Sáng kiến kinh nghiệm Chi bộ lãnh đạo các đoàn thể giúp đỡ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn nhằm trao đổi với bạn đọc một số kinh nghiệm của chi bộ trường TH Lý Thường Kiệt trong việc triển
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Nước Việt Nam ta có nhiều truyền thống quý báu, có nhiều kinh nghiệm về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc mà các dân tộc trên thế giới phải ngưỡng mộ và học tập Đó là truyền thống chống giặc ngoại xâm, là lòng yêu quê hương đất nước vô bờ bến, là đức hy sinh dũng cảm thà chết chứ không để mất nước, không chịu làm nô lệ Dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, những truyền thống đó ngày càng được phát huy mạnh mẽ Bên cạnh lòng yêu nước thiết tha, dân tộc ta còn có truyền thống hết sức cao đẹp, đó là lòng vị tha vô bờ bến, lòng yêu thương con người mãnh liệt Từ thưở nhỏ mới lọt lòng, mỗi chúng ta đều được nghe câu hát ru mượt mà của mẹ nhưng mang một ý nghĩa giáo dục vô cùng sâu sắc: “ Bầu ơi! Thương lấy bí cùng, tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn” Từ lời giáo dục triết lý của cha ông cùng với đạo lý nhân văn của người Việt Nam, thế hệ này tiếp thế hệ khác đã nhân rộng truyền thống nhân ái, độ lượng, bao dung, “thương người như thể thương thân” của dân tộc
Để tiếp tục giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc, cần tăng cường giáo dục lớp trẻ biết đồng cảm, biết nhường cơm sẻ áo với những người có hoàn cảnh khó khăn hơn mình; phải giúp lớp trẻ hiểu: nếu được sự chia sẻ kịp thời của xã hội, những người có hoàn cảnh khó khăn ấy được tiếp thêm nghị lực để vươn lên trong cuộc sống Giáo dục truyền thống thương người như thể thương thân, và tìm mọi biện pháp giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn là việc làm mà Đảng ta rất quan tâm Nhưng để quán triệt, triển khai kế hoạch của cấp trên một cách linh hoạt, chủ động, thu lại hiệu quả cao, thì không ai khác
mà ở cơ sở phải có sự chỉ đạo của Chi bộ trường học Sáng kiến kinh
nghiệm Chi bộ lãnh đạo các đoàn thể giúp đỡ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn nhằm trao đổi với bạn đọc một số kinh nghiệm của
chi bộ trường TH Lý Thường Kiệt trong việc triển khai các phong trào
Được sự giúp đỡ nhiệt tình của Ban giám hiệu, giáo viên- nhân viên
và cán bộ địa phương, nhưng do thời gian có hạn nên đề tài vẫn còn
Trang 2nhiều thiếu sót, rất mong được sự góp ý trao đổi của bạn đọc để giúp tôi hoàn thiện đề tài này.
A PHẦN MỞ ĐẦU
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trường Tiểu học là nơi có vai trò và ý nghĩa rất lớn đối với cuộcsống của mỗi con người, đây là bậc học làm nền móng cho sự pháttriển nhân cách, góp phần trang bị cho trẻ những kiến thức ban đầu
để tiếp tục học lên bậc học cao hơn Luật giáo dục Tiểu học đã quyđịnh: Mọi trẻ em 6 tuổi có quyền được đến trường, được hưởng sựquan tâm đặc biệt của Đảng và nhà nước Hầu hết trẻ em sinh ra đềuđược sự quan tâm chăm lo hết mực của gia đình, người bố, người mẹnào cũng chuẩn bị cho thiên thần bé bỏng của mình một cuộc sốngđầy đủ, có thể nói là sung túc, ai cũng chờ mong ngày con mình cắpsách tới trường, học đọc, học viết, học điều hay lẽ phải, học làmngười, là những trò giỏi; vì thế họ đã hy sinh cả tài lực, sức lực, thời
Nhưng trong thực tế, không phải cuộc đời ai cũng thuận buồm xuôigió, từ nhiều lí do mà số phận của một số học sinh có những hoàncảnh éo le rất đáng thương tâm; Tuổi nhỏ nhưng các em phải chịunhiều thiệt thòi mất mát so với bạn bè cùng trang lứa Cái tuổi “ ănchưa no, lo chưa tới” nhưng các em phải chia sẻ sự thiếu thốn củagia đình Phải lam lũ vì cuộc sống túng thiếu, không được sự quantâm giúp đỡ của gia đình nên việc học hành của các em rất bê trễ;nếu không có sự chia sẻ khó khăn của tập thể, sự dìu dắt của thầy
cô, các em sẽ không định hướng được ý thức trách nhiệm để học tập
và rèn luyện trở thành người công dân tốt Nhiệm vụ đặt ra chonhững nhà làm giáo dục, mà chịu trách nhiệm trước hết là người làmquản lý là: Làm sao để chăm lo thật tốt những em có hoàn cảnh khókhăn, đảm bảo quyền cho các em được học tập, vui chơi và phát triểnnăng lực? Trong nhiều năm qua, chi bộ cũng đã có nhiều biện phápgiúp đỡ các em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, tuy vậy khi bắt tayvào công việc vẫn còn lung túng nên hiệu quả chưa cao
Trang 3Để tiếp tục thực hiện tốt các cuộc vận động lớn mang tính nhân đạocủa dân tộc, để công tác giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn
đạt kết quả cao và thể hiện đúng ý nghĩa, tôi đã chọn đề tài Chi bộ lãnh đạo các đoàn thể giúp đỡ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn để
tiếp tục phát huy sức lãnh đạo của đảng trong trường học
II.Mục đích, nhiệm vụ của đề tài
1.Mục đích nghiên cứu
- Đề tài nhằm mục đích nghiên cứu, đề xuất những biện pháp chỉđạo các đoàn thể quan tâm giúp đỡ những em học sinh có hoàn cảnhkhó khăn, giúp các em bớt một phần khó khăn để học tập và rènluyện tốt
2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Do thời gian nghiên cứu có hạn nên đề tài này tôi chỉ tập trung hướng
+ Tìm hiểu thực trạng về những học sinh có hoàn cảnh khó khăn+ Đề xuất các giải pháp lãnh đạo các đoàn thể của chi bộ giúp đỡhọc sinh có hoàn cảnh khí khăn
3 Đối tượng nghiên cứu:
Chi bộ chỉ đạo các đoàn thể giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn
4 Phạm vi nghiên cứu
-Đề tài này tôi chỉ chuyên sâu về nghiên cứu thực trạng về học sinh
có hoàn cảnh khó khăn của trường Tiểu học Lý Thường Kiệt
- Đề xuất một số giải pháp, biện pháp giúp Chi bộ lãnh đạo các đoànthể quan tâm giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn
- Rút ra bài học kinh nghiệm cùng với kết quả nghiên cứu của đề tài.-Thời gian nghiên cứu: Từ cuối tháng 9- 2012 đến cuối tháng 3 năm2013
5.Phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp thống kê + Phương pháp trò chuyện + Phương pháp phân tích, tổng hợp
Trang 4+ Phương pháp thu thập và xử lý thông tin + Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
ổn định về chính trị, mạnh về quốc phòng- an ninh, được mệnh danh
là đất nước của hòa bình… người dân sống một cuộc sống tự do,bình đẳng và no ấm, hạnh phúc, nhưng đâu đó trong xã hội vẫn cònnhiều mảnh đời bất hạnh vì nhiều lí do khách quan tác động: Hậuquả của chất độc Da cam do chiến tranh để lại; Ô nhiễm môi trường,mất cân đối về sinh thái, ảnh hưởng xấu của cơ chế thị trường …, tất
cả những hiểm họa trên gây nhiều bất an cho xã hội
Sự biến đổi về khí hậu, bệnh tật trên cây trồng và gia súc – gia cầm,giá cả nông sản bấp bênh làm cho cuộc sống người nông dân đã vất
vả nay càng thêm vất vả hơn Sau hơn hai mươi năm đổi mới, đấtnước ta đã thu được nhiều thành công trong xây dựng đất nước, bảo
vệ Tổ quốc, mở rộng quan hệ ngoại giao với nhiều nước trên thế giới, nhưng sự phân hóa giàu nghèo cũng tạo một mức chênh lệch lớn.Theo chuẩn nghèo giai đoạn 2013-2015 Thủ tướng mới phê duyệt thì
tỷ lệ hộ nghèo cả nước chiếm khoảng 20%
Để tiếp tục thực hiện xây dựng một xã hội Dân giàu- Nướcmạnh- Dân chủ, Công bằng- Văn minh; trong những năm qua Đảng
và nhà nước ta đã có nhiều văn bản hướng dẫn giúp đỡ người nghèo,người tàn tật, người có hoàn cảnh khó khăn nhằm giúp họ vươn lêntrong cuộc sống Ngành giáo dục cũng đã ban hành nhiều văn bảnnhư: Thư kêu gọi của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, Chủ tịch Công đoànGiáo dục Việt Nam ngày 24/9/2008; Công văn số 9184/ BGD-ĐT –
VP ngày 03/10/2008; công văn số 739/SGD – ĐTVP ngày 26/8/2009
Trang 5của Sở GD & ĐT Đăk Lăk về thực hiện lời kêu gọi quyên góp giúphọc sinh khó khăn; công văn số 1592/ HD- BCĐ ngày 07/09/2009,của UBND Huyện CưMgar về việc triển khai thực hiện lời kêu gọigiúp đỡ học sinh gặp khó khăn Những cuộc vận động lớn được triểnkhai trên khắp moị miền Tổ quốc, với mục đích giúp các em có hoàncảnh nghèo được sống cuộc sống đỡ vất vả hơn như: “Mái ấm chongười nghèo”, “Mái ấm Công đoàn”, “Tết cho người nghèo”, “Nhàtình nghĩa”, “Lục lạc vàng, “Thắp sáng ước mơ”, “Đèn Đom đóm”,
“Địa chỉ cho những tấm lòng vàng” Nhận thức được mục đích, ýnghĩa của việc làm đạo ấy, các cá nhân đoàn thể trong xã hội đãhưởng ứng rất nhiệt tình và thu được nhiều kết quả tốt đẹp
họ rất hạn chế Thậm chí một số ít họ đành thở dài, phó mặc: Trời
Hầu hết học sinh có hoàn cảnh khó khăn thiếu thốn về nhiều mặt,thường hay mặc cảm, một số em do chế độ ăn uống không đảm bảonên tư duy chậm , trí nhớ kém Một số em không được bố mẹ quantâm nhắc nhở nên ý thức tự giác chưa cao Do đó ở trường, cán bộquản lý, giáo viên-nhân viên cần phải chú trọng quan tâm giúp đỡgiáo dục những đối tượng này để giúp các em hoàn thiện về mọi mặt
Trang 6toàn xã có 9 thôn có hơn 1800 hộ, có 7 dân tộc sinh sống, chủ yếudân tộc phía Bắc vào xây dựng kinh tế Dân cư trên địa bàn xã chủyếu sống bằng nghề nông; trong những năm qua, được sự quan tâmcủa nhà nước, của chính quyền địa phương, nhờ siêng năng cần cùlao động cùng với sự hỗ trợ của Khoa học kỹ thuật, đời sống củanhân dân được cải thiện rất nhiều.Tuy nhiên do khí hậu, thiên tai khắc nghiệt: hạn hán, lũ lụt, sâu bệnhtrên cây trồng, các loại dịch bệnh về chăn nuôi làm cho nhiều hộ giađình mất vốn làm ăn Một số hộ gia đình khác có người nhà bị bệnhhiểm nghèo phải chạy vạy không biết bao nhiêu tiền cuả nhưng rồicũng chịu cảnh “ sống chung với bệnh”, tệ hơn nhiều trường hợp cănbệnh lấy luôn mạng sống con người mà đó là trụ cột của gia đình, làlao động duy nhất giúp gia đình có thu nhập Với cách ví von “Mỗicây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh” chúng ta cũng phần nào hiểu được
sự khó khăn đa dạng đang tồn tại trong mỗi gia đình Cuộc sống túng thiếu quanh năm là lí do ảnh hưởng chất lượng cuộcsống, ảnh hưởng đến nguồn nhân lực của xã hội; do khó khăn thiếuthốn con người không thể thực hiện được những ước mơ cao đẹp,nhiều người không kiềm chế trước cám dỗ của đồng tiền có thể làmliều, phạm pháp…Nhận thức được vấn đề, trong nhiều năm Đảngủy- Hội đồng nhân dân- Uỷ ban nhân dân xã đã áp dụng nhiều biệnpháp giúp đỡ người nghèo như: Tặng nhà tình nghĩa, hỗ trợ vốn làm
ăn, hỗ trợ giống, mở lớp dạy nghề tại xã, cung cấp kiến thức Khoahọc kỹ thuật, nhưng số lượng thoát nghèo còn hạn chế, hiện nay số
hộ nghèo trên địa bàn xã là 198 hộ, cận nghèo là 115 hộ
b/ Đặc điểm tình hình trường TH Lý Thường Kiệt:
Trường TH Lý Thường Kiệt được thành lập tháng 10 năm 1997.Trường nằm ở trung tâm của xã EaM’nang Học sinh của trường gồmnhững học sinh cư trú ở các thôn: Thôn 1A, Thôn 1B, Thôn 2A, Thôn2B, Thôn 3 Ngoài ra trường còn có một số học sinh thuộc xãCuôcKnia và Buôn PôkB thị trấn EaPôk( chủ yếu là học sinh dân tộcthiểu số nhà gần trường TH Lý Thường Kiệt) Toàn trường có 24 lớp
Trang 7tổng số học sinh 598 em, số học sinh dân tộc 89 em Số học sinh con
hộ nghèo là 86 học sinh, cận nghèo 18 học sinh, ngoài ra trườngcòn có nhiều em chưa được cấp sổ để hưởng những chính sách trợgiúp theo pháp lý nhưng cũng gặp rất nhiều khó khăn cần được quan
15 đ/c, Cao đẳng 17đ/c, Trung cấp 11 đ/c (Có 04 đ/c đang học Đạihọc)
Trường có 17 phòng học trong đó kiên cố 9, bán kiên cố 8, 2 phònghọc bộ môn( môn Âm nhạc, môn Tin học), phòng hội đồng hànhchính 8 phòng
2/ Những thuận lợi và khó khăn:
Trường nằm trung tâm xã, có đường giao thông đi lại thuận tiện.Trường luôn được sự quan tâm giúp đỡ của lãnh đạo ngành, củachính quyền địa phương và của Ban đại diện cha mẹ học sinh.Học sinh của trường ngoan ngoãn, chăm chỉ, lễ phép hầu hết là dântộc Kinh( gần 85%), nên kỹ năng giao tiếp Tiếng Việt khá tốt.Trường tổ chức nhiều buổi Hoạt động tập thể giúp học sinh được trảinghiệm trong ứng xử, giao tiếp, các em được tích lũy nhiều kỹ năngsống
Các em có tinh thần yêu thương giúp đỡ lẫn nhau, hưởng ứng tốt cáchoạt động từ thiện, nhân đạo do đơn vị tổ chức
Cơ sở vật chất tương đối đầy đủ đảm bảo cho 16 lớp học 7b/ tuần vàmột số lớp học môn tự chọn Tin hoc, Ngoại ngữ.Đội ngũ cán bộ quản lí và giáo viên của trường nhiệt tình, năng nổ,
có tâm huyết với nghề nghiệp, luôn hết mình vì sự nghiệp giáo dục
Trang 8Các tổ chức của trường (Chi bộ, Công đoàn cơ sở, Đội Thiếu niênTiền phong Hồ Chí Minh) đều đã được nhận bằng khen từ cấp Tỉnh
Trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ I năm 2010
Đời sống của nhiều hộ gia đình còn khó khăn, quanh năm suốt tháng
họ chỉ lo kiếm cái ăn, cái mặc, không nghĩ đến việc giúp đỡ con cái
Tuổi các em còn nhỏ, chưa có trí nhớ ổn định, chưa biết bố trí giờ
Do tâm lý lứa tuổi tò mò, hiếu kỳ, các em chưa ý thức được tác hạicủa một số trò chơi điện tử nên rất dễ bị tiêm nhiễm.Nhiều học sinh chưa đủ phương tiện phục vụ cho việc chuẩn bị bài ởnhà, do nhà chật chội nên các em chưa có một góc học yên tĩnh
Một số học sinh có khả năng học nhưng gia đình quá khó khăn nên
Nhiều gia đình còn phó mặc việc giáo dục con em cho nhà trường.Mặt bằng dân trí không đồng đều, nhiều phụ huynh chưa hiểu hết vaitrò quan trọng của cấp Tiểu học, chưa quan tâm đến việc học bài cũ,chuẩn bị bài mới ở nhà của con mình.Trường chưa có lớp 2b/ngày, việc tổ chức lớp 7b/tuần hầu hết mới
Để lãnh đạo chi bộ thực hiện tốt việc giúp đỡ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, điều trước tiên, người bí thư chi bộ phải nắm được tình hình cụ thể và phải hiểu hoàn cảnh của học sinh, từ đó có nghị quyết phù hợp Chính vì vậy sau kỳ khảo sát đầu năm bản thân tôi đã yêu cầu giáo viên chủ nhiệm cung cấp các thông tin về hoàn cảnh học sinh của mình và báo cáo chất lượng của số em trong diện gia đình có hoàn cảnh khó khăn Kết quả điều tra về hoàn cảnh của học sinh như sau:
Các dạng k.khăn Khối IKhối II Khối
III
Khối IV
Khối
Trang 9Tổng số học sinh có hoàn cảnh khó khăn toàn trường 167
Cùng với việc điều tra hoàn cảnh học sinh, tôi cũng đã yêu cầu cáckhối cung cấp thông tin về số em có gia đình khó khăn; Kết quả điềutra về 167 em có hoàn cảnh khó khăn như sau:
ĐiểmG+Kh
ĐiểmTB
ĐiểmYếu
ĐiểmG+Kh
ĐiểmTB
ĐiểmYếu Tốt
Chưatốt
KI 26 Đầu năm không khảo sát chất lượng
Trang 10Câu 1: Những việc em thường làm trong giờ học?
Câu 3: Em sẽ làm gì nếu được bạn rủ vào quán chơi điện tử
a/ Do dự nhưng rồi theo bạn b/ Đồng ýc/ Không đồng ý d/ Không đồng ý và khuyên bạn không
Câu 4: Việc học ở nhà em nhờ ai giúp đỡ ?
a/ Nhờ bạn thân b/ Nhờ bố mẹ c/ Không nhờ được
Câu 5: Nếu gặp bài tập khó em sẽ làm gì?
a/ Báo thật với cô, nhờ cô giảng lại b/Chép bài của bạn c/ Không làm d/ Làm mặc dù
Sau khi tổng hợp kết quả trả lời của 30 em như sau:
Câu hỏiKết quả học sinh chọn Đáp án
a Tỷ lệ b Tỷ lệ c Tỷ lệ dTỷ lệ
Câu 1 1343,3 7 23.3 1033,4 C
Trang 11Sau quá trình phân tích, nghiên cứu hoàn cảnh gia đình và ý kiến trả
Trường TH Lý Thường Kiệt số em có hoàn cảnh khó khăn tương đối
nhiều(27,9%) Ngoài số em diện hộ ngheò và cận nghèo( thiếu thốn
về kinh tế) còn có một số em mất bố (hoặc mẹ), một số gia đình vợ
chồng bỏ nhau để một người nuôi con, tệ hơn có người còn bỏ mặccon cái lại cho bà nội(ông mất) đã hết sức lao động, số khác donghèo túng sinh ra bất lực trong cuộc sống, gia đình lộn xộn, vợ
chồng hay gây sự, đánh nhau ( thiếu thốn về tình cảm) Bất hạnh hơn
có một số em phải chịu cảnh vừa khó khăn về kinh tế vừa thiếu thốn
Do những mất mát và thiếu thốn trên đã ảnh hưởng xấu đến việchọc tập và rèn luyện của học sinh Tuy rằng vẫn có một số em có kếtquả khá tốt, có ý thức tự giác trong hoạt động nhưng số này cònkhiêm tốn; Phần đông điểm kiểm tra của các em còn thấp: Tiếng Việtyếu 28 em (19,9%), Toán yếu 31 em( 22%); ý thức chấp hành kỷ luậtlớp chưa tốt 39 em(17,9%); Mặt khác chưa tự giác tích cực trong họctập, chưa thường xuyên chuẩn bị bài vở và đồ dùng học tập cho buổihọc mới, một số em chưa hiểu bài nhưng chưa mạnh dạn, phải đốiphó, một số ít không kiềm chế được tính tò mò của bản thân, dể bị rủ
rê, lôi kéo, chưa có người giúp đỡ việc học ở nhà(20%)
Trang 123/Thành công và hạn chế:
Thực hiện nhiệm vụ giáo dục, những năm học trước chi bộ cũng đã
ra nghị quyết tổ chức các hoạt động quyên góp giúp đỡ trẻ em cóhoàn cảnh khó khăn, nên tích lũy được một số kinh nghiệm Hoạt động mang tính nhân đạo, phát huy truyền thống tương thân-
tương ái của dân tộc, có tác dụng giáo dục đạo lý “Thương người như thể thương thân” nên được sự ủng hộ nhiệt tình của các đoàn
Liên đội đã thành lập Hội chữ thập đỏ thường xuyên tham gia cáchoạt động nhân đạo ở đơn vị và địa phương.Phong trào thu được kết quả vì không dừng lại ở hình thức giúp đỡ vềkinh tế, mà còn chia sẻ tình cảm của tập thể với cá nhân, của bạn bèvới nhau, giúp em yếu tiến bộ mà còn là dịp tạo điều kiện để một sốhọc sinh khá giỏi tự vươn lên, khẳng định năng lực bản thân khi đượctham gia kỳ thi học sinh giỏi các cấp
nổ, có năng lực tổ chức các hoạt động