Nhu cầu của khách hàng ngày một tăng cùng với sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp bảo hiểm diễn ra ngày một gay gắt, đòi hỏi doanh nghiệp bảo hiểm phải không ngừng cải tiến các sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ để khách hàng cảm thấy yên tâm và thoải mái nhất khi sử dụng sản phẩm của mình. Một trong những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đó chính là hoàn thiện hơn nữa chất lượng công tác giám định, bồi thường nói chung và trong nghiệp vụ vật chất xe cơ giới nói riêng. Đây là một trong những cách thức quan trọng nhất được Công ty Bảo hiểm PVI Thăng Long sử dụng để tạo ra thế mạnh cạnh tranh cho mình.
Trang 1LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan bài luận văn cuối khóa: “Công tác giám định, bồi thường nghiệp vụ Bảo hiểm thiệt hại vật chất xe cơ giới tại công ty Bảo hiểm PVI Thăng Long” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Đoàn Minh Phụng Các số liệu và kết quả nêu trong
luận văn là hoàn toàn đúng với tình hình thực tế ở Công ty Bảo hiểm PVIThăng Long
Hà Nội, ngày tháng năm 2017
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Kiều Oanh
LỜI CẢM ƠN
Trang 2Em xin gửi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc đối với các thầy
cô trường Học viện Tài Chính, các thầy cô chuyên ngành Tài chính Bảo Hiểmcủa trường và đặc biệt là PGS.TS.Đoàn Minh Phụng đã nhiệt tình hướng dẫnhướng dẫn em hoàn thành tốt bài luận văn
Em xin cảm ơn Ban lãnh đạo và các anh chị trong Công ty Bảo hiểmPVI Thăng Long đã góp ý kiến, cung cấp số liệu để em có thể hoàn thành đềtài này
Trong quá trình thực tập, cũng như là trong quá trình làm bài báo cáothực tập, khó tránh khỏi sai sót, rất mong các thầy, cô bỏ qua Đồng thời dotrình độ lý luận cũng như kinh nghiệm thực tiễn còn hạn chế nên bài báo cáokhông thể tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận được ý kiến đónggóp Thầy, Cô để em học thêm được nhiều kinh nghiệm và sẽ hoàn thành tốthơn bài luận văn tốt nghiệp sắp tới
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 3MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vi
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU vii
LỜI MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM VẬT CHẤT XE CƠ GIỚI VÀ CÔNG TÁC GIÁM ĐỊNH BỒI THƯỜNG TỔN THẤT CỦA NGHIỆP VỤ 5
1.1 Tổng quan về nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới 5
1.1.1 Sự cần thiết khách quan và tác dụng của nghiệp vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới 5
1.1.1.1 Sự cần thiết khách quan của nghiệp vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới 5
1.1.1.2 Tác dụng của nghiệp vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới 7
1.1.2 Nội dung cơ bản của nghiệp vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới 9
1.1.2.1 Đối tượng và phạm vi Bảo hiểm 9
1.1.2.2 Giá trị Bảo hiểm và Số tiền Bảo hiểm 12
1.1.2.3 Phí bảo hiểm 14
1.1.2.4 Hợp đồng Bảo hiểm vật chất xe cơ giới 16
1.2 Công tác giám định và bồi thường tổn thất trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới 20
1.2.1 Tầm quan trọng của Công tác giám định và bồi thường tổn thất trong hoạt động kinh doanh Bảo hiểm 20
1.2.2 Nguyên tắc giám định và bồi thường tổn thất trong Bảo hiểm vật chất xe cơ giới 22
1.2.2.1 Nguyên tắc giám định tổn thất 22
1.2.2.2 Nguyên tắc bồi thường tổn thất 23
1.2.3 Quy trình giám định và bồi thường tổn thất trong Bảo hiểm vật chất xe cơ giới 24
Trang 41.2.3.1 Quy trình giám định tổn thất 24
1.2.3.2 Quy trình bồi thường tổn thất 27
1.2.4 Đánh giá công tác giám định bồi thường trong nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới 30
1.2.4.1 Quan niệm về chất lượng công tác giám định bồi thường 30
1.2.4.2 Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng công tác giám định bồi thường .31
1.2.4.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác giám định bồi thường 33
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁM ĐỊNH VÀ BỒI THƯỜNG TỔN THẤT BẢO HIỂM VẬT CHẤT XE CƠ GIỚI TẠI CÔNG TY BẢO HIỂM DẦU KHÍ THĂNG LONG GIAI ĐOẠN 2014 – 2016 36
2.1 Giới thiệu chung về công ty bảo hiểm PVI thăng long 36
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Bảo hiểm PVI Thăng Long 36
2.1.1.1 Giới thiệu chung về Tổng công ty Bảo hiểm PVI và PVI Thăng Long 36
2.1.1.2 Chức năng nhiệm vụ hoạt động của Công ty 37
2.1.2 Cơ cấu tổ chức của Công ty Bảo hiểm Dầu khí Thăng Long 38
2.1.3 Những lĩnh vực kinh doanh chính 40
2.1.4 Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình hoạt động của công ty 42
2.1.4.1 Những thuận lợi 42
2.1.4.2 Khó khăn 42
2.2 Thực trạng công tác giám định và bồi thường tổn thất bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại công ty bảo hiểm dầu khí thăng long 44
2.2.1 Tình hình hoạt động kinh doanh nghiệp vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Bảo hiểm Dầu Khí Thăng Long 44
2.2.2 Thực trạng công tác giám định và bồi thường tổn thất Bảo hiểm vật chất xe cơ giới 47
2.2.2.1 Kết quả công tác giám định và bồi thường tổn thất Bảo hiểm vật chất xe cơ giới 47
2.2.2.2 Đánh giá chung về công tác GĐBT Bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại PVI Thăng Long 53
Trang 5CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC GIÁM ĐỊNH VÀ BỒI THƯỜNG TỔN THẤT NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM VẬT CHẤT XE CƠ GIỚI TẠI BẢO HIỂM DẦU KHÍ THĂNG
LONG 57
3.1 Mục tiêu, phương hướng hoạt động của công ty bảo hiểm pvi thăng long trong thời gian tới 57
3.1.1 Phương hướng hoạt động chung 57
3.1.2 Phương hướng hoạt động của công tác giám định và bồi thường tổn thất vật chất xe cơ giới tại Công ty bảo hiểm PVI – Thăng Long trong giai đoạn tới 58
3.2 Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác giám định, bồi thường nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới tại công ty bảo hiểm pvi thăng long 59
3.2.1 Đối với công tác giám định tổn thất 59
3.2.1.1 Nâng cao trình độ, năng lực của đội ngũ giám định viên 59
3.2.1.2 Hoàn thiện hệ thống tin học, áp dụng công nghệ thông tin 61
3.2.1.3 Phối hợp chặt chẽ với các bên thực hiện công tác giám định 62
3.2.2 Đối với công tác bồi thường 63
3.2.2.1 Tránh tồn đọng hồ sơ bồi thường 63
3.2.2.2 Đổi mới công nghệ, hiện đại hóa công tác xét duyệt bồi thường64 3.2.2.3 Phối hợp với các bên trong việc giải quyết hồ sơ bồi thường 64
3.2.2.4 Thực hiện công tác truy đòi người thứ ba và thu hồi tài sản 65
3.2.3 Đối với công tác chống trục lợi bảo hiểm 65
3.3 Một số kiến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước 67
3.2.1 Một số kiến nghị với nhà nước 67
3.2.2 Một số kiến nghị với Tổng công ty Bảo hiểm Dầu khí Việt Nam 69
KẾT LUẬN 72
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 73
PHỤ LỤC 74
Trang 6DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Diễn giải
PVI : PetroVietnam Insurance (Bảo hiểm dầu khí Việt Nam)DNBH : Doanh nghiệp bảo hiểm
GĐBT : Giám định bồi thường
STBT : Số tiền bồi thường
GTBH : Giá trị bảo hiểm
ISO : Tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế (International Organization
GCNATKTMT : Giấy chứng nhận an toàn kĩ thuật môi trường
Trang 8DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
Bảng 1.1 : Tỷ lệ giá trị tổng thành cho tất cả các loại xe con và xe
ca
10
Bảng 1.2 : Mức phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới (trường hợp bồi
thường không tính khấu hao thay thế mới)
16
Bảng 2.2 : Kết quả khai thác nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ
giới tại Công ty Bảo hiểm PVI Thăng Long giai đoạn
2014 – 2016
46
Bảng 2.3 : Tình hình thực hiện công tác giám định nghiệp vụ bảo
hiểm xe cơ giới tại PVI Thăng Long giai đoạn 2014 2016
-49
Bảng 2.4 : Tình hình thực hiện công tác bồi thường BH VCXCG
tại PVI Thăng Long giai đoạn 2014 – 2016
Trang 9LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Trong cuộc sống ngày nay, nhu cầu được bảo vệ an toàn là nhóm nhu cầu thứ hai được mọi người quan tâm sau những nhu cầu tối thiểu Dịch vụ bảo hiểm
ra đời đã đáp ứng được nhu cầu đó Cùng với sự phát triển của xã hội, trình độdân trí được nâng cao thì nhận thức của người dân về tác dụng và tầm quan trọng của bảo hiểm cũng nâng lên rõ rệt
Những năm gần đây, nhu cầu về vận chuyển hàng hóa, hành khách ngàycàng tăng lên đã kéo theo sự gia tăng một cách đáng kể số lượng các phươngtiện vận tải Tuy nhiên, do điều kiện cơ sở hạ tầng giao thông ở nước ta hiệnnay còn nhiều bất cập, trong khi đó ý thức chấp hành đúng luật lệ an toàn giaothông của người dân còn chưa cao, dẫn đến phát sinh nhiều hệ lụy, đặc biệt làvấn đề tai nạn giao thông đã trở thành vấn nạn của xã hội Mặc dù chính phủ,các cấp, các cơ quan ban ngành đã và đang thực hiện nhiều biện pháp tích cựcnhưng tình trạng tai nạn giao thông vẫn diễn biến hết sức phức tạp Hàng năm
có đến hàng vạn người chết và bị thương, thiệt hại về vật chất là vô cùng tolớn và trở thành nỗi ám ảnh của tất cả mọi người, nhất là đối với chủ cácphương tiện tham gia giao thông
Trước thực trạng đó thì nhu cầu về bảo hiểm xe cơ giới ngày càng đượccác chủ xe quan tâm Họ xem đây là một trong những biện pháp tích cực đểkhắc phục hậu quả khôn lường do tai nạn giao thông gây ra, qua đó giúp họ
ổn định về mặt tài chính cũng như an tâm hơn trong quá trình hoạt động nghềnghiệp của mình khi mà đã chuyển giao rủi ro cho doanh nghiệp bảo hiểm
Cùng với sự chuyển mình của nền kinh tế, thị trường bảo hiểm ViệtNam cũng dần trở nên lớn mạnh, đa dạng về nghiệp vụ, sản phẩm Trong đónghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới là một trong những nghiệp vụ chủ
Trang 10chốt Dựa vào cơ sở lý luận về nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới nóichung và công tác giám định bồi thường nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơgiới nói riêng, Công ty Bảo hiểm PVI Thăng Long đã thực hiện triển khainghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới ngay từ những ngày đầu thành lập và
đã đạt được những thành tựu nhất định, tạo vị trí vững chắc trên thị trườngbảo hiểm xe cơ giới nói riêng và thị trường bảo hiểm phi nhân thọ nói chung
Tuy nhiên, nhu cầu của khách hàng ngày một tăng cùng với sự cạnhtranh giữa các doanh nghiệp bảo hiểm diễn ra ngày một gay gắt, đòi hỏi PVIThăng Long phải không ngừng cải tiến các sản phẩm, nâng cao chất lượngdịch vụ để khách hàng cảm thấy yên tâm và thoải mái nhất khi sử dụng sảnphẩm của mình Một trong những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động đóchính là hoàn thiện hơn nữa chất lượng công tác giám định, bồi thường nóichung và trong nghiệp vụ vật chất xe cơ giới nói riêng Đây là một trongnhững cách thức quan trọng nhất được Công ty Bảo hiểm PVI Thăng Long sửdụng để tạo ra thế mạnh cạnh tranh cho mình
Trong thời gian thực tập tại Công ty Bảo hiểm PVI Thăng Long, vớikiến thức chuyên ngành cùng với sự hiểu biết thêm về kiến thức thực tế em đã
lựa chọn đề tài: “Công tác giám định, bồi thường nghiệp vụ Bảo hiểm thiệt hại vật chất xe cơ giới tại công ty Bảo hiểm PVI Thăng Long” để
làm luận văn thực tập
2 Đối tượng và mục đích nghiên cứu
2.1 Đối tượng nghiên cứu
Thực trạng công tác giám định và bồi thường nghiệp vụ bảo hiểm vậtchất xe cơ giới tại Công ty Bảo hiểm PVI Thăng Long
2.2 Mục đích nghiên cứu
Về mặt lý luận
Trang 11Hệ thống hóa lý luận cơ bản về Bảo hiểm vật chất xe cơ giới và công tác giám định, bồi thường tại các doanh nghiệp Bảo hiểm.
Về mặt thực tiễn
Đánh giá được những thành tựu đã đạt được, những hạn chế còn tồn tại cũng như nguyên nhân của những hạn chế đó trong công tác giám định bồi thường nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Công ty Bảo hiểm PVI
Thăng Long
Từ đó đưa ra các giải pháp và các kiến nghị nhằm nâng cao hơn nữachất lượng công tác giám định bồi thường bảo hiểm vật chất xe cơ giới tạiCông ty Bảo hiểm PVI Thăng Long
3 Phạm vi nghiên cứu
+ Về không gian: Đề tài nghiên cứu tại Bảo hiểm PVI Thăng Long.
+ Về thời gian: Đề tài nghiên cứu các dữ liệu trong khoảng thời gian từ 2014 2016
-Đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2017 đến 2020
4 Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng phương pháp nghiên cứu lý luận, phương pháp nghiên cứuthực tiễn kết hợp với phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu theo các chỉtiêu để làm rõ thực trạng công tác giám định – bồi thường tổn thất bảo hiểmvật chất xe cơ giới Từ đó có thể đưa ra giải pháp khắc phục những hạn chếcòn tồn tại nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng công tác giám định bồi thườngbảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Công ty Bảo hiểm PVI Thăng Long
5 Kết cấu
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các bảng biểu, danh mục tài liệutham khảo…, luận văn được chia làm 3 chương:
Trang 12Chương 1: Tổng quan về nghiệp vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới và công tác giám định bồi thường tổn thất của nghiêp vụ.
Chương 2: Thực trạng công tác giám định và bồi thường tổn thất bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại công ty Bảo hiểm PVI Thăng Long trong giai đoạn 2014-2016
Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác giám định và bồi thường tổn thất nghiệp vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Công ty Bảo hiểm PVI Thăng Long.
Trong thực tế, bảo hiểm vật chất xe mô tô chưa được triển khai rộng rãi
và phổ biến tới người sử dụng nên trong nội dụng luận văn tốt nghiệp em đềcập chủ yếu liên quan tới đối tượng bảo hiểm là xe ô tô
Hà Nội, ngày tháng năm 2017
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Kiều Oanh
Trang 13
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIỆP VỤ BẢO HIỂM
VẬT CHẤT XE CƠ GIỚI VÀ CÔNG TÁC GIÁM ĐỊNH
BỒI THƯỜNG TỔN THẤT CỦA NGHIỆP VỤ
1.1 Tổng quan về nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới.
1.1.1 Sự cần thiết khách quan và tác dụng của nghiệp vụ Bảo hiểm vật
chất xe cơ giới.
1.1.1.1 Sự cần thiết khách quan của nghiệp vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới
Việt Nam là một quốc gia đang phát triển, nền kinh tế còn nghèo, việcvận chuyển hàng hoá bằng đường thuỷ và đường không với chi phí cao tỏ rakhông phù hợp Bên cạnh đó, điều kiện địa hình phức tạp với phần lớn diệntích là đồi núi thì việc đi lại, vận chuyển bằng xe cơ giới là hình thức chủ yếu
và phổ biến, được sử dụng rộng rãi trong nền kinh tế quốc dân
Xe cơ giới theo qui định hiện hành là tất cả các loại xe hoạt động trênđường bộ bằng chính động cơ của mình và được phép lưu hành trên lãnh thổmỗi quốc gia Là loại tài sản có giá trị lớn đối với các cá nhân, gia đình và tốicần thiết trong mọi tổ chức Xe cơ giới chiếm một số lượng lớn và một vị tríquan trọng trong ngành Giao thông vận tải - một ngành đã góp phần khôngnhỏ vào sự phát triển chung của xã hội loài người
Việc vận chuyển bằng xe cơ giới luôn đem lại những điều kiện thuậnlợi, hiệu quả và có một số ưu điểm phù hợp với Việt Nam hơn các phươngtiện khác như:
- Xe cơ giới có tính cơ động cao và linh hoạt, tốc độ vận chuyển nhanh
và chi phí thấp, hoạt động được trong phạm vi rộng kể cả địa hình phứctạp, có thể đưa con người đến mọi nơi vào mọi thời điểm mong muốn
Trang 14- Việc xây dựng đường xá, bến bãi cho xe cơ giới rẻ hơn các loạiphương tiện khác (như máy bay, tàu hoả, tàu thuỷ ).
- Vốn đáp ứng vật tư mua sắm phương tiện vận chuyển bằng xe cơ giớiphù hợp với các doanh nghiệp qui mô vừa và nhỏ ở Việt Nam hiện nay.Với các ưu điểm như trên, số lượng xe cơ giới hiện nay tăng rất nhanh
và số lượng ngày càng lớn Chính vì lượng xe cơ giới quá dày đặc đã tiềm ẩnmột số nguy cơ làm gia tăng số lượng và mức độ nghiêm trọng của các vụ tainạn giao thông đường bộ trong cả nước Trong các nguy hiểm đó phải kể đến:
- Xe cơ giới có tính cơ động cao, tính việt dã tốt và nó tham gia triệt đểvào quá trình vận chuyển, vì vậy xác suất rủi ro đã lớn nay lại càng lớnhơn
- Số lượng xe tăng nhanh do: Nhu cầu đi lại, vận chuyển ngày càng tăng.Mặt khác, giá thành ngày càng hạ, lượng xe cơ giới nhập lậu chấtlượng kém khiến lượng xe cơ giới tăng đột biến
- Tình trạng đường xá ngày càng xuống cấp và không được đầu tư tu sửakịp thời chỉ sửa chữa theo kiểu chắp vá, thiếu tính liên tục đồng bộ
- Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, mưa nhiềuthường xuyên gặp phải hạn hán, lũ lụt, địa hình hiểm trở với đèo dốcnguy hiểm
- Ý thức chấp hành luật lệ giao thông của người dân còn kém, tình trạnglái xe không làm chủ tốc độ, phóng nhanh, vượt ẩu, không có bằng lái,hoặc lái xe khi uống rượu bia ngày càng tăng gây thiệt hại rất lớn cả vềngười và của
- Tai nạn giao thông tỷ lệ với sự gia tăng của các phương tiện giao thông
và người bị nạn thường là người trụ cột trong gia đình cũng như ở các
Trang 15doanh nghiệp Nếu tai nạn giao thông xảy ra thì thiệt hại không chỉ bóhẹp trong vụ tai nạn mà còn làm mất thu nhập cho cả gia đình, ảnhhưởng đến quá trình sản xuất kinh doanh và gây hậu quả cho nền kinh
tế quốc dân
Để đảm bảo bù đắp những thiệt hại sau các vụ tai nạn thì việc tham giabảo hiểm xe cơ giới nói chung và bảo hiểm vật chất xe cơ giới nói riêng làhoàn toàn cần thiết Bởi bảo hiểm vật chất xe cơ giới được biết đến như mộtbiện pháp chuyển giao rủi ro, nhà bảo hiểm sẽ bù đắp các thiệt hại của chínhchủ xe giúp họ nhanh chóng khắc phục hậu quả tai nạn và sớm ổn định sảnxuất kinh doanh, ổn định cuộc sống
1.1.1.2 Tác dụng của nghiệp vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới.
Bảo hiểm vật chất xe cơ giới ra đời đáp ứng nhu cầu của các chủ xe vềviệc thành lập một quỹ bảo hiểm để chi trả cho những tổn thất xảy ra trong tainạn và lợi ích của nó đem lại cho xã hội là rất lớn, đóng vai trò quan trọngtrong hệ thống bảo hiểm của mỗi quốc gia
Bảo hiểm vật chất xe cơ giới bồi thường những tổn thất do rủi ro gây
ra, góp phần ổn định đời sống sản xuất và kinh doanh cho chủ phương tiện:
Công ty bảo hiểm thông qua hoạt động nghiệp vụ của mình sử dụng quỹ bảohiểm đề chi trả bồi thường cho chủ phương tiện, tạo điều kiện cho họ sớmkhắc phục hậu quả tai nạn và những khó khăn phát sinh cũng như các khoảnchi phí bất thường Nhờ vậy, giúp các chủ xe ổn định về mặt tài chính, hoạtđộng kinh doanh, đời sống sinh hoạt dân cư không bị gián đoạn Vì vậy tạo sựyên tâm làm việc cho các cá nhân, tổ chức góp phần bảo đảm an sinh xã hội
Góp phần ngăn ngừa và đề phòng hạn chế tổn thất: Mục tiêu lớn
nhất của hoạt động kinh doanh là tạo ra lợi nhuận Theo đó, các doanh nghiệpbảo hiểm muốn có lợi nhuận cao thì chi phí phải giảm, mà khoản chi phí bồi
Trang 16thường chính là khoản chi phí lớn nhất của các doanh nghiệp bảo hiểm Vớimục đích là giảm những thiệt hại cho chủ xe tham gia bảo hiểm góp phầngiảm chi phí bồi thường, việc triển khai nghiệp vụ này đòi hỏi các công ty bảohiểm phải có những biện pháp cần thiết để đề phòng, hạn chế rủi ro tai nạnxảy ra trên các tuyến đường giao thông bằng việc sử dụng nguồn phí thu đượcđầu tư vào nâng cấp, cải tạo cơ sở hạ tầng giao thông, tạo an toàn trong lưuthông, giảm bớt áp lực chi tiêu cho ngân sách Nhà nước, và có thể sử dụngnguồn phí để tuyên truyền, quảng bá, tư vấn về an toàn giao thông Qua côngtác thống kê rủi ro, xác định nguyên nhân tai nạn, giám định tổn thất đối vớicác vụ tai nạn giao thông thuộc trách nhiệm của các công ty bảo hiểm sẽ giúpcác cơ quan chức năng đánh giá rủi ro, tìm ra những nguyên nhân phố biếngây tai nạn từ đó đưa ra các biện pháp thiết thức để phòng tránh tai nạn giaothông, xây dựng hoàn thiện khung pháp lý về trật tự an toàn giao thông.
Tham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới góp phần nâng cao ý thức tham gia giao thông của các chủ xe và lái xe: Việc gắn quyền lợi với trách
nhiệm cho mỗi chủ phương tiện buộc họ phải tham gia tích cực vào việc ngănngừa, đề phòng tai nạn giao thông để bảo vệ tính mạng và tài sản của mình
Góp phần tăng thu cho ngân sách nhà nước và tạo thêm việc làm cho người lao động: Khoản thuế nộp vào ngân sách nhà nước hàng năm được
trích từ lợi nhuận của doanh nghiệp kinh doanh các nghiệp vụ bảo hiểm, trong
đó có bảo hiểm vật chất xe cơ giới là nguồn thu quan trọng, đóng góp khôngnhỏ và nguồn ngân sách đầu tư cho cơ sở hạ tầng giao thông cũng như cáclĩnh vực khác trong nền kinh tế quốc dân Từ đó bảo hiểm đã góp phần tăngthu cho ngân sách nhà nước tạo thêm nhiều công ăn việc làm cho người laođộng, giảm bớt gánh nặng thất nghiệp cho xã hội
Góp phần huy động vốn để đầu tư phát triển kinh tế xã hội: Khi
khách hàng đóng một khoản phí cho các doanh nghiệp bảo hiểm thì những
Trang 17khoản phí đó sẽ lập thành một quỹ chung tạm thời nhàn rỗi vì số tiền này tạmthời vẫn chưa phải chi trả cho các tổn thất xảy ra Cùng với đó, thị trường tiền
tệ luôn không ngừng biến động, nguy cơ lạm phát tăng cao, vì thế số tiền tạmthời nhàn rỗi này sẽ được mang đi đầu tư vào các lĩnh vực mà pháp luật quyđịnh đối với các doanh nghiệp bảo hiểm Nhờ đó, xã hội có thêm một nguồnvốn không nhỏ để đầu tư vào phát triển kinh tế - xã hội
1.1.2 Nội dung cơ bản của nghiệp vụ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới.
1.1.2.1 Đối tượng và phạm vi Bảo hiểm.
a Đối tượng Bảo hiểm
Là tất cả những chiếc xe còn có giá trị và được phép lưu hành trên lãnhthổ của mỗi quốc gia
Đối với xe mô tô các loại nhà bảo hiểm tiến hành bảo hiểm toàn bộ vậtchất thân xe Tuy nhiên nhìn chung bảo hiểm vật chất xe thường được ápdụng áp dụng cho các loại xe ô tô vì chúng thường có giá trị cao, khi xảy ratai nạn tổn thất thường lớn còn xe mô tô các loại do số lượng lớn, giá trịthường bé, chi phí sữa chữa không cao
Đối với xe ô tô các loại nhà bảo hiểm có thể bảo hiểm toàn bộ hoặccũng có thể là bảo hiểm từng tổng thành của xe Căn cứ vào công dụng kỹthuật xe ô tô được chia thành 7 tổng thành sau đây:
- Tổng thành thân vỏ xe: Gồm toàn bộ phần vỏ, ghế ngồi, chắnbùn, cửa kính, cần gạt, bàn đạp ga, côn số, phanh, khung, Ba đờxốc…
- Tổng thành động cơ: Gồm động cơ, bộ chế hòa khí, bơm cao áp,bầu lọc dầu, bầu lọc gió, bơm hơi, bộ li hợp và các thiết bị điện
- Tổng thành hộp số: Gồm hộp số chính và hộp số phụ (nếu có)
Trang 18- Tổng thành hệ thống lái: Gồm vô lăng lái, khóa vành lái, trục taylái, thanh kéo ngang, thanh kéo dọc, bổ trợ tay lái (nếu có), cơ cấuđiều khiển gạt mưa.
- Tổng thành hệ trục trước: Bao gồm dầm cầu, trụ đứng, trục lắp,
hệ thống treo phíp, cơ cấu phanh, vỏ cầu, vi sai
- Tổng thành hệ trục sau: Gồm dầm cầu, vỏ cầu, truyền lực chính,visai, cụm mang ơ sau, cơ cấu phanh, xi lanh phanh, trục láp ngang,
hệ thống treo cầu sau
- Tổng thành lốp: Các bộ săm lốp của xe (kể cả săm lốp dự phòng).Trên cơ sở phân chia các tổng thành như vậy người tham gia bảo hiểm
có thể tham gia cho toàn bộ xe hay cũng có thể tham gia bảo hiểm từng loạitổng thành Tùy vào mỗi loại xe khác nhau mà cơ cấu giá trị tổng thành trongtoàn bộ xe cũng khác nhau:
Bảng 1.1 Tỷ lệ giá trị tổng thành cho tất cả các loại xe con và xe ca
Loại xe Tên tổng thành
Trang 19Để trở thành đối tượng được bảo hiểm, xe cơ giới phải đảm bảo nhữngđiều kiện về mặt pháp lý và kỹ thuật Cụ thể là chủ xe phải có giấy phép lưuhành, giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và môi trường hợp lệ đểđược phép lưu hành, giấy chuyển quyền sở hữu nếu có và các loại giấy tờ cầnthiết khác.
b Phạm vi Bảo hiểm
* Rủi ro được bảo hiểm
Các công ty bảo hiểm bồi thường cho chủ xe những thiệt hại vật chất xexãy ra do những tai nạn bất ngờ, không lường trước được ngoài sự kiểm soátcủa chủ xe, lái xe trong những trường hợp sau đây:
- Đâm, va, lật, đổ
- Hỏa hoạn, cháy, nổ
- Những tổn thất do thiên nhiên: Bão, lũ lụt, sét đánh, động đất mưa đá, sụt lở…
- Mất cắp, mất cướp toàn bộ xe
- Tai nạn do rủi ro bất ngờ khác gây nên
Ngoài ra các công ty bảo hiểm còn thanh toán những chi phí cần thiết vàhợp lý nhằm:
- Ngăn ngừa, hạn chế tổn thất phát sinh thêm khi xe bị thiệt hại do cácnguyên nhân trên
- Chi phí bảo vệ và đưa xe thiệt hại tới nới sửa chữa gần nhất
- Giám định tổn thất nếu thuộc trách nhiệm bảo hiểm
- Trong mọi trường hợp tổng số tiền bồi thường của công ty bảo hiểmkhông được vượt quá số tiền bảo hiểm đã ghi trên đơn hay giấychứng nhận bảo hiểm
* Rủi ro không được bảo hiểm
Trang 20- Hao mòn tự nhiên, mất giá, giảm dần chất lượng, hỏng hóc dokhuyết tật hoặc hư hỏng thêm do sửa chữa.
- Hành động cố ý gây tai nạn, gây thiệt hại của chủ xe hay nhữngngười được giao sử dụng hay bảo quản
- Xe không đủ điều kiện kỹ thuật và thiết bị an toàn để lưu hành theoquy định của Luật an toàn giao thông đường bộ
- Lái xe vi phạm nghiêm trọng luật an toàn giao thông đường bộ như:+ Lái xe đang điều khiển xe trên đường mà nồng độ cồn trong máuvượt quá quy định của pháp luật hiện hành hoặc có các chất kíchthích khác mà pháp luật cấm sử dụng
+ Xe không có không có giấy phép lưu hành
+ Lái xe không có bằng lái, hoặc có nhưng không hợp lệ
+ Xe chở chất cháy, chất nổ trái phép
+ Xe chở quá trọng tải hoặc số hành khách quy định
+ Xe đi vào đường cầm
+ Xe đi đêm không đèn
+ Xe sử dụng để tập lái, đua thể thao, chạy thử sau khi sửa chữa
- Thiệt hại do chiến tranh
- Mất cắp bộ phận của xe
1.1.2.2 Giá trị Bảo hiểm và Số tiền Bảo hiểm
* Giá trị Bảo hiểm
Giá trị bảo hiểm là giá trị thực tế của xe trên thị trường tại thời điểm ngườitham gia bảo hiểm mua bảo hiểm
Việc xác định đúng giá trị của xe có vai trò rất lớn đối với công tác bồithường.Tuy nhiên thực tế giá xe trên thị trường thường xuyên biến động và có
Trang 21thêm nhiều chủng loại mới tham gia giao thông nên việc xác định chính xácgiá trị xe rất khó.
Đối với xe mới đưa vào sử dụng thường giá trị xe xác định đúng bằng giátrị thực tế của xe ghi trên hóa đơn chứng từ
Đối với xe đã sử dụng một thời gian thì giá trị của xe được tính dựa vào:
- Giá mua xe lúc ban đầu
- Giá mua bán trên thị trường của những chiếc xe cùng chủng loại, cóchất lượng tương đương
- Tình trạng hao mòn thực tế của xe
- Tình trạng kỹ thuật và hình thức bên ngoài của xe
Các công ty thường tính giá trị của xe theo công thức:
Giá trị bảo hiểm = Giá trị ban đầu – Giá trị khấu hao
* Số tiền Bảo hiểm
Số tiền bảo hiểm là số tiền mà chủ xe yêu cầu công ty bảo hiểm nhận bảohiểm cho xe của mình và được ghi trong hợp đồng bảo hiểm hay giấy chứngnhận bảo hiểm
Số tiền bảo hiểm là giới hạn trách nhiệm của công ty bảo hiểm đối vớichủ xe khi có tổn thất xãy ra đối với đối tượng bảo hiểm Nghĩa là trong bất
kỳ trường hợp tổn thất nào thì số tiền bồi thường tối đa cũng chỉ bằng với sốtiền bảo hiểm
Các công ty bảo hiểm thường xác định số tiền bảo hiểm theo các trường hợp:
- Bảo hiểm ngang giá trị tức là số tiền bảo hiểm bằng với giá trị bảo hiểm
- Bảo hiểm trên giá trị thực tế là trường hợp số tiền bảo hiểm lớn hơn
so với giá trị thực tế của xe
Trang 22- Bảo hiểm dưới giá trị thực tế của xe là trường hợp số tiền bảo hiểm béhơn giá trị thực tế của xe.
Trên thực tế, hầu hết mọi trường hợp tham gia bảo hiểm ngang giá trịhoặc là dưới giá trị Còn trường hợp bảo hiểm trên giá trị chỉ xãy ra khi có sựcam kết của chủ xe và công ty bảo hiểm
1.1.2.3 Phí bảo hiểm.
a Tính phí
Phí bảo hiểm là số tiền mà người tham gia bảo hiểm phải nộp cho công
ty bảo hiểm để đổi lấy sự bảo đảm trước các rủi ro chuyển sang cho công tybảo hiểm
Để xác định phí bảo hiểm cho từng đối tượng tham gia cụ thể các công tybảo hiểm thường căn cứ vào những nhân tố sau:
* Loại xe: Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại xe khác nhau Các loại
xe khác nhau đó có đặc điểm kỹ thuật khác nhau, có mức độ rủi ro khác nhau
vì vậy mức phí cũng phải khác nhau Thông thường các công ty bảo hiểmthường căn cứ vào tốc độ tối đa của xe, tỷ lệ gia tốc, chi phí, mức độ khó khănkhi sửa chữa và sự khan hiếm của phụ tùng để phân loại xe Mỗi công ty bảohiểm sẽ có một biểu phí riêng cụ thể cho từng loại xe
Giống như cách tính phí bảo hiểm nói chung, phí bảo hiểm phải đóngcho mỗi đầu xe được xác định theo công thức:
P = f + d
Với : P là phí thu mỗi đầu xe
f là phí thuần
d là phụ phíHoặc có thể sử dụng công thức:
Trang 23P = Sb × (R1 + R2)
Với : R1 là tỷ lệ phí thuần
R2 là tỷ lệ phụ phí
Tỷ lệ phí thuần R1 phụ thuộc vào:
+ Xác suất thống kê những vụ tai nạn giao thông nói chung
+ Thiệt hại bình quân mỗi vụ tai nạn liên quan đến bản thân mỗichiếc xe cơ giới
+ Thời hạn tham gia bảo hiểm
* Khu vực giữ xe và để xe: Hiện nay có rất ít công ty bảo hiểm quan tâm đếnnhân tố này khi tính phí tuy nhiên đây cũng là yếu tố ảnh hưởng đến mức độrủi ro của xe tham gia bảo hiểm
* Mục đích sử dụng xe: Do mục đích sử dụng xe có quan hệ chặt chẽ với khảnăng xảy ra rủi ro nên khi định phí các công ty bảo hiểm thường rất coi trọngyếu tố này
* Tuổi tác, kinh nghiệm lái xe của người tham gia bảo hiểm và những ngườithường xuyên sử dụng chiếc xe được bảo hiểm: Qua số liệu thống kê cho thấyrằng các lái xe trẻ tuổi thường bị tai nạn nhiều hơn là lái xe lớn tuổi Do đócác công ty bảo hiểm thường áp dụng giảm phí bảo hiểm cho các lái xe trên
50 hoặc 55 tuổi do thực tế cho thấy những người này ít gặp tai nạn hơn
b Giảm phí bảo hiểm: Các công ty bảo hiểm thường áp dụng chính sáchgiảm phí cho khách hàng trong những trường hợp như khách hàng lâu năm,khách hàng thực hiện tốt việc đề phòng hạn chế tổn thất hay khách hàng thamgia bảo hiểm với số lượng lớn Chẳng hạn như PVI Thăng Long trong trườnghợp không có tổn thất, khiếu nại bồi thường trong vòng:
+ 2 năm liên tục có thể giảm đến 15%
Trang 24+ 3 năm liên tục có thể giảm đến 20%
c Hoàn phí: Đối với những xe đóng phí cả năm nhưng vì một lý do nào đóchỉ hoạt động một số ngày trong năm, thì chủ xe chủ xe sẽ được hoàn lại phí Phí hoàn lại = Mức phícả năm x Số tháng xe không hoạt động trong năm12
Trên thực tế các DNBH có biểu phí riêng được lập ra thành bảng cốđịnh Ví dụ đối với PVI Thăng Long thì biểu phí cho nghiệp vụ bảo hiểm vậtchất xe cơ giới như sau:
Bảng 1.2 Mức phí bảo hiểm vật chất xe cơ giới (trường hợp bồi thường
không tính khấu hao thay thế mới)
( Đơn vị tính : %)
Phạm vi bảo hiểm Đặc điểm xe
Bảo hiểm toàn
bộ
Bảo hiểm bộ phận
Trang 25hiểm cho doanh nghiệp bảo hiểm, ngược lại doanh nghiệp bảo hiểm phải cótrách nhiệm bồi thường tổn thất cho người tham gia khi có các sự kiện bảohiểm gây tổn thất cho xe của họ.
Bên mua bảo hiểm có thể là cá nhân hay tổ chức kí kết hợp đồng bảo hiểmvới DNBH và đóng phí bảo hiểm
DNBH là các tổ chức pháp nhân kinh doanh sản phẩm bảo hiểm
Sự kiện bảo hiểm là những sự kiện khách quan do các bên trong hợp đồngbảo hiểm thỏa thuận hoặc pháp luật quy định
- Nguyên tắc công bằng và hai bên cùng có lợi: Theo nguyên tắc nàycác điều khoản đưa ra trong hợp đồng phải đưa ra phải tính đếnquyền lợi của mỗi bên, tôn trọng đến lợi ích của mỗi bên Các bênđược hưởng quyền lợi thì phải thực hiện các nghĩa vụ nhất định
- Nguyên tắc tự nguyện: Hợp đồng được thiết lập trên cơ sở tựnguyện có nghĩa là các bên phải tự nguyên tham gia và thỏa thuậnkhông vì một lý do ép buộc nào cả
- Nguyên tắc không làm tổn hại đến lợi ích chung của xã hội: Để duytrì sự ổn định và phát triển của xã hội thì tất cả mọi hoạt động kinh
tế xã hội đều không được làm tổn hại đến lợi ích chung của xã hội,
do đó hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới cũng không ngoại lệ
c Nội dung
Trang 26Nội dung của HĐBH thể hiện mối quan hệ về quyền và nghĩa vụ giữa cácbên tham gia và được quy định dưới hình thức điều khoản hợp đồng Điềukhoản hợp đồng gồm hai phần đó là loại điều khoản do pháp luật quy định vàloại điều khoản do hai bên tự thỏa thuận Nội dung chủ y ếu của một HĐBHthường bao gồm:
- Đối tượng tham gia bảo hiểm và DNBH
- Đối tượng bảo hiểm
- Số tiền bảo hiểm hoặc giá trị bảo hiểm
- Rủi ro được bảo hiểm và rủi ro loại trừ
- Phí bảo hiểm
- Thời hạn bảo hiểm
- Mức phí, cách thức nộp phí
- Các quy định về cách thức giải quyết bồi thường
- Các quy định về giải quyết tranh chấp nếu có
- Chữ ký hai bên
Trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới để cho tiện lợi và đỡ phức tạp người ta
sử dụng giấy chứng nhận bảo hiểm thay cho hợp đồng bảo hiểm
d Quyền và nghĩa vụ của mỗi bên
* Bên tham gia bảo hiểm
- Quyền lợi của bên tham gia:
+ Bên tham gia có quyền yêu cầu DNBH giải thích rõ ràng các điều kiện,điều khoản bảo hiểm, quy trình cấp đơn hoặc giấy chứng nhận bảohiểm
Trang 27+ Bên tham gia được bồi thường kịp thời, chính xác, thỏa đáng khi có tổnthất xãy ra thuộc phạm vi bảo hiểm.
+ Bên tham gia có quyền đơn phương hủy bỏ hợp đồng theo quy định củapháp luật nếu như phát hiện thấy DNBH cố tình cung cấp thông tin sailệch khi ký kết hợp đồng (Trường hợp này thường xuất hiện khi đại lýbảo hiểm muốn kí kết hợp đồng nên đã hứa hẹn những điều không cótrong điều khoản)
+ Bên tham gia có quyền chuyển nhượng hợp đồng trong trường hợp bán
xe cho người khác
- Nghĩa vụ của bên tham gia bảo hiểm:
+ Bên tham gia phải có trách nhiệm đóng đủ, đúng thời gian quy địnhcũng như phương thức đóng đã được quy định trong hợp đồng bảohiểm
+ Phải kê khai một cách trung thực, đầy đủ thông tin cho công ty bảohiểm khi ký hợp đồng
+ Khi có rủi ro xảy ra gây tổn thất cho xe thì chủ xe phải kịp thời báo choDNBH Chủ xe không được tự ý di chuyển, sửa chữa hiện trường khichưa có ý kiến của DNBH trừ trường hợp cần thiết để đảm bảo giaothông hay giảm thiệt hại cho người và tài sản
+ Nếu có sự thay đổi về mục đích sử dụng xe thì chủ xe phải có tráchnhiệm báo ngay cho DNBH để họ điều chỉnh lại phí cho phù hợp
* Doanh nghiệp nghiệp bảo hiểm
- Quyền lợi của doanh nghiệp bảo hiểm:
+ DNBH có quyền thu phí theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm vàđược phép sử dụng phí bảo hiểm theo quy định của pháp luật
Trang 28+ DNBH được phép hủy bỏ hợp đồng nếu như phát hiện thấy các thôngtin bên tham gia bảo hiểm cung cấp sai sự thật hoặc từ chối bồi thườngnếu như bên tham gia có hành vi trục lợi bảo hiểm.
+ DNBH có quyền yêu cầu người tham gia áp dụng các biện pháp đềphòng hạn chế tổn thất theo quy định của pháp luật cũng như việc yêucầu chủ xe cung cấp đầy đủ các giấy tờ cần thiết liên quan tới việc giámđịnh bồi thường một cách kịp thời
- Nghĩa vụ của doanh nghiệp bảo hiểm:
+ Giải thích cẩn thận cho người tham gia biết về các điều khoản, điềukiện, quyền và nghĩa vụ của họ khi mua sản phẩm bảo hiểm vật chất xe
cơ giới Trong một số trường hợp còn tư vấn để giúp họ lựa chọn sốtiền bảo hiểm
+ Thực hiện cấp đơn bảo hiểm, giấy chứng nhận bảo hiểm cho ngườitham gia ngay sau khi ký kết hợp đồng
+ Khi có rủi ro xảy ra đối với đối tượng bảo hiểm thì DNBH phải cótrách nhiệm thống nhất với khách hàng về thời gian và địa điểm giámđịnh Sau đó hướng dẫn khách hàng hoàn thành hồ sơ để giải quyết bồithường
+ Sau khi đã có hồ sơ bồi thường đầy đủ và hợp lệ DNBH phải giảiquyết bồi thường nhanh chóng, kịp thời và chính xác
+ DNBH phải có trách nhiệm nộp thuế cho nhà nước và thực hiện đúngcác quy định của pháp luật
Trang 291.2 Công tác giám định và bồi thường tổn thất trong bảo hiểm vật chất xe
cơ giới
1.2.1 Tầm quan trọng của Công tác giám định và bồi thường tổn thất trong hoạt động kinh doanh Bảo hiểm.
Thông thường một DNBH khi triển khai một sản phẩm bảo hiểm bất
kỳ cũng phải trải qua lần lượt bốn giai đoạn là: Thiết kế sản phẩm mới;khai thác sản phẩm mới; đề phòng hạn chế tổn thất; giám định và bồithường Như vậy giám định bồi thường là khâu cuối cùng trong quá trìnhthiết kế một sản phẩm mới Chỉ khi có rủi ro xảy ra thuộc phạm vi bảohiểm đối với đối tượng bảo hiểm thì mới có giám định và bồi thường vàcũng chính lúc đó khách hàng mới được nhận giá trị sử dụng của sảnphẩm bảo hiểm Chính vì thế Giám định và bồi thường có vai trò rất quantrọng đối với mỗi DNBH Cụ thể:
* Giám định bồi thường là khâu quan trọng trực tiếp quyết định đếnkhả năng cạnh tranh của doanh nghiệp
Sản phẩm bảo hiểm là sản phẩm dịch vụ dễ bắt chước, vì vậy chiếnlược cạnh tranh thông qua giá cả không đem lại nhiều hiệu quả choDNBH Trong môi trường cạnh tranh gay gắt như hiện nay các hầu hếtcác DNBH đều rất quan tâm tới chất lượng sản phẩm để tăng khả năngcạnh tranh của mình Mà giám định và bồi thường được khách hàng đánhgiá rất cao Mong muốn lớn nhất của khách hàng khi tham gia bảo hiểm lànếu không may gặp phải rủi ro thì được các DNBH giải quyết một cáchnhanh chóng thỏa đáng Do vậy làm tốt công tác này sẽ làm tăng tính hấpdẫn của sản phẩm và uy tính của DNBH trên thị trường từ đó làm tăngkhả năng cạnh tranh
Trang 30* Giám định và bồi thường ảnh hưởng trực tiếp tới chi phí củaDNBH.
Chi bồi thường tổn thất là khoản chi lớn nhất đối với bất kỳ mộtDNBH nào Vì vậy việc xác định đúng số tiền bồi thường có ý nghĩa rấtlớn trong việc cân đối thu chi cũng như đảm bảo mục tiêu lợi nhuận củaDNBH
* Giám định và bồi thường có vai trò quan trọng trong việc chốngtrục lợi bảo hiểm
Thông thường tất cả các vụ trục lợi bảo hiểm xảy ra đều có liênquan tới giám định và bồi thường Nếu các giám định viên cẩn thận cónăng lực thì sẽ dễ để phát hiện ra các hành vi lừa đảo của chủ xe từ đó bồithường chính xác hơn
* Giám định bồi thường ảnh hưởng đến quyết định tái tục của kháchhàng
Nếu công tác giám định và bồi thường được thực hiện tốt thì sẽ để lại
ấn tượng rất lớn cho khách hàng và cũng chính vì lý do đó mà khách hành
sẽ quyết định tái tục tiếp hợp đồng bảo hiểm với DNBH đó Và việc giữmột khách hàng cũ cho DNBH có lợi hơn rất nhiều so với việc khai thácthêm một khách hàng mới
1.2.2 Nguyên tắc giám định và bồi thường tổn thất trong Bảo hiểm vật chất
xe cơ giới.
1.2.2.1 Nguyên tắc giám định tổn thất
- Việc giám định phải đảm bảo kịp thời, chính xác, khách quan và thỏađáng
Trang 31- Căn cứ vào năng lực của mình và tính chất phức tạp của từng vụ tổn thất
mà DNBH quyết định sẽ tự giám định hay thuê giám định độc lập Trườnghợp tự giám định thì đơn vị giám định phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trướcpháp luật và công ty về tính trung thực, chính xác và chất lượng báo cáo giámđịnh
- Việc giám định phải được thực hiện trong thời gian sớm nhất có thể saukhi nhận được thông báo tai nạn và không quá 24 giờ kể từ khi nhận đượcthông báo Trong trường hợp chậm trễ phải có lý do hợp lý và lý do đó phảiđược thể hiện trong báo cáo giám định
- Quá trình giám định phải có mặt đại diện của các bên liên quan và cùng
ký vào biên bản giám định Nếu bên tham gia không thống nhất với kết quảcủa giám định viên thì giám định viên phải giải thích rõ ràng cho các bên liênquan về đánh giá của mình Nếu bên tham gia vẫn không thỏa mãn thì hai bên
sẽ thỏa thuận mời giám định viên độc lập Khi kết quả giám định của bêngiám định viên độc lập mà trùng với kết quả giám định của giám định viênbảo hiểm thì người tham gia phải thanh toán phí giám định cho giám địnhviên độc lập ngược lại thì DNBH sẽ thanh toán
- Việc giám định phải có mặt của cảnh sát giao thông hoặc chính quyềnđịa phương chứng kiến để xác định chính xác nguyên nhân và mức độ thiệthại
1.2.2.2 Nguyên tắc bồi thường tổn thất.
- Sau khi có kết quả giám định DNBH phải tính toán số tiền bồi thường
để tiến hành chi trả cho người tham gia kịp thời, nhanh gọn, tận tình, chu đáo
- Số tiền bồi thường trong mọi trường hợp đều không thể lớn hơn số tiềnbảo hiểm
Trang 32- Áp dụng nguyên tắc thế quyền hợp pháp: Khi xuất hiện người thứ ba cólỗi gây ra tổn thất cho đối tượng bảo hiểm thì DNBH sau khi bồi thường toàn
bộ số tiền tổn thất thuộc phạm vi bảo hiểm cho khách hàng sẽ được thế quyềnngười được bảo hiểm đòi người thứ ba số tiền thuộc trách nhiệm của họ
- Nguyên tắc bảo hiểm trùng: Theo nguyên tắc này khi một đối tượngbảo hiểm được bảo hiểm bởi nhiều DNBH cho cùng một rủi ro trong cùngmột khoảng thời gian, khi xảy ra rủi ro gây tổn thất cho đối tượng bảo hiểmthì số tiền bồi thường được xác định theo công thức:
Số tiền bồi thường
của DNBH =
Giá trị thiệt hại thực tế × Số tiền bảo hiểm từng
doanh nghiệp
Số tiền bảo hiểm
- Bồi thường bằng tiền, không bồi thường bằng hiện vật Thông thường
nộp phí bảo hiểm bằng loại tiền nào sẽ được bồi thường bằng loại tiền đó
1.2.3 Quy trình giám định và bồi thường tổn thất trong Bảo hiểm vật chất
xe cơ giới.
Hiện nay các công ty bảo hiểm phi nhân thọ trên thị trường bảo hiểmViệt Nam đã quan tâm rất nhiều tới công tác GĐBT Mỗi công ty đều có mộtquy trình giám định đặc trưng và cụ thể khác nhau, tuy nhiên về cơ bản thì cóthể khái quát quy trình giám định theo các bước như sau:
1.2.3.1 Quy trình giám định tổn thất.
Trách nhiệm Tiến trình Mô tả công việc
- Nhân viên khai
thác
- Đại lý
- GĐV
- Ghi sổ tiếp nhận tai nạn tổn thất
- Hỏi về các thông tin cần thiết về vụ tai nạn
Tiếp nhận và xử lý thông tin
Trang 33- Giám định viên
- Lãnh đạo
Thỏa thuận với chủ
xe địa điểm sửa, phương thức sửa xe…
- Giám định viên Hướng dẫn chủ xe thu thập các giấy tờ
cần thiết liên quan tới công tác GĐBT
Sơ đồ 1.1: Quy trình giám định tổn thất bảo hiểm vật chất xe cơ giới
Bước 1: Tiếp nhận và xử lý thông tin.
Khi xảy ra tai nạn chủ xe, lái xe hay những người thân trong gia đình,chính quyền địa phương phải kịp thời thông báo cho nhà bảo hiểm biết để giảiquyết Bên phía người tham gia phải giữ nguyên hiện trường, không dichuyển tháo gỡ hoặc tự ý sửa chưa xe khi chưa có ý kiến của bên nhà bảohiểm trừ trường hợp phải thi hành chỉ thị của cơ quan có thẩm quyền hoặctránh ùn tắc giao thông Chủ xe phải thực hiện các biện pháp đề phòng hạnchế tổn thất phát sinh thêm Những thông tin chủ xe bắt buộc phải cung cấpcho DNBH gồm:
+ Tình hình tai nạn : Số lượng xe, địa điểm, thời gian xảy ra tai nạn,nguyên nhân, thiệt hại sơ bộ
+ Loại hình tham gia bảo hiểm, nơi cấp giấy chứng nhận bảo hiểm, thờihạn bảo hiểm
+ Tên chủ xe, biển số xe, số chứng nhận bảo hiểm
Bước 2: Tiến hành giám định
Tiến hành giám định
Lựa chọn phương án khắc phục
Hướng dẫn chủ xe hoặc lái xelập hồ sơ bồi thường
Trang 34Sau khi tiếp nhận thông tin và kiểm tra tính hợp lý thì tùy vào mức độ thiệthại DNBH sẽ cử giám định viên đến hiện trường để giám định hay yêu cầuchủ xe đến đơn vị bảo hiểm để giám định
* Chụp ảnh xác nhận tai nạn: Giám định viên phải chụp ảnh ghi nhận đượcbiển số đăng ký của xe và tổng thể hiện trường tai nạn Đối với những vụ tainạn có giá trị thiệt hại lớn thì phải chụp cả số khung số máy để xác minh đúngchiếc xe tham gia bảo hiểm bị tai nạn, ngăn chặn hiện tượng trục lợi bảohiểm Ảnh được in màu ra và đưa vào hồ sơ phải đảm bảo có ngày chụp, tênngười chụp chú thích và dấu xác nhận
* Lập biên bản giám định: Biên bản giám định phải khách quan, chi tiếtthể hiện được đầy đủ những thiệt hại do tai nạn gây ra đồng thời phải đề xuấtcác biện phương án sửa chữa, khắc phục thiệt hại một cách hợp lý và có lợicho DNBH Nội dung biên bản giám định thường có:
- Ngày, giờ giám định thiệt hại
- Họ tên, chức vụ, số điện thoại liên hệ của giám định viên
- Tên chủ xe, lái xe, số hiệu giấy phép lưu hành xe
- Biển số xe, số khung, số máy, loại xe, nhãn hiệu xe
- Địa điểm và thời gian xảy ra tai nạn
- Nguyên nhân xảy ra tai nạn và thiệt hại thực tế
Bước 3: Lựa chọn phương án khắc phục hậu quả :
Sau khi đã xác định rủi ro thuộc phạm vi bảo hiểm thì DNBH sẽ thỏathuận với chủ xe phương án sửa chữa như địa điểm sửa chữa, thay mới haysửa chữa…
Bước 4: Hướng dẫn chủ xe hoặc lái xe lập hồ sơ bồi thường:
Trang 35Giám định viên phải có trách nhiệm hướng dẫn chủ xe thu thập đầy đủnhững giấy tờ cần thiết liên quan tới vụ tai nạn để khiếu nại bồi thường Hồ sơgồm:
- Các hóa đơn đóng phí bảo hiểm
- Giấy yêu cầu bồi thường
- Biên bản giám định tổn thất
- Tờ trình bồi thường
- Báo cáo của công an (nếu có)
- Bản sao giấy chứng nhận bảo hiểm, giấy đăng kí xe, giấy phép lái xe,giấy kiểm định kỹ thuật và môi trường, giấy phép kinh doanh vận tảihành khách (nếu có)
- Các biên bản, giấy tờ xác định trách nhiệm của người thứ ba
- Quyết định của tòa án nếu có
- Các chứng từ liên quan : Bản đề xuất phương án sửa chữa xe cơ giới,
dự toán sửa chữa, báo giá, hợp đồng sửa chữa, các hóa đơn chứng từliên quan tới sửa chữa mua mới tài sản bị thiệt hại…
1.2.3.2 Quy trình bồi thường tổn thất
Trách nhiệm Tiến trình Mô tả công việc/Tài liệu
Trang 36-Lãnh đạo đơn vị - Kết quả giám định
-Khối/Bộ phận
GĐ-BT
-Khối/Bộ phận kế
toán
Sơ đồ 1.2: Quy trình bồi thường tổn thất bảo hiểm vật chất xe cơ giới
Bước 1: Kiểm tra và hoàn thiện hồ sơ:
- Tiếp nhận hồ sơ khiếu nại
- Kiểm tra sơ bộ các chứng từ cơ bản của hồ sơ
- Vào sổ khiếu nại
Bước 2: Tính toán số tiền bồi thường
* Cơ sở tính toán số tiền bồi thường
Sau khi thực hiện xong công tác giám định, doanh nghiệp bảo hiểmphải tiến hành tính toán số tiền bồi thường căn cứ vào:
- Thiệt hại thực tế và các chi phí sửa chữa hợp lý mà các bên đã thỏathuận trong khi giám định
- Cách thức tham gia bảo hiểm , phạm vi bảo hiểm
- Các chi phí hợp lý phát sinh trong khi giám định
Trả tiền bồi thường
Thu hồi tài sản và đòingười thứ 3
Trang 37* Cách thức tính số tiền bồi thường:
- Trường hợp xe tham gia bảo hiểm bằng hoặc dưới giá trị thực tế :
STBT = Giá trị thiệt hại thực tế × GTBHSTBT
- Trường hợp xe tham gia trên giá trị thực tế:
Về nguyên tắc thì DNBH không nhận bảo hiểm trên giá trị nghĩa là vớiSTBH lớn hơn GTBH Vì vậy khi phát hiện người tham gia bảo hiểm cố tìnhtham gia trên giá trị với mục đích trục lợi bảo hiểm thì hợp đồng bảo hiểm sẽkhông còn hiệu lực Tuy nhiên nếu vì vô tình tham gia bảo hiểm với STBHlớn hơn GTBH thì khi tổn thất xảy ra DNBH vẫn tiến hành bồi thường nhưngSTBT tối đa cũng chỉ bằng GTBH
- Trường hợp tổn thất bộ phận
Khi tổn thất bộ phận xảy ra STBT tối đa của nhà bảo hiểm cũng chỉbằng cơ cấu giá trị của bộ phận đó trong tổng giá trị thực tế chiếc xe khi thamgia bảo hiểm.Những bộ phận thay thế mới khi bồi thường phải trừ đi khấu haohoặc chỉ tính bằng giá trị của bộ phận đó ngay trước khi xảy ra tai nạn
- Trường hợp tổn thất toàn bộ
Xe được xem là tổn thất toàn bộ khi bị mất cắp, mất tích hoặc xe bịthiệt hại nặng đến mức không thể sửa chữa để tiếp tục lưu hành hay nếu sửathì chi phí lớn hơn so với STBH Trong trường hợp này STBT bồi thường lớnnhất cũng chỉ bằng STBH trừ đi khấu hao trong thời gian xe đã sử dụng haybằng với giá trị của xe ngay trước khi xảy ra tai nạn
Bước 3: Trả tiền bồi thường.
Phòng giám định bồi thường có trách nhiệm lập bảng thông báo bồithường gửi cho khách hàng.Khi đó khách hàng có thể đến phòng tài chính kế
Trang 38toán để nhận tiền bồi thường hoặc thông qua chuyển khoản Trong nhiềutrường hợp DNBH có thể thanh toán trực tiếp cho xưởng sửa chữa.
Bước 4: Thu hồi tài sản và đòi người thứ ba
+ Tùy theo số lượng tài sản thu hồi, định kỳ hàng tháng hàng quý hoặc sáutháng đơn vị tiến hành thanh lý tài sản thu hồi sau bồi thường như sau:
- Thành lập hội đồng quản lý gồm đại diện các phòng GĐBT, phòng kếtoán, phòng kinh doanh
- Lập danh sách chi tiết các tài sản thu hồi
- Lên phương án hủy đối với tài sản không còn sử dụng được nữa và mờicác đơn vị có nhu cầu để thanh lý các tài sản còn sử dụng được
- Báo cáo lãnh đạo đơn vị kết quả bán thanh lý
+ Nếu có phát sinh trách nhiệm của bên thứ ba đối với tổn thất thì phải tiếnhành truy đòi trách nhiệm bên thứ ba
1.2.4 Đánh giá công tác giám định bồi thường trong nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới
1.2.4.1 Quan niệm về chất lượng công tác giám định bồi thường
“Chất lượng" là một phạm trù phức tạp và có nhiều định nghĩa khácnhau Có rất nhiều quan điểm khác nhau về chất lượng Hiện nay có một sốđịnh nghĩa về chất lượng đã được đưa ra như sau:
Theo từ điểm Tiếng Việt: Chất lượng là tổng thể những tính chất, thuộc
tính cơ bản của sự vật (sự việc) làm cho sự vật (sự việc) này phân biệt với
sự vật (sự việc) khác
Theo từ điển Oxford: Chất lượng là mức hoàn thiện, là đặc trưng so
sánh hay đặc trưng tuyệt đối, dấu hiệu đặc thù, các dữ kiện, các thông số cơbản
Trang 39Theo tiêu chuẩn Pháp NF X 50 – 109: Chất lượng là tiềm năng của một
sản phẩm hay dịch vụ nhằm thoả mãn nhu cầu người sử dụng
Trong mỗi lĩnh vực khác nhau, với mục đích khác nhau nên có nhiềuquan điểm về chất lượng khác nhau Tuy nhiên, có một định nghĩa về chấtlượng được thừa nhận ở phạm vi quốc tế, đó là định nghĩa của Tổ chức Tiêu
chuẩn hoá Quốc tế Theo điều 3.1.1 của tiêu chuẩn ISO 9000:2005 định nghĩa
chất lượng là: "Mức độ đáp ứng các yêu cầu của một tập hợp có đặc tính vốncó"
Như vậy, chất lượng là khái niệm đặc trưng cho khả năng thoả mãn nhucầu của khách hàng Vì vậy, sản phẩm hay dịch vụ nào không đáp ứng đượcnhu cầu của khách hàng thì bị coi là kém chất lượng
Giám định là quá trình xem xét phân tích đánh giá rủi ro xảy ra dẫn đếntổn thất, xác định nguyên nhân và mức độ tổn thất để từ đó đo lường tổn thất
Bồi thường là việc nhà bảo hiểm sẽ chi trả một khoản tiền nhất địnhhay hiện vật cho người tham gia bảo hiểm khi có thiệt hại thuộc phạm vi bảohiểm xảy ra
Như vậy, từ đây ta có thể đưa ra quan niệm về chất lượng công tácgiám định bồi thường: Chất lượng công tác giám định bồi thường là sự phùhợp với yêu cầu cũng như thỏa mãn nhu cầu của khách hàng về dịch vụ giámđịnh, bồi thường của công ty bảo hiểm cung cấp
Chính sự hài lòng của khách hàng sẽ là thước đo về chất lượng công tácgiám định bồi thường của mỗi doanh nghiệp bảo hiểm Nếu kết quả kháchhàng nhận được đáp ứng được kỳ vọng, hoặc cao hơn kỳ vọng của họ thìchứng tỏ chất lượng công tác giám định bồi thường của công ty được đánh giácao và ngược lại, nếu như khách hàng không được đáp ứng như kỳ vọng thìchứng tỏ công tác giám định bồi thường chưa đạt chất lượng
Trang 401.2.4.2 Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng công tác giám định bồi thường
Để có thể đánh giá được chất lượng công tác giám định - bồi thườngphải kết hợp nhiều yếu tố với nhau, vừa đảm bảo cho công ty có lợi nhuậnvừa tạo được danh tiếng cho công ty Vì đây là một khâu quan trọng nên cácdoanh nghiệp thường đưa ra tiêu chuẩn: “ Nhanh chóng, kịp thời, chính xác,hợp pháp và đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của khách hàng” Khi đánhgiá chất lượng của khâu này thường dựa vào một số chỉ tiêu sau:
lệ tồn đọng có giá trị càng nhỏ chứng tỏ công tác giám định - bồi thường củacông ty được thực hiện tốt