DSpace at VNU: Cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ ở Hà Nội hiện nay: Thực trạng và giải pháp tài liệu, giáo án, bài g...
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-o0o -
NGUYỄN DUY BÁCH
CẢI TẠO, XÂY DỰNG LẠI NHÀ CHUNG CƯ CŨ Ở
HÀ NỘI HIỆN NAY: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
Hà Nội - Năm 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
-o0o -
NGUYỄN DUY BÁCH
CẢI TẠO, XÂY DỰNG LẠI NHÀ CHUNG CƯ CŨ Ở
HÀ NỘI HIỆN NAY : THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Chuyên ngành : QUẢN LÝ KINH TẾ
Mã số : 60 34 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
Tiến sĩ : Đinh Thị Thủy
Cơ quan: Trường Đại học Thương mại
Hà Nội - Năm 2015
Trang 3MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ CẢI TẠO, XÂY DỰNG LẠI NHÀ CHUNG CƯ CŨ - 5 - 1.1 Quan niệm và vai trò của nhà ở trong sự phát triển kinh tế - xã hội- 5
-
1.1.1 Quan niệm về nhà ở - 5 - 1.1.2 Vai trò của nhà ở trong sự phát triển kinh tế - xã hội - 5 -
1 2 Một số khái niệm Error! Bookmark not defined 1.3 Vai trò nhà chung cư Error! Bookmark not defined 1.4 Hoàn cảnh ra đời của nhà chung cư cũ Error! Bookmark not defined 1.5 Sự cần thiết phải thực hiện cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ Error! Bookmark not defined 1.6 Chủ trương, chính sách của Nhà nước về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ Error! Bookmark not defined 1.7 Các nhân tố ảnh hưởng đến cải tạo xây dựng lại nhà chung cư cũ Error! Bookmark not defined 1.8 Kinh nghiệm của các nước trên thế giới về cải tạo các khu chung
cư cũ Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CẢI TẠO, XÂY DỰNG LẠI NHÀ CHUNG CƯ CŨ TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI Error! Bookmark not defined 2.1 Các đặc điểm về tự nhiên, kinh tế, xã hội của Hà Nội có ảnh hưởng đến nhà chung cư cũ Error! Bookmark not defined 2.1.1 Đặc điểm tự nhiên Error! Bookmark not defined 2.1.1.1 Vị trí địa lý Error! Bookmark not defined 2.1.1.2 Đặc điểm địa hình Error! Bookmark not defined
Trang 42.1.1.3 Khí hậu Error! Bookmark not defined 2.1.2 Đặc điểm kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined 2.2 Quá trình hình thành và phát triển của nhà chung cư cũ tại thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.2.1 Giai đoạn 1954 – 1964 Error! Bookmark not defined 2.2.2 Giai đoạn 1964 – 1975 Error! Bookmark not defined 2.2.3 Giai đoạn 1975 – 1986 Error! Bookmark not defined 2.2.4 Giai đoạn 1986 – 1990 Error! Bookmark not defined 2.3 Thực trạng nhà chung cư cũ trên địa bàn Hà Nội hiện nay Error! Bookmark not defined
2.4 Thực trạng công tác cải tạo, xây dựng lại và quản lý nhà chung cư
cũ trên địa bàn Hà Nội hiện nay Error! Bookmark not defined 2.4.1 Thực trạng công tác cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ trên địa bàn Hà Nội hiện nay Error! Bookmark not defined 2.4.2 Thực trạng công tác quản lý các khu nhà chung cư cũ trên địa bàn Hà Nội hiện nay Error! Bookmark not defined 2.5 Đánh giá chung về kết quả cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ trên địa bàn thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.5.1 Kết qủa đạt được trong việc thực hiện cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ ở Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.5.2 Hạn chế và nguyên nhân hạn chế trong việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ ở Hà Nội Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CẢI TẠO, XÂY DỰNG LẠI NHÀ CHUNG CƯ CŨ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI Error! Bookmark not defined
3.1 Phương hướng cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ ở Hà Nội Error! Bookmark not defined
Trang 53.1.1 Mục tiêu và nhiệm vụ cho thời gian tớiError! Bookmark not
defined
3.1.2 Quan điểm, định hướng thực hiện cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ trong những năm tới Error! Bookmark not defined 3.2 Các giải pháp cơ bản nhằm cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ của Hà Nội hiện nay Error! Bookmark not defined 3.2.1 Việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ phải gắn với quy hoạch đô thị hiện đại Error! Bookmark not defined 3.2.2 Xây dựng đổi mới, hoàn thiện quy trình, quy định về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ Error! Bookmark not defined 3.2.3 Xây dựng đổi mới, hoàn thiện cơ chế chính sách về tài chính, tín dụng đối với công tác cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ Error! Bookmark not defined
3.2.4 Bảo đảm lợi ích của cá nhân, các hộ gia đình, của cộng đồng dân cư, cũng như lợi ích của Nhà nước và nhà đầu tư trong cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ Error! Bookmark not defined 3.3 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined 3.3.1 Đối với Chính phủ: Error! Bookmark not defined 3.3.2 Đối với UBND thành phố Hà Nội Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 6- 1 -
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Người xưa có câu “Có an cư thì mới lạc nghiệp” Chính vì vậy, nhà ở là vấn đề luôn được quan tâm không chỉ đối với người có thu nhập cao mà cả đối với người có thu nhập thấp, không chỉ quan trọng đối với người dân ở thành thị mà còn đối với cả người dân ở nông thôn, không chỉ quan trọng ở hiện tại mà quan trọng cả trong quá khứ và tương lai, nó là vấn đề của thời đại Con người để sống và tồn tại ngoài nhu cầu về ăn, mặc thì nhu cầu về nhà
ở cũng là không thể thiếu đối với tất cả mọi người
Hà Nội là trung tâm kinh tế - văn hóa – chính trị của cả nước, nơi tập trung đông dân số, đất đai có hạn, không thể tăng thêm nhưng đối nghịch với
nó dân số lại tăng lên một cách nhanh chóng cả về mặt số lượng và chất lượng nhất là sự gia tăng cơ học do quá trình đô thị hóa con người có xu hướng chuyển từ nông thôn sang thành thị, do cơ chế chính sách của nhà nước về việc mua nhà ở ở Hà Nội… Chính vì vậy mà nhu cầu về nhà ở ngày càng tăng, số lượng nhà ở lại có hạn nên đã gây ra áp lực về nhà ở
Hiện nay, tại các thành phố của Việt Nam và đặc biệt là Hà Nội đang
có rất nhiều nhà chung cư cũ được xây dựng từ trước những năm 90 của thế
kỷ trước Tình trạng xuống cấp và hư hỏng nặng ở các khu nhà chung cư đó ngày càng trầm trọng đòi hỏi phải có biện pháp cải tạo, xây dựng lại cho phù hợp với tình hình thực tế của nước ta hiện nay
Thủ đô Hà Nội hiện có khoảng 23 khu nhà chung cư cũ đã xuống cấp nghiêm trọng và nguy hiểm cho người sử dụng Tại đây, đang là chỗ ở của 27.000 hộ dân với trên 130.000 nhân khẩu Các khu nhà chung cư cũ này chủ yếu được xây dựng bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước từ những năm 60 –
70 – 80 của thế kỷ trước, phần còn lại được xây dựng từ nguồn vốn tự có của
Trang 7- 2 -
các tổ chức kinh tế - xã hội Do nhiều nguyên nhân khác nhau: khách quan là
do thời gian đã làm cho các khu nhà chung cư cũ ngày một xuống cấp trầm trọng; chủ quan phải kể đến là việc buông lỏng quản lý, thiếu kinh phí bảo trì, làm cho quỹ nhà ở này bị xuống cấp nghiêm trọng Hầu hết ở các khu nhà chung cư cũ đều xảy ra tình trạng “quá tải” và xuống cấp về chất lượng, các căn hộ bị đục phá, cơi nới, xây dựng thêm bể nước, chuồng cọp làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết cấu của tòa nhà, đến môi trường sống, cảnh quan
đô thị Đặc biệt có những khu nhà chung cư cũ đã bị lún, nứt rất dễ bị sụp đổ
do tác động bởi biến cố thiên tai như động đất, gió bão… Khi đó sẽ trở thành những thảm họa lớn khó lường trước
Trước thực trạng trên, chương trình cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư
cũ của Hà Nội đã được đưa ra từ nhiều năm nay Chính phủ cùng với thành phố Hà Nội đã có những biện pháp, chính sách nhằm cải tạo, xây dựng lại các khu nhà chung cư cũ để đưa vào hoạt động, bổ sung cho quỹ nhà ở của thành phố
Tuy nhiên đến hết năm 2014, số lượng các nhà chung cư cũ thuộc diện nguy hiểm mà Hà Nội đã thực hiện cải tạo, xây dựng lại chỉ được hơn 1% số lượng các nhà chung cư cũ cần phải cải tạo, xây dựng lại
Từ thực tế nêu trên em đã chọn đề tài “Cải tạo, xây dựng lại nhà chung cƣ cũ ở Hà Nội hiện nay: Thực trạng và giải pháp” làm luận văn tốt
nghiệp để từ đó biết rõ hơn về thực trạng cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư
cũ, đồng thời đề ra những giải pháp khắc phục trong thời gian tới giúp người
dân ổn định cuộc sống, cải tạo bộ mặt đô thị của Thủ đô Hà Nội
2 Tình hình nghiên cứu đề tài:
Công tác cải tạo, xây dựng lại các nhà chung cư cũ nhất là các chung cư trong tình trạng nguy hiểm đang là vấn đề cấp thiết, được các cấp chính quyền
và nhân dân hết sức quan tâm Hà Nội xác định đây là một nhiệm vụ quan
Trang 8- 3 -
trọng của thành phố trong giai đoạn 2010 – 2015 và các năm tiếp Chính phủ cũng như thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều văn bản, chính sách liên quan đến công tác cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ Tuy nhiên, thực tế những năm vừa qua cho thấy các chính sách đó vẫn còn nhiều bất cập, chưa phù hợp với thực tiễn cuộc sống; việc đưa ra các giải pháp nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ chỉ
là các ý kiến tham gia của các chuyên gia tại các hội nghị và qua các phương tiện thông tin đại chúng, còn giải pháp mang tính nghiên cứu, hệ thống thì hầu như chưa có công trình nào, nghiên cứu nào
Chính vì vậy mà đề tài: “Cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ ở Hà Nội hiện nay: Thực trạng và giải pháp” có ý nghĩa rất thiết thực cả về mặt
lý luận và thực tiễn, góp phần tháo gỡ nhưng khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ, góp phần xây dựng Thủ đô theo hướng văn minh, hiện đại
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Tập hợp, hệ thống hoá về mặt lý thuyết, các văn bản, làm rõ chính sách của nhà nước về nhà chung cư cũ
- Đánh giá thực trạng việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ ở Hà Nội qua đó đưa ra đánh giá chung về những kết quả đạt được cũng như những hạn chế và nguyên nhân của nó
- Đề xuất định hướng và giải pháp để cải tạo, xây dựng lại nhà chung
cư cũ ở Hà Nội
4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: nhà chung cư cũ và việc cải tạo, xây dựng lại nó
Phạm vi nghiên cứu: địa bàn thành phố Hà Nội
Thời gian nghiên cứu: từ năm 2005 đến nay
Trang 9- 4 -
5 Phương pháp nghiên cứu
Thu thập các số liệu, thông tin về nhà chung cư cũ thông qua các nguồn
tư liệu sẵn có trên các phương tiện thông tin và qua khảo sát thực tế
Từ các số liệu thống kê, thông tin thu thập được ta tiến hành phân tích đánh giá và rút ra những nhận xét về thực trạng nhà chung cư cũ và việc cải tạo, xây dựng lại nó trên địa bàn Hà Nội
6 Kết cấu của luận văn
Luận văn ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo gồm 3 chương:
Chương 1: Tổng quan về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ
Chương 2: Thực trạng cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ trên địa bàn Hà Nội
Chương 3: Phương hướng và giải pháp cải tạo, xây dựng lại nhà chung
cư cũ trên địa bàn thành phố Hà Nội
Trang 10- 5 -
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CẢI TẠO, XÂY DỰNG LẠI NHÀ CHUNG CƯ CŨ
1.1 Quan niệm và vai trò của nhà ở trong sự phát triển kinh tế - xã hội 1.1.1 Quan niệm về nhà ở
Từ xa xưa, con người đã lấy hang động làm nơi cư trú để tránh thời tiết, thiên nhiên khắc nghiệt như mưa, nắng, gió bão… và tự bảo vệ mình chống lại các loài thú dữ Xã hội loài người đã trải qua các thời kỳ khác nhau, lối sống từ du mục sang định canh định cư… cho đến nay, nhà ở luôn gắn bó với con người qua các thời đại phát triển Dân tộc Việt Nam đã trải qua hàng ngàn năm sống dưới mái nhà tranh mộc mạc, song ở đó đã kết tinh bao kinh nghiệm quý báu trong cuộc đấu tranh để sinh tồn và phát triển
“Sống mỗi người mỗi nhà, già mỗi người mỗi mô” Đó là lời nói đúc kết của bao thế hệ Nhà là nơi cư trú, nơi sinh ra của lớp người này kế tiếp lớp người khác Từ ngôi nhà ấy, con người gắn liền với quê hương, làng xóm, tương trợ giúp đỡ nhau khi ốm đau, hoạn nạn, khi tối lửa, lúc tắt đèn
Vấn đề nhà ở cho đến nay không chỉ còn trong không gian cư trú đơn thuần Nhà ở là môi trường sống, môi trường lao động và sản xuất, môi trường văn hoá giáo dục Nhà ở là tổ ấm hạnh phúc của mọi gia đình là tế bào của sự phát triển và tiến bộ xã hội
1.1.2 Vai trò của nhà ở trong sự phát triển kinh tế - xã hội
Nhà ở luôn là vấn đề được đặc biệt quan tâm của xã hội, mọi thời kỳ phát triển của nền kinh tế, là sự quan tâm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, mỗi
tổ chức kinh tế và mỗi quốc gia Nhà ở có ảnh hưởng đến mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội
Ông cha ta có câu: “Có an cư mới lạc nghiệp” đã phản ánh tầm quan trọng của nhà ở đối với cuộc sống con người Nhà ở là nơi mà trong đó mỗi
Trang 11- 6 -
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1 Chính phủ(2015), Dự thảo Nghị định về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, Hà Nội
2 Chính phủ(2007), Nghị quyết số 34/2007/NQ-CP về một số giải pháp để thực hiện việc cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ bị hư hỏng, xuống cấp, Hà Nội
3 Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội(2005), Nghị quyết số 07/2005/NQ-HĐND về việc cải tạo, xây dựng mới các khu chung cư cũ xuống cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội, Hà Nội
4 Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội(2013), Nghị quyết số 17/2013/NQ-HĐND về một số biện pháp cải tạo, xây dựng lại khu chung cư
cũ, nhà cũ xuống cấp; cải tạo, phục hồi nhà cổ, biệt thự cũ và các công trình kiến trúc khác, xây dựng trước năm 1954 trên địa bàn thành phố Hà Nội, Hà
Nội
5 Quốc hội (2012), Luật Thủ đô số 25/2012/QH13, Hà Nội
6 Quốc hội(2014), Luật Nhà ở số 65/2014/QH13, Hà Nội
7 Thủ tướng Chính phủ(2011), Quyết định số 1259/QĐ-TTg phê duyệt quy hoạch xây dựng chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050, Hà Nội
8 Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội(2010), Báo cáo tổng hợp trả lời kiến nghị cử tri với kỳ họp thứ 15 Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khoá XIII, Hà Nội
9 Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội(2008), Quyết định 48/2008/QĐ-UBND ban hành quy chế cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ bị hư hỏng, xuống cấp trên địa bàn Hà Nội, Hà Nội
Trang 12- 7 -
Website:
10 http://www.anninhthudo.vn
11 http://www.baodatviet.vn
12 http://www.baotintuc.vn
13 http://www.baoxaydung.com.vn
14 http://www.cand.com.vn
16 http://www.vietnamnet.vn
17 http://www.hanoimoi.com.vn
18 http://www.infonet.vn
19 http://www.kientrucvietnam.org.vn
20 http://www.kienviet.net
21 http://www.ktdt.com.vn
22 http://www.tienphong.vn
23 http://www.vneconomy.vn