DSpace at VNU: Những đặc điểm ngữ âm của câu thơ

Nắng Ồm ảm.

T Ạ P CHÍ K H O A H Ọ C N o 4 - 1991

N H Ữ N G Đ Ặ C Đ I È M N G Ữ Â M CỦA C Â U T H O

M A I N G Ọ C C H Ừ

1 "C â u t h ơ H là mộ t khái ni ộm r ất q u e n t h u ộ c với mọỉ n g ư ờ i Tu y n h i ê n x á c đ ị nh

n h ữ n g đ ặ c đ i ề m c ủ a c â u they thì lại ỉà một vi ệc l à m k h ò n g dcrn gi ả n Bài v i í t này, n h ư I gọi c ủ a nố, x e m xét n h ữ n g đ ặ c đ ỉ ề m c ủ a câ u they c h ủ yếu t ừ g ó c đ ộ n g ữ âm h ọc Di nhi

c ò n c ó t h ẽ có n h i ề u c á c h t i ế p c ậ n k h á c nữa

T r ư ớ c hết , ai c ũ n g c ó t h ề t hấ y r ằ n g câ u t h ơ k h ô n g h o à n t o à n t r ù n g với k h á i ni

c â u b ì n h t h ư ờ n g M ộ t c â u t h ơ c ố i hc gồm hai câ u t h ò n g ihưcVng:

Dây là g ỉ ờ trưa N h ữ n g c o n gà c ụ c rác

Nắng Ồm ảm K h ô n g khí n ở n a n g nhỉều.

( G i ờ t r ư a - H u y C ậ n )

C ó t h ề c h ư a p h ả i là câu:

D ấ t n ư ớ c Của t h ơ ca Của b ỗ n mùa ho a n ở Dọc trang Kiều t ư ở n g câu hát d á n gian

N g h e x ô n x a o t ron g gió nội mà y n g à n

( C h ú n g con c h i í n đ ấ u - Na m H à )

C ố t h ề g ô m h ư n một c â u:

Bày m ố t đ ế n, n g h i ê m trang N h ư n g ư ờ i lính

Có lệnh là đi T ư t h ể s ẵ n s à n g

( Bài c a xuân 1971 - T o H ữ u )

T h ậ m chí , nố c ó thÈ chi là hai p h ă n c ủ a hai c â u khác nh a u , ví du:

Trong đ ờ i g ặ p B á c H ã y n h a n h c h â n .

( T h e o c h â n Bá c - T ố H ử u )

V V.

T ừ s ự k h ò n g t ư ơ n g ứ n g gitra c âu t h ơ và c â u t h e o c á c h h i ề u t h ô n g t h ư ờ n g c ó ng

đ ã nghĩ đ ế n vi ộc t h a y t he c â u t h ơ b ằ n g một t ừ k h á c kh o a h ọ c h ơ n Đ ả c ố n h ử n g

c h ú n g t ô i v à m ộ t s ố t á c g i ả n g h ĩ r ằ n g c ó t h ề t h a y k h á i n i ệ m "câu thơ" b ằ n g k h á i I

”d d n g t hơ* T u y n h i ê n , b ả n t hâ n khái ni ệ m d ò n g t h ơ cũ n g c ó n h i ề u c h ỗ : h ư a ôn V

n i ệ m "dòng", n h ư m ọ i n g ư ờ i đ ề u bi ế t , t h ư ở n g g ắ n với hì nh t h ứ c vả n t ự , h ề hi ệ n tr

vă n vi ết là c h í n h mà c â u t h ơ ihì lại là một dưìì vị (ồn tại hiên n h i ê n cà t r o i g vùn vi ết

"văn nót* H ơ n n ử a , d o đ ư ợ c d ù n g c h ủ y ế u với hì n h t h ứ c vă n t ự nê n d ồ ì g k h ô n g đ

xá c đ ị n h mộ t c á c h c ụ t he T ù y t h e o k h o s á c h t o n h ỏ mà d ò n g c ó t h ề c h ứ a 15-20 hay 31

c h ữ và vi ệc n gắ t d ò n g ờ đ â u là t ùy t h u ộ c v à o b à n tay của n g ư ờ i t h ợ s ắ p : h ử , h o à n I

í nh c h ấ t n g ẵ u n h i ê n MỘI t ừ hiii âm t i í t cluing han, ho à n t o à n c ó t he t h u ộ c VC hai

g khác nhau nếu n hư ảm tiết i hứ hai "hcl chỏ' ờ dong m r ớ c V ới các văn bản không

i t her ^ t ì nh h ì n h I r ê n là một ( h ự c t ế hic 11 nhiên Son il, nguy cả đ ố i với vãn b â n t h ư ,

câ u ( h ư dài vấ n cỏ t h ề bị in t h à n h h ai d ò n g , nhu nhửng cáu thcr d ư ớ i đ â y c ủ a N g u y ễ n

a Đ i c m :

Dất n ư ớ c c ó trong n h ữ n g cái "ngày xừ a ngày x ư a"

m ẹ t h ư ờ n g h a y k è

D S t n ư ớ c b ắ t đ ầ u v ớ i m i ế n g t rầ u b ấ y g i ờ

b à ăn Dất n ư ớ c l ớ n lên khi d án mình biết trồng tre

mà đ á n h giặc

( Mặ t đ ư ở n g khát vọng)

T r o n g t r ư ờ n g h ợ p này, d ò n g t h ơ k h ô n g phải là câu i h a i h e o c á c h hi c u xư a nay d o

‘ù n g d ò n g t h ơ t h a y c h o c â u ihtY l à c h u a i h ò a đ á n g

T h e o c h ú n g t ôi v i ệ c n h ậ n di ện một câ u t h ơ ve c ơ bản k h ô n g c ó gì k h ó kh ă n T ê n gọi

n ó n ế u ta t h a y đ ư ợ c b ằ n g một t ê n mớ i nà o đỏ khoa học h ư n thì đ ó là đ i ề u rất t ốt

n g ( r o n g l ì n h h ì n h h l ộ n na y, khl c h ư a l ì m d ư ợ c mội lCn nuVl (hì v ă n M doi r a c h í n h là

ỏ p h ả i t ì m c h o đ ư ợ c n h ữ n g d ặ c d i b i t chủ y ế u của cái gọi là câu tliO' mà c h ú n g t a vẫn

I d u n g , bcVi lẽ vấ n de là (V nội d u n g của khái niệm c h ữ khônu: p hủi t ỏn gọi c ủ a nó

g r ằ n £ c á c n h à k h o a h ọ c g ó p t h ê m t i ế n g nói t ừ nhiều góc đ ộ k h á c n h a u đ ẽ c h ú n g ta

; l à m s á n g t ỏ h a n nội d u n g của cái lỉorn vị d ã lon Uỉi hicn nhi c n t ừ r â ì lâu này

2 T ừ g ó c độ n g ử á m học, ticu chí d ă u tiên và có tính chất q u y ế t đ ị nh d ề n g ư ờ i nghe

U' n h ậ n d i ệ n đ ư ợ c mội c â u ỉ h ơ c h í n h ià c h ồ H£intịỉ cu ôi câu C â u t h ơ m ặ c dù c ỏ thề

t rọ n n g h ĩ a n h u n g vàn dirựí m ọ i n g ư ờ i quan m ò n lủ cáu c h í n h vì n ổ d ư ợ c k ế í t h ú c

m ộ f c h ỗ n g ừ n g n h i p bđt buộc.

N h ữ n g n g à y ìrốn học I

Duồi b ư ớ m b ờ ao I

Mọ bắt đ ư ợ c l

Chư a đ a n h roi nào đả k h ó c I

( Q u ê hưorng - G i a n g Nam) MỘI k h ố t h a h o ặ c đ o ạ n t h ơ có t he c ố hi ện t ư ợ n g vắt d ỏ n g ”, c h ẳ n g hạn:

Cò n n h ữ n g ai c h ư a ơ ư ợ c mộ t lần I

T r o n g đ ờ i g ặ p B á c H ã y n h a n h c h â n I

T ië n lêrf p h í a t r ư ớ c ! Trên cao ấ y I

B á c vẫn g i a n g tay d ó n lại gần I

( T ố H ữ u ) Ỏ’ d à y c h í n h s ự t ồ n t ại c ủ a b ố n c h ỏ n g ừ n g ( sau các ám tiết "lần*, "chân", "ấy", "gần") 'u c hí q u a n t r ọ n g n h ẩ t d e n g ư ờ i Viội coi bôn phát ngôn t r ê n d â y là b o n c â u t h ơ c h o

í u t h e o c á c h hi è u v ỉ c â u t h ô n g ihưừni» thì c h ú n g c h ư a dù "l ư c á c h"

Trên vản tự, c h ỗ n g ừ n g nhịp ngăn cách các câu thơ được dánh dẩu hằng việ c x u ố n g T u y n h i ê n k h ô n g p h ả i bất c ứ c h ổ xuổng dòni 4 nào c ủng đ ư ợ c n g ừ n g n h ị p b ở i vì.

n h ư t r ê n đ ả n ổ ỉ, x u ố n g d ò n g c ỏ i hề là d o "hết giấy" n h ư tr mYn g h ợ p x ừ lí m ấ y c â u th

d ẫ n c ủ a N g u y ễ n K h o a Đ iS m

T r o n g thor c h ú n g ta h a y g ặ p n h ữ n g trư ờ n g h ợ p nh à they "cá t" một câ u h ìn h thu*(Vi

t h à n h n h i ề u c â u Ihtr n g án Ở đ â y t á c giả m u ố n n g ư ờ i đ ọ c , n g ư ở ỉ n g â m n h ă n t n ọ n h

n h ữ n g c h ỗ n g ử n g n à o d ó v ớ i m ụ c d í c h n c u bậi m ộ t V n g h ĩ a n à o d ó mà n hà t h ơ đ ị n l

g ắ m Bài t h ơ N g ọ n íièn d ứ n g g á c c ủ a C h í n H ữ u là mộ t ví dụ:

Trên đ ư ờ n g /

Ta đ i đ á n h g i ặ c /

Ta v ề N a m /

H a y ta l ê n B ắ c /

Ở đ â u I

Cú ng g ặ p I

N h ữ n g n g ọ n đ è n d ầ u I

C h o n g m ắ t /

D ê m t h ả u / (2)

T r o n g bài t hơ này, v i ệ c cắt ra thành nhicu câu t h ơ ngắn b ằng c ác chỗ n g ừ n g (

v ớ i m ộ t loạt v ần c h ứ a ( h a n h t r ẩ c và p h ụ âm c u ố i vô t h a n h p, t, k) là m u ố n n h ấ n mạ nh

v i ệ c b iều hiện n h ũn g b ư ứ c chân rẩn ròi, khỏe khoắn, dứt kh oá i của người c h i ế n sĩ

đ ư ờ n g r a mặ t t r ậ n

M ộ t ví d ụ k hác:

N h ữ n g đ ê m h è I Khi ve v e I

Dã n g ủ I Tôi lẳng n g h e /

Trên đ ư ờ n g Trần Phú /

T iế n g c h ồ i tre /

X a o x á c I Hàng m e I

T i ế n g ch ồ i tre /

Dê m hồ I

Qu ét rác /

( T i ế n g c h ồ i t r c - T ổ H ữ u )

M ư ờ i một c â u th ơ trô n đ â y c ó ih ề v iế t gợn lạ i c h ỉ d ư ớ i h ìn h th ứ c b ố n c â u :

N h ữ n g đ ê m h è khi ve ve đ ả ng ù Tôi lấng n g h e trên d ư ờ n g Trần Phú

T iế n g c h ồ i tre x a o x á c hàng, m e

T iế n g ch ồ i t r e ơ ê m h è q u é t rác.

N h ư n g n h ư t h ế thì n g ư ờ i n g he h ìn h d u n g s a o đ ư ợ c một c á c h r õ r à n g t ừ n g n h á t

v a n g l é n t r o n g d è m k h u y a t h a n h v ắ n g c ù a "chị lao c õ n g n h ư sắt n h ư d ì h g " N h ữ n ị

I t g ừ n g n h ị p s a u m ỗ i c â u thcT n g ắ n , đ ặ c b i ệ t l à n h ữ n g c h ỗ n g ừ n g s a u c á c v ă n "e" c (

v a n g l ứ n , d ã lột tả d ư ự c c ả c á i â m t h a n h " xoèn x o ç t ' liên t ục c ủ a t i ế n g chồi t r c

3 C h ỏ n g ừ n g n h ị p c u ố i c á u I h e r h i một dặc tncng cò lính c h ấ t p h ò quái c h o m ọ i n é n

: h ứ k h ỏ n g r i c n g gì (V I her ca Việt Nam Song có mộl dieu c ầ n n h ấ n m ạ n h là, ờ c á c

n g ữ đcrn l ậ p , c á c ngỏn n g ữ ám tiết lính n h ư liếng Việt, t i ế n g H á n , t r o n g c á c t h e t h ư

n t h ố n g y c h ỗ n g ừ n g c u í i c â u l hc.r cỏ lien q u a n chặt chẽ với s ổ ỉ ư ự n g ù m t i ết c ố íẨỊnỉì

nỏi c â u : c h í n h s ố ỉ tr ọ ng â m t i ết c ổ (linh il ã tạo nên n h ữ n g c h ồ n g ử n g c ủ n g c ố t í n h

c ổ lĩ inh (Ỷ m ỗ i cáu tlur C h ẳ n g han, (V ihcr t h ấ t ngi^n* chó n g ừ n g c u ố i d ò n g x u ấ l hiộn

â m l i e t c ò n (V ih<r ngủ n ẹ ô n thi nỏ lai xuăt hiện sau 5 ảm t i ế t Ví dụ:

B ư ớ c t ớ i ơ ồ o n g a n g b o n g x ố t à /

C ỏ c â y c h e n đ á lá c h e n h o a /

L o m k h o m d ư ớ i núi tiều vài chú Ị

L á c đ á c v e n s ô n g c h ợ m ấ y nhà /

( Q u a Đ è o Ngang - Bà huyện T h a n h Q u a n )

Do đ ó , v ử i ih(T t r u y ền i h ố n g , de d à n g n h ậ n ihẩy ràng c â u tho* c ò n k h á c c â u b ì n h 1g (V t í n h c h ấ t c ố định ve s ố l ư ợ n g ám tict Tẵl nhiên, với t h ư l ự (Jo, đ ặ c đ i c m này

I hỉ* b ắ l b u ộ c Đ ố c h í n h là m ộ t đ ặ c đ i ề m k h á c b ic l c ủ a c à u th c r h i ệ n đ ạ i ( t ự d o ) v ó i

UY t r u y c n t h ố n g

: ù R g c ă n nói i h c m r ằn g ở c á c ngôn ngừ phi âm l ici lỉnh, c h ả n g h ạ n , c á c n g ỏ n n g ữ u; d o vai t r ò c ủ a âm t i cl k h á m ờ nhạt và không hicn nhiên n h ư t r o n g t i ế n g Việt S ố

1 â m t i ế t troỉig m ộ t câu t h ư t h ư ờ n g k h ỏ n g d ư ợ c tính d ỉ ì ì C á i gọi là "luậl t h ư â m

^ ( v ố n k h cri x ư ở n g l ừ Ba L a n ) không t r ờ t hành phồ biên m à chi t ô n tại v á i cu* c á c h

ì một kifiu "chơi chữ" c ủ a t i í n g ViỌt.

M ộ t d ặ c đ i ề m n ữ a c ũ n g g á n l i e n VÓI c h ỏ n g ừ n g c u o i c â u là h i ệ n l ư ợ nQ g i c o v a n

lổn n ay , n g ư ờ i ta c h ư a lìm llìăy mộl nen [hơ nào li.il h oàn l o à n k h ô n g c ó van T r o n g

t r ư ừ n g h ự p van n h ấ n mạ/ilt t he m chồ n g ừ n g cuối câu <4> \ ừ lủ (Ìỉĩtìì b á o r ằng d đ v ' ft g ừ n g k ế t thứ c tĩìộí củ ti ỉ h ư

' ă n l ư u ý r â n g vai t rò n h ấ n m ạ nh chõ níiừng cuối càu củ;» v ầ n k h ỏ n g chi c ó (V ihir c a

ì ( h ố n g m à c ò n cỏ ihc plìát huy lác J u n e ngay ừ cà n h ữ n g hài t h ư l ự d o hi ộn đại ()

r d o , s ổ l ư ợ n g â m l i ê t t r o n g m ỏ i c á u IỈ1Ơ t h ư ờ n g k h ố n g c o đ i n h , đ ơ n vị n h ị p đ i ệ u c ỏ

li n g á n k h á c nhiiư n g ư ờ i l a k h ó n g the n g ừ n u nhịp ihco môi m ỏ h ì n h s ả n có, khi Ay,

n h ì ỉ u t r ư ở n g h ợ p , văn t r ỏ ’ i hà n h một lieu chí rái qu;.in ư ọ n g g i ú p niMiivi 1,1 ngừiiỊi

l ú n g c h ỏ , n g a n c á c h các c â u i hơ Vi dụ:

T h ơ ơi t h ơ sè hát ca gì I

Tôi m u ố n dắt t h ơ đ i I

Tôi m u ố n cù n g tho• bay ì

Mùa x u â n nay I

D ẽ n tận c ù n g d ă t n ư ớ c /

N g ú t mắt tròng I

Bi ền lủa mênh m ô n g /

S ô n g n ư ớ c Cừu Long dà o dạt I

Dừ a nghi êng bóng m á t /

( T ố H ữ u )

N h ư vậy, c h o đ ố n nay, VÊ c ơ b à n , văn v ẫn là mộ t t r o n g n h ữ n g đ ặ c d i e m p h â n

c ả u thcr v ớ i c â u v ă n t h ò n g t h ư ờ n g , m ặ c dù d i e u đ ó k h ô n g h o à n t o à n b á t b u ộ c

5 T r o n g mộ! c h ừ n g m ự c n à o đ ó , n g ư ờ i la c ó the k h e n c u ố n t i ề u t h u y ế t n à y , tr

n g ắ n k i a t ố t v ỉ n ộ i d u n g n h ư n g c h ư a đ ạ t l á m v e c á c h t h ề h i ệ n , VC c á c h s ử đ u n g n g ó n

V ớ i t h ơ ca, k h ỏ n g ai c ó t h ề n h ậ n xél n h ư vậy Ở thcr, h ơ n b ẩ l c ứ một t h e l o ạ i n à o k

m ố i q u a n h ệ g i ữ a h ì n h t h ứ c n g ô n n g ữ và n ộ i d u n g , t ư í i r ớ ng b a o g i ờ c ũ n g g â n b ố lĩếi

c h ậ t chẽ, k h ô n g c ô s ự (iffỉ l ộ p , t ác h rời N g ư ờ i ta đ ế n v ới t h ơ k h ô n g p h ả i c h i đ e h i ề u

c á c h đcrn t h u ă n ý n gh í a , n ội d u n g c ủ a nó m à c ò n d ề t ậ n h ư ở n g cả cái â m t h a n h tu yộ

c ủ a n h ữ n g c â u t h ư D o đ ó , k h á c h ấ n v ớ i n h ữ n g câ u văn t h ô n g t h ư ờ n g , ở c â u t h ư , cá

g i á ( h ư ờ n g c h ù t â m x â y d ự n g , (ồ clìửc, p h ố i h ợ p các d ơ n vị n g ữ â m k h ô n g c h i v ó i

đ í c h b iê u h i ệ n ý n g h ĩ a t h u ầ n t úy m ù cò n bien hiện c á m x ú c , t he h i ệ n c h ứ c n ủ n g t h a m

C á c đcrn vị n g ữ á m t r o n g c â u t h ơ , d o vậy đ ư ợ c t ồ c h ứ c m ộ t c á c h h à i h ò a và c ó q u \

c h ứ k h ô n g t ự n h i ê n , liền m ạ c h và x u ô i c hi ề u n h ư t r o n g câ u văn t h ô n g t h ư ờ n g Đ ó là

t r o n g n h ữ n g đ ặ c đ i c m c ự c kỳ q u a n t r ọ n g đ ề p h â n b i ệ t câ u t h ơ v ớ i c â u v ă n

VỄ m ặ t n g ữ ả m , c á c h t ồ c h ứ c c á c d ơ n vị n g ữ â m t r o n g c â u t h ơ m ộ t c á c h hài h C

c ó q u y l u ậ t c ũ n g k h á đ a d a n g C ó i h c kè r a đây m ộ t s ố t h ủ p h á p h ay g ặ p

- T r ư ớ c h ế t , đ ó có ỉ h ĩ là c á c h - t ồ c h ứ c c á c t h a n h đ i ệ u i h c o một n g u y ê n t ắ c nhấc

n h ư d ù n g nhifiu i h a n h b ằ n g h o ặ c t h a n h t r ắ c , ví dụ:

Sư<rng n ư ơ n g ( h e o t r ă n g n g ừ n g l ư n g t r à i

T ư ơ n g t ư n â n g l ò n g lên c h ơ i v ơ i

( X u â n D i ệ u )

B ả o n g ồ y m a i là g i ó n b i h ô m n a y

T r ờ i c h ớ p g i ậ t t ấ t đ ế n n g à y sét d ú n h

( T ố H ư u )

- Đ ỏ là c á c h p h ổ i h ợ p c á c n g u ỵ c n â m d ự a t h e o đ ộ m ờ h ọ p hay r ộ n g ( l ứ c là ả m li

n h ỏ h a y l ớ n ) , t h e o t í n h c h ẵ l t r ò n m ô i h ay k h ô n g t r ò n mỏi, h à n g s a u hay h à n g t r ư ứ c

là ả m s á c t r ă m h a y b ồ n g ) , c h ẳ n g h ạ n , d ù n g n h i c u lăn n g u y ê n â m T c ó đô nuV h ç p t

t h ơ TỐ H ữ u :

L ê n in ơ a n g n g h ĩ s u y gì

Kremiin in b óng thành trì lặng im.

H a y d ù n g m ộ t l oạt n g u y ê n â m t r ă m t r ò n m ỏ i (u, ô, o ) đ ề d i ổ n tà nôi l ò n g t h o n

c ủ a b à mẹ khi n g h ĩ VỄ đ ứ a c o n xa n g o à i mặ t t r ậ n :

Bà Bù n ằm ồ chuối khô

Bà Bù không Hgù bà lo b ờ i b ờ i

( B à Bủ)

- Đ ỏ là v i ệ c s ử d ụ n g c á c loại v ậ n m ẫ u n h ẩ t đ i n h n h ư vận m ả u "ang" t r o n g c ả h a

t h ơ :

L ề b ù n g (tang đ ò rìQọn c ắ y

S ă u gỉatiịỉ m u n g l ạ n h íỉưtìịỊ b a y ng ưng trời

- Đ ỏ là c á c h s ử d ụ n g p h ổ i h ợ p nh ic u âm ciioi vỏ t h a n h ( p I, k) c ỏ s ứ c " c ỏ n g phá"

h h ay n h i ẽ u â m mủi ( m n , n g , n h ) c ó s ứ c V j i i i t x a hay b o n i » , V V .

C â u t h ơ , n h ư ( r é n đ ủ noi, d ư ơ c l a o nên lừ các «.lưn vi nu ừ âm môt c á c h hài h ò a và c ó

l u ậ t , d o đ ó c ó i hc c oi n ỏ nhu một kicn tr úc thual độc d á o , d ư \ u l ạ o r a tu khòi

h b à n tay tài ha c ủa ngircVI nghệ sỉ T r o n g IIÓ ch.1c chán cỏn c h ư a đự ng n h l ỏu ctlíu í hú

ì c á c n h à k h o a h ọ c c ỏ n p h ả i lìm hicu khám phá

CHÚ THÍCH

T r ư ớ c nay n h i ề u n g ư ờ i quen đ ỗ i lập vàn xuôi và ìhơ Gần d â y c ó n g ư ờ i c h o

I s ự ơ ỗ i lập n h ư t h ế là k hậ p kh iè n g (chi có s ự đối lập vần x u ô i và văn vần) Tuy

n g i ữ a t h ơ và c á c t h ề l o ạ i k h á c n h ư t r u y ệ n , ki, k ị c h rỏ r à n g v à n c ó m ộ t s ự đ ỗ i

7i è n n h i ê n Ờ ơ ầ y c h ú n g t ô i t ạ m đ ỗ i lập t h ơ và c á c vàn b à n k h ô n g p h ả i t h ơ ( t ứ c xuôi, t h e o c á c h h i è u t h ô n g t h ư ờ n g của nhiều tác già)

(2) C ó thề "dbn" c á c cả u thơ lại như sau (Di nhièn đày c h i là v i ê c làm thuần túy :ỷ thuật', b ớ i vì làm n h ư t h ẽ thì s ẽ c h à n g còn gi lú của Ch ín h H ừ u nữd)

T r ê n d ư ờ n g ta d i đ ả n h g i ặ c

Ta về Nam ha y ta lèn Bấc

Ở d ấ u c ù n g g ả p

N h ử n ọ n g ọ n đ è n dầ u c h o n g mảí d ò m thấu

,;3) T ứ c là n g ư ờ i ta c ố tình làm một bài tho ma s ô lư ợ ng àm tiết ỏ• c á c c à u đ ề u

n h a u M u ố n v ậ y , t á c g i à p h ả i h ế t s ứ c d ụ n g c ô n g ĩ uy n h i ẽ n v i ệ c l à m n à y t h i è n

tù p h á p t ì m t ò i h ì n h t h ứ c và k h ô n q d ư o c p h ò b i ể n r ộ n g rãi.

Khì có vần ỏ' c u ô i c à u thi chò n g ù n g d ậ m hon, làu h ơ n khi k h ô n g c ó vần

n g ừ n g sau àm tiẽt x u â n ":

Tôi \jiét bài ( h ơ x u á n I

Nghìn c h i n trảm s a u môt

s ờ d ỉ k h ô n g d ặ m l ắ m b ớ i vi à m t i ế t n à y k h ô n g p h à i la v ă n T rá i lại, c h ỗ n g ừ n g

s a u â m tiét lần :

C ò n nh ữ ng ai c h ư a ổ ư ợ c một lần Ị

T r o n g d ờ i g ặ p B á c Hày n h a n h c h á n Ị

ì ơ n , r ô h ơ n c h ỉ n h yi â m t i ê t n à y là à m t i ẽ t m a n g vần Ịhơ.