TAP CHÍ KHOA HỌC D H Q G H N KHTN & CN t XIX Nc1 2003
CÁC KẾT QUẢ PHÁT TRIỂN VÀ ỨNG D Ụ NG MÔ HÌNH BA CHIÊU
1 Hệ các phương tr ìn h
M ô h ìn h t h u ỷ n h iệ t d ộ n g lực cỉược p h á t t r iể n v à ứ ng d ụ n g t r ê n cơ sở m ỏ h ìn h
do P h ò n g n g h iê n cứ u đ ịa * t h u ỷ d ộ n g lực (G H E R ) dưới sự c h ỉ đ ạ o c ủ a g iá o sư N ih o u l (B e c k e rs , 199 6) M ỏ G H E R dã được đã ứ n g d ụ n g th à n h c ô n g t r o n g 10 n ă m g ầ n đ â y
tr o n g n g h iê n cứu h o à n lư u các b iể n v e n , t r o n g đỏ có B iể n D ò n g (Đ ề t à i K H C N 0 6 -0 2 ,
2 0 0 0 , Đ in h V ă n Ư u và n n k , 2 0 0 0 ) N h ữ n g q u á t r ì n h m à m ô h ìn h n à y tậ p t r u n g g iả i
q u y ế t th u ộ c k h á i n iệ m vể “ th ờ i t i ế t b iể n ” bao gồ m các q u y m ô từ h o à n lư u c h u n g
to à n b iể n đ ế n q u y m ô t r u n g b ìn h V iệ c sử d ụ n g hệ các p h ư ơ n g t r ì n h n h iệ t - t h u ỷ
đ ộ n g lự c lấ y t r u n g b ìn h th e o t h ò i g ia n ta cho p h é p tá c h r iê n g các q u á t r ì n h để
n g h iê n cứ u Đ ô i vớ i các q u á t r ì n h đã b ị lo ạ i t r ừ do q u y m ô n h ỏ hơ n q u y m ỏ lấ y t r u n g
b ìn h , ngư ờ i ta sử d ụ n g các sơ đ ồ th a m sô" h o á th ô n g q u a các p h ư ơ n g t r ì n h , t h a m số
b ổ s u n g
Hệ các p h ư ơ n g t r ì n h cơ b á n của m ô h ìn h gồ m các p h ư ơ n g t r ì n h c h u y ê n đ ộ n g và
liê n tụ c , các p h ư ơ n g t r ì n h t r u y ề n n h iệ t v à k h u y ế c h t á n m u ô i d ã được b iê n d ổ i th e o các p h é p x ấ p x ỉ B o u s s in e s q v à tự a t h u ỷ t ĩ n h
C á c b iế n c ủ a h ộ p h ư ơ n g t r ì n h g ồ m : ve ctơ v ậ n tố c V » n h iệ t độ T , độ m u ô i s , áp
suất g iá đ ị n h q, đ ộ n g năng r ỏ i k và tản mát n ă n g lư ợng rôi e.
T r ê n cơ sờ n à y , c ù n g vớ i p h ư ơ n g t r ì n h cân b ằ n g n ă n g lư ợ n g r ô i v à sơ đồ th a m
sô hoá r ỏ i q u y m ô v ừ a , h ệ các p h ư ơ n g t r ì n h cơ b ả n th e o G H E R có d ạ n g sau:
VÀ NƯỚC NÔNG VEN BỜ QUẢNG NINH
Đ i n h V ă n ư u
Khoa Khi tượng Thủy văn & Hải dương học Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐHQG Hà Nội
(2)
(4)
(3)
108
Trang 2C á c hét qu à p h á i triển và ú n g (lung m ô h ì n h . 109
-— + \ ' \ k = ự (1
Ả
âx.
/
— 4 v Ụ ỉ ; = — (
â k y 1 V
- / 2 A - j - + r | j r - / , / ; ) ♦ —
3
(5)
(6)
r o n g đó:
V a ẽ , + t;_, -r— + <?, — ; v „ s ẽ , Jz - + ẽ 1 —
r = ỉ7 + liyơy : v ậ n tố c ;
6= - - - g = A(7\S) : độ nổi;
A>
/ ? *• - 5 > , Cơ .
í/ 2 -=■— + gXy + g : á p s u â t gia đ ịn h ; —— = b ;
/ ’ = 2/2COS/Ì - t ầ n số C o r io lis , X " các h ệ sô k h u y ế c h t á n r ố i, ự - hộ s ố n h ớ t r ố i, - các h ệ sô p h i th ứ n g u y ê n 0 ( 1 ) , £ - th ê c ủ a lự c tạ o t r iể u , p - m ậ t độ nước b iể n (p 0 là
g iá t r ị q u y c h iế u c ủ a m ậ t đ ộ )
T h à n h p h ầ n 71° b iể u t h ị v a i t r ò n g u ồ n b ổ s u n g n ă n g lư ợ n g r ỏ i do các q u á t r ì n h
q u y IÌ1Ô v ừ a hoặ c dưới lư ớ i H ệ p h ư ơ ng t r ì n h t r ê n đã được á p d ụ n g có h iệ u q u ả cho
v ù n g b iể n v e n với q u y m ô tư ơ n g đ ô i lớ n , t r o n g đó có B iể n Đ ô n g
N h ằ m m ụ c đ íc h á p d ụ n g c h o v ù n g nước n ô n g v e n bờ và cửa sô n g , c h ú n g tô i đã
b ổ s u n g và o m ô h ì n h các t h à n h p h ầ n r ố i n g a n g , t r o n g v ê p h ả i c ủ a các p h ư ơ n g t r ì n h
ở - y â ỷ
2 - 6, b ằ n g cá ch d ư a th ê m cá c sô' h a n g ~— ( k < ì = 1*2, K = \ \ Ả - h ê sô" n h ớ t r ô i và
k h u y ế c h tá n rô ì n g a n g d ô i vớ i các đặc t r ư n g tư ơ n g Íín g 1 /, T , s , k, e
V ế cơ b á n , m ô i tư ơ n g q u a n g iữ a h ệ sô' r ố i t h ẳ n g đ ứ n g và hệ sô' rố i n g a n g đã
dược k h ắ n g đ ịn h về m ặ t lí t h u y ế t c ủ n g n h ư th ự c n g h iệ m , c h ú n g ch o p h é p x á c đ ịn h
một giá trị tương đối có th ổ c h ấ p n h ậ n được tro ng triển khai t r ê n quy mô lớn Theo
lí t h u y ế t P r a n d t l h ệ s ố n h ớ t r ô i sẽ p h ụ th u ộ c trự c tiế p v à o t ầ n s ố M :
M = I I à u a 3 * * 1
d X /?
Đ ố i với hệ sô r ô i n g a n g ta có th ê v iế t:
Trang 31 1 0 Đ i n h V ă n ư u
(7 )
Đ ố i v ớ i hệ s ố n h ó t r ố i th e o p h ư ơ n g t h ẳ n g đ ứ n g , c ă n cứ l í t h u y ế t r ố i
K o lm o g o r o v ( M o n in a n d Ia g lo m , 1 9 8 5 ), t a có
V = — ơ * 1 A > [ k ỉ m , k là m ậ t d ộ đ ộ n g n ă n g r ố i
T r o n g m ô h ìn h 3 D n ê u t r ê n , k íc h th ư ớ c d à i l m có th ể x á c đ ịn h t h ô n g q u a q u y
lu ậ t r ố i ló p b iê n v à ả n h h ư ở n g p h â n tầ n g :
t r o n g đó l n( x 3 ) h à m m ô tả p h â n bô c ủ a q u ã n g đ ư ờ n g x á o t r ộ n T h e o l í t h u y ê t r ố i lớp
b iê n IẶ X 3 ) p h ụ th u ộ c v à o k h o ả n g c á c h t í n h từ đ á y
Sô R ic h a r d s o n đ ộ n g lự c t r o n g trư ờ n g h ợ p n à y , đ ã được b ổ s u n g b ở i các n g u ồ n
n ă n g lư ợ n g q u i m ô v ừ a , có t h ể v iế t t r o n g d ạ n g s a u :
t r o n g dó N v à M là các t ầ n sô B r u n t - V a is a ilia v à P r a n d t l tư ơ n g ứ n g C h ấ p n h ậ n
g iả t h i ế t c ủ a K i t a ig o r o t x k i ( K it a i g o r o t x k i, 1 9 7 9 ) v ề lớ p x á o t r ộ n t r ê n c ủ a b iể n , t a có
th ể c h o r ằ n g
D - là k íc h th ư ỏ c đ ặ c t r ư n g c h o đ ộ d à y c ủ a lớ p x á o t r ộ n t r ê n c ủ a b iể n , 1 v à 0 là các
c h ỉ sỏ c h o t h ấ y q u y m ô t h ò i g ia n lấ y t r u n g b ìn h tư ơ n g ử n g q u y m ô rố i
C á c h ệ sô k h u y ế c h t á n r ố i có t h ể được x á c đ ịn h p h ụ th u ộ c v à o h ệ sô n h ố t r ố i
ự v à m ứ c dộ p h â n t ầ n g th ô n g q u á sô R ic h a r d s o n th ô n g lư ợ n g R f (B e c k e rs , 199 6):
b
f f 0 = f e - v v ) i : V « I Ị | ~ ^ [ r J , í Ị l D \
b Ẫ
y ~ 1 1 -1 4
C ủ n g t r ê n cơ sở n g h iê n c ứ u sơ đ ồ k h é p k í n r ố i, c h ú n g ta có t h ể t h a y t h ế
p h ư ơ n g t r ì n h t iế n t r i ể n t ả n m á t n ă n g lư ợ n g r ô l € t h ô n g q u a tư ơ n g q u a n v ó i m ậ t độ
đ ộ n g n ă n g r ô i k
Trang 4Các hế t q u ả p h á t tri ển và ứ n g d ư n g mỏ h ì n h 111
a k k
(9) 16
\/
(X
với a - , t r o n g dó cxk
2 Các diều kiện biên
T r ê n m ặ t p h â n cá ch b iê n * k h í q u y ể n , c ầ n đ ả m b á o t í n h liê n tụ c cù a các th ò n g
lư ợ n g t r a o đ ỏ i từ h a i m ô i trư ờ n g cỏ k è đ ế n sự k h á c b iệ t v ê m ậ t độ c ủ a nước v à k h ô n g
k h í T h ô n g th ư ờ n g các th ô n g lư ợ n g n à y đêu do q u á t r ì n h t r a o đ ổ i r ô i q u y ế t đ ịn h :
* Đ ô i với ứ n g s u ấ t rỏ i:
cu
V —7 “ - = f o '
r.Xì
(10)
D ộ n g n ă n g rò i:
<*X3
(11)
- T h ô n g lư ợ n g r ố i n h iệ t v à m u ô i:
- X y - ? - = F > ’ ÓXT,
(12)
Đ iể u k iệ n b iê n t r ô n đ á y đ ố i VỚI v ậ n tốc (ứ n g s u ấ t r ô i)
" - z â « - r-
(1 3 )
vớ i C|, • hệ số m a s á t d á y , đ ạ i lư ợ n g n à y có t h ể t í n h th e o q u i lu ậ t p h â n bô lo g a r it
tr o n g lớp b iê n :
c,,= ỈK / ( ln ( z b/z„)}'2,
Ỏ đ â y zb là k h o ả n g cách t í n h từ đ á y nơi cỏ v ậ n tố c V = vb> z0 th a m sô n h á m , 20 10 1
- 1 0 2 cm V iệ c t í n h to á n hệ s ố m a s á t đ á y sẽ được đ ể cậ p c h i t iế t hơ n t r o n g p h ầ n m ô
h ìn h s ổ đặ c b iệ t k h i v ậ n tố c \'h được xác d ịn h t ạ i các k h o á n g cá ch k h á c n h a u có th ô
n ằ m tro n g ho ặ c n g o à i lớp b iê n lo g a r it K h i có h iệ u ử n g b iế n d ổ i h ư ớ n g v ậ n tố c t r o n g
Trang 5112 D i n h V á n ư u
lớp b iê n ta có th ê đưa t h ê m hệ sô h iê ụ ch in h R v.ào cô n g thửc (2 1 7 ) v à c h u y ể n vẻ trong d ạ n g sau:
Tại n h ữ n g nơi m à lớp b iê n đáy k h ô n g x á c đ ịn h thi có t h ể lấ y g ầ n đ ú n g C|)^
0 ,0 2 6
G iá trị đ ộ n g n ă n g rôi tạ i lớp biên đ á y được xá c đ ịn h th e o q u y lu ậ t rối lớp b iê n , trong bài toán n à y lớp b iê n đ á y được mô p h ỏ n g th e o đ ịn h lu ậ t lo g a r it N h ư v ậ y đ ộ n g
n â n g rối có th ể t ín h th e o ứ n g s u ấ t rốì đ á y , t h e o B lu m b e r t and M e llo r (1 9 8 7 ) thi mối
tương q u a n nà y có t h ể viết:
Cho các t h ô n g lư ợ n g n h i ệ t và m u ố i trao đổi qu a đ á y b ằ n g 0.
C ác đ iề u k iệ n b iê n lỏ n g dược x â y d ự n g th e o n g u y ê n lý đ ả m b ảo sự liên k ế t giữ a, tr o n g và n go à i m iê n t ín h V iệc sử d ụ n g p h ư ơ n g p h á p t h ể tíc h h ữ u h ạ n cho
ph ép dễ d à n g hơn v iệ c t r iể n k h a i dốỉ với cả h a i đ iể u k iện giử n g u y ê n g iá trị h o ặ c
th ô n g lượng qua biỗn V iệc x â y d ự n g c á c đ iề u k iệ n b iê n cần đ ả m bảo k h ô n g n h ữ n g tín h liê n tụ c củ a t h ô n g lư ợ n g m à có k h ả n ă n g th ể h i ệ n m iề n n g o à i n h ư m ộ t hộ tích cực áp đ ặ t lên h ệ tr o n g hoặc n h ư hệ t h ụ đ ộ n g c h ịu tá c đ ộ n g c ủ a h ệ tro n g V ấ n đê này s ẽ dược tr ìn h b à y kỹ tr o n g mô h ìn h số.
T rên các b iê n c ứ n g , tư ơ n g tự n h ư ở đ á y , đôi với các b iế n vô hư ớn g, các t h ô n g lượng th eo h ư ớ n g p h á p t u y ế n củ a các b iế n vô h ư ớ n g đ ều bị t r iệ t t iê u và ch o b ầ n g 0, còn dối với v ậ n tốc th ì á p d ụ n g lu ậ t m a s á t biên:
với c\) là hệ sô m a s á t.
Tại các cửa s ô n g , đ iề u k iệ n b iê n r iê n g được áp d ụ n g k h ô n g t u â n th ù đ iề u kiộn biên cứng.
3 M ộ t sô k ế t quả ửng d ụ n g và th ử n g h iệ m
Mô h ìn h 3D b iể n v e n đã được ứ n g d ụ n g tr o n g n g h iê n cứ u c ấ u trú c 3 D h o à n lưu
và t h u ỷ - n h iệ t đ ộ n g lực học B iê n Đ ô n g (Đ in h V ă n Ư u, ỉ)ổ tả i K H C N 0 6 - 0 2 , 2 0 0 0 ) Các tác dộ n g trên m ặ t b iể n đã dược lấ y th e o H a le m a n e t R o s e n s t e i n , 1983 và
O b erh u b er, 1 988 ch o p h ép mô tá tư ơ n g đốỉ hợp lí các trư ờ n g k h í tư ợ n g b iể n k h u vực Các k ế t quả ứ ng d ụ n g c ủ a mô h ìn h dà cho p h é p mô tả, tín h to á n d iễ n b iế n của các trư ờ n g hoàn lưu, n h i ệ t độ và độ m uôi tr o n g ch u trìn h n ă m do tá c đ ộ n g c ủ a qu á trình
tư ơng tác b iể n - k h í q u y ể n
h
(14)
(15)
Trang 60 + * #
Cóc hét quà phát triẽn và úng dụng mỏ hình
D õ i v ỏ i trư ờ n g h o à n lư u b iể n , k ế t q u ả t r ié n k h a i t r ẽ n ỏ lư ớ i c h i t iế t 1/4° X 1/4°
k iin h - v ĩ (các h ìn h 1 và 2) đã m ộ t m ặ t k h ẳ n g đ ịn h n h ữ n g d ặ c tr ư n g cơ b ả n n h ấ t
q u y m ỏ lớ n c ủ a ch ê dộ h o à n lư u d ã được 1I1Ô tà trư ớ c đ â y , m ặ t k h á c đả p h á t h iệ n và I11Ỏ p h ỏ n g m ộ t cá ch cụ th ể n h iề u c ấ u tr ú c q u y m ô vừ a v à d iễ n b iế n củ a c h ú n g
ì linh I. Bán đồ d ò n g c h ả y m ù a đ ô n g trên m ặ t B iể n Đ ô n g
C ác bộ p h ậ n h o à n lưu cục bộ có kích thước k h ác n h a u được h ìn h th à n h do một
s ô n h â n tỏ m a n g tín h đ ịa p h ư ơ n g n h ư địa h ìn h , sự p h â n hoá gió h a y x â m n h ậ p của các dòn g c h à y lỏn v à o biển.
T ại v ù n g d ỏ n g bắc b iể n do k ế t quả tương tác giữ a d ò n g K u r o s h io và h o à n lưu
B iển Đ ô n g với mức độ x â m n h ậ p k h ác n h a u của IIƯỚC T h á i B ìn h dương vào phần
n a m eo Lusson luôn tồn tại các x o á y ngược c h iể u n h a u n ằ m vê hai p h ía c ủ a dòng
x á m n h ậ p c h ín h N h ữ n g x o á y n ày được F a n g đ ẫ n ra dưới c á c tên: xo á y t h u ậ n tây-
n a m Luzon; d ò n g v e n tâ y L u zon
T rên dải gầ n bớ T r u n g Quốc, bên cạn h d ò n g c h ả y Q u ả n g Đ ô n g biên đổi th eo
hư ớn g g ió t h ịn h h à n h tro n g h a i m ù a , dòn g cháy ấm bắc B iể n Đ ô n g có h ư ớ n g k h ông đôi tro n g cá hai m ùa được xem n h ư phần liên k ế t rìa ngoài c ủ a các xo á y ph ía bắc
d ò n g x â m n h ậ p c h ín h từ eo L uzon Do có gốc x u ấ t p h á t từ v ù n g b iển ấm phía nam
Trang 7114 D i n h Văn ư u
c ủ n g n h ư K u r o s h io n ê n lu ô n có n h iệ t đ ộ nước ấ m hơn và c h íiy ngư ợ c c h iể u g ió t r o n g
m ù a d ỏ n g T r o n g sự h ì n h t h à n h c ủ a d ò n g c h ả y n à y v a i t r ò c ủ a đ ịa h ìn h đ á y , t r o n g
đó có sườn lụ c đ ịa T r u n g Q u ố c v à đ ả o H ả i N a m n h ư bức tư ờ n g n g â n cá c d ò n g c h ả y
có n g u ồ n gôc k h á c n h a u từ p h ía đ ô n g tớ i tạ o n ê n h iệ n tư ợ n g u ô n d ò n g v à t á n g m ực nước p h ía b ò t â y tạ o n ê n d ò n g g r a d ie n t ngược c h iê u g ió
H ì n h 2 B a n đ ồ d ò n g c h ả y m ù a h è t r ê n m ặ t B iể n Đ ô n g
Do độ s â u c ủ a b iể n k h ô n g lớ n n ê n h o à n lư u t r o n g v ịn h B ắ c B ộ v à v ịn h T h á i
L a n được h ìn h t h à n h c h ủ y ế u d ư ó i tá c đ ộ n g c ủ a trư ờ n g g ió t h ịn h h à n h t r ê n m ặ t
b iể n T u y n h iê n v ớ i sự liê n k ế t tư ơ n g d ô i c h ặ t c h ẽ v ớ i B iể n D ô n g , q u á t r ì n h t r a o đ ổ i nước q u a cử a v ịn h c ũ n g g á y n ê n t í n h đ a d ạ n g t r o n g p h â n bỏ v à b iế n đ ộ n g c ủ a h o à n
lư u m ù a t r o n g các v ịn h T í n h đ a d ạ n g n à y còn b ị c h i p h ố i b ở i sự k h á c b iệ t c ủ a q u á
t r ì n h tư ơ n g tá c b iể n k h i, c h ủ y ế u là tư ơ n g tá c n h iệ t , t r ẽ n cá c v ịn h p h ụ th u ộ c vào v ị
t r í đ ịa lý c ủ a c h ú n g
Đ ặ c đ iể m q u a n t r ọ n g c ủ a h o à n lư u tr o n g v ịn h B ắ c B ộ là sự tồ n t ạ i tr o n g cả
n ă m củ a d ò n g c h ả y v o n bờ t â y v ịn h Đ iể u n à y đà được k h ă n g đ ịn h k h ô n g n h ữ n g
Trang 8Các k ế t quả p h á t tri cn rà ứ n g d u n g mồ h ì n h
b ằ n g các k(H qu?i p h â n tíc h sô liệ u k h ả o sát từ n h ữ n g n ă m 19 6 0 m à còn được m ỏ
p h ỏ n g b á n g k ế t q u ả m ô h ìn h hoá lìì) B ê n c ạ n h h o à n lư u t r o n g d ạ n g x o á y th u ậ n nêu
tr ô n , các k ê t q u ả n g h iê n cứ u th ự c n g h iệ m c ù n g n h ư m ô h ìn h h o á đ ể u c h o t h ấ y sự
h iệ n d iệ n củ a m ộ t x o á y n g h ịc h tr ẽ n v ù n g b iể n p h ía b ắ c v ịn h t r o n g m ù a hè C á c b ả n
dồ h o à n lư u v ịn h B a c B ộ dược th ỏ h iệ n t r o n g A t la s Q u ố c g ia (1 9 9 5 ), d ự a t r ê n cơ sơ
p h â n tíc h sỏ liệ u k h á o s á t
N g u y ê n n h â n h ìn h th à n h bức t r a n h h o à n lư u t r o n g m ù a h è t r ê n v ịn h B ắ c Bộ được m ô ta t r ê n đ â y có th ẻ lý g iả i b n n g sự p h ả n h o á v ề h ư ớ n g g ió t r ê n v ịn h (ỉo h o ạ t
d ộ n g k ế t hợp củ a á p th ấ p bắc D ô n g D ư ơ ng và d ả i h ộ i t ụ n h iệ t đớ i- V ớ i h ư ớ n g g ió
t h ịn h h à n h đ õ n g -n a m t ừ B ạ c h L o n g V ỹ đ ế n H á i P h ò n g , Q u ả n g N in h , sự h ìn h th à n h
h a i x o á y đ ỏi lậ p d ấ u n a m h a i p h ía bac và n a m h o à n to à n k h ẳ n g đ ịn h v a i t r ò c ủ a g ió
t r o n g m ù a hè T r o n g m ù a d ỏ n g , sự x â m n h ậ p c ủ a d ò n g c h ả y B iể n Đ ô n g g ó p p h ầ n
là m t ã n g cường đ ò n g c h à y d i về p h ía n a m v e n bờ p h ía t â y v ịn h
M ỏ h ìn h 3 D nước n ô n g v e n b iể n đà được á p d ụ n g n g h iê n cử u h o à n lư u dư t ạ i
k h u vực nước n ô n g v e n bò có đ ịa h ìn h ph ứ c tạ p c ủ a b iể n Q u ả n g N in h
C á c k ế t q u ả t h u được đã p h ả n á n h bức t r a n h h o à n lư u d ư k h á p h ù hợp với đ ịa
h ìn h và các trư ờ n g g iỏ t r o n g n ă m C á c h ìn h 3 và 4 là v í (iụ vê k ê t q u ả t í n h ch o 2
t h á n g d ạ c tr ư n g m ù a (lô n g v à m ù a h è củ a v ù n g v e n bờ Q u ả n g N in h
H ì n h 3 H o à n lư u dư tầ n g m ặ t tr o n g th á n g 2 th e o k ế t q u ả m ô h ìn h
t ạ i v ù n g b iể n v e n bờ Q u ả n g N in h
Trang 9116 D i n h V ã n ư u
C á c k ế t q u ả t r i ể n k h a i m ô h ì n h ch o 12 t h á n g t r o n g n ă m đ ã m ô tả d iề n b iế n
c ủ a h o à n lư u dư t r o n g c h u k ì n ă m với sự c h u y ể n đ ổ i các trư ờ n g g ió t r o n g h a i m ù a
N h ìn c h u n g m ứ c đ ộ ổ n đ ịn h c ủ a h o à n lư u th e o m ù a k h á cao N h ữ n g k ế t q u ả n à y có
th ể sử d ụ n g g iả i q u y ế t c á c b à i to á n v ậ n c h u y ể n v à la n t r u y ề n cá c c h ấ t ô n h iễ m t r o n g
v ù n g n g h iê n cử u
H ì n h 4 H o à n lư u dư t ầ n g m ặ t t r o n g th á n g 8 th e o k ế t q u ả IT1Ô h ìn h
t ạ i v ù n g b iể n ve n bờ Q u ả n g N in h
V iệ c t í n h to á n c h i t i ế t p h â n b ố v ậ n tố c n g a n g th e o độ s â u , c ù n g v ỏ i k h ả n ă n g
lự a c h ọ n sơ đ ồ t í n h ứ n g s u ấ t đ á y k h á c n h a u đã ch o p h é p đ ư a ra g iá t r ị v ậ n tố c tr o n g
lớ p b iê n đ á y h a y ứ n g s u ấ t r ấ t c ầ n t h iế t cho các b à i to á n v ậ n c h u y ể n t r ầ m t íc h v à ỏ
n h iễ m tr o n g b iể n
C ả m ơ n B à i b á o h o à n th à n h với sự h ỗ trợ c ủ a C h ư ơ n g t r ì n h n g h iê n cứ u cơ b ả n , đề
t à i 731 701
T à i l i ệ u t h a m k h ả o
1 B e c k e rs J - M , U s e r m a n u a l o f th e G H E R 3 D p r i m i t i v e e q u a t i o n m o d e l
U n iv e r s it y o f L ie g e , 199 6
2 J - M B e c k e rs , D in h V a n U u , D o a n V a n Bo, N ih o u l, M ô h ì n h 3 c h iể u (31))
s in h t h á i- t h u ỷ đ ộ n g lự c v à ứ n g d ụ n g t ạ i các k h u vự c cửa s ô n g v e n bò V iệ t N a m ,
Trang 10Các hết q u ả p h á t tr i ể n và ứ n g (ItỉỉìỷỊ m ó h ỉ n h
K ý y ể u H ộ i th á o q u ơ c t ế v ề c ơ h ọ c c h ấ t r ủ n , c h á t lỏ n g , c ả u t r ú c o à tư ơ n g t á c , N h a
t r a n g , th á n g 8 2 0 0 0 , t r a n g 3 9 0 -3 9 7
D é tà i K H C N 0 6 - 0 2 , 2 0 0 0 ( D in h V ã n ư u , ch ủ t r ì ) , N g h iê n cử u cấ u t r ú c ba c h iế u
( 3 D ) lìo à n lu u và n h iệ t m u ô i lỉiể n Đ ô n g và các ứ n g d ụ n g , B á o cáo tổ n g k ế t dể tà i
t h u ộ c C h ư ơ n g t r i n h B iê n K H C N 0 6 , g ia i đ o ạ n 1 9 9 6 -2 0 0 0
1 H e l l e m a n , s , a n d R o s e n s t e i n M f N o r m a l m o n t h l y w i n d s t r e s s o v e r t h e w o r l d
o c e a n w it h e r r o r e s tim a te s , J P h y s O c e a n o g r 1 3 (1 9 8 3 ), pp 1093-1 104.
5 K i t a ig o r o t s k ii s A , Rc vievv o f th e th e o r ie s o f w in d - m ix e d la y e r d e e p e n in g , In
J C N ih o u l ( E d it o r ) , M a r i n e F o r e c a s ti n g , E ls e v ie r, A m s te r d a m , 1979, p p 1 -3 3
6 M o n in A s a iu l O z m i(lo v K V Turbulence in th e Ocean, R i e d e l , Dordrecht,
198 5, 2 4 7 p
7 O b e r h u b e r J M , A n a t ỉ a s b a s e d o n th e 'C O D A S ' clcita sety R ep 15, M a x -P la n c k -
In s t f i r M o te o r o l., H a m b u r g , G e r m a n y , 1988
VNU JO U R N A L OF SCIENCE Nat ■ Sci & Tech T XIX, N ,J, 2 0 0 3 _
PRELIMINARY R E S Ư L T S OF D E V E L O P M E N T A N D APPLICATION
OF THE T H R E E -D I M E N S I O N A L (3D) THERMO-HYDRODYNAMIC
MODEL F O R COASTAL A N D SHALLOW WATER SEAS
D in h V a n ưu
Department of Hvciro Meteoroìogy and Ocecinology
College of Science, VNU
T h r e e - c ỉim e n s io n a l (3 D ) th e r m o h y d r o d y n a m ic p r im it iv e e q u a tio n (P E ) m o d e l
w a s a p p lie d to in v e s t ig a t e 3 D t h e n n o h a lin e a n d c ir c u la t io n s t r u c t u r e o f th e B ie n
D o n g Sea T h e t u r b u le n c c clo su re schom a was developed for Coastal shallovv and
e s tu a r in e rc g io n
In th e m a th o m a tic a l m o d e l th e h o r iz o n t a l tu r b u le n c e te r m s w a s in c lu d e d
I
^ Un ^ Ui' 2
o /ỉ õ xp d Xp
In th e n u m e r ic a l m o d e l th e m ix in g le n g l,n is c o n s id e re d d e p e n d a n t o f th e
h o r iz o n ta l g r id size
T h e d e v e lo p e d m o d e l is a b le to a p p ly fo r th o C o a s t a l s h a llo w vvater a n d
e s tu a r in e a re a v v ith c o m p le x o f th o to p o g r a p h y a n d m o rc f in e g r id s iz e T h e m o d e l
w a s s u c c e s s íu lly a p p lie d to Q u a n g N in h sea re g io n w i t h r e v e r s in g n io n so o n
c o n d itio n s
a c c o rd in g to P r a n d tl t h e o r y : »' I •) = * w h e re A / = <