Đối với công tác tư pháp, đã bám sát các định hướng, chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội của Quốc hội, Chính phủ, triển khai cơ bản toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm các nhiệ
Trang 1BỘ TƯ PHÁP CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Hà Nội, ngày 15 tháng 01 năm 2015
BÁO CÁO TÓM TẮT Tổng kết công tác tư pháp năm 2014
và phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu công tác năm 2015
Ngày 12/01/2015, Bộ Tư pháp đã có Báo cáo số 05/BC-BTP tổng kết công tác tư pháp năm 2014 và phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu công tác năm 2015, trong đó đã thể hiện đầy đủ, toàn diện những kết quả, hạn chế trong công tác tư pháp năm 2014 và phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu công tác tư pháp năm 2015 Bộ Tư pháp xin tóm tắt Báo cáo nói trên với những nội dung chính như sau:
Phần thứ nhất: Tình hình công tác tư pháp năm 2014
I Tình hình công tác trong các lĩnh vực cụ thể
Năm 2014, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp, sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước gặp nhiều khó khăn, thách thức, nhưng với sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, hầu hết các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại đã đạt được những kết quả tích cực Đối với công tác tư pháp, đã bám sát các định hướng, chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội của Quốc hội, Chính phủ, triển khai cơ bản toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm các nhiệm vụ được giao với 9 nhóm nhiệm vụ lớn, 86 nhiệm vụ của Bộ Tư pháp, 28 nhiệm vụ của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và 45 nhiệm vụ của UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó kết quả nổi bật là:
1 Trên cơ sở Nghị quyết số 718/NQ-UBTVQH13 ngày 02/01/2014 của Ủy
ban Thường vụ Quốc hội, Bộ Tư pháp đã xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch của Chính phủ tổ chức triển khai thi hành Hiến pháp với một khối lượng rất lớn công việc cần giải quyết, các cơ quan tư pháp, pháp chế đã thực hiện tương đối tốt vai trò làm đầu mối giúp Chính phủ triển khai thi hành Hiến pháp, bước đầu đạt được những kết quả nhất định Công tác tuyên truyền, phổ biến về Hiến pháp trong năm 2014 đã được triển khai trên bình diện sâu rộng, tạo ra đợt sinh hoạt chính trị, pháp lý rộng lớn của đất nước Các Bộ, ngành,
địa phương đã tích cực rà soát trên 100.000 văn bản QPPL, bước đầu kiến nghị sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới 282 văn bản.Việc xây dựng
các luật, pháp lệnh trực tiếp triển khai thi hành Hiến pháp được các Bộ, ngành quan tâm, tích cực thực hiện Bộ Tư pháp cũng đã tham mưu giúp Chính phủ thực hiện một số giải pháp để bảo đảm tiến độ, chất lượng xây dựng các dự án luật, pháp lệnh triển khai thi hành Hiến pháp
Trang 22 Công tác xây dựng pháp luật tiếp tục được các Bộ, ngành, địa phương
quan tâm triển khai, bám sát Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội, chương trình, kế hoạch xây dựng văn bản QPPL của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ, ngành, địa phương Năm 2014, các Bộ, cơ quan ngang Bộ đã chủ trì xây dựng để trình cơ quan có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo
thẩm quyền trên 1.000 VBQPPL, trong đó trình Quốc hội, UBTVQH thông qua
25 dự án luật, 01 pháp lệnh; cho ý kiến 9 dự án khác; HĐND, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (ở cấp tỉnh) đã ban hành trên 3.500 VBQPPL.
Công tác xây dựng văn bản quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh đã có chuyển biến tích cực, nhất là sau phiên chất vấn của Quốc hội về công tác xây dựng pháp luật, số văn bản nợ đọng trong năm 2014 giảm xuống còn 18 văn bản Tại Bộ Tư pháp, việc xây dựng đề án, văn bản trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ được chỉ đạo thực hiện quyết liệt, đã trình 42/42 văn bản, đề án, đạt tỷ lệ 100%
Công tác thẩm định văn bản QPPL ngày càng được quan tâm, chú trọng về chất lượng thông qua những giải pháp đột phá, bảo đảm sự gắn kết chặt chẽ giữa các khâu trong quá trình soạn thảo, góp ý, thẩm định VBQPPL, kết hợp thẩm định VBQPPL với kiểm soát thủ tục hành chính Năm 2014, toàn ngành Tư pháp
đã thẩm định 9.299 VBQPPL (tăng 308 văn bản so với năm 2013).
Công tác kiểm tra VBQPPL được các Bộ, cơ quan, địa phương thực hiện
thường xuyên hơn, đã kiểm tra theo thẩm quyền gần 50.000 VBQPPL, bước đầu phát hiện 1.554 VBQPPL có dấu hiệu vi phạm về thẩm quyền ban hành, nội dung
văn bản
Công tác rà soát, hệ thống hoá VBQPPL được các Bộ, ngành, địa phương quan tâm thực hiện, việc rà soát theo chuyên đề được tăng cường, việc hệ thống hoá VBQPPL kỳ đầu được triển khai thống nhất trên cả nước Công tác hợp nhất VBQPPL, pháp điển hệ thống QPPL được các Bộ, cơ quan ngang Bộ tích cực triển khai theo kế hoạch Việc xây dựng kế hoạch theo dõi thi hành pháp luật (TDTHPL) đã bước đầu có sự gắn kết với kế hoạch KSTTHC và kiểm tra VBQPPL; việc tổ chức TDTHPL đã có đổi mới về nội dung, phương pháp, hình thức, bước đầu tạo sự chuyển biến, phát huy hiệu quả tích cực
3 Công tác kiểm soát thủ tục hành chính tiếp tục nhận được sự quan tâm
của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và toàn xã hội Các Bộ, cơ quan đã hoàn
thành việc đơn giản hoá thêm 358 thủ tục hành chính (TTHC) đã được Chính phủ phê duyệt tại 25 Nghị quyết chuyên đề, đạt tỷ lệ 92,8%; một số đề xuất, sáng
kiến cải cách thủ tục hành chính bước đầu phát huy hiệu quả tích cực, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và dân sinh Triển khai Đề án tổng thể đơn giản hóa TTHC, giấy tờ công dân và các cơ sở dữ liệu liên quan đến quản lý dân cư giai
đoạn 2013 – 2020, các Bộ, ngành đã hệ thống hóa được trên 2.700 TTHC, 728
giấy tờ công dân là kết quả giải quyết của TTHC
4 Việc xây dựng các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật XLVPHC về
cơ bản đã hoàn thành, hầu hết các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã ban hành chỉ thị hoặc kế hoạch triển khai thực hiện Luật XLVPHC, qua đó góp phần
Trang 3đưa luật đi vào cuộc sống Thủ tướng Chính phủ đã quyết định thành lập Cục Quản lý xử lý vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật trực thuộc Bộ
Tư pháp, giúp Bộ trưởng Bộ Tư pháp thực hiện chức năng quản lý nhà nước và tổ chức thi hành pháp luật về XLVPHC, theo dõi tình hình thi hành pháp luật (TDTHPL) trong phạm vi cả nước
5 Cùng với việc hoàn thiện thể chế công tác PBGDPL, việc kiện toàn Hội
đồng phối hợp PBGDPL Trung ương và các cấp, kiện toàn đội ngũ báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật đã cơ bản được hoàn thành Các Bộ, ngành,
địa phương đã tổ chức trên 1.000.000 cuộc tuyên truyền pháp luật dưới nhiều hình
thức (tăng 36% so với năm 2013), bước đầu chú trọng tuyên truyền, phổ biến ngay
từ khâu soạn thảo văn bản Luật Hoà giải ở cơ sở tiếp tục được quan tâm triển khai,
tỷ lệ hoà giải thành đạt 77%, tăng 01% so với năm 2013
6 Thể chế về thi hành án dân sự tiếp tục được hoàn thiện với việc trình
Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật THADS Tiếp tục triển khai thực hiện Nghị quyết số 37/2012/QH13 của Quốc hội, Bộ Tư pháp
đã phối hợp với cấp uỷ, chính quyền các cấp chỉ đạo các cơ quan THADS thực hiện quyết liệt nhiều giải pháp, kết quả THADS về việc và về tiền đều đạt cao
hơn năm 2013, cụ thể: giải quyết xong trên 530.000 việc, đạt tỷ lệ 88,47%; giải quyết xong gần 39.000 tỷ, đạt tỷ lệ 76,72% Việc thực hiện mở rộng thí điểm chế
định Thừa phát từng bước khẳng định vị trí, vai trò trong đời sống xã hội và trong hoạt động tư pháp; 13/13 địa phương thực hiện thí điểm đã thành lập được tổng
số 51 Văn phòng Thừa phát đi vào hoạt động ổn định và chuyển sang giai đoạn
"tăng tốc" hoạt động
7 Thể chế trong lĩnh vực hộ tịch được hoàn thiện với việc Quốc hội thông
qua Luật hộ tịch - văn bản đầu tiên ở tầm luật điều chỉnh lĩnh vực hộ tịch, trong
đó có nhiều cải cách quan trọng, tạo cơ sở pháp lý và nền tảng cho định hướng phát triển công tác này, bảo đảm tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của người dân Công tác quản lý và đăng ký hộ tịch đã được cấp ủy và chính quyền các cấp quan tâm, đầu tư hơn; một số tỉnh, thành phố (TP.Hồ Chí Minh, Long An, Bình Thuận, Tiền Giang, Đồng Tháp, Bến Tre ) đã tổ chức mô hình thí điểm “một cửa liên thông” qua việc liên thông 03 thủ tục “đăng ký khai sinh - đăng ký thường trú/ tạm trú - cấp thẻ bảo hiểm y tế” và liên thông thủ tục “đăng ký khai tử - xoá đăng
ký thường trú/tạm trú”, giúp người dân thực hiện các TTHC được nhanh, gọn, hiệu quả, tiết kiệm Công tác quản lý nhà nước về nuôi con nuôi nói chung và giải quyết việc nuôi con nuôi trong nước ở các địa phương dần đi vào nền nếp; đã
giải quyết đăng ký nuôi con nuôi trong nước cho gần 3.000 trường hợp và nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài cho 498 trường hợp.
Công tác đăng ký giao dịch bảo đảm, lý lịch tư pháp đạt nhiều kết quả tích cực, giải quyết một số lượng lớn yêu cầu của người dân Thể chế công tác đăng
ký giao dịch bảo đảm tiếp tục được hoàn thiện với việc ban hành nhiều thông tư, thông tư liên tịch, việc tra cứu thông tin miễn phí trên hệ thống đăng ký trực
tuyến ngày càng được người dân, doanh nghiệp tăng cường sử dụng (gần 400.000
Trang 4lượt, tăng 60% so với năm 2013) Việc xây dựng, quản lý, sử dụng và khai thác
cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp tiếp tục được quan tâm, chú trọng, các cơ quan Tư
pháp đã cấp trên 300.000 Phiếu lý lịch tư pháp Công tác bồi thường nhà nước đã
được nhiều Bộ, cơ quan, địa phương chủ động, tích cực triển khai, từng bước đưa công tác này đi vào nền nếp
8 Việc xã hội hóa hoạt động bổ trợ tư pháp tiếp tục được quan tâm và đẩy mạnh theo chủ trương của Đảng Tính đến nay, cả nước có trên 3.400 tổ chức hành nghề luật sư với trên 9.300 luật sư (tăng 1.219 luật sư so với năm 2013) bảo
đảm đúng định hướng phát triển luật sư tại Chiến lược phát triển nghề luật sư đến năm 2020 Việc triển khai Quy hoạch phát triển tổ chức hành nghề công chứng đến năm 2020 được thực hiện tốt; các tổ chức hành nghề công chứng và công
chứng viên tiếp tục được phát triển rộng khắp, với 1.770 công chứng viên (tăng
307 so với năm 2013) hoạt động tại 846 tổ chức hành nghề công chứng (tăng 116
so với năm 2013) Luật công chứng (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 01/01/2015 đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho bước phát triển mới, đưa công chứng Việt Nam tiệm cận hơn với công chứng thế giới, theo đó, công chứng viên được coi là “công lại”, cung cấp dịch vụ công do Nhà nước ủy nhiệm Thể chế công tác TGPL tiếp tục được hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, giải quyết kịp thời các vấn
đề phát sinh Trong năm 2014, các Trung tâm TGPL đã thực hiện trên 125.000 vụ việc cho gần 132.000 lượt người (tăng 2113 lượt so với năm 2013).
9 Công tác pháp luật quốc tế tiếp tục được triển khai bài bản, đạt được một
số kết quả khích lệ Bộ Tư pháp đã tích cực phối hợp với các Bộ, cơ quan, địa phương tham mưu cho Chính phủ giải quyết các vụ tranh chấp quốc tế, đặc biệt
là đã bảo vệ thành công 02 vụ việc liên tiếp nhà đầu tư nước ngoài kiện ra Hội đồng trọng tài quốc tế yêu cầu Chính phủ Việt Nam bồi thường nhiều triệu đô-la
Mỹ, đó là vụ South Fork (Hoa Kỳ) và vụ DiAlasie (Pháp) Hợp tác quốc tế về pháp luật trên cả 3 bình diện toàn cầu, khu vực và song phương tiếp tục được tăng cường
10 Thể chế về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của
Ngành Tư pháp tiếp tục được hoàn thiện Bộ Tư pháp đã phối hợp với Bộ Nội vụ ban hành Thông tư liên tịch số 23/2014/TTLT-BTP-BNV ngày 22/12/2014 hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Tư pháp thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Phòng Tư pháp thuộc Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh
Công tác cán bộ tiếp tục có những chuyển biến mạnh trong quy hoạch, luân chuyển cán bộ, đổi mới trong việc thu hút, tuyển chọn Trong năm 2014, có 03 cán bộ của Bộ Tư pháp được Trung ương lựa chọn, luân chuyển về công tác tại địa phương; Bộ Tư pháp lần đầu tiên tổ chức thành công việc thi tuyển chọn người giữ chức danh Phó Giám đốc Học viện Tư pháp, kỳ thi đã tạo bước đột phá trong việc đổi mới tư duy lựa chọn, bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo Công tác đào tạo luật, đào tạo các chức danh tư pháp và bồi dưỡng nghiệp vụ pháp luật tại các
cơ sở đào tạo thuộc Bộ tiếp tục được đẩy mạnh Hoạt động nghiên cứu khoa học
Trang 5từng bước khẳng định vai trò đi trước, cung cấp các luận cứ khoa học phục vụ công tác chung của Bộ, Ngành
11 Công tác pháp chế đã được các Bộ, ngành, địa phương quan tâm lãnh
đạo, chỉ đạo tích cực hơn, đạt được nhiều kết quả trên các mặt công tác: xây dựng pháp luật; phổ biến, giáo dục pháp luật; kiểm tra, rà soát VBQPPL; hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp; kiểm soát thủ tục hành chính; bồi thường nhà nước
12 Công tác thanh tra, kiểm tra, tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và
phòng, chống tham nhũng tiếp tục được quan tâm triển khai thực hiện thường xuyên Công tác cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn Ngành tiếp tục được tăng cường, Bộ Tư pháp được đánh giá, xếp thứ hai về mức
độ ứng dụng công nghệ thông tin tổng thể của các Bộ, cơ quan ngang Bộ
1 Công tác tư pháp năm 2014 đã bám sát các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển
kinh tế, xã hội do Quốc hội, Chính phủ đề ra, triển khai cơ bản toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm các nhiệm vụ được giao và thu được kết quả trên nhiều lĩnh vực: đã phát huy tốt vai trò tham mưu, giúp Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương triển khai thi hành Hiến pháp mới; công tác xây dựng thể chế nói chung, thể chế trong một số lĩnh vực quản lý thuộc chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan
tư pháp, pháp chế nói riêng đạt nhiều kết quả quan trọng; việc xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh có nhiều chuyển biến, tỷ
lệ nợ đọng văn bản quy định chi tiết có thời điểm giảm xuống thấp nhất từ trước đến nay; kết quả thi hành án dân sự đạt cao hơn so với năm trước, việc thí điểm chế định Thừa phát lại được nhân rộng và bắt đầu đi vào hoạt động ổn định; công tác hành chính tư pháp tiếp tục đạt kết quả tích cực, đã giải quyết một lượng lớn yêu cầu của người dân, chưa để xảy ra sai sót, bức xúc lớn; việc phát triển đội ngũ luật sư, xã hội hóa công chứng được quan tâm đẩy mạnh; công tác phổ biến giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý, hòa giải cơ sở, theo dõi thi hành pháp luật, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ tư pháp, pháp luật, cải cách hành chính được triển khai hiệu quả hơn; việc tham gia với vai trò đại diện pháp lý cho Chính phủ giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế đạt một số kết quả cụ thể; việc triển khai một số nhiệm
vụ mới như xử lý vi phạm hành chính, kiểm soát thủ tục hành chính đang từng bước được triển khai, một số đề xuất, sáng kiến cải cách thủ tục hành chính bước đầu phát huy hiệu quả tích cực; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của các cơ quan tư pháp đạt nhiều kết quả tích cực, Bộ Tư pháp được xếp nhóm đầu trong lĩnh vực này
Những kết quả nêu trên đã đóng góp thiết thực vào thành tựu chung của địa phương, của đất nước về phát triển kinh tế - xã hội, ổn định an ninh chính trị, trật
tự an toàn xã hội, bảo vệ chủ quyền quốc gia Nhờ đó, vai trò của các cơ quan tư pháp, pháp chế trong đời sống kinh tế - xã hội ngày càng được khẳng định, vị trí của cơ quan tư pháp, pháp chế ngày càng được củng cố, đề cao Có được những kết quả nêu trên, trước hết là ngành Tư pháp tiếp tục nhận được sự quan tâm chỉ đạo kịp thời của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, sự phối hợp chặt chẽ của các Bộ,
Trang 6ngành Trung ương, cấp ủy và chính quyền địa phương các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và sự ủng hộ của Nhân dân; việc xây dựng và triển khai thực hiện các kế hoạch công tác năm ngày càng bài bản, khoa học hơn, bám sát trọng tâm, trọng điểm và có giải pháp phù hợp, chú trọng hoàn thiện thể chế và tăng cường hướng về cơ sở
2 Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tư pháp vẫn còn một số hạn
chế, bất cập Việc triển khai thi hành Hiến pháp còn thiếu đồng bộ, một số hoạt động chưa đảm bảo yêu cầu về tiến độ, chất lượng; chưa có giải pháp khắc phục
cơ bản tình trạng hệ thống pháp luật còn phức tạp, nhiều tầng nấc; tình trạng nợ đọng văn bản quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh tuy có giảm nhưng việc bảo đảm văn bản quy định chi tiết có hiệu lực cùng với luật, pháp luật vẫn còn là thách thức; hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật chưa cao, chậm đi vào cuộc sống; kết quả thi hành án dân sự về tiền chưa đạt chỉ tiêu Quốc hội giao, số án chuyển
kỳ sau vẫn còn nhiều, số lượng cán bộ thi hành án dân sự vi phạm kỷ luật có dấu hiệu gia tăng; việc triển khai Luật phổ biến, giáo dục pháp luật và Luật hòa giải
cơ sở còn chậm; quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực như hộ tịch, chứng thực còn chậm được đổi mới; việc thực hiện chính sách xã hội hóa công tác giám định
tư pháp thiếu tính bền vững; thủ tục hành chính trong nhiều lĩnh vực vẫn còn rườm rà, chi phí tuân thủ lớn, việc thực thi chưa nghiêm; việc triển khai thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính còn lúng túng, có phần bị động; chất lượng nguồn nhân lực và các nguồn lực khác phục vụ công tác pháp luật, tư pháp còn hạn chế
Nguyên nhân chủ yếu của những tồn tại, hạn chế nêu trên là: Về khách quan,
khối lượng công việc, nhiệm vụ bổ sung nhiều, mức độ phức tạp gia tăng, yêu cầu chất lượng công việc ngày càng cao, trong khi đó tổ chức, biên chế, chất lượng nguồn nhân lực, kinh phí để triển khai còn hạn chế, đặc biệt là biên chế cho các cơ
quan tư pháp địa phương, tổ chức pháp chế; Về chủ quan, sự quan tâm của một số
Bộ, ngành và UBND các cấp đối với công tác tư pháp, pháp chế chưa tương xứng với yêu cầu đặt ra; sự phối hợp giữa các Bộ, ngành với nhau, giữa Trung ương và địa phương còn nhiều hạn chế; công tác chỉ đạo, điều hành của Lãnh đạo Bộ, Lãnh đạo một số đơn vị có lúc, có việc chưa chủ động; sự tham mưu của một số tổ chức pháp chế, Sở Tư pháp cho Lãnh đạo các Bộ, ngành và cấp ủy, chính quyền địa phương chưa kịp thời, đầy đủ, cá biệt có trường hợp chưa theo đúng trọng tâm, trọng điểm theo chỉ đạo của Chính phủ, của Bộ
Phần thứ hai: Phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu công tác tư pháp năm 2015
Năm 2015 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của đất nước giai đoạn 2011-2016, đồng thời cũng là năm tiến hành Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII Quốc hội đã ban hành Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2015, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết về những giải pháp chủ yếu chỉ đạo, điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2015, trong đó tiếp tục đề ra nhiều nhiệm vụ quan trọng, nặng nề
Trang 7cho Bộ và Ngành Tư pháp Trong bối cảnh đó, toàn Ngành Tư pháp xác định 14 nhóm nhiệm vụ cụ thể trên tất cả các lĩnh vực công tác và 07 giải pháp chủ yếu, trong đó đặc biệt chú trọng 10 nhóm nhiệm vụ trọng tâm sau:
I Nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp năm 2015
1 Tiếp tục triển khai đồng bộ, hiệu quả Kế hoạch của Chính phủ về triển
khai thi hành Hiến pháp, trong đó cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến Hiến pháp, tổ chức thành công cuộc thi viết “Tìm hiểu Hiến pháp nước Cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam”; tiếp tục rà soát hệ thống pháp luật để kịp thời đề xuất sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ hoặc ban hành mới cho phù hợp với Hiến pháp; Tập trung xây dựng và hoàn thiện các dự án luật, pháp lệnh triển khai thi hành Hiến pháp đã được xác định trong Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2015, nhất là các dự án Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi), Luật tổ chức chính quyền địa phương, Luật ban hành văn bản pháp luật, Bộ luật hình sự (sửa đổi), bảo đảm chất lượng, tiến độ; tổ chức tốt việc lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi) theo Kế hoạch của Chính phủ
2 Nâng cao chất lượng công tác xây dựng, thẩm định, kiểm tra văn bản quy
phạm pháp luật nói chung, nhất là các thông tư, trong đó chú trọng tới tính dự báo của các chính sách, đảm bảo tính khả thi trong việc ban hành văn bản, để các quy định của pháp luật thực sự đi vào cuộc sống, thiết lập được môi trường pháp lý bình đẳng, trong sạch, tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp; kiểm tra, đôn đốc, giám sát việc xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành luật, pháp lệnh; tăng cường công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật gắn với kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật và KSTTHC, trong đó tập trung vào lĩnh vực chống buôn lậu, gian lận thương mại, làm hàng giả, kinh doanh trái phép
3 Triển khai thi hành kịp thời, có hiệu quả các luật có hiệu lực trong năm
2015, đặc biệt là các luật liên quan đến quyền con người, quyền công dân như: Luật đầu tư, Luật doanh nghiệp, Luật bảo hiểm xã hội, Luật hôn nhân và gia đình (sửa đổi), Luật công chứng (sửa đổi), Luật hộ tịch, Luật căn cước công dân, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thi hành án dân sự
4 Tập trung triển khai Kế hoạch đơn giản hóa TTHC trọng tâm năm 2015
đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt (Quyết định số 08/QĐ-TTg ngày 06/01/2015) và các nội dung theo chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong năm 2014 liên quan đến TTHC trong các lĩnh vực thuế, hải quan, đầu tư, đất đai, xây dựng, tiếp cận điện năng, an sinh xã hội Đẩy mạnh cải cách TTHC trong các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp, đặc biệt các TTHC liên quan trực tiếp đến người dân như: lý lịch tư pháp, công chứng, luật sư, giao dịch bảo đảm… để tiếp tục tạo thuận lợi cho người dân và môi trường thông thoáng cho phát triển sản xuất kinh doanh
5 Tiếp tục tổ chức thực hiện có hiệu quả quy định của Luật xử lý vi phạm
hành chính; kịp thời rà soát, sửa đổi, bổ sung, tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp xử lý hành chính, trong đó có biện pháp xử lý hành chính đưa người nghiện ma túy vào cơ sở cai
Trang 8nghiện bắt buộc theo hướng rút ngắn thời hạn, đơn giản thủ tục lập hồ sơ; tập trung theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện thống nhất, đồng bộ các quy định của pháp luật liên quan đến các biện pháp xử lý hành chính
6 Tiếp tục thực hiện có hiệu quả các Nghị quyết của Quốc hội liên quan đến
công tác THADS, phấn đấu đạt hoặc vượt các chỉ tiêu do Quốc hội giao; khắc phục những tồn tại đối với công tác phân loại án, công tác thống kê THADS; tăng cường kỷ cương, kỷ luật công vụ, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm những trường hợp cán bộ, công chức vi phạm pháp luật, đặc biệt là các vụ việc liên quan đến tham nhũng; giải quyết đúng thời hạn các vụ việc khiếu nại, tố cáo của công dân Triển khai quyết liệt việc thí điểm chế định Thừa phát lại tại 13 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, bảo đảm thực hiện thí điểm thành công; chủ động đề xuất, ban hành các quy định hướng dẫn bảo đảm không để gián đoạn hoạt động Thừa phát lại khi kết thúc thời gian thí điểm theo Nghị quyết số 36/2012/QH13 của Quốc hội; nghiên cứu đề xuất việc xây dựng Luật Thừa phát lại
7 Đổi mới, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong các lĩnh vực hộ tịch,
chứng thực, lý lịch tư pháp Xây dựng Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử phục vụ cho việc hiện đại hóa, chuyên nghiệp hóa công tác đăng ký, thống kê hộ tịch; triển khai thực thiện tốt Nghị định về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký và chứng thực hợp đồng, giao dịch và Chỉ thị số 17/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về một số biện pháp chấn chỉnh tình trạng lạm dụng yêu cầu nộp bản sao có chứng thực đối với giấy tờ, văn bản khi thực hiện thủ tục hành chính; tăng cường công tác phối hợp trong cấp phiếu lý lịch tư pháp và triển khai
Đề án cấp phiếu lý lịch tư pháp qua mạng và qua dịch vụ bưu chính
8 Đẩy mạnh xã hội hóa các lĩnh vực hoạt động tư pháp, đặc biệt là việc
cung cấp các dịch vụ công trong lĩnh vực tư pháp, theo chủ trương của Đảng; tiếp tục hoàn thiện thể chế, kịp thời tháo gỡ khó khăn trong các lĩnh vực công chứng, đăng ký giao dịch bảo đảm và xử lý tài sản bảo đảm, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho xử lý nợ xấu; tiếp tục phối hợp với Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chức thành công Đại hội đại biểu luật sư toàn quốc lần thứ hai; triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án đổi mới công tác trợ giúp pháp lý sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt
9 Nâng cao vai trò, hiệu quả tham gia của Ngành Tư pháp liên quan tới việc
xử lý các vấn đề pháp lý phát sinh trong quá trình hội nhập quốc tế, đàm phán, ký kết và thực hiện điều ước quốc tế; thực hiện mục tiêu thành lập Cộng đồng ASEAN năm 2015; đấu tranh bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, lợi ích quốc gia trong các tranh chấp bằng các biện pháp phù hợp và tuân thủ pháp luật quốc tế
10 Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ có hiệu quả hoạt
động chỉ đạo, điều hành công tác tư pháp, pháp chế, THADS và cung cấp dịch vụ công nhanh gọn, thuận tiện cho người dân
II Kiến nghị
Trang 91 Đối với Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội
Chỉ đạo các cơ quan của Quốc hội tăng cường hơn nữa việc phối hợp với Bộ
Tư pháp, các Bộ, cơ quan ngang Bộ trong việc xây dựng và hoàn thiện các dự án luật, pháp lệnh triển khai thi hành Hiến pháp đã được xác định trong Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2015, nhất là các dự án Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi), Luật tổ chức chính quyền địa phương, Bộ luật hình sự (sửa đổi), bảo đảm chất lượng, tiến độ; phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp để tổ chức thực hiện tốt việc lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Bộ luật dân sự (sửa đổi) để tiếp thu, chỉnh lý, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 9; tiếp tục tăng cường giám sát việc ban hành văn bản pháp luật của Chính phủ và các bộ, ngành theo tinh thần của Hiến pháp Chỉ đạo tăng cường công tác giám sát của các Đoàn Đại biểu Quốc hội, Đại biểu Quốc hội đối với công tác tư pháp, THADS
2 Đối với Tòa án nhân dân tối cao và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao
- Đề nghị Tòa án nhân dân tối cao phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp trong quá trình xây dựng văn bản quy định chi tiết Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật THADS, xây dựng Bộ luật hình sự (sửa đổi); chỉ đạo Tòa án nhân dân các địa phương tiếp tục phối hợp tốt hơn nữa trong quá trình tổ chức THADS tại địa bàn, kịp thời giải quyết các yêu cầu, kiến nghị có liên quan đến công tác thi hành án, nhất là việc xử lý đối với các vụ việc án tuyên không rõ, khó thi hành, tạo thuận lợi giúp cơ quan THADS hoàn thành nhiệm vụ, hạn chế tình trạng án tồn đọng; chỉ đạo Tòa án nhân dân các địa phương phối hợp chặt chẽ với Sở Tư pháp trong việc
mở rộng thí điểm chế định thừa phát lại; phối hợp với các Bộ, ngành ở Trung ương
và các cơ quan ở địa phương trong việc triển khai thực hiện Luật XLVPHC, nhất là việc đưa người nghiện ma túy vào cơ sở cai nghiện bắt buộc
- Đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân tối cao tiếp tục tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác THADS, xây dựng Bộ luật hình sự (sửa đổi); chỉ đạo Viện Kiểm sát nhân dân các cấp tăng cường kiểm sát trực tiếp đối với hoạt động thi hành
án, nhất là công tác phân loại án của các cơ quan THADS địa phương; phối hợp với các cơ quan tư pháp, THADS ở địa phương tham mưu cho HĐND, UBND cấp tỉnh
tổ chức thí điểm chế định Thừa phát lại theo Nghị quyết của Quốc hội
3 Đối với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ
Chỉ đạo các Bộ, cơ quan ngang Bộ thực hiện Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2015 bảo đảm chất lượng và tiến độ, không để nợ đọng các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, pháp lệnh; thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ pháp chế theo quy định tại Nghị định số 55/2011/NĐ-CP ngày 04/07/2011 của Chính phủ
4 Đối với các Bộ, ngành
- Đề nghị các Bộ, ngành tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo việc tiếp tục kiện toàn
tổ chức, cán bộ làm công tác pháp chế của Bộ, ngành mình bảo đảm thực hiện tốt nhiệm vụ được giao; tập trung nguồn lực, tăng cường phối hợp với Bộ Tư pháp trong công tác xây dựng luật, pháp lệnh, ban hành các văn bản quy định chi tiết,
Trang 10hướng dẫn thi hành các luật, pháp lệnh đã và sẽ có hiệu lực trong năm 2015, giải quyết dứt điểm tình trạng "nợ đọng" văn bản
- Đề nghị Bộ Nội vụ phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp trong việc triển khai thi hành Thông tư liên tịch số 23/2014/TTLT-BTP-BNV hướng dẫn chức năng, nhiệm
vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Tư pháp thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Phòng Tư pháp thuộc Ủy ban nhân dân quận, huyện, thị
xã, thành phố thuộc tỉnh; xây dựng phương án rà soát và kiện toàn tổ chức bộ máy và nhân lực làm công tác pháp chế theo quy định của Nghị định số 55/2011/NĐ-CP, nhất
là tổ chức pháp chế các cơ quan chuyên môn thuộc UBND, và kiện toàn đội ngũ cán
bộ tư pháp – hộ tịch cấp xã theo quy định của Luật hộ tịch
- Đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính quan tâm bố trí ngân sách thực hiện Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 22/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, đặc biệt là ngân sách phục vụ công tác xây dựng trụ sở các cơ sở đào tạo của Bộ Tư pháp và kho vật chứng, trụ sở của các Chi cục THADS cấp huyện
5 Đối với các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương
- Đề nghị quan tâm, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo đối với công tác tư pháp, pháp chế và phát huy hơn nữa vai trò, hiệu quả của các cơ quan tư pháp, pháp chế trong việc tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng thể chế, quản
lý, chỉ đạo, điều hành theo pháp luật các hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương
- Đề nghị bố trí đủ cán bộ thực hiện một số lĩnh vực, nhiệm vụ tư pháp mới được giao như kiểm soát thủ tục hành chính, xử lý vi phạm hành chính; bố trí đúng, đủ cán bộ tư pháp - hộ tịch cấp xã để thực hiện nhiệm vụ được giao, không
để xảy ra tình trạng kiêm nhiệm công tác khác, tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ, kiến thức pháp luật, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ này
- Đề nghị tiếp tục quan tâm phối hợp và chỉ đạo quyết liệt hơn nữa đối với công tác THADS, thực hiện việc thí điểm chế định Thừa phát lại theo Nghị quyết
số 36/2012/QH13 của Quốc hội
- Đề nghị bố trí, hỗ trợ các điều kiện về cơ sở vật chất, kinh phí cho công tác PBGDPL, hòa giải ở cơ sở và Trợ giúp pháp lý bảo đảm hiệu quả chính sách an sinh xã hội của Chính phủ
Trên đây là tóm tắt Báo cáo tổng kết công tác tư pháp năm 2014 và phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu công tác năm 2015, Bộ Tư pháp kiến nghị với Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các
Bộ, ngành, cơ quan và các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tiếp tục quan tâm, chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ với Bộ, Ngành Tư pháp triển khai đồng bộ, toàn diện các nhiệm vụ công tác tư pháp năm 2015
BỘ TƯ PHÁP