DSpace at VNU: Giáo dục pháp luật kết hợp với giáo dục đạo đức cho trẻ em trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

Giáo dục pháp luật kết hợp với giáo dục đạo đức cho trẻ em trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội Đỗ Mạnh Cường Khoa Luật Luận văn Thạc sĩ ngành: Lý luận và lịch sử nhà nuớc và

Giáo dục pháp luật kết hợp với giáo dục đạo đức cho trẻ em trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành

phố Hà Nội

Đỗ Mạnh Cường

Khoa Luật Luận văn Thạc sĩ ngành: Lý luận và lịch sử nhà nuớc và pháp luật;

Mã số: 60 38 01 01 Người hướng dẫn: GS.TS Hoàng Thị Kim Quế

Năm bảo vệ: 2014

Keywords Giáo dục đạo đức; Trẻ em; Quận Cầu Giấy; Lịch sử nhà nuớc; Giáo dục

pháp luật

Content

1 Tính cần thiết của việc nghiên cứu đề tài

Trong xu thế hô ̣i nhâ ̣p toàn cầu, cải cách tư pháp , bối cảnh tìm kiếm các biê ̣n pháp khác nhau để xây dựng thành công Nhà nước pháp quyền Việt Nam việc tuyên truyền , GDPL, GDĐĐ cho trẻ em càng trở nên cấp bách, cần thiết hơn bao giờ hết Trong mô ̣t xã hô ̣i luôn chuyển đô ̣ng với nhiều mối quan hệ phứ c ta ̣p thì ý thức chấp hành pháp luật của mỗi người cũng khác nhau Ý thức chấp hành pháp luâ ̣t củ a mỗi người dựa trên lòng tự tro ̣ng , danh dự, phẩm giá, lương tâm – biểu hiê ̣n tâ ̣p trung của mô ̣t nhân cách đa ̣o đức đó là những yếu tố điều chỉnh xã hội không gì có thể thay thế đươ ̣c Vì vậy, viê ̣c GDPL (GDPL) kết hợp với GDĐĐ (GDĐĐ) có ý nghĩa rất quan trọng, cần thiết trong hoa ̣t đô ̣ng giáo du ̣c, cũng như quản lý xã hội

Có thể nói rằng, quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa đã và sẽ đem lại những yếu tố mới cho việc làm sâu sắc, phong phú thêm những giá trị truyền thống đồng thời cũng gây ra những xáo trộn, tác động thay đ ổi lối sống, quan niệm về các chuẩn mực đạo đức xã hội đặc biê ̣t

là tại các thành phố lớn như thủ đô Hà Nội , thành phố Hồ Chí Minh … Vấn đề ở chỗ là làm thế nào để thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa mà vẫn giữ được nét đẹp riêng, những giá trị đạo đức truyền thống đâ ̣m đà bản sắc của dân tộc, lối sống tuân thủ pháp luâ ̣t của người Viê ̣t Nam nói chung, người Hà thành nói riêng Theo kết quả khảo sát của Viện Nghiên cứu và phát triển giáo dục Việt Nam, tỉ lệ học sinh đi học muộn: Tiểu học 20%, THCS 21%, THPT 58%; tỉ lệ quay cóp: Tiểu học 8%, THCS 55%, THPT 60%; tỉ lệ nói dối cha, mẹ: Tiểu học 22%, THCS 50%, THPT 64%; tỉ lệ không chấp hành an toàn giao thông: Tiểu học 4%, THCS 35%, THPT 70%, Những con số này cho thấy, càng lớn ý thức đạo đức của trẻ em khi đang ngồi trên ghế

nhà trường càng đi xuống Không thể phủ nhận thực tế trong những năm gần đây, thủ đô Hà Nội

nói chung và đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy nói riêng đang xuất hiện ngày càng nhiều những vấn đề đáng

lo ngại ở trẻ em Liên tục có những clip quay cảnh các em đánh nhau, cãi giáo viên, không ít trẻ em liên tiếp có hành vi trộm cắp đồ ở siêu thị, nhà hàng, chợ Nhà xanh, chợ đêm sinh viên, điểm xe

bus Trung chuyển Cầu Giấy… Đây có phải những báo động về tâm lý của các em phản ánh thực trạng đạo đức xã hội đang xuống cấp? Một trong các nguyên nhân chính là trẻ em là những người còn non nớt về nhận thức, là lứa tuổi đang hình thành và phát triển nhân cách nên thường dễ dàng

bị ảnh hưởng, dễ bị lôi kéo, dụ dỗ đi lang thang và làm những việc trái pháp luật Tuy nhiên, nếu đươ ̣c giáo du ̣c đúng hướng trẻ em sẽ hình thành và phát triển nhiều phẩm chất tích cực Những hiểu biết về pháp luâ ̣t, đa ̣o đức được lĩnh hô ̣i sẽ là hành trang cho các em khi bước vào tương lai GDPL kết hợp với GDĐĐ cho trẻ em có vai trò hết sức quan trọng trong việc tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Viê ̣t Nam của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân Đó là lí do đề tài :"Giáo dục pháp luâ ̣t kết hợp với GDĐĐ cho trẻ em trên đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy, thành phố Hà Nội" được cho ̣n để nghiên cứu Đề tài đưa ra mô ̣t số giải pháp góp phần nâng cao hiê ̣u quả viê ̣c GDPL kết hợp với GDĐĐ cho trẻ em trên đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy, thành phố Hà Nội đồng thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình kết hơ ̣p GDPL, GDĐĐ cho trẻ em đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy tạo sự phù hợp, phần nào đáp ứng những đòi hỏi của một xã hội luôn chuyển động không ngừ ng phức ta ̣p và đầy cám dỗ

2 Tình hình nghiên cứu của đề tài

Dưới tác động của nền kinh tế thị trường , tốc đô ̣ đô thi ̣ hóa nhanh , cơ chế mở cửa hô ̣i nhâ ̣p và do nhiều nguyên nhân khác đã ảnh hưởng trực tiếp đến đạo đức , lối sống củ a trẻ em

Mă ̣t trái của sự tác đô ̣ng này là mô ̣t bô ̣ phâ ̣n không nhỏ trẻ em có đa ̣o đức xuống cấp , vi phạm pháp luật ngày càng tăng đă ̣c biê ̣t là ở thủ đô Hà Nô ̣i Đây quả là vấn đề bức xúc, lo lắng đang đặt ra cho toàn xã hội hiện nay GDPL kết hơ ̣p GDĐĐ nói chung và cho các đối tượng giáo dục

cụ thể luôn mang tính thời sự đón nhâ ̣n được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu Đã có nhiều công trình nghiên cứu về GDPL và GDĐĐ dưới nhiều góc độ khác nhau Nhóm đề tài nghiên cứu về sự khác biệt và tương đồng giữa đạo đức và pháp luật cũng như sự tác động qua lại giữa chúng khi điều chỉnh các quan hệ xã hội Ở góc độ này có một số công trình nghiên cứu sau:

Hoàng Thị Kim Quế (chủ nhiệm- 2002), Mối quan hệ giữa pháp luật và đạo đức trong quản lý xã

hội ở nước ta hiện nay, Đề tài khoa học cấp Bộ Nguyễn Thúy Hoa (2005), Kết hợp pháp luật và đạo đức trong quản lý nhà nước ở Việt Nam hiện nay, Luận văn thạc sĩ luật, Học viện chính trị -

Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh; TS Nguyễn Quốc Sửu, GDPL cho đội ngũ cán bộ, công chức

hành chính trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nxb Chính

trị Quốc Gia – Sự thâ ̣t, Hà Nội, 2011; Một số vấn đề GDPL ở miền núi và vùng dân tộc thiểu số , Nxb Chính trị Quôc Gia , Hà Nội, 1996; Mô ̣t số vấn đề về GDPL trong giai đoạn hiê ̣n nay , Nxb

Thanh Niên, Hà Nội, 1997; Phạm Kim Dung, GDPL cho ca ́ n bộ công chức cơ quan hành chính ở thành phố Hà Nội hiện nay; Dương Thi ̣ Thu Hiền, Phổ biến GDPL trên đi ̣a bàn huyê ̣n Bố Trạch, Tỉnh Quảng Bình – Thực trạng và giải pháp;… Cùng một số bài viết trên ta ̣p chí như: Đào Trí Úc, Làm thế nào để xây dựng ý thức pháp luật và lối sống theo pháp luật , tạp chí nhà nướ c và pháp

luâ ̣t số 4/1993; GS.TS Hoàng Thị Kim Quế, Bản chất đích thực của mối quan hệ giữa pháp luật

và đạo đức, tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 1, năm 2010; GS.TS Hoàng Thị Kim Quế, Bàn về hiệu quả phổ biến, GDPL ở nước ta hiện nay, tạp chí Khoa họ c pháp lý, Trường Đại học Luật

Thành phố Hồ Chí Minh, Số 4/2011; GS.TS Hoàng Thị Kim Quế Một số suy nghĩ về mối quan hê ̣

giữa pháp luật và đạo đức trong hê ̣ thống điều chỉnh xã hội , Tạp chí Nhà nước và pháp luật số 7

năm 1999; ThS Lê Thị Phương Nga, GDPL, GDĐĐ và kỹ năng sống cho trẻ em ở nước ta hiện

nay, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp… Tuy nhiên, trong một xã hô ̣i luôn chuyển đô ̣ng không ngừng sự phức ta ̣p, khó khăn như hiện nay thì việc đẩy mạnh GDPL, đạo đức, giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống, lý tưởng sống cho trẻ em, giáo dục lòng yêu nước cho học sinh là yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết, mang tính tất yếu khách quan và hoàn toàn phù hợp với mục tiêu giáo dục toàn diện của chúng ta là:

"Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm

mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và

bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc"

Để thực hiện đào tạo phát triển toàn diện của con người Việt Nam, GDPL là một nội dung không thể thiếu trong chương trình giáo dục ở các cấp học và trình độ đào tạo của hệ thống

giáo dục quốc dân Nó góp phần xây dựng thành công con người mới xã hội chủ nghĩa để phát

triển đất nước trong thời kỳ mới Trên cơ sở đó đề tài GDPL kết hợp với GDĐĐ cho trẻ em trên

đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy, thành phố Hà Nội đưa ra một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả

GDPL, GDĐĐ cho trẻ em hiê ̣n nay

3 Mục đích và nhiê ̣m vu ̣ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích nghiên cứu của luận văn

Làm sáng tỏ khái niệm GDPL, GDĐĐ cho trẻ em , thực tra ̣ng GDPL, GDĐĐ trên đi ̣a

bàn quận Cầu Giấy , thành phố Hà Nội

Qua viê ̣c nghiên cứu thực trạng công tác quả GDPL, GDĐĐ cho trẻ em trên địa bàn quâ ̣n Cầu Giấy, thành phố Hà Nô ̣i đề tài đưa ra một số giải pháp góp phần nâng cao hiê ̣u quả GDPL kết hợp với GDĐĐ trên đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy, thành phố Hà Nội giúp giảm thiểu số lượng trẻ em vi phạm đa ̣o đức và pháp luật

3.2 Nhiê ̣m vụ nghiên cứu của luận văn

Hê ̣ thống hóa lý luâ ̣n chung về GDPL;

Đánh giá trực tra ̣ng của công tác GDPL, GDĐĐ cho trẻ em trên địa bàn quận Cầu Giấy , thành phố Hà Nội;

Đề ra các giải pháp góp phần thực hiện tốt hiệu quả GDPL, GDĐĐ cho trẻ em

4 Giơ ́ i ha ̣n nghiên cứu của luận văn

GDPL kết hợp với GDĐĐ cho trẻ em là vấn đề có phạm vi rộng, phong phú Với thời

lượng hạn chế, trong khuôn khổ của luận văn tác giả chỉ chủ yếu tập trung nghiên cứu tại

đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy , thành phố Hà Nội Trên cơ sở phân tích thực tra ̣ng GDPL, GDĐĐ cho trẻ em trên đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy tác giả đưa ra một số giải pháp góp phần nâng cao hiê ̣u quả kết hợp GDPL, GDĐĐ cho trẻ em trên đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy , Hà Nộ i giúp giảm thiểu số lượng trẻ em xuống cấp về đạo đức và vi pha ̣m pháp luật

5 Phương pháp nghiên cứu của luận văn

Luận văn chủ yếu sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: Phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật lịch sử, chủ nghĩa duy vật biện chứng, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Sử dụng các phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp chứng minh để làm rõ tầm quan tro ̣ng khi GDPL kết hợp với GDĐĐ cho trẻ em đồng thờ i nêu bâ ̣t những vướng mắc , tồn ta ̣i trong quá tr ình giáo dục cho trẻ em t rên

đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

6 Ý nghĩa của luận văn

Những kiến thức khoa học trong luận văn có ý nghĩa thiết thực, bổ ích, là tài liệu tham khảo phục vụ cho việc học tập, giảng dạy và nghiên cứu khoa học tại các cơ sở đào tạo luật ở Việt Nam Luận văn nêu ra những vướng mắc, khó khăn trong việc kết hơ ̣p GDPL, GDĐĐ cho trẻ em trên địa bàn quâ ̣n Cầu Giấy từ đó đưa ra các phương hướng, giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật nâng cao hiệu quả việc kết hơ ̣p GDPL, GDĐĐ cho trẻ em trên đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy, thành phố Hà Nội Luận văn nêu một vài ý kiến là ý kiến tham khảo cho các nhà xây dựng các văn bản pháp luật

7 Kết cấu cu ̉ a luâ ̣n văn:

Ngoài mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về giáo dục pháp luật kết hợp với GDĐĐ cho trẻ

em

Chương 2: Thực trạng giáo dục pháp luật kết hơ ̣p với đa ̣o đức cho trẻ em trên đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

Chương 3: Quan điểm, giải pháp cơ bản góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật

kết hơ ̣p với GDĐĐ cho trẻ em trên đi ̣a bàn quâ ̣n Cầu Giấy, thành phố Hà Nội

References

I Tiếng Viê ̣t

1 Lê Thị Thu Ba, Vai trò của pháp luâ ̣t với viê ̣c hình thành và phát triển đa ̣o đức ở Viê ̣t Nam trong giai đoa ̣n hiê ̣n nay, http://luatminhkhue.vn

2 Bộ Lao đô ̣ng – Thương binh và Xã hô ̣i (2012), Tài liệu tập huấn tư pháp người

chưa thành niên, Nxb Lao đô ̣ng, Hà Nội, 2012

3 Bộ Giáo du ̣c và Đào ta ̣o (2008), Chỉ thị số 71/2008/CT –BGD ĐT ngày 23 tháng

12 năm 2008, về tăng cươ ̀ ng phối hợp gia đình , nhà trường và xã hội trong công tác giáo dục học sinh sinh viên, Hà Nội

4 Bộ Giáo du ̣c và Đào ta ̣o (2014), Quyết đi ̣nh số 729/ QĐ – BGDĐT ngày tháng 3 năm 2014 về ban hành công tác phổ biến GDPL năm 2014 của ngành giáo dục, Hà Nội

5 Đỗ Vạn Dũng (2012) GDĐĐ trung ho ̣c cơ sở, Khóa luận tốt nghiệp, Quảng Nam

6 Phạm Kim Dung (2011), GDPL cho ca ́ n bộ công chức cơ quan hành chính ở thành phố Hà Nội hiện nay , Luâ ̣n văn tha ̣c sĩ luâ ̣t ho ̣c , Khoa Luâ ̣t – Đa ̣i ho ̣c Quốc gia Hà

Nô ̣i, Hà Nội

7 Mạnh Dương (2013), Phòng ngừa tình trạng trẻ em vi phạm pháp luật,

http://soldtbxh.haiduong.gov.vn/cacchinhsach/baovetreem

8 Phan Hồng Dương (2010), Tăng cường GDPL và đạo đức trong các nhà trường,

website Sở Giáo du ̣c và Đào ta ̣o Bến Tre, http://www.bentre.edu.vn

9 Phạm Minh Hạc (1999), Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng cửa Thế kỷ XXI, Nxb

Chính trị Quốc gia, Hà Nội

10 Dương Thị Hiền (2013), Phổ biến , GDPL trên đi ̣a bàn huyê ̣n Bố Trạch , tỉnh

Quảng Bình – Thực trạng và giải pháp , Luâ ̣n văn tha ̣c sĩ luâ ̣t ho ̣c – Khoa Luâ ̣t – Đa ̣i ho ̣c

Quốc gia Hà Nô ̣i, Hà Nội

11 Hồng Kiều (2013), Sẽ sửa đổi Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em,

http://www.vietnamplus.vn

12 Khánh Linh (2013), Vai trò của Gia đình trong công tác bảo vệ, chăm sóc, giáo

dục trẻ em, http://www.hoilhpnqbthanh.com

13 Dương Thanh Mai (1992), Về GDPL trong sư ̣ nghiê ̣p nâng cao dân trí hiê ̣n nay ở Viê ̣t Nam , Tạp chí giáo d ục và đào tạo thường xuyên , (1), Hà Nội

14 Hồ Chí Minh, Toàn tập, T3, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, tr 383

15 Phạm Thị Ngọc Minh (2012), GDPL cho phu ̣ nữ nước ta hiê ̣n nay, Luâ ̣n văn luâ ̣t

học, Khoa Luâ ̣t – Đa ̣i ho ̣c Quốc gia Hà Nô ̣i, Hà Nội

16 HTKQ (2013), GDPL cho tre ̉ em ở Viê ̣t Nam, http://ttbd.gov.vn

17 GS.TS Hoàng Thị Kim Quế (1999), Mô ̣t số suy nghĩ về mối quan hê ̣ giữa pháp luật và đạo đức trong hê ̣ thống điều chỉnh xã hội, Tạp chí Nhà nước và pháp luâ ̣t (7), Hà Nội

18 GS.TS Hoàng Thị Kim Quế (2010), Bản chất đích thực của mối quan hệ giữa

pháp luật và đạo đức, Tạp chí Nhà nước và pháp luật, (1), Hà Nội

19 GS.TS Hoàng Thị Kim Quế (2011), Bàn về hiệu quả phổ biến, GDPL ở nước ta

hiện nay, Tạp chí Khoa học pháp lý , Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh , (4), tr 3

– 8, Thành phố Hồ Chí Minh

20 Quốc Hội (1992, 2001, 2013), Hiến pháp năm 1992 sửa đổi bổ sung năm 2001,

2013, Hà Nội

21 Quốc Hội (2004), Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, Hà Nội

22 Quốc Hội (2005), Luâ ̣t Giáo dục, Hà Nội

23 Quốc Hội (2012), Luâ ̣t Phổ biến GDPL, Hà Nội

24 Nguyễn Thị Như Quỳnh (2009), Ý thức pháp luật và hoạt động tuyên truyền phổ

biến GDPL ở nước ta hiện nay, Luâ ̣n văn tha ̣c sĩ luâ ̣t ho ̣c, Khoa Luâ ̣t - ĐHQGHN, Hà Nội,

25 Khoa Luật – ĐHQGHN (2011), Bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương trong tố tụng

Hình sự, Nxb Đa ̣i Ho ̣c Quốc Gia Hà Nô ̣i, Hà Nội

26 ThS Lê Thị Phương Nga (2010) , GDPL, GDĐĐ và kỹ năng sống cho trẻ em ở

nước ta hiện, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp số 20 (181), Hà Nội

27 TS Nguyễn Quốc Sử u (2011), GDPL cho đội ngũ cán bộ, công chức hành chính

trong điều kiê ̣n xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Viê ̣t Nam , Nxb Chính trị Quốc Gia – Sự thâ ̣t, Hà Nội

28 PGS.TS Nguyễn Dục Quang (2010), Tìm hiểu về GDĐĐ của vài nước trên thế

giới, Viê ̣n Khoa ho ̣c Giáo du ̣c Viê ̣t Nam, Đề tài mã số V2009-01, Hà Nội

29 Sở Tư pháp Hà Nô ̣i (1993), Giáo dục nâng cao pháp luật thủ đô - thực trạng và

giải pháp, Hà Nội

30 Thông Tấn xã Viê ̣t Nam, Quận Cầu Giấy, http://hanoi.vietnamplus.vn

31 Tiểu luận , Nhà nước và pháp luật trong thời kỳ đổi mới ở Việt Nam, http://doc.edu.vn

32 Nguyễn Nhàn Thư (2013), Công tác tuyên truyền, phổ biến, GDPL trên địa bàn

Hà Nội, http://www.tapchicongsan.org.vn

33 Dương Thị Kim Toan (2011), Vai trò của gia đình trong viê ̣c giáo dục nhân cách

cho trẻ hiê ̣n nay, http://www.truongchinhtritohieuhp.gov.vn

34 Nguyễn Anh Tuấn (2001), Vai tro ̀ đạo đức và pháp luật thời công nghiê ̣p hóa và

hiê ̣n đại hóa, http://www.lrc.ctu.edu.vn

35 NCS Nguyễn Văn Tườ ng (2013), Những yếu tố ảnh hưởng đến hành vi bạo lực học đường, http://tuonganhtlh.com

36 Xuân Trung (2011), Vì đâu học sinh thiếu đạo đức và vi phạm pháp luật nhiều?,

http://giaoduc.net.vn

37 Ủy ban nhân dân quận Cầu Giấy (2008), Hướng dẫn số 58/HD-GD, Triển khai

phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực Bậc học Mầm non quận Cầu Giấy", Hà Nội

38 Một số vấn đề về nâng cao chất lươ ̣ng GDĐĐ

II Các trang Web

3 http://hoilhpnqbthanh.com

5 http://sotuphap.danang.gov.vn, Chuyên đề phổ biến, GDPL trong nhà trường,

6 http://truongchinhtritohieuhp.gov.vn

7 http://vnies.edu.vn