DSpace at VNU: Vấn đề công nghiệp hóa trên báo chí Hà Tĩnh

Là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ và chính quyền nhân dân Hà Tĩnh, hệ thống Báo Hà Tĩnh và Đài PT-TH Hà Tĩnh đã làm tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, là cầu nối chuyển tải những thông tin

1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

PHẠM HƯƠNG LY

VẤN ĐỀ CÔNG NGHIỆP HÓA TRÊN BÁO CHÍ HÀ TĨNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH: BÁO CHÍ HỌC

Hà Nội – 2015

2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

PHẠM HƯƠNG LY

VẤN ĐỀ CÔNG NGHIỆP HÓA TRÊN BÁO CHÍ HÀ TĨNH

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: Báo chí học

Mã số: 60.32.01.01

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Hà Huy Phượng

Hà Nội – 2015

3

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chúng ta đang sống trong nền văn minh trí thức của thế kỷ XXI, thế kỷ

mà sự tiến bộ không ngừng của khoa học - công nghệ với những bước nhảy vượt bậc về chất lượng và sản lượng công nghiệp Trong tiến trình phát triển của lịch sử văn hóa nhân loại, xã hội ngày càng đổi mới và phát triển đòi hỏi con người phải không ngừng học hỏi, vươn lên tự hoàn thiện mình Báo chí ra đời đáp ứng nhu cầu thông tin của con người Báo chí là bộ phận không thể thiếu trong đời sống tinh thần của con người, là công cụ hoạt động quan trọng của con người và các giai cấp hoạt động vì sự tiến bộ và văn minh nhân loại Cùng với sự phát triển của xã hội, báo chí nước ta ngày càng phát triển, là công cu ̣, phương tiê ̣n sắc bén của Đảng và Nhà nước trên mọi mặt trận, góp phần xây dựng và phát triển đất nước

Hoạt động báo chí có vai trò không nhỏ trong việc cung cấp các thông tin có giá trị, là cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp và nhà quản lý, giúp hoạch định chính sách, giúp nhà nước điều chỉnh những chủ trương, đường lối cho phù hợp với thực tiễn Mỗi giai cấp lãnh đạo đều xây dựng hệ thống báo chí phục vụ cho công cuộc xây dựng và phát triển giai cấp đó

Hà Tĩnh là một tỉnh nằm ở khu vực Bắc Trung bộ của cả nước với địa hình hẹp và dốc Kể từ khi thành lập tỉnh đến nay, tỉnh Hà Tĩnh luôn chú trọng phát triển kinh tế và xây dựng các khu kinh tế, khu công nghiệp thu hút đầu tư nước ngoài Đại hội Đảng bộ lần thứ XVII đã xác định rõ mục tiêu đưa

Hà Tĩnh trở thành tỉnh có công nghiệp và dịch vụ phát triển Thời gian qua,

Hà Tĩnh đã trở thành tỉnh thu hút đầu tư vào tốp dẫn đầu cả nước Nhiều công trình, dự án trọng điểm đã được triển khai nhất là các dự án tại Khu kinh tế Vũng Áng, Dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, Khu kinh tế Hạ Vàng và các công trình, dự án quan trọng khác

4

Phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế là giải pháp quan trọng nhằm thu hút vốn đầu tư, góp phần chuyển dịch cơ cấu theo hướng tiến bộ, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người lao động

Góp phần không nhỏ vào công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế Hà Tĩnh là hệ thống báo chí trên địa bàn tỉnh đặc biệt là Báo Hà Tĩnh và Đài Phát thanh - Truyền hình (PT-TH) Hà Tĩnh Là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ và chính quyền nhân dân Hà Tĩnh, hệ thống Báo Hà Tĩnh và Đài PT-TH Hà Tĩnh

đã làm tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, là cầu nối chuyển tải những thông tin, hình ảnh về các hoạt động kinh tế - xã hội đến với người dân Hà Tĩnh Đặc biệt là những thông tin về xây dựng, phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh

Thông qua báo chí, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh nắm rõ hơn về tình hình hoạt động, phát triển của các khu kinh tế, khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Do đó các khu công nghiệp, khu kinh tế trở thành điểm thu hút đầu tư nước ngoài, đón nhận các tiến bộ khoa học kỹ thuật

và tạo ra những nhân tố quan trọng, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế

Báo chí Hà Tĩnh đăng tải, phản ánh kịp thời các sự kiện, hoạt động diễn ra tại các khu kinh tế, khu công nghiệp, xây dựng các chuyên trang, chuyên mục để phân tích tình hình một cách cụ thể và sâu sắc hơn từ đó các nhà lãnh đạo có chính sách điều chỉnh kịp thời để phù hợp với tình hình thực tế

Thông qua báo chí, người dân và các cơ sở đào tạo hiểu được tình hình về việc làm, nguồn nhân lực tại các khu kinh tế, khu công nghiệp, từ đó nắm bắt được nguồn cung, cầu lợi ích từ hai phía Những tác động tích cực mà báo chí mang đến đã làm cho các khu kinh tế, khu công nghiệp mở ra nhiều triển vọng mới, thu hút nhiều nguồn đầu tư

5

Tuy nhiên, việc đăng tải, phản ánh thông tin trên báo chí địa phương trong thời gian qua còn có nhiều hạn chế như nội dung thể hiện chưa phong phú, đa dạng, chưa hấp dẫn Một số thông tin còn chưa rõ ràng như về những khó khăn dẫn đến tạm ngừng khai thác của dự án Mỏ sắt Thạch Khê, thậm chí nhiều thông tin gây hoang mang dư luận của người dân, nhất là trong thời gian gần đây, việc Trung Quốc hạ đặt giàn khoan HD981 trên biển Đông Việt Nam đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của người dân và công nhân thuộc Khu Kinh tế Vũng Áng Vụ việc lộn xộn xảy ra giữa một số thườ ng dân Việt Nam và công nhân Trung Quốc đã có nhiều thông tin bị xáo trộn, chưa phản ánh đúng sự thật và gây ảnh hưởng đến các doanh nghiệp của Trung Quốc đang đầu tư tại khu kinh tế này

Từ những nhận thức về thực trạng, vai trò và hiệu quả của báo chí Hà Tĩnh với vấn đề thông tin về sự phát triển của các khu kinh tế, khu công

nghiệp, tác giả luận văn lựa chọn đề tài: “Vấn đề công nghiệp hóa trên báo chí Hà Tĩnh”

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Bàn về vấn đề này, tại Hà Tĩnh đã có một số hội thảo liên quan đến vấn

đề phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế trên địa bàn tỉnh Tuy nhiên các hội thảo này mới chỉ tập trung tham luận về thông tin kinh tế nói chung và những định hướng phát triển trong tương lai chứ không liên quan đến công tác thông tin tuyên truyền trong lĩnh vực báo chí Do đó, đây là mô ̣t đề tài mới

Trước đó đã có một số công trình nghiên cứu liên quan như:

Luận văn Thạc sĩ của tác giả Trần An Phước năm 2013 với đề tài: “Báo

in địa phương với vấn việc phát triển nông nghiệp ở đồng bằng Sông Cửu Long” khảo sát các tin, bài trên báo An Giang, báo Đồng Tháp trong đó hệ

thống các tác phẩm báo in liên quan đến nông nghiệp để so sánh, đánh giá mức độ, hiệu quả tác động từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm từ hoạt

6

động thực tiễn, đề xuất các giải pháp cải tiến hình thức, nâng cao chất lượng nội dung

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ của PGS,TS Nguyễn Thị Chiến

năm 2010 bàn về vấn đề: “Nghiên cứu đời sống văn hóa của công nhân các khu công nghiệp vùng tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh” đã

nêu lên thực trạng đời sống văn hóa công nhân các khu công nghiệp ở 3 tỉnh

Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao đời sống văn hóa cho công nhân các khu công nghiệp

Bài báo khoa học “Phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp Việt Nam - Thực trạng và giải pháp” của ThS Vũ Thị Kim Oanh đăng trên Tạp chí Kinh tế

và Dự báo số 15/2014 đã nêu lên những đóng góp, hạn chế của các khu kinh tế, khu công nghiệp Việt Nam hiện nay đồng thời đưa ra một số giải pháp để phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp đúng hướng, hiệu quả

“Nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội của các khu công nghiệp Việt Nam” là đề tài Luận án Tiến sĩ của tác giả Trần Văn Phùng (2007) đã làm rõ

những cơ sở lý luận liên quan đến phạm trù hiệu quả kinh tế xã hội nói chung

và các khu công nghiệp nói riêng, đánh giá thực trạng và đưa ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế xã hội của các khu công nghiệp

Luận văn Thạc sĩ của tác giả Trần Văn Hải bàn về vấn đề: “Thu hút đầu

tư vào các khu công nghiệp tỉnh Khánh Hòa” (2012) đã nêu lên thực trạng

phát triển phát triển, thu hút đầu tư vào các khu công nghiệp tỉnh Khánh Hòa

từ đó đưa ra những chính sách, giải pháp để thu hút vốn đầu tư trong nước và nước ngoài

Ngoài ra liên quan đến báo chí Hà Tĩnh còn có luận văn Thạc sĩ của tác

giả Hồ Thị Loan (2006) với đề tài: “Báo chí Hà Tĩnh với công tác tuyên truyền xóa đói giảm nghèo” trong đó nêu lên thực trạng và các giải pháp

7

nhằm nâng cao chất lượng thông tin trên báo chí Hà Tĩnh với công tác tuyên truyền xóa đói giảm nghèo

Những đề tài này sẽ là tư liệu quan trọng để tác giả tham khảo, trích dẫn trong quá trình nghiên cứu luận văn Đề tài tác giả lựa chọn nghiên cứu là hoàn toàn mới và chưa có một nghiên cứu nào tìm hiểu sâu về vấn đề này

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của Luận văn là nhằm đưa ra những kết quả nghiên cứu liên quan đến báo chí Hà Tĩnh thông tin về vấn đề công nghiê ̣p hóa Cụ thể, đó là

về nội dung và hình thức thông tin , những kết quả đa ̣t được , hạn chế, nguyên nhân ảnh hưởng và những vấn đề đă ̣t ra ; các giải pháp và khuyến nghị khoa học nhằm nâng cao chất lượng thông tin về vấn đề công nghiê ̣p hóa trên báo chí Hà Tĩnh Từ kết quả đa ̣t được , dẫn tới sự nhìn nhận đúng đắn về vai trò của báo chí Hà Tĩnh đối với việc thông tin về vấn đề công nghiệp hóa

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nêu trên, tác giả luận văn thực hiê ̣n nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

- Mô ̣t là, hệ thống hóa các vấn đề lý luâ ̣n liên quan đến đề tài nghiên cứu,

cụ thể như: các khái niệm công cu ̣; chủ trương, chính sách và pháp luật của Đảng

và Nhà nước liên quan đến vấn đề công nghiê ̣p hóa; vai trò của báo chí đối với viê ̣c thông tin về công nghiê ̣p hóa

- Hai la ̀ , khảo sát thực trạng thông tin về công nghiê ̣p hóa trên báo chí

Hà Tĩnh, cụ thể: giới thiê ̣u tổng quan về báo chí Hà Tĩnh ; nô ̣i dung và hình thức thông tin về công nghiê ̣p hóa trên báo chí Hà Tĩnh; đánh giá kết quả của việc thông tin về công nghiệp hóa trên báo chí Hà Tĩnh

8

- Chỉ ra nguyên nhân , những vấn đề đă ̣t ra ; đồng thời đ ưa ra các giải pháp và khuyến nghị khoa học nhằm nâng cao chất lượng thông tin của báo chí Hà Tĩnh về vấn đề công nghiệp hóa trên địa bàn tỉnh

4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu về vấn đề công nghiệp hóa trên báo chí Hà Tĩnh

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của Luận văn là khảo sát vấn đề thông tin về công nghiê ̣p hóa trên báo chí Hà Tĩnh, bao gồm: Báo Hà Tĩnh, Đài PT-TH Hà Tĩnh Thời gian khảo sát từ tháng 1/2014 đến tháng 12/2014

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

- Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở nhận thức luận các vấn đề lý luận của triết học duy vật biện chứng; cơ sở lý luận báo chí vô sản và một số ngành khoa ho ̣c liên đới khác như : kinh tế ho ̣c , nhân chủng ho ̣c , xã hội học , triết học, tâm lý ho ̣c,

- Luận văn bám sát chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước về báo chí thông qua Luật Báo chí và các chỉ thị , nghị quyết, thông tư, hướng dẫn để vận dụng, nghiên cứu

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề thực hiê ̣n luâ ̣n văn , tác giả đã sử du ̣ng các phương pháp nghiên cứu công cu ̣ dưới đây:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tác giả t ập hợp , chọn lọc, nghiên

cứu các tài liệu liên quan đến báo chí, vấn đề công nghiệp hóa (CNH) và phát triển CNH qua các Nghị quyết, Nghị định của Đảng, Nhà nước và Ủy ban Nhân dân (UBND) tỉnh Đánh giá, phân tích các tác phẩm có nội dung về CNH trên báo chí Hà Tĩnh

9

- Phương pháp khảo sát, tổng hợp, thống kê, phân tích, so sánh: Tác

giả lập phiếu khảo sát , thống kê, phân tích các tác phẩm trên báo chí Hà Tĩnh

từ đó tổng hợp, so sánh các tác phẩm báo chí liên quan đến phạm vi, đối tượng, đề tài nghiên cứu qua việc hệ thống hóa các tác phẩm báo chí

- Phương pháp phỏng vấn sâu: Tác giả đưa ra chủ đề phỏng vấn , lựa chọn đối tượ ng trả lời phỏng vấn , chuẩn bi ̣ câu hỏi , thời gian , đi ̣a điểm , phương thức phỏng vấn nhằm thập ý kiến của các nhà báo về những vấn đề liên quan

- Phương pha ́ p nghiên cứu xã hội học (an két): Tác giả lập phiếu điều

tra xã hô ̣i ho ̣c nghiên cứu công chúng tiếp nhâ ̣n thông tin về CNH trên báo chí

Hà Tĩnh Cụ thể lập 300 phiếu và xác đinh đối tượng phát phiếu là công nhân các khu công nghiệp, và người dân thành phố Hà Tĩnh

- Phương pha ́ p thảo luận nhóm: Tác giả nêu chủ đề thảo luận, lựa cho ̣n

đối tượng thảo luận Phương pháp này giúp cho luâ ̣n văn có được những luâ ̣n điểm khách quan về vấn đề nghiên cứu từ những người liên quan

6 Ý nghĩa lý luận và giá trị thực tiễn của đề tài

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn là tài liệu tham khảo về mặt lý luận tại các cơ sở đào tạo báo chí và truyền thông Cụ thể, Luận văn góp phần làm rõ hơn vai trò của báo chí trong việc thông tin đối với các giáo trình, bài giảng liên quan đến báo chí

6.2 Giá trị thực tiễn của đề tài

Luận văn là tài liệu tham khảo về mặt thực tiễn tại các cơ quan báo chí nói chung, báo chí Hà Tĩnh nói riêng , nhất là những người trực tiếp tham gia viết về mảng thông tin này

Quá trình nghiên cứu đề tài cũng giúp người thực hiện đề tài nâng cao hơn năng lực nhận thức và khả năng hoạt động trong chuyên môn của mình

7 Kết cấu của luận văn

10

Ngoài Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Phụ lục, Luận văn gồm 3

chương Cụ thể:

Chương 1: Thông tin về công nghiệp hóa trên báo chí – Những vấn đề

lý luận cơ bản

Chương 2: Thực trạng thông tin về công nghiệp hoa trên báo chí Hà

Tĩnh

Chương 3: Giải pháp và khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng thông

tin về công nghiệp hóa trên báo chí Hà Tĩnh

11

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Hoàng Anh (2003), Một số vấn đề về sử dụng ngôn ngữ trên báo chí,

Nxb Lao động, Hà Nội

2 Báo cáo tổng kết một số vấn đề lý luận – thực tiễn qua 30 năm đổi mới (2015), Nxb Chính trị quốc gia

3 Hoàng Đình Cúc (Chủ biên), Nguyễn Văn Phúc, Nguyễn Văn Dững, Đinh Thúy Hằng, Hoàng Anh, Nguyễn Trường Giang, Đào Tuấn Anh, Hoàng

Anh Tuấn (2013), Đạo đức nghề báo – Những vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb

Chính trị Quốc gia

4 Đức Dũng (2003), Các thể ký báo chí, Nxb Văn hoá – Thông tin, Hà

Nội

5 Đức Dũng (2001), Viết báo như thế nào? Nxb Văn hoá – Thông tin,

Hà Nội

6 Phạm Tất Dong, Lê Ngọc Hùng (2008), Xã hội học, Nxb Đại học

Quốc gia Hà Nội

7 Nguyễn Văn Dững (2013), Cơ sở lý luận báo chí, Nxb Lao động Hà

Nội

8 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII, Nxb Chính trị quốc gia

9 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, Nxb Chính trị quốc gia

10 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị quốc gia

12

11 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia

12 Hà Minh Đức (1996), Báo chí – những vấn đề lý luận và thực tiễn (T1), Nxb Giáo dục Hà Nội

13 Hà Minh Đức (1996), Báo chí – những vấn đề lý luận và thực tiễn (T2), Nxb Giáo dục Hà Nội

14 Vũ Quang Hào (2010), Ngôn ngữ báo chí, Nxb Thông Tấn, Hà Nội

15 Đinh Văn Hường (2007), Tổ chức và hoạt động của tòa soạn, Nxb Đại

học Quốc gia Hà Nội

16 Đinh Văn Hường (2004), Các thể loại báo chí thông tấn, Nxb Đại học

Quốc gia Hà Nội

17 Đinh Văn Hường, Dương Xuân Sơn, Trần Quang (2003), Cơ sở lý luận báo chí truyền thông, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội

18 Nguyễn Thế Kỷ (2013), Báo chí dưới góc nhìn thực tiễn, Nxb Thông tấn

19 Trần Hồng Lưu (2014), Vai trò của tri thức khoa học trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia

20 Hoàng Phê chủ biên (2000), Từ điển Tiếng Việt, Viện Ngôn ngữ

học, tr3

21 Trần Hữu Quang (2006), Xã hội học truyền thông đại chúng, Nxb

Trẻ,

22 Dương Xuân Sơn (2013), Báo chí Việt Nam thời kỳ đổi mới, Nxb

Đại học quốc gia Hà Nội

23 Dương Xuân Sơn (2004), Các thể loại báo chí chính luận nghệ thuật, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội