Sự yếu kém trong quản lý tài chính tự do hóa/đổi mới : những hạt giống của một cuộc khủng hoảng tài chính thường được nảy sinh khi một nền kinh tế giớithiệu các loại mới của các khoản ch
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH
BÀI TIỂU LUẬN
MÔN: LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH – TIỀN TỆ
GVHD: TS DIỆP GIA LUẬT
Trang 2MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 3
CHUYÊN ĐỀ 4: KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH Ở CÁC NỀN KINH TẾ MỚI NỔI; ĐẠI KHỦNG HOẢNG 2007 -2009 4
CHƯƠNG I: KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH 4
1 Khái niệm và nguyên nhân của khủng hoảng tài chính 4
2 Diễn biến khủng hoảng tài chính ở các nước phát triển 7
CHƯƠNG II: KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH Ở CÁC NỀN KINH TẾ MỚI NỔI 12
1 Diễn biến khủng hoảng tài chính ở các nền kinh tế mới nổi 12
2 Khủng hoảng ở Hàn Quốc 1997-1998 19
3 Khủng hoảng ở Argentine , 2001-2002 24
4 Một số chính sách của chính phủ có thể giúp làm giảm khả năng xảy ra khủng hoảng tài chính tại các nước thuộc thị trường mới nổi 28
CHƯƠNG III: ĐẠI KHỦNG HOẢNG 2007-2009 30
1 Nguyên nhân của cuộc đại khủng hoảng 2007-2009 30
2 Ảnh hưởng của cuộc đại khủng hoảng 2007-2009 32
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trong chương trình đào tạo của hệ sau đại học của học viên chuyên ngành ngân hàng, kế toán, quản trị học…thì học phần đầu tiên mà các chuyên ngành trải
qua là Lý thuyết tài chính – tiền tệ Đây là một môn khoa học giúp học viên có
kiến thức cơ bản về tài chính – tiền tệ để chuẩn bị bước vào giai đoạn chuyên ngành
Sau khoảng thời gian ngắn được học tập chương trình Lý thuyết tài chính –
tiền tệ dành cho học viên sau đại học thì với sự tận tâm hướng dẫn của giáo viên
TS.Diệp Gia Luật thì các thành viên trong lớp đã được trang bị những kiến thức vôcùng quý báu về tài chính – tiền tệ cũng như khả năng thuyết trình, làm việc nhóm.Một lần nữa xin chân thành cảm ơn giáo viên TS.Diệp Gia Luật cũng như viện đàotạo sau đại học của trường ĐH Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện
và môi trường học tập tốt để học viên hoàn thành khóa học
Với vốn kiến thức chưa sâu sắc cũng như khả năng nghiên cứu khoa học cònhạn chế của nhóm nên việc trả lời câu hỏi và phân tích còn nhiều thiếu sót, rất mong sự thông cảm của Thầy!
Kính lời, nhóm thực hiện
Nhóm 7
Trang 4CHUYÊN ĐỀ 4: KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH Ở CÁC NỀN KINH TẾ MỚI NỔI; ĐẠI KHỦNG
HOẢNG 2007 -2009.
CHƯƠNG I: KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH
1 Khái niệm và nguyên nhân của khủng hoảng tài chính
a) Khái niệm khủng hoảng tài chính
Khái niệm : Khủng hoảng tài chính xẩy ra khi có sự gián đoạn đặc biệt nghiêm trọng đến các luồng thông tin trên thị trường tài chính, từ đó làm cho các tương tác tài chính tăng mạnh và thị trường tài chính ngừng hoạt động
b) Nguyên nhân của tất cả các cuộc khủng hoảng tài chính
1929, như hình 2
Trang 5- Hoảng loạn ngân hàng
Vào giữa năm 1930, cổ phiếu hồi phục gần một nửa thiệt hại của họ và điềukiện thị trường tín dụng ổn định Những gì có thể là một cuộc suy thoái bìnhthường biến thành một cái gì đó còn tồi tệ hơn, tuy nhiên, khi hạn hán nghiêmtrọng ở miền Trung Tây đã dẫn đến một sự suy giảm mạnh trong sản xuất nôngnghiệp, với kết quả là người nông dân không thể trả nợ ngân hàng của họ Các kếtquả mặc định về thế chấp trang trại dẫn đến tổn thất cho vay lớn trên bảng cân đốingân hàng trong khu vực nông nghiệp Sự yếu kém của nền kinh tế và các ngânhàng trong khu vực nông nghiệp đặc biệt nhắc nhở rút tiền đáng kể từ các ngânhàng, xây dựng nên một sự hoảng loạn chính thức đầy đủ trong tháng mười một vàtháng mười hai năm 1930, với các thị trường chứng khoán sụt giảm mạnh
Trong hơn hai năm qua, Fed ngồi yên thông qua một hoảng loạn ngân hàngkhác, nghiêm trọng nhất trong hàng loạt vụ hoảng loạn trong lịch sử thuộc HoaKỳ.Sau những gì sẽ phải hoảng sợ cuối cùng của thời kỳ tháng ba năm 1933, Tổngthống Franklin Delano Roosevelt tuyên bố một kỳ nghỉ ngân hàng, việc đóng cửatạm thời của tất cả các ngân hàng "Điều duy nhất chúng ta phải sợ là sợ hãi bảnthân," Roosevelt nói với các quốc gia Các thiệt hại đã được thực hiện, tuy nhiên,
và hơn một phần ba các ngân hàng thương mại đã thất bại
- Giá cổ phiếu giảm liên tục Đến giữa - 1932, giảm chứng khoán đến 10% giá
trị của họ tại đỉnh cao 1929 (như trong hình 2), và sự gia tăng bất ổn từ các điềukiện kinh doanh không ổn định tạo ra bởi sự suy giảm kinh tế trở nên tồi tệ bởinhững lựa chọn đối nghịch và các vấn đề rủi ro đạo đức trong thị trường tàichính Với một số lượng giảm đáng kể của các trung gian tài chính vẫn còn trongkinh doanh, sự lựa chọn đối nghịch và các vấn đề rủi ro đạo đức tăng cường hơnnữa Thị trường tài chính phải đấu tranh để các kênh quỹ để người đi vay - ngườitiêu tiền có cơ hội đầu tư hiệu quả Theo phân tích của chúng tôi dự đoán số lượngcác khoản vay thương mại nổi bật đã giảm một nửa từ 1929 - 1933, và chi tiêu đầu
tư sụp đổ, giảm 90% từ mức năm 1929 của nó
Một biểu hiện của sự gia tăng trong những rào cản về tài chính là người chovay bắt đầu thu phí kinh doanh lãi suất cao hơn nhiều nhằm bảo vệ mình khỏi cácrủi ro tín dụng Sự gia tăng dẫn đến sự lây lan tín dụng - sự khác biệt giữa lãi suấtcho vay các hộ gia đình và các doanh nghiệp và các mức lãi suất trên tài sản hoàntoàn an toàn mà chắc chắn sẽ được trả lại, chẳng hạn như Mỹ Kho bạc chứngkhoán - được thể hiện trong hình 3, trong đó hiển thị sự khác biệt giữa lãi suất trái
Trang 6phiếu doanh nghiệp với một Baa (chất lượng trung bình) xếp hạng tín dụng và trái
phiếu kho bạc đáo hạn tương tự
- Khuôn khổ quốc tế
Mặc dù cuộc đại khủng hoảng bắt đầu ở Mỹ, nó không chỉ là một hiện tượng
Mỹ Hoảng loạn ngân hàng ở Mỹ cũng lây lan sang phần còn lại của thế giới, và sự
Trang 7Đại suy thoái trên toàn thế giới gây ra khó khăn lớn, với hàng triệu triệu người mấtviệc, và sự bất mãn dẫn đến kết quả là sự gia tăng của chủ nghĩa phát xít và chiếntranh thế giới II Các hậu quả của cuộc đại khủng hoảng tài chính là thảm hại.
2 Diễn biến khủng hoảng tài chính ở các nước phát triển.
Bước 1: Khởi đầu của cuộc khủng hoảng tài chính.
Khủng hoảng tài chính có thể bắt đầu bằng một số cách: quản lý yếu kém củaviệc tự do hóa tài chính/sự đổi mới.Bùng nổ giá tài sản và sự đỗ vỡ, hoặc sự giatăng nói chung trong sự chắc chắn được gây ra bởi sự thất bại của các tổ chức tàichính lớn
Sự yếu kém trong quản lý tài chính tự do hóa/đổi mới : những hạt giống của
một cuộc khủng hoảng tài chính thường được nảy sinh khi một nền kinh tế giớithiệu các loại mới của các khoản cho vay hoặc các sản phẩm tài chính tin tức khác,được biết như đổi mới tài chính hoặc khi các quốc gia tham gia vào tự do hóa tàichính, việc loại bỏ các hạn chế trên thị trường tài chính và các tổ chức Trong dàihạn, tự do hóa tài chính thúc đẩy phát triển tài chính và khuyến khích một hệ thốngtài chính vận hành tốt mà phân bổ vốn một cách hiệu quả Tuy nhiên, tự do hóa tàichính có một mặt hạn chế: trong ngắn hạn, nó có thể nhắc các tổ chức tài chính để
đi trên một cuộc vui cho vay, được gọi là một sự bùng nổ tín dụng Không may,người cho vay có thể không có chuyên môn, hoặc những ưu đãi, quản lý rủi ro mộtcách thích hợp trong những dòng mới của doanh nghiệp Ngay cả với quản lý thíchhợp, sự bùng nổ tín dụng cuối cùng vượt xa khả năng của các tổ chức và quan chứcchính phủ - để sàng lọc và giám sát rủi ro tín dụng, cho vay dẫn đến quá nhiều rủiro
Mạng lưới an toàn của chính phủ, chẳng hạn như bảo hiểm tiền gửi, làm suy yếucác nguyên tắc thị trường và tăng cường khuyến khích rủi ro đạo đức cho các ngânhàng để chấp nhận rủi ro lớn hơn bình thường Bởi vì người cho vay – người tiếtkiệm biết rằng chính phủ - bảo hiểm đảm bảo bảo vệ chúng khỏi những thiệt hại,
họ sẽ cung cấp cho các ngân hàng thậm chí vô kỷ luật với các quỹ Ngân hàng vàcác tổ chức tài chính khác có thể làm ra rủi ro, gói vay với lãi suất cao với ngườivay – người tiêu tiền Họ sẽ thắng dễ dàng với lợi nhuận tốt đẹp đó các khoản vayđược hoàn trả, và trả lời về bảo hiểm tiền gửi của chính phủ, được tài trợ bởi ngườinộp thuế, nếu người vay - người tiêu tiền vỡ nợ.Không có giám sát thích hợp, chấpnhận rủi ro phát triển không được kiểm soát
Trang 8Cuối cùng, các khoản cho vay bắt đầu gắn kết và giá trị của các khoản cho vay(ở phía bên tài sản của bảng cân đối) rơi liên quan đến trách nhiệm pháp lý, do đó
có chiều hướng xuống giá trị ròng (vốn) của các ngân hàng và tổ chức tài chínhkhác với ít vốn, các tổ chức tài chính cắt giảm cho vay của mình để đi vay - tiêupha, một quá trình được gọi là quá trình giảm nợ Hơn nữa, với ít vốn, ngân hàng
và các tổ chức tài chính khác trở nên rủi ro hơn, Gây nên cho vay - tiết kiệm vàcho vay tiềm năng khác để các tổ chức này phải rút ra khỏi các quỹ của họ quỹ íthơn có nghĩa là các khoản vay để tài trợ cho các khoản đầu tư ít hiệu quả và đóngbăng tín dụng: sự bùng nổ cho vay được chuyển thành tiền vay
Khi các tổ chức tài chính ngừng thu thập thông tin và cho vay, xích mích tàichính tang lên, hạn chế khả năng của hệ thống tài chính để giải quyết các vấn đềthông tin bất đối xứng của lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức (như trong cácmũi tên chỉ từ yếu tố đầu tiên, "suy thoái trong bảng cân đối của các tổ chức tàichính", ở hàng top của hình 3) Do vốn trở nên khan hiếm, người vay - người tiêutiền không còn khả năng để tài trợ cho các cơ hội đầu tư sản xuất của họ và họgiảm chi tiêu của họ, khiến hoạt động kinh tế bị co lại
Hình 3: Chuỗi các sự kiện
trong cuộc khủng hoảng
tài chính ở các nước phát
triển
Các mũi tên liền theo dõi
chuỗi các sự kiện trong
một cuộc khủng hoảng tài
chính điển hình; các mũi
tên đứt quãng hiển thị các
thiết lập thêm các sự kiện
xảy ra nếu cuộc khủng
hoảng phát triển vào giảm
phát nợ Các phần phân
cách bởi các đường ngang
lao cho các giai đoạn khác
nhau của một cuộc khủng
Trang 9Bùng nổ giá – tài sản và phá sản: giá của các tài sản như cổ phiếu vốn cổ phần
và bất động sản có thể được điều khiển bởi tâm lý nhà đầu tư (gọi là "tâm trạngphấn khởi vô lý" của Alan Greenspan khi ông là chủ tịch của cục dự trữ liên bang)cũng cao hơn giá trị kinh tế cơ bản của họ, có nghĩa là, giá trị của họ dựa trênnhững kỳ vọng thực tế của dòng thu nhập tương lai của tài sản Sự tăng giá tài sảntrên giá trị kinh tế cơ bản của họ là một bong bóng tài sản - giá ví dụ về bongbóng tài sản - giá là thị trường chứng khoán công nghệ của những năm cuối thậpniên 1990 và bong bóng giá nhà ở gần đây mà chúng ta sẽ thảo luận vào cuốichương này Bong bóng tài sản - giá thường cũng do bùng nổ tín dụng, với sự giatăng lớn trong tín dụng được sử dụng để tài trợ cho việc mua tài sản, qua đó đẩygiá của họ
Khi các vụ nổ bong bóng giá tài sản và tổ chức lại với giá trị kinh tế cơ bản,chứng khoán và giá bất động sản sụt giảm, các công ty nhìn thấy giá trị ròng của
họ (chênh lệch giữa tài sản và nợ phải trả của họ) suy giảm, và giá trị của tài sảnthế chấp mà họ có thể cam kết giảm xuống Hiện tại các công ty có ít bị đe dọa vì
họ có ít "skin in game" và do đó, họ có nhiều khả năng để thực hiện đầu tư mạohiểm vì họ có ít để mất, vấn đề của rủi ro đạo đức Kết quả là, tổ chức tài chínhthắt chặt tiêu chuẩn cho vay cho người cho vay - người tiêu tiền và hợp đồng chovay (như hiển thị bởi các mũi tên trỏ xuống từ các yếu tố thứ hai, "tài sản – giágiảm" ở hàng trên cùng của hình 1)
Các tài sản – giá phá sản cũng gây ra một sự suy giảm trong giá trị tài sản của các tổ chức tài chính , do đó gây ra một sự suy giảm trong giá trị tài của họ và do
đó có một sự suy giảm trong bảng cân đối của họ (hiển thị theo các mũi tên chỉ từ yếu tố thứ hai để các yếu tố đầu vào hàng đầu của hình 1), đó là nguyên nhân để
họ có các đòn bẩy tài chính,là dốc của sự suy giảm trong hoạt động kinh tế
Sự bất ổn gia tăng : khủng hoảng tài chính ở Mỹ đã thường bắt đầu ở thời kỳ
của sự không chắc chắn cao, chẳng hạn như chỉ sau khi bắt đầu của một cuộc suythoái,với một lượng tiền mặt tại thị trường chứng khoán hay thất bại của một tổchức tài chính lớn Các cuộc khủng hoảng bắt đầu sau sự thất bại của công ty bảohiểm Ohio và Trust Company vào năm 1857, Của Jay Cooke và công ty trongnăm 1873 Grant và Ward năm 1884; Công ty tín thác Knickerbocker năm 1907,Ngân hàng của Mỹ trong năm 1930; và Bear Stearns, Lehman Brothers và AIGtrong năm 2008 Với những thông tin khó khăn để đi qua trong một khoảng thờigian của sự không chắc chắn cao, tăng xích mích tài chính, giảm cho vay và hoạt
Trang 10động kinh tế (như hiển thị bởi các mũi tên chỉ từ yếu tố cuối cùng, "Sự tăng bấtổn", ở hàng trên cùng của hình 1)
Bước 2 : Khủng hoảng ngân hàng
Bảng cân đối xấu đi và điều kiện kinh doanh khó khăn dẫn đến một số tổ chứctài chính vào khả năng thanh toán, khi giá trị thuần trở nên tiêu cực Không thể trảhết người gửi tiền hoặc chủ nợ khác, một số ngân hàng phá sản nếu đủ trầmtrọng, những yếu tố có thể dẫn đến một cơn hoảng loạn ngân hàng, trong đó nhiềungân hàng không đồng thời Nguồn gốc của sự lây lan là thông tin bất đối xứng.Trong sự hoảng loạn, người gửi tiền, lo sợ cho sự an toàn của các khoản tiền gửicủa họ (trong trường hợp không có hoặc có giới hạn số lượng của bảo hiểm tiềngửi) và không biết chất lượng của danh mục cho vay của ngân hàng, rút tiền gửicủa họ đến mức mà các ngân hàng thất bại Sự không chắc chắn về sức khỏe của
hệ thống ngân hàng nói chung có thể dẫn đến chạy vào ngân hàng, cả tốt và xấu,
mà sẽ buộc các ngân hàng bán tháo các tài sản một cách nhanh chóng để nâng caokinh phí cần thiết Những ngọn lửa bán tài sản có thể khiến giá của họ giảm rấtnhiều mà các ngân hàng sập tiệm, thậm chí nếu lây lan kết quả này sau đó có thểdẫn đến thất bại nhiều ngân hàng và một hoảng loạn ngân hàng chính thức xẩy ra Với các ngân hàng ít hoạt động, thông tin về mức độ tín nhiệm của khách hàngvay - chi tiêu biến mất Ngày càng có them sự lựa chọn bất lợi và tâm lý ỷ là vấn
đề nghiêm trọng trong thị trường tài chính làm sâu sắc thêm cuộc khủng hoảng tàichính, gây ra sự sụt giảm trong giá tài sản và sự thất bại của các công ty trên khắp,các nền kinh tế thiếu vốn cho các cơ hội đầu tư sản xuất Hình 1 thể hiện sự tiến
bộ sự việc này trong phần giai đoạn hai Hoảng loạn ngân hàng là một tính năngcủa tất cả các cuộc khủng hoảng tài chính của Mỹ trong thế kỷ XIX và XX thế kỷ,xảy ra hai mươi năm hoặc lâu hơn cho đến khi chiến tranh thế giới II - năm 1819,
1837, 1857, 1873, 1884, 1893, 1907, và 1930 - 1933 (Việc thành lập vào năm
1933 của bảo hiểm tiền gửi liên bang, trong đó bảo vệ người gửi tiền từ các tổnthất, đã ngăn cản hoảng loạn ngân hàng tiếp theo tại Mỹ)
Cuối cùng, cơ quan công quyền và tư nhân đóng cửa các công ty phá sản và bánlại hoặc thanh lý Sự không chắc chắn trong thị trường tài chính giảm, thị trườngchứng khoán hồi phục và cải thiện bảng cân đối Hư cấu tài chính giảm và cuộckhủng hoảng tài chính giảm xuống với các thị trường tài chính có thể hoạt độngtốt trở lại, giai đoạn trong sự thiết lập đối với sự phục hồi kinh tế
Bước 3 : Giảm phát nợ.
Trang 11Nếu, tuy nhiên, sự suy thoái kinh tế dẫn đến một sự sắc nét ở trong mức giá,quá trình khôi phục có thể bỏ qua Trong giai đoạn ba trong hình 3, giảm phát nợxảy ra khi một sự suy giảm đáng kể không lường trước được trong mức giá được
ấn định, dẫn đến một sự suy giảm hơn nữa trong giá trị tài của doanh nghiệp vìgánh nặng gia tăng của nợ
Trong kinh tế với lạm phát vừa phải, đặc trưng các nước tiên tiến nhất, nhiềuhợp đồng nợ với lãi suất cố định thường của sự trưởng thành khá lâu, mười nămhoặc hơn Bởi vì các khoản thanh toán nợ được hợp đồng cố định giá trị danhnghĩa, một sự suy giảm bất ngờ trong mức giá làm tăng giá trị của các công ty vay
nợ trong điều kiện thực tế (tăng gánh nặng của nợ) nhưng không làm tăng giá trịthực của công ty vay tài sản Giá trị tài sản doanh nghiệp vay trong điều kiện thực
tế (sự khác biệt giữa tài sản và nợ phải trả một giá thực tế) do đó giảm
Để hiểu rõ hơn về sự suy giảm này trong giá trị tài xảy ra, hãy xem xét những
gì sẽ xảy ra nếu một công ty trong năm 2013 có tài sản 100 triệu USD (năm 2013USD) và 90 triệu USD nợ dài hạn, do đó nó có 10 triệu USD trong tài sản ròng(chênh lệch giữa các giá trị của các tài sản và nợ phải trả) Nếu mức giá giảm 10%trong năm 2014, giá trị thực của các khoản nợ sẽ tăng lên đến 99 triệu đô la trongnăm 2013, tuy rằng giá trị thực của các tài sản sẽ vẫn không thay đổi ở mức 100triệu USD Kết quả sẽ thu được rằng giá trị tài sản trong năm 2013 USD sẽ giảm
từ 10 triệu USD đến 1 triệu USD (100 triệu USD trừ 99 triệu USD)
Sự suy giảm đáng kể trong giá trị tài sản của khách hàng vay từ giảm mạnh ởmức giá gây ra một lựa chọn tăng và đạo đức cho vay có những vấn đề nguy hiểmphải đối mặt Cho vay và giảm hoạt động kinh tế trong một thời gian dài Cuộckhủng hoảng tài chính quan trọng nhất mà sẽ hiển thị tình trạng giảm phát nợ làĐại khủng hoảng, suy thoái kinh tế tồi tệ nhất trong lịch sử Hoa Kỳ
Trang 12CHƯƠNG II: KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH Ở CÁC NỀN KINH TẾ MỚI
NỔI.
1 Diễn biến khủng hoảng tài chính ở các nền kinh tế mới nổi.
Giai đoạn một: Khởi đầu của cuộc khủng hoảng tài chính
Các cuộc khủng hoảng ở các nền kinh tế tiên tiến có thể được kích hoạt bởi một
số yếu tố khác nhau Nhưng trong các nước thị trường mới nổi, khủng hoảng tàichính phát triển theo hai con đường cơ bản: hoặc quản lý yếu kém của tự do hóa tàichính và toàn cầu hóa, hoặc mất cân bằng tài chính nghiêm trọng
Con đường đầu tiên của quản lý yếu kém của tự do hóa tài chính / toàn cầu hóa
là thủ phạm chung nhất, gây các cuộc khủng hoảng ở Mexico vào năm 1994 vànhiều nước Đông Á vào năm 1997
Trang 13Phần A: Quản lý yếu kém của tự do hóa tài chình / Toàn cầu hóa: Như tại Hoa
Kỳ, những khởi nguồn của một cuộc khủng hoảng tài chính ở các nước thị trườngmới nổi thường xảy ra khi các quốc gia tự do hóa hệ thống tài chính của họ bằngcách loại bỏ hạn chế vào các tổ chức tài chính và thị trường trong nước, một quátrình được gọi là tài chính tự do hóa và mở cửa nền kinh tế của họ để các luồngvốn và các công ty tài chính từ các quốc gia khác, một quá trình được gọi là toàncầu hóa tài chính Nước này thường bắt đầu quá trình với chính sách tài chính vữngchắc Trong giai đoạn trước khủng hoảng, Mexico đã có thâm hụt ngân sách chỉ0,7% của GDP, một số mà hầu hết các nước tiên tiến sẽ khao khát Và các nướctrong khu vực Đông Á còn chạy thặng dư ngân sách trước khi khủng hoảng xảy ra Người ta thường nói rằng hệ thống tài chính thị trường mới nổi có một yếu tố
"văn hóa tín dụng" với sự sàng lọc người đi vay không tốt và sự quản lý lỏng lẻocủa chính phủ, hoạt động giám sát không hiệu quả của ngân hàng Bùng nổ chovay mà theo trình tự tự do hóa tài chính của thị trường mới nổi thường được đánhdấu bằng hoạt động cho vay đặc biệt nguy hiểm, gieo những nguy cơ cho cáckhoản nợ xấu khổng lồ Quá trình toàn cầu hóa tài chính thêm dầu vào lửa bởi vì
nó cho phép các ngân hàng trong nước vay nước ngoài Ngân hàng trả lãi suất cao
để thu hút vốn nước ngoài và do đó có thể tăng vốn lên nhanh chóng để cho vay.Các dòng vốn tiếp tục được kích thích bởi các chính sách của chính phủ sửa chữagiá trị đồng nội tệ với đồng đô la Mỹ, do đó cung cấp cho các nhà đầu tư nướcngoài một cảm giác thoải mái
Cũng như ở các nước tiên tiến như Hoa Kỳ, sự bùng nổ cho vay kết thúc bằngmột biến cố cho vay Tổn thất cho vay đáng kể xuất hiện từ thời gian dài cho vayrủi ro, làm suy yếu bảng cân đối ngân hàng và khiến các ngân hàng phải cắt giảmcho vay Các suy giảm trong bảng cân đối ngân hàng có một tác động tiêu cực lớnhơn cho vay và hoạt động kinh tế so với các nước tiên tiến, mà có xu hướng để cótinh vi thị trường chứng khoán và các lĩnh vực tài chính phi ngân hàng lớn có thểđón lấy cơ hội khi Ngân hàng ngập ngừng Vì vậy, khi các ngân hàng ngừng chovay, thực sự không có người chơi khác để giải quyết bất lợi lựa chọn và các vấn đềrủi ro đạo đức (như thể hiện bởi các mũi tên chỉ từ đầu yếu tố hàng đầu của Hình1)
Câu chuyện nói cho đến nay cho thấy một sự bùng nổ cho vay và sụp đổ làkhông thể tránh khỏi, đến tự do hóa tài chính và toàn cầu hóa ở các nước thị trường
Trang 14mới nổi, nhưng đây không phải là trường hợp Những sự kiện này chỉ xảy ra khi cómột điểm yếu về thể chế ngăn chặn các quốc gia từ hướng thành công của quá trìnhvới việc tự do / toàn cầu hóa Cụ thể hơn, nếu quy định và giám sát thận trọng đểhạn chế quá mức nguy hiểm đã được mạnh mẽ, sự bùng nổ cho vay và phá sản sẽkhông xảy ra
Một khi thị trường tài chính đã được tự do hóa, tuy nhiên, doanh nghiệp mạnhrằng sở hữu các ngân hàng sẽ muốn ngăn chặn sự giám sát từ làm công việc của họđúng, và như vậy người giám sát an toàn có thể không hành động vì lợi ích côngcộng Kinh doanh mạnh mẽ có đóng góp rất nhiều cho các chiến dịch chính trị giathường có khả năng thuyết phục chính trị để làm suy yếu các quy định hạn chế cácngân hàng của họ tham gia vào nguy cơ cao /chiến lược cao phần thưởng Sau khitất cả, nếu chủ sở hữu ngân hàng đạt được sự tăng trưởng và mở rộng ngân hàngcho vay nhanh chóng, họ đứng để làm cho một tài sản Nhưng nếu ngân hàng gặprắc rối, các chính phủ có khả năng để giải cứu nó và người nộp thuế phải gánhchịu Ngoài ra, các doanh nghiệp lợi ích có thể đảm bảo rằng các cơ quan giám sát,ngay cả trong sự hiện diện của khó khăn quy định, thiếu nguồn lực để giám sáthiệu quả các tổ chức ngân hàng hoặc đóng cửa chúng
Lợi ích kinh doanh mạnh mẽ cũng đã có hành động để ngăn chặn người giám sát
từ làm công việc của họ đúng ở các nước tiên tiến như Hoa Kỳ Các thể chế môitrường yếu ở các nước thị trường mới nổi tăng thêm sự đồi bại của quá trình tự dohóa tài chính Trong nền kinh tế thị trường mới nổi, lợi ích kinh doanh là xa mạnhhơn hơn là tại các nền kinh tế tiên tiến, nơi giáo dục tốt hơn công chúng và tự dobáo chí giám sát (và trừng phạt) các chính trị gia và quan chức người không hànhđộng trong công chúngquan tâm Không ngạc nhiên, sau đó, các chi phí xã hội củavấn đề, tác nhân chính đã được mô tả ở đây là đặc biệt cao ở các nền kinh tế thịtrường mới nổi
Phần B: Mất cân bằng tài chính nghiêm trọng: các nguồn tài chính có thể chi
tiêu cuả chính phủ cũng đặt nền kinh tế thị trường mới nổi trên một con đường dẫntới cuộc khủng hoảng tài chính Các cuộc khủng hoảng tài chính gần đây ởArgentina năm 2001-2002 là thuộc loại này; cuộc khủng hoảng gần đây khác, ví dụ
ở Nga vào năm 1998, Ecuador vào năm 1999, và Thổ Nhĩ Kỳ vào năm 2001, cũng
có một số yếu tố loại này của cuộc khủng hoảng
Trang 15Khi Willie Sutton, một tên cướp ngân hàng nổi tiếng, đã được hỏi tại sao ôngcướp ngân hàng, ông trả lời: "Bởi vì đó là nơi mà có tiền" Các chính phủ trên thịtrường mới nổi đôi khi có thái độ như vậy Khi họ phải đối mặt với sự mất cânbằng tài chính lớn và không thể tài trợ cho khoản nợ của họ, họ thường vỗ về hayngân hàng có hiệu lực để mua nợ chính phủ Nhà đầu tư mất niềm tin vào khả năngcủa chính phủ để trả khoản nợ này dỡ bỏ trái phiếu, mà nguyên nhân giá của họgiảm mạnh Các ngân hàng mà giữ nợ này sau đó phải đối mặt với một lỗ lớn ởphía bên tài sản của bảng cân đối của họ, với một sự suy giảm lớn trong giá trị tàicủa họ Với ít vốn, các tổ chức này sẽ có ít tài nguyên để cho vay và cho vay sẽ suygiảm Tình hình thậm chí còn có thể tồi tệ hơn nếu sự suy giảm trong vốn của ngânhàng dẫn đến một sự hoảng loạn ngân hàng, trong đó nhiều ngân hàng không cùngmột lúc Kết quả của sự mất cân bằng tài chính nghiêm trọng do đó là sự suy yếucủa hệ thống ngân hàng, dẫn đến một sự xấu đi của các tác dụng phụ lựa chọn vàcác vấn đề rủi ro đạo đức (như thể hiện bởi các mũi tên từ các yếu tố đầu vào hàngthứ ba của hình 4).
Các yếu tố bổ sung : Các yếu tố khác cũng thường đóng một vai trò trong giai đoạn đầu tiên trong các cuộc khủng hoảng.
Ví dụ, một yếu tố kết tủa trong một số cuộc khủng hoảng (như khủng hoảngMexico) là tăng lãi suất từ các sự kiện ở nước ngoài, chẳng hạn như việc thắt chặtchính sách tiền tệ của Mỹ Khi lãi suất tăng, các doanh nghiệp có nguy cơ cao nhất
là sẵn sàng trả lãi suất cao, vì vậy vấn đề lựa chọn đối nghịch là nghiêm trọng hơn.Ngoài ra, các mức lãi suất cao lại giảm dòng tiền của doanh nghiệp, buộc họ phảitìm kiếm nguồn vốn trên thị trường vốn bên ngoài, trong đó vấn đề bất đối xứnghơn Tăng lãi suất huy động ở nước ngoài mà trong nước lãi suất sau đó có thể tănglựa chọn đối nghịch và các vấn đề rủi ro đạo đức (như hình bởi các mũi tên từ cácyếu tố thứ hai trong dòng đầu của Hình 4)
Bởi vì thị trường tài sản không lớn ở các nước thị trường mới nổi như họ ở cácnước tiên tiến, họ đóng một vai trò ít nổi bật trong các cuộc khủng hoảng tài chính.Giá tài sản giảm trên thị trường chứng khoán thực, tuy nhiên, làm giảm giá trị ròngcủa các công ty và như vậy tăng các vấn đề lựa chọn đối nghịch Có ít tài sản thếchấp cho vay để nắm bắt và tăng các vấn đề rủi ro đạo đức bởi vì, cho giá trị ròngcủa họ giảm, các chủ sở hữu của các công ty có ít hơn để mất nếu họ tham gia vàocác hoạt động rủi ro hơn là họ đã làm trước khi khủng hoảng Giá tài sản giảm do
Trang 16đó có thể làm trầm trọng thêm lựa chọn đối nghịch và tâm lý ỷ lại là vấn đề trựctiếp và cũng gián tiếp bằng cách gây ra một sự suy giảm trong bảng cân đối của cácngân hàng từ giá trị tài sản giảm (như thể hiện bởi các mũi tên chỉ từ yếu tố thứ batrong hàng đầu tiên của Hình 4).
Như ở các nước tiên tiến, khi một nền kinh tế thị trường mới nổi là trong suythoái hoặc một công ty nổi tiếng không, con người trở nên chắc chắn hơn về lợinhuận cho các dự án đầu tư Ở các nước thị trường mới nổi, hệ thống chính trị nổitiếng là không ổn định là một nguồn của sự không chắc chắn Khi không chắc chắntăng lên, nó trở nên khó khăn cho cho vay để lọc ra các rủi ro tín dụng tốt từ xấu vàgiám sát các hoạt động của công ty mà họ đã mượn tiền, một lần nữa làm xấu đilựa chọn đối nghịch và các vấn đề rủi ro đạo đức (như thể hiện bởi các mũi tênchỉ từ yếu tố cuối cùng trong hàng đầu tiên của Hình 4)
Giai đoạn hai: Khủng hoảng tiền tệ
Như ảnh hưởng của bất kỳ hoặc tất cả các yếu tố ở trên cùng của sơ đồ tronghình 4 xây dựng trên mỗi khác, tham gia thị trường ngoại hối cảm thấy có một cơhội: họ có thể làm cho lợi nhuận khổng lồ nếu họ đặt cược vào sự mất giá của tiền
tệ Như chúng ta sẽ khám phá trong Chương 18, một loại tiền tệ được cố định sovới đồng đôla Mỹ bây giờ trở thành chủ đề cho một cuộc tấn công đầu cơ, trong đócác nhà đầu cơ tham gia vào bán hàng khổng lồ của tiền tệ Khi bán hàng tiền tệtràn ngập trên thị trường, cung vượt xa cầu, giá trị của tiền tệ sụp đổ, và một cuộckhủng hoảng tiền tệ xảy ra sau đó (xem Giai đoạn hai phần của Hình 4) Tỉ lệ lãisuất ở nước ngoài, gia tăng sự không chắc chắn, và giá cả hạ tất cả đều đóng mộtvai trò Sự suy thoái trong bảng cân đối ngân hàng và mất cân đối tài chính nghiêmtrọng.Tuy nhiên, là hai yếu tố chủ chốt để có các cuộc tấn công đầu cơ và lao vàocác nền kinh tế thành đầy đủ quy mô, vòng xoáy luẩn quẩn của cuộc khủng hoảngtiền tệ, khủng hoảng tài chính, và khủng hoảng
Suy giảm của các bảng cân đối của ngân hàng gây ra các cuộc khủng hoảng tiền
tệ khi các ngân hàng và tổ chức tài chính khác đang gặp khó khăn, các chính phủ
có một hạn chế số các tùy chọn Bảo vệ đồng tiền của họ bằng cách tăng lãi suấtnên khuyến khích dòng vốn, nhưng nếu chính phủ tăng lãi suất, các ngân hàng phảitrả thêm tiền để có được quỹ Tăng chi phí này làm giảm lợi nhuận của ngân hàng,trong đó có thể dẫn đến việc họ phá sản Vì vậy, khi hệ thống ngân hàng đang gặp
Trang 17một nơi khó khăn: nếu họ tăng lãi suất quá nhiều, họ sẽ phá hủy các ngân hàng đã
bị suy yếu của họ và tiếp tục làm suy yếu nền kinh tế của họ Nếu cứ không, họkhông thể duy trì giá trị của đồng tiền của họ
Các nhà đầu cơ trên thị trường ngoại tệ nhận ra những rắc rối trong một đấtnước của lĩnh vực tài chính và nhận ra khi khả năng của chính phủ tăng lãi suất vàbảo vệ đồng tiền là rất tốn kém mà chính phủ có thể sẽ từ bỏ và cho phép đồng tiềnmất giá Họ sẽ nắm bắt một đặt cược gần như chắc chắn điều vì đồng tiền chỉ cóthể đi xuống về giá trị Các nhà đầu cơ tham gia vào một cuộc cho vay điên cuồng
và bán tiền tệ với dự đoán của suy giảm của nó, mà sẽ cung cấp cho họ với lợinhuận khổng lồ Những doanh số nhanh chóng được sử dụng để lên nắm giữ củađất nước về dự trữ ngoại tệ vì nhà nước phải bán dự trữ để mua nội tệ và giữ cho
nó khỏi rơi về giá trị Một khi ngân hàng trung ương của nước này đã kiệt sức nắmgiữ dự trữ tiền tệ nước ngoài, các chu kỳ kết thúc Nó không còn có các nguồn lực
để can thiệp vào thị trường ngoại hối nước ngoài và phải để cho các giá trị củađồng tiền trong nước giảm: đó là, chính phủ phải cho phép một sự mất giá
Mất cân đối tài chính nghiêm trọng gây ra khủng hoàng tiền tệ Chúng ta đã thấyrằng sự mất cân bằng tài chính nghiêm trọng có thể dẫn đến một sự suy giảm củabảng cân đối ngân hàng, và như vậy có thể giúp tạo ra một cuộc khủng hoảng tiền
tệ cùng các dòng mô tả trước đây Mất cân bằng tài chính cũng có thể trực tiếp gây
ra một cuộc khủng hoảng tiền tệ Khi thâm hụt ngân sách chính phủ mất kiểm soát,nhà đầu tư nước ngoài và trong nước bắt đầu nghi ngờ rằng nước này có thể không
có khả năng trả nợ chính phủ của nó và như vậy sẽ bắt đầu kéo tiền từ nước ngoàivào và bán đồng nội tệ Công nhận rằng tình hình tài chính là ngoài tầm kiểm soát
do đó kết quả trong một cuộc tấn công đầu cơ so với tiền tệ, mà cuối cùng dẫn đến
sự sụp đổ của nó
Giai đoạn ba: Khủng hoảng tài chính chính thức xẩy ra
Trái ngược với hầu hết các nền kinh tế tiên tiến mà thường đặt tên là nợ trongnước tiền tệ, nền kinh tế ở các thị trường mới nổi đặt tên nhiều khế ước vay nợngoại tệ (thường là đô la), dẫn tới những cài được gọi là sai lệch kép Một khấuhao bất ngờ hoặc mất giá của đồng nội tệ (ví dụ, pesos) ở các nước thị trường mớinổi tăng gánh nặng nợ nần của các doanh nghiệp trong nước về đồng nội tệ Đó là,phải mất nhiều peso để trả nợ bị đô la hóa Vì hầu hết các công ty định giá hànghoá, dịch vụ do mình sản xuất bằng đồng nội tệ, tài sản của công ty không tăng
Trang 18trong giá trị về pesos, trong khi nợ của họ là thực Khấu hao của đồng nội tệ tănggiá trị các khoản nợ liên quan đến tài sản, và các giá trị ròng của công ty giảm Sựsuy giảm trong giá trị tài sau đó tăng lựa chọn đối nghịch và vấn đề rủi ro đạo đứcđược mô tả trước đó Một sự sụt giảm trong đầu tư và hoạt động kinh tế (như thểhiện bởi các Giai đoạn ba phần của hình 4).
Bây giờ chúng ta thấy cách cơ cấu thể chế của thị trường nợ ở thị trường cácnước mới nổi tương tác với phá giá tiền tệ để thúc đẩy nền kinh tế vào khủnghoảng tài chính toàn diện Một cuộc khủng hoảng tiền tệ, với kết quả của nó mấtgiá của đồng tiền, dẫn đến một sự suy giảm của bảng cân đối của các công ty đótăng mạnh lựa chọn bất lợi và các vấn đề rủi ro đạo đức Các nhà kinh tế thườnggọi một cuộc khủng hoảng tiền tệ đồng thời và cuộc khủng hoảng tài chính "khủnghoảng kép"
Sự sụp đổ của đồng tiền cũng có thể dẫn đến lạm phát cao hơn Các ngân hàngtrung ương ở hầu hết các nước có thị trường mới nổi, trái ngược với các nước tiêntiến, có ít tin cậy như máy bay chiến đấu lạm phát Như vậy, sự mất giá mạnh củađồng tiền sau một cuộc khủng hoảng tiền tệ dẫn đến tăng áp lực ngay lập tức trêngiá nhập khẩu Một mức tang đáng kể cả lạm phát thực tế và dự kiến sẽ có khảnăng, mà sẽ gây ra lãi suất trong nước tăng Kết quả là sự gia tăng các khoản thanhtoán lãi suất gây ra giảm lưu lượng tiền mặt của các công ty, dẫn đến tăng các vấn
đề thông tin bất đối xứng từ công ty hiện nay có nhiều phụ thuộc vào nguồn vốnbên ngoài để tài trợ cho đầu tư của họ Phân tích thông tin bất đối xứng này chothấy sự gia tăng dẫn đến sự lựa chọn bất lợi và các vấn đề rủi ro đạo đức dẫn đếnviệc giảm đầu tư và hoạt động kinh tế
Như thể hiện trong hình 1, suy giảm hơn nữa trong nền kinh tế xảy ra Sự sụp đổtrong hoạt động kinh tế và sự suy giảm của dòng tiền và bảng cân đối của công ty
và hộ gia đình có nghĩa là nhiều con nợ không còn khả năng trả nợ của họ, dẫn đếnthiệt hại đáng kể cho ngân hàng Tăng mạnh lãi suất cũng có một tác động tiêu cực
về lợi nhuận và bảng cân đối của các ngân hàng Ngay cả nhiều vấn đề hơn cho cácngân hàng là sự gia tăng mạnh về giá trị của các khoản nợ ngoại tệ bằng tiền của
họ sau khi mất giá Như vậy, bảng cân đối ngân hàng được vắt từ cả hai phía, cácgiá trị của tài sản của họ rơi như giá trị của các khoản nợ của họ tăng lên
Trong hoàn cảnh này, hệ thống ngân hàng sẽ thường phải chịu một cuộc khủng