SKKN một số GIẢI PHÁP mới TRONG VIỆC tổ CHỨC HOẠT ĐỘNG đọc SÁCH tại THƯ VIỆN

LỜI NÓI ĐẦUTrong thời đại công nghiệp hóa – hiện đại hóa đang phát triển lêntầng cao mới, thư viện với chức năng là một thiết chế văn hóa- xã hội, là tòa lâu đài trí tuệ của nhân loại, l

LỜI NÓI ĐẦU

Trong thời đại công nghiệp hóa – hiện đại hóa đang phát triển lêntầng cao mới, thư viện với chức năng là một thiết chế văn hóa- xã hội,

là tòa lâu đài trí tuệ của nhân loại, là nơi lưu trữ và bảo tồn những giátrị văn hóa của loài người, là một bộ phận của nền văn hóa và mangsắc thái mới, là trung tâm thông tin, là một bộ phận cấu thành khôngthể thiếu trong hệ thống thông tin - tư liệu của các nước trên thế giới,

là nơi thu thập và thỏa mãn nhu cầu thông tin cho đại quần chúng

Một vấn đề cần thiết xã hội đặt ra và quan tâm là: Cần phải cócác hình thức tổ chức hoạt động đọc cho các em qua các tài liệu cónội dung tư tưởng tốt, có giá trị khoa học, thực tiễn cao để đáp ứngnhu cầu của bạn đọc Cơ quan có thể thực hiện tốt nhất công việc đó

là cơ quan Thư viện Bà Crup-xkai-a đã viết: “Thư viện là người tổchức, lựa chọn và đưa những cuốn sách tốt nhất, cần thiết nhất đếncho quảng đại quần chúng Thư viện là người giúp độc giả trong việcchọn ra những sách mà họ cần, là người cố vấn phụ đạo cho độc giả

bộ phận trọng yếu không thể thiếu được của các trường phổ thông,bằng phương tiện sách, báo, đang góp phần làm tốt việc chăm sóc

và giáo dục thế hệ trẻ ngay từ tuổi thơ ấu cho đến lúc trưởng thành,góp phần quyết định chất lượng và không ngừng nâng cao năng lựcgiảng dạy của giáo viên, mở rộng kiến thức và xây dựng thói quen tự

Trong thực tế hiện nay thư viện trường học nói chung và thưviện trường tiểu học Lý Thường Kiệt nói riêng thường xuyên tổ chứccác hoạt động diễn ra như: các buổi đọc to nghe chung cho các emhọc sinh lớp 1, điểm sách và tuyên truyền giới thiệu sách theo chủ đề

kỉ niệm vào các ngày lễ lớn Tổ chức hoạt động đọc sách là một trongnhững tiêu chí nằm trong khâu công tác phục vụ bạn đọc thể hiện kếtquả hoạt động của thư viện, nó giúp cho việc vận hành và tổ chức tốtkho sách, giúp bạn đọc thỏa mãn được nhu cầu của mình Đến vớithư viện các em được trang bị các kiến thức về lịch sử dân tộc, vănhóa ứng xử và kiến thức học tập của các môn học mà trên lớp các

em có thể không tìm thấy từ thầy, từ bạn

Là một cán bộ thư viện làm việc qua nhiều năm, tôi xác định rằng:hoạt động thư viện trường học ngày càng phát triển sẽ là một nhiệm

vụ trọng tâm và quan trọng nhất trong hoạt động thư viện của cảnước nói chung và của ngành giáo dục nói riêng Công tác thư việntrường học làm tốt sẽ tạo nên sự chuyển biến về mọi mặt trong hoạt

Chính vì nhận thức rõ vai trò quan trọng của thư viện trường họctrong việc nâng cao chất lượng học tập ở nhà trường cũng như trongviệc hình thành và phát triển nhân cách của thế hệ trẻ tôi đã mạnh

dạn chọn đề tài: “Một số giải pháp mới trong việc tổ chức hoạt

động đọc sách tại thư viện trường Tiểu học Lý Thường Huyện CưM’gar- Tỉnh ĐăkLăk”.

Kiệt-II MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI:

1 Mục đích nghiên cứu:B PHẦN NỘI DUNG

II CƠ SỞ LÝ LUẬN:

có sự tham gia của các yếu tố tâm lý: cảm giác, trí nhớ, biểu tượng,

tư duy, trong đó ngôn ngữ đóng vai trò cực kỳ quan trọng Là một loạihoạt động bên trong bị chi phối bởi tính chất các quá trình tâm lý của

cá nhân hệ thống tri thức kinh nghiệm của các em, hoạt động đọchướng M.Gorki từng nói “Mỗi cuốn sách là một bậc thang nhỏ mà khi

bước lên, tôi tách khỏi con thú để đi tới gần con người” Nhận xét này

đã khái quát một cách chính xác vai trò của sách đối với cuộc sốngnhân loại Mỗi cuốn sách mở ra trước mắt con người những chân trờimới Hãy trân trọng những trang sách “mênh mông trí tuệ” của nhânloại

Tổ chức hoạt động đọc sách là hoạt động của thư viện nhằm thúcđẩy, phát triển và thỏa mãn nhu cầu, hứng thú đọc của các em, giúpcác em hình thành nhu cầu đọc, hứng thú đọc, tạo thói quen đọcsách và phương pháp đọc sách Như M.K.Crup –xkai-a đã từng nói: “Việc đọc sách cho thiếu nhi là một vấn đề các nhà giáo không thể thờ

ơ được Đó là sự nghiệp xương máu của mình” Hoạt động chủ đạo ởlứa tuổi thiếu nhi là học tập ngoài giờ học các em rất say mê đọcsách Đây là công tác quan trọng của thư viện để đáp ứng ngày càngcao nhu cầu tài liệu cho thiếu nhi, nâng cao vai trò, nhận thức củangười cán bộ thư viện, đầu tư mua sắm trang thiết bị cho thư viện,ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động của thư viện đồngthời kích thích nhu cầu đọc mượn tài liệu của thiếu nhi

Để sách báo thiếu nhi có thể đến với các em học sinh trong nhàtrường và trở thành người bạn đường thân thiết của các em Việc tổchức đọc sách trong thư viện là vấn đề tất cả những người làm cán

bộ thư viện trường học như tôi hết sức quan tâm Song việc tổ chứchoạt động, cơ sở vật chất và mạng lưới thư viện ở mỗi đơn vị trườnghọc có một bước đi và cách thức khác nhau Đối với thư viện trường

TH Lý Thường Kiệt việc xây dựng và phát triển việc tổ chức đọc sáchcho thiếu nhi trong thư viện hết sức được chú trọng bởi tôi nhận thấyrằng

Chăm sóc và giáo dục thiếu niên, nhi đồng là mối quan tâm của mỗiquốc gia trong quá trình phát triển, nhưng cũng là vấn đề phức tạp,đòi hỏi phải có sự tham gia của nhiều tổ chức, nhiều lực lượng xã hội,trong đó có vai trò của các thư viện

Từ thực tiễn cho thấy hoạt động đọc sách là hoạt động của thư việnnhằm thúc đẩy, phát triển và thỏa mãn nhu cầu, hứng thú đọc củacác em, giúp các em hình thành nhu cầu đọc, hứng thú đọc, tạo thóiquen đọc sách và phương pháp đọc sách trong việc học tập cũngnhư giải trí Hoạt động đọc sách là cơ sở và tiền đề hàng đầu quyếtđịnh đến hiệu quả của công tác phục vụ bạn đọc trong thư việntrường học Nhận thức được điều đó cho nên trong những năm vừaqua tôi đã quan tâm tới những hình thức tổ chức đọc sách cho các

em chọn sách phù hợp với trình độ, cảm thụ và lĩnh hội giá trị của tácphẩm, một cách đam mê, hưng phấn, thoải mái, thân thiện chống lạiđược sự mệt mỏi cho bạn đọc nhằm nâng cao chất lượng học tập,

giáo dục đạo đức và thỏa mãn tinh thần cho các em.Lứa tuổi nhi đồng là một giai đoạn phát triển quan trọng trong cuộcđời con người Đây là lứa tuổi thay thế dần từ hoạt động vui chơi sanghoạt động học tập, thay đổi tâm lý từ ấu thơ sang nhi đồng, bắt đầunhận biết thế giới xung quanh thông qua trực quan sinh động và pháttriển thành tư duy Các em đã được đến trường và quen dần với cácloại sách, bước đầu các em đã có nhu cầu đọc sách Quá trình nhậnthức thế giới quan của các em nhuốm màu sắc cảm xúc và mang tínhtrực quan sinh động Đối với lớp 1, lớp 2 các em thường ghi nhớ mộtcách máy móc, thuộc lòng từng chữ và các loại sách có càng nhiềuhình ảnh càng nhiều màu sắc thì các em cho là càng đẹp, càng tốt.Những loại sách này giúp các em ghi nhớ dễ dàng hơn Trí nhớ các

em dần tăng lên nên các bài học lớp 3, lớp 4, lớp 5 dần dài hơn vàcác em tự mình biết cách sắp xếp trí nhớ một cách lôgic hơn Trên cơ

sở này tư duy dần phát triển, trí tưởng tượng được tăng cường vàphát triển ngày càng cao hơn

II/ THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ

1/ Đặc điểm tình hình trường TH Lý Thường Kiệt:

Trường TH Lý Thường Kiệt được thành lập tháng 10 năm 1997.Trường nằm ở trung tâm của xã EaM’nang Học sinh của trường gồmnhững học sinh cư trú ở các thôn trong xã và một số ít học sinh thuộc

xã CuôcKnia và Buôn Pôk thị trấn EaPôk Toàn trường có 24 lớp tổng

số học sinh 598 em, số học sinh dân tộc thiểu số 89 em Số học sinh

Thư viện trường được thành lập từ lâu nhưng chỉ do giáo viên đứnglớp kiêm nhiệm, đến cuối năm 2008 mới có cán bộ thư viện chuyên

Đội ngũ cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên của trường có 44 người.(Nữ 38đ/c, DT 01đ/c); Trong đó Quản lý 03 người, TPT Đội 01 người,giáo viên 34 người, nhân viên 06 người Trình độ chuyên môn: Đạihọc 15 đ/c, Cao đẳng 17đ/c, Trung cấp 11 đ/c (Có 04 đ/c đang học

- Cơ sở vật chất trang thiết bị đầy đủ, hiện đại cùng với môi trường

đọc trong sáng, thoáng mát, sạch sẽ, gọn gàng, yên tĩnh, các tủ sáchđược sắp xếp một cách ngăn nắp, khoa học theo số đăng kí cá biệt vìthế đã thu hút được rất nhiều bạn đọc đến học tập và nghiên cứu.

Tuổi các em còn nhỏ, chưa có trí nhớ ổn định, chưa biết bố trí giờ

Các tài liệu thuộc lĩnh vực văn học nghệ thuật, sách tham khảo vềcác môn tin học (bài tập tin học lớp 3,4,5)và ngoại ngữ (từ điển Anh-Việt) hiện chưa có Do đó thư viện vẫn chưa đáp ứng tốt nhu cầu giảitrí và tham khảo tự học của bạn đọc.Thư viện phục vụ dưới hình thức kho mở nên tài liệu dễ bị xáo trộn

Do lứa tuổi các em còn nhỏ chưa ý thức được thứ tự sắp xếp Mặtkhác, tổ cộng tác viên thư viện là học sinh việc xếp kho chưa quahướng dẫn chuyên ngành nên nhiều việc còn bất cập Dẫn đến khókhăn cho cán bộ thư viện và bạn đọc khi tìm tài liệu.Tuy tài liệu về các lĩnh vực đa dạng, phong phú nhưng số lượng bảnvẫn còn hạn chế (chủ yếu 03 bản/tên sách), các sách từ điển, tra cứu

hoạt động đọc sách cho thiếu nhi trong những năm trước Phân tích kết quả điều tra để tìm hiểu nguyên nhân của thựctrạng, nhằm giúp cán bộ thư viện có kế hoạch thực hiện các biệnpháp xây dựng và phát triển thư viện trong những năm tiếp theo.Chính vì vậy trong năm qua tôi đã tiến hành theo dõi, cập nhật, điềutra khảo sát bằng cách thống kê một số lĩnh vực tri thức mà các em

Thông qua các buổi đọc sách tại thư viện nhà trường.Theo dõi kết quả nhận thức và học tập của các em qua giáo viên chủ

Qua quá trình nghiên cứu và tìm hiểu thực trạng vấn đề tôi thấy tronghọc tập các em thường yêu thích những môn học như Toán, Tiếngviệt Tuy nhiên hứng thú đọc của các em vẫn thiên về thể loại truyệnđọc (truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện thần thoại ); bởi thể loạitruyện thể hiện những ước mơ nguyện vọng của người lao động xưa,

về một xã hội công bằng, tốt đẹp, nơi cái thiện, cái đẹp chiến thắngcái xấu, cái ác Kết quả khảo sát về sự yêu thích và không yêu thíchcác lĩnh vực như sau:

Nă Tổn

xã hội

Truyện đọc

Khôngthích thích

Khôngthích483/598

(80,76%

)

17/598(2,84%

)

403/598(67,39%

)

9/598(1,50%

)

67/598(11,2%

)

486/598(81,27%

)

458/598(76,58%

)

19/598(3,17%)

Tổng số học sinh

Hứng thú đọc

Với kết quả đạt được về sự yêu thích các lĩnh vực như toán, tiếngviệt, truyện đọc thì phải kể đến những đặc trưng nổi bật của sáchtrong thư viện đã thực sự thu hút các em Đọc sách đã trở thành nhucầu thực sự và tương đối bền vững của các em Qua bảng điều trakết quả thực trạng các lĩnh vực về đọc sách trên ta thấy các hoạtđộng đọc sách của thư viện rất quan trọng và thiết thực

Do học sinh chưa nhận thức đúng đắn tác dụng của thư viện trongviệc học tập, chưa biết cách đọc, chưa có thói quen tự học, tự tìmhiểu trong sách, chưa hiểu giữa việc học trên lớp với sách tham khảothư viện có mối liên hệ và tầm quan trọng với nhau nên chưa thấy

được giá trị của từng cuốn sách Khả năng tập trung chú ý không bền, các em thường hay di chuyển

vị trí trong phòng đọc, bị chi phối bởi môi trường xung quanh, hay đổi

Do quỹ thời gian học ở lớp nhiều (7 buổi/tuần) nên học sinh ít có thời

Cán bộ thư viện chưa nắm bắt được tâm lí của học sinh, chưa biếtcách giới thiệu tạo hứng thú đọc cho các em, tổ chức hoạt động đọcsách của thư viện chưa có nhiều cái mới thu hút, hấp dẫn học sinh

III/ MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG ĐỌC SÁCH CHO THIẾU NHI TẠI THƯ VIỆN:

Ngoài các biện pháp khắc phục cho hoạt động đọc sách trở nênphong phú sinh động phù hợp với tâm lý lứa tuổi các em, bồi dưỡng

và phát triển năng lực, năng khiếu nghệ thuật và khả năng sáng tạo,giúp các em trở thành những người có nhân cách phát triển toàndiện Tôi xin đưa ra một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chứchoạt động đọc sách cho thiếu nhi tại thư viện

đọc sách khi đến thư viện các em sẽ gây ồn ào cho bạn đọc khác.Các em đến với thư viện qua những cuốn truyện tranh mang nhiềumàu sắc, hình ảnh sinh động, các em đến chủ yếu là để xem hìnhảnh minh họa có trong sách vì một số ít các em đọc được Nên cán

bộ thư viện cử sáu em trong tổ cộng tác viên thư viện của nhà trườngluân phiên nhau lên đọc và kể những câu truyện cổ tích, truyện thầnthoại, truyện ngụ ngôn…cho các em lớp 1 vào đầu giờ sinh hoạt lớp

và giờ ra chơi giữa buổi Với hình thức này nhằm giúp học sinh rènluyện cách đọc, khả năng đọc, đọc đúng, đọc diễn cảm giọng văn,

* Biện pháp 2: Tổ chức hình thức thi đố vui

Đối với học sinh tiểu học nhằm giúp các em mở rộng kiến thức ngoàisách giáo khoa tôi đã đề xuất với lãnh đạo nhà trường kết hợp với Đội

tổ chức thi kể chuyện cho học sinh từ lớp 3 cho đến lớp 5 Sau khiĐội triển khai hình thức thi, thư viện cũng đã tư vấn và tuyên truyềngiới thiệu cho các em cách tham khảo một số các tài liệu như: truyệnngắn dành cho tuổi nhi đồng, tập thơ tỏa sáng những vần thơ củaChủ tịch Hồ Chí Minh, Tập truyện ngắn giáo dục đạo đức dành chothiếu nhi… để các em tự tham khảo chuẩn bị cho cuộc thi Với hìnhthức này nhằm giúp học sinh mở rộng thêm kiến thức về văn học, vềvăn hóa ứng xử, tự phát triển khả năng của bản thân, bạn đọc tự lựa

chọn tài liệu tham khảo, tạo được tâm lý thoải mái cho bạn đọc

* Biện pháp 3: Tổ chức hình thức báo tường

Để đa dạng hình thức phục vụ bạn đọc, thư viện đã kết hợp với Đội tổchức thi báo tường cho các em lớp 5 vào dịp kỉ niệm ngày thành lậpQuân đội nhân dân 22/12 Các em có thể lựa chọn một trong hai hìnhthức: viết bài cảm nghĩ về cuốn sách mình yêu thích hoặc minh họabức chân dung của vị anh hùng lịch sử dân tộc, hay phác họa tờ bìacủa cuốn sách em yêu thích qua mỗi đợt thi có sự nhận xét đánh giácủa cán bộ thư viện và tổng phụ trách đội

* Biện pháp 4: Tổ chức hình thức tủ sách thân thiện tại lớp học

Phục vụ tủ sách thân thiện tại lớp học: cán bộ thư viện nhà trườngvào thứ 2 hàng tuần đã tổ chức mang tài liệu xuống các lớp phục vụcác em, cuối tuần cán bộ thư viện xuống nhận tài liệu về và thứ 2tuần sau lại trao đổi sách khác Mặc dù không có tủ đựng sách thưviện riêng nhưng phục vụ tại lớp cũng là môi trường thuận lợi và tốtnhất để tổ chức các hoạt động đọc sách, các em có thể tự do đứngngồi các chỗ trong phòng học của mình để tự đọc, các em sẽ tự mìnhthu nhận kiến thức bổ ích cho bản thân Với hình thức này thư viện

đã thay đổi môi trường đọc, tạo tâm lí thoải mái gây hứng thú đọcsách cho học sinh, nó cũng đáp ứng đầy đủ nhu cầu, sự hấp dẫn lôicuốn về mặt tình cảm, tạo nên khoái cảm cho người đọc, các em có

thể tận dụng giờ sinh hoạt lớp hay giờ ra chơi để đọc sách Phươngpháp này còn giúp cán bộ thư viện khắc phục sự quá tải khi bạn đọcđến thư viện cùng một lúc, tiết kiệm diện tích đối với thư viện có

* Biện pháp 5: Tổ chức hình thức tủ sách ngoài trời

Đây là hình thức tự quản, kết hợp giữa cán bộ thư viện và tổ cộng tácviên thư viện Cán bộ thư viện tham mưu với nhà trường thành lập độicộng tác viên thư viện gồm mười em ở hai khối 4 và khối 5 Cán bộthư viện lên lịch hoạt động hàng tuần cho từng thành viên, phù hợpvới lịch học của từng thành viên Đội cộng tác viên có nhiệm vụ quansát các hoạt động các bạn tham gia tủ sách lưu động ngoài trời, nhắcnhở các bạn sử dụng đúng quy định của thư viện, khích lệ kịp thờinhững em học sinh có ý thức tốt vào buổi chào cờ đầu tuần

IV/ KẾT QUẢ THU ĐƯỢC QUA KHẢO NGHIỆM, GIÁ TRỊ KHOA

Sống trong một xã hội đang có nhiều biến động vai trò của thông tintri thức ngày càng quan trọng, thiếu nhi Việt Nam không chỉ ham mêhọc tập mà còn ham mê đọc sách Đọc sách đã trở thành nhu cầuthiết yếu Đa số các em đến thư viện là do sự đòi hỏi thôi thúc của nộitâm chứ không do sự tác động hay bắt buộc từ bên ngoài Các em có