triển du lịch tỉnh nói chung và nguồn nhân
lực của tỉnh nói riêng
Keywords Du lịch; Phát triển nhân lực; Kiên Giang
Trang 2Content
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 10
1 Lý do chọn đề tài 10
2 Mục đích nghiên cứu 11
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 12
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 12
5 Phương pháp nghiên cứu 12
6 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 13
7 Bố cục của luận văn 15
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH 17
1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của nguồn nhân lực 17
1.1.1 Khái niệm 17
1.1.1.1 Nguồn nhân lực 17
1.1.1.2 Nguồn nhân lực du lịch 19
1.1.2 Các nhóm nhân lực trong ngành du lịch 20
1.1.2.1 Nhóm nhân lực quản lý nhà nước về du lịch 20
1.1.2.2 Nhóm nhân lực sự nghiệp ngành Du lịch 21
1.1.2.3 Nhóm nhân lực kinh doanh du lịch 21
1.2 Đặc điểm và vai trò của nguồn nhân lực du lịch 28
1.2.1 Đặc điểm nguồn nhân lực du lịch 27
1.2.1 Vai trò nguồn nhân lực du lịch 29
1.3 Phát triển nguồn nhân lực du lịch 32
1.3.1 Khái niệm phát triển nguồn nhân lực du lịch 32
1.3.2 Nội dung phát triển nguồn nhân lực du lịch 37
1.3.2.1 Hệ thống chính sách và quy định phát triển nguồn nhân lực du lịch 38
1.3.2.2 Công tác dự báo và đào tạo nguồn nhân lực du lịch 39
1.3.2.3 Xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện và thực hiện các chính sách đãi ngộ 43
Trang 31.4 Kinh nghiệm phát triển nhân lực du lịch của một số nước và địa phương 44
1.4.1 Kinh nghiệm phát triển nguồn nhân lực du lịch của một số quốc gia 44
1.4.1.1 Kinh nghiệm của Thái Lan 44
1.4.1.2 Kinh nghiệm của Nhật Bản 46
1.4.2 Kinh nghiệm phát triển nhân lực du lịch của một số địa phương trong nước 49
1.4.2.1 Kinh nghiệm của Thành phố Đà Nẵng 49
1.4.2.2 Kinh nghiệm của Tỉnh Lâm Đồng 50
1.4.3 Bài học vận dụng cho Kiên Giang 51
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH
CỦA KIÊN GIANG GIAI ĐOẠN 2007 – 2011 54
2.1 Tổng quan về du lịch Kiên Giang 54
2.1.1 Điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế - xã hội 54
2.1.1.1 Điều kiện tự nhiên 54
2.1.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội 55
2.1.2 Tình hình phát triển du lịch của Tỉnh Kiên Giang giai đoạn 2008-2012 61
2.2 Thực trạng nguồn nhân lực du lịch Kiên Giang 65
2.2.1 Quy mô và tốc độ tăng trưởng nguồn nhân lực du lịch Kiên Giang 65
2.2.1.1 Nhân lực du lịch ở cơ quan quản lý nhà nước 66
2.2.1.2 Nhân lực của cơ sở đào tạo chuyên ngành Du lịch 68
2.2.1.3 Nhân lực của các doanh nghiệp kinh doanh du lịch 69
2.2.2 Chất lượng nguồn nhân lực du lịch của Kiên Giang 70
2.2.2.1 Trình độ chuyên môn của nhân lực quản lý nhà nước 70
2.2.2.2 Trình độ chuyên môn của nhân lực trong các doanh nghiệp du lịch 71
2.2.2.3 Trình độ chuyên môn của nhân lực trong các cơ sở đào tạo 73
2.2.3 Cơ cấu nguồn nhân lực du lịch của Kiên Giang 73
2.2.3.1 Cơ cấu về giới tính 75
2.2.3.2 Cơ cấu về nghiệp vụ phục vụ 76
2.2.3.3 Cơ cấu về tuổi 76
2.4 Thực trạng công tác phát triển nguồn nhân lực tại Kiên Giang 77
Trang 42.4.1 Công tác đào tạo và bồi dưỡng nhân lực 77
2.4.1.1 Cơ sở vật chất, kỹ thuật 78
2.4.1.2 Đội ngũ công tác giảng dạy du lịch 78
2.4.1.3 Công tác đào tạo, bồi dưỡng tại doanh nghiệp và cơ quan quản lý du lịch 80
2.4.2 Thực trạng sử dụng nguồn nhân lực du lịch Kiên Giang 82
2.4.3 Quản lý của nhà nước về phát triển nhân lực du lịch 83
2.4.3.1 Hệ thống các chính sách phát triển nguồn nhân lực du lịch 83
2.4.3.2 Các chương trình đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch ở nước ngoài 84
2.5 Đánh giá công tác phát triển nhân lực du lịch ở Kiên Giang 85
2.5.1 Những thành tựu và nguyên nhân 85
2.5.1.1 Những thành tựu 85
2.5.1.2 Nguyên nhân 86
2.5.2 Những hạn chế và nguyên nhân 86
2.5.2.1 Những hạn chế 86
2.5.2.2 Nguyên nhân của những hạn chế: 87
CHƯƠNG 3 ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN ĐẨY MẠNH
CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC DU LỊCH TẠI KIÊN GIANG 90
3.1 Quan điểm, phương hướng và mục tiêu phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Kiên Giang đến năm 2020 90
3.1.1 Quan điểm phát triển du lịch của Tỉnh Kiên Giang 90
3.1.2 Phương hướng, mục tiêu và nhu cầu phát triển du lịch 92
3.1.2.1 Phương hướng và mục tiêu phát triển du lịch 92
3.1.2.2 Nhu cầu nhân lực du lịch Kiên Giang đến năm 2020 97
3.2 Các giải pháp góp phần đẩy mạnh công tác phát triển nhân lực du lịch 98
3.2.1 Nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực du lịch 98
3.2.1.1 Đầu tư cơ sở vật chất, kỹ thuật cho các trường trung cấp, cao đẳng đào tạo du lịch 98 3.2.1.2 Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, giảng viên 99
3.2.1.3 Đổi mới chương trình, giáo trình giảng dạy 101
3.2.2 Chú trọng quản lý chất lượng đào tạo 102
Trang 53.2.3 Đào tạo gắn với nhu cầu sử dụng và liên kết, hợp tác quốc tế về đào tạo 104
3.2.4 Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nhân lực du lịch hiện có 105
3.2.5 Nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về phát triển nguồn nhân lực du lịch 107
3.2.6 Các giải pháp khác 110
3.3 Một số kiến nghị 114
3.3.1 Đối với các Bộ, ngành chức năng 114
3.3.1.1 Kiến nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch 114
3.3.1.2 Kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo 114
3.3.1.3 Kiến nghị Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội 114
3.3.2 Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh và các sở chức năng tỉnh Kiên Giang 115
3.3.2.1 Kiến nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang 115
3.3.2.2 Kiến nghị Các sở chức năng, đơn vị sự nghiệp tỉnh Kiên Giang 116
KẾT LUẬN 118
TÀI LIỆU THAM KHẢO 120
PHỤ LỤC 123
Trang 6Reference
TÀI LIỆU THAM KHẢO TÀI LIỆU THAM KHẢO TIẾNG VIỆT
1 Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du Lịch (2009), Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến
năm 2020, tầm nhìn 2030, Hà Nội
2 Trần Xuân Cầu, Mai Quốc Chánh (2012), Giáo trình kinh tế nguồn nhân lực, NXB Đại
học Kinh tế Quốc Dân, Hà Nội
3 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI
4 Nguyễn Văn Đính, Trần Thị Minh Hòa (2006), Giáo trình kinh tế du lịch, NXB Lao
động – xã hội, Hà Nội
5 Nguyễn Minh Đường, Phan Văn Kha (2006), Đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp
hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường, toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế,
NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội, Hà Nội
6 Cục thống kê tỉnh Kiên Giang (2010), Niên giám thống kê tỉnh Kiên Giang
7 Trần Sơn Hải (2004), Luận văn “Giải pháp phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh
Khánh Hòa”
8 Vũ Thị Hạnh (2011), Luận văn “Phát triển nguồn nhân lực du lịch tỉnh Quảng Ninh
giai đoạn 2011 – 2015”
9 Nguyễn Văn Lưu (2008), Thị trường Du lịch, NXB Đại học Quốc gia, Hà Nội
10 Bùi Văn Nhơn (2004), Đề tài nghiên cứu khoa học cấp bộ “ Quản lý nguồn nhân lực
xã hội”, Hà Nội
11.Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch – Ban Quản lý Di tích tỉnh Kiên Giang (2011), Di tích
lịch sử - văn hóa và danh lam thắng cảnh Kiên Giang, Kiên Giang
12 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Kiên Giang (2008), Báo cáo tổng kết ngành.
13 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Kiên Giang (2009), Báo cáo tổng kết ngành.
14 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Kiên Giang (2010), Báo cáo tổng kết ngành
Trang 715 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Kiên Giang (2011), Báo cáo tổng kết ngành
16 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Kiên Giang (2012), báo cáo tổng kết ngành
17 Võ Xuân Tiến (2010), Một số vấn đề về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, Tạp chí
khoa học và công nghệ, Đại học Đà Nẵng, số 5, tr.40
18 Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang (2011), Báo cáo tổng hợp quy hoạch tổng thể phát
triển du lịch Kiên Giang đến 2020 và định hướng đến năm 2030, Kiên Giang
19 Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang, Báo Cáo Tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển
kinh tế - xã hội năm 2007 và phương hướng nhiệm vụ năm 2008, Kiên Giang
20 Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang, Báo Cáo Tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển
kinh tế - xã hội năm 2008 và phương hướng nhiệm vụ năm 2009, Kiên Giang
21 Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang, Báo Cáo Tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển
kinh tế - xã hội năm 2010 và phương hướng nhiệm vụ năm 2011, Kiên Giang
22 Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang, Báo Cáo Tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển
kinh tế - xã hội năm 2011 và phương hướng nhiệm vụ năm 2012, Kiên Giang
23 Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang, Báo Cáo Tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển
kinh tế - xã hội năm 2012 và phương hướng nhiệm vụ năm 2013, Kiên Giang
24 Viện nghiên cứu và phát triển du lịch – Tổng cục du lịch (2011), Quy hoạch tổng thể
phát triển du lịch tỉnh Kiên Giang đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030
TÀI LIỆU THAM KHẢO TIẾNG ANH
25 Bull, A (1998), The Economics of Travel and Tourism, 2nd edition, John Wiley & Son Pitman, Melbourne
26 Ha Van Sieu (1998), Emerging Labor Makets: Manpower Requirement of the Tourism
Industry in Vietnam, Dissertation, Leopold-Franzen University, Innsbruck
27 Fallon, P and Verry, D (1988), The Economics of Labour Markets, Philip Allan,
Hemel Hempstead, Hertfordshire
28 Jones, P (1996), Managing Hospitality Innovation, The Cornell H.R.A Quarterly,
37(5), pg 86-95
Trang 829 Lundberg, D.E et al (1995), Tourism Economics, John Wiley & Sons, New York
30 Robert.W - Mc Intosh, Charler R Goelder, JB Brent Ritchie (1995): Tourism, Principles, Practices, Philosophies 7th Edition, John Wiley - New York
CÁC WEBSIDE TIẾNG VIỆT
1 Nguyễn Văn Lưu, Đoàn Mạnh Cương, Đẩy mạnh phát triển nhân lực du lịch – Giải
pháp mang tính quyết định sự phát triển du lịch của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long,
trang Bộ Văn Hóa, Thể thao và Du lịch, Cục công tác phía Nam http://vhttdlkv3.gov.vn/Du-lich/Day-manh-phat-trien-nhan-luc-du-lich-Giai-phap-mang-
tinh-quyet-dinh-su-phat-trien-du-lich-cua-khu-vuc-dong-bang-song-Cuu-Long.3345.detail.aspx
2 Nguyễn Quốc Nghi - ĐH Cần Thơ, Phan Văn Phùng - ĐH Cửu Long, tham luận
Phương pháp đánh giá nhu cầu xã hội vầ đào tạo nguồn nhân lực du lịch ở Việt Nam,
http://tourism.edu.vn/index.php?catid=15&itemid=71
3 Hà Văn Siêu, Tham luận Nhu cầu nhân lực du lịch 2011 – 2020,
http://tourism.edu.vn/index.php?catid=15&itemid=60
4 Văn Đình Tấn, Nguồn nhân lực trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước
ta, trang thông tin điện tử: trường chính trị Nghệ An.,
http://truongchinhtrina.gov.vn/ArticleDetail.aspx?_Article_ID=212
5 Ngô Quang Vinh, Định hướng phát triển nguồn nhân lực cho du lịch Đà Nẵng trong
thời gian đến, 2012, trang Duyên hải miền Trung,
http://vietccr.vn/xem-tin-tuc/dinh-huong-phat-trien-nguon-nhan-luc-cho-du-lich-da-nang-trong-thoi-gian-den-default.html