Bài 12. Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

Bài 12. Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập l...

Trang 1

tiÕt d¹y tèt chµo mõng

Gi¸o viªn d¹y: NguyÔn ThÕ Quyªn Tr êng THCS cao nh©n

Trang 2

Thø 2 ngµy 14 th¸ng 11 n¨m 2016

M«n: ng÷ v¨n 7

tiÕt 50 – bµi 12

C¸ch lµm bµi v¨n biÓu c¶m vÒ t¸c phÈm v¨n häc

Trang 3

I. Tìm hiểu cách

làm bài văn

biểu cảm về

tác phẩm văn

Bài văn viết về bài ca dao nào?

Hãy đọc liền mạch bài ca dao đó?

Đêm qua ra đứng bờ ao, Trông cá cá lặn, trông sao

sao mờ…

Buồn trông con nhện chăng

tơ Nhện ơi nhện hỡi nhện chờ

mối ai?

Buồn trông chênh chếch sao

mai, Sao ơi sao hỡi nhớ ai sao mờ Đêm đêm tưởng dải Ngân

Hà Chuôi sao Tinh Đẩu đã ba

năm tròn…

Đá mòn nhưng dạ chẳng

mòn Tào Khê nước chảy vẫn

còn trơ trơ …

Nguyên văn bài

ca dao

Trang 4

làm bài văn

Nhận xét về bố cục, cách triển

khai các ý chính của bài văn?

Trang 5

* Mô hình bài văn “Cảm nghĩ về một bài ca dao”

Bố cục Giới hạn Câu ca dao

Mở bài Đoạn 1:

(Đêm qua…

bờ ao tối mờ mờ)

Đêm qua ra đứng bờ ao, Trông cá cá lặn, trông sao

sao mờ…

Thân

bài

Đoạn 2: (có lúc tôi đã nghĩ… gọi sao, gọi nhện)

Buồn trông con nhện chăng tơ Nhện ơi nhện hỡi nhện chờ

mối ai

Đoạn 3:

(Đêm đêm… da diết vô cùng)

Đêm đêm tưởng dải Ngân

Hà Chuôi sao Tinh Đẩu đã ba

năm tròn…

Kết bài Đoạn 4:

(phần còn lại)

Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn Tào Khê nước chảy vẫn còn

trơ trơ…

Trang 6

Tác giả phát biểu cảm nghĩ của mình về bài ca dao bằng cách tưởng tượng, liên tưởng, hồi tưởng, suy ngẫm về các hình ảnh, chi tiết của nó Hãy chỉ ra các yếu tố đó trong bài văn?

Trang 7

làm bài văn

Các yếu tố tưởng tượng, liên tưởng, hồi tưởng, suy

ngẫm trong bài văn:

•* Tưởng tượng :

•+ Hình ảnh một người (Đầu đội khăn, mặc áo

dài, chắp tay sau lưng, quay mặt trông trời sao, đứng bên cầu rửa ở bờ ao…)

•+ Cảnh ngóng trông và tiếng kêu, tiếng nấc

của nhân vật trữ tình

•* Liên tưởng:

•+ Nhân vật tôi liên tưởng đến một người quen

đang ở phương xa nhớ về cố hương.

•+ Từ con sông Ngân Hà tác giả liên tưởng đến

điển tích Ngưu Lang, Chức Nữ.

•+ Từ con sông Ngân Hà tới con sông Tào Khê

nhỏ hẹp nhưng chảy xiết lòng người, tác giả liên tưởng đến lòng chung thuỷ không bao giờ vơi cạn.

•* Hồi tưởng: Tác giả hồi tưởng lại lời thầy giáo giảng (về các nghĩa, các ý và cách so sánh hình tượng của bài ca dao).

•* Suy ngẫm: Về một bài ca dao không học kĩ mà cũng thuộc ngay.

Trang 8

làm bài văn

Suy ngẫm

Tưởng tượng

Liên tưởng, hồi tưởng

Giá trị nội dung – nghệ thuật

của bài

ca dao

Trang 9

làm bài văn

Thế nào là phát biểu cảm nghĩ

về một tác phẩm văn học?

Phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học (bài văn, bài thơ ) là trình bày những cảm xúc, tưởng tượng, liên tưởng, suy ngẫm của mình về nội dung và hình thức của tác phẩm đó.

Trang 10

làm bài văn

Bố cục một bài văn phát

biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học có mấy phần?

+ Cảm xúc về cảnh, về tâm hồn con người, số phận nhân vật… trong tác phẩm.

+ Cảm xúc về vẻ đẹp ngôn từ, tư tưởng của tác phẩm.

- Kết bài: Ấn tượng chung về tác phẩm

Trang 11

làm bài văn

* * Bài cảm nghĩ về tác phẩm văn

học phải có ba phần:

+ Mở bài: Giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp xúc với tác phẩm.

+ Thân bài: Những cảm xúc,

suy nghĩ do tác phẩm gợi lên.

+ Kết bài: Ấn tượng chung về

tác phẩm.

Trang 12

Tiết 50- TLV

Hãy nêu các bước khi làm bài văn

phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học?

Bước 1:

- Tìm hiểu đề:

+ Đối tượng biểu cảm.

+ Hình dung ra điều cần phát biểu là gì?

ý nghĩa của tác phẩm.

Bước 2: Lập dàn bài (theo bố cục ba phần: Mở bài, thân bài, kết bài).

Bước 3: Viết bài.

Bước 4: Đọc lại và sửa chữa.

Các bước khi làm bài văn phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học:

Trang 13

* Lưu ý:

+ Đối tượng biểu cảm là tác phẩm văn học (TPVH) TPVH là một đối tượng mang tính nghệ thuật, biểu cảm về đối tượng này cần lưu ý phương diện cảnh vật, con người, tình cảm, số phận nhân vật, nghệ thuật ngôn từ, tư tưởng của tác phẩm.

+ Điểm quan trọng nhất để làm bài văn biểu cảm TPVH đạt kết quả cao là tự bản thân các em hãy tích cực đọc sách, tham gia các hoạt động xã hội để có thêm vốn sống, vốn hiểu biết ->Tình cảm, cảm xúc chân thành, kĩ năng cảm thụ văn học tinh tế.

Trang 14

làm bài văn

Hãy nêu cảm nghĩ của em về

bài thơ “Cảnh khuya”?

Cảnh khuya

Tiếng suối trong như

tiếng hát xa,

Trăng lồng cổ thụ bóng

Trang 15

làm bài văn

+ Từ sự hài hoà giữa cảnh và người ( câu3)

+ Từ tâm hồn cao cả của Bác Hồ ( câu4)

Trang 16

Tiết 50- TLV

* Đoạn văn tham khảo:

Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là nhà cách mạng tài ba mà còn là một nhà thơ lớn của dân tộc đã để lại rất nhiều bài thơ hay nhưng bài thơ để lại trong em ấn tượng sâu sắc nhất là bài “Cảnh khuya” Tác phẩm được Bác viết trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở khu rừng Việt Bắc Qua bài thơ ta thấy được vẻ đẹp huyền ảo, tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu nước tha thiết của Bác.

“Cảnh khuya” là một trong những bài thơ hay của Hồ Chí Minh được sáng tác trong thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.Bài thơ cuốn hút người đọc không chỉ bởi hình ảnh của đêm trăng rừng tuyệt đẹp mà còn cảm nhận được tình yêu thiên nhiên, tâm hồn nhạy cảm, lòng yêu nước sâu nặng của Bác

Trang 17

làm bài văn

về tác giả và hoàn cảnh ra đời của tác phẩm.

suy nghĩ do tác phẩm gợi lên.

tác phẩm

Lập dàn ý cho bài thơ “Hồi hương ngẫu thư” của Hạ Tri Chương?

Trang 18

- Bài thơ ra đời hết sức ngẫu nhiên trong một lần Hạ Tri Chương về thăm lại quê nhà sau hơn năm mươi năm xa quê.

* Thân bài: Những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên:

- Xúc động trước cảnh trở về quê sau bao nhiêu năm xa cách

- Nỗi ngạc nhiên, buồn, cô đơn của nhà thơ ngay khi trở lại quê nhà.

- Tình yêu quê hương tha thiết của tác giả.

* Kết bài: Bài thơ biểu hiện một cách chân thực mà sâu sắc, hóm hỉnh mà ngậm ngùi tình yêu quê hương thắm thiết của một người sống xa quê lâu ngày, trong khoảnh khắc đặt chân trở về quê cũ.

Trang 19

Mở bài:

Hạ Tri Chương không phải là nhà thơ Đường hàng đầu như Lý Bạch, Đỗ Phủ nhưng ông cũng rất nổi tiếng với bài thơ tứ tuyệt “Hồi hương ngẫu thư” Bài thơ ra đời một cách ngẫu nhiên trong một lần ông về thăm lại nơi chôn nhau cắt rốn của mình sau hơn năm mươi năm xa cách.

•Kết bài:

• Việc ra đời của bài thơ quả thật tình cờ, ngẫu nhiên, không chủ định trước Nhưng đằng sau cái duyên kế tưởng chừng như vớ vẩn ấy có một nhân tố, điều kiện có tính tất yếu Đó là tình yêu quê hương sâu nặng, thường trực như sợi dây đàn căng và bất cứ lúc nào chỉ cần chạm khẽ cũng đủ ngân nga, vang hưởng Lần về thăm quê đầu tiên và cũng là lần cuối cùng sau hơn năm mươi năm xa cách của Hạ Tri Chương lại nao lòng như thế.

Trang 20

Tiết 50- TLV

Bài tập bổ trợ

làm bài văn

Trang 21

Cuộc đời của bà gặp nhiều ngang trái nhưng với cá tính đầy bản lĩnh cộng với tài năng độc đáo của mình nên bà được mệnh danh là Bà chúa thơ Nôm.Bà là ai?

Tên một thể thơ mà mỗi bài gồm 4 câu, mỗi câu có 7 chữ, toàn bài có 28 chữ ?

Bài thơ được mở đầu bằng một môtíp quen thuộc thường bắt gặp trong ca dao?

Điền từ còn thiếu vào dấu(…)

Nội dung bài thơ gồm có hai nghĩa:

Nghĩa thứ nhất: Miêu tả hình dáng của

chiếc bánh; Nghĩa thứ hai: Biểu trưng

của người phụ nữ thời …( phẩm chất

trong trắng, tấm lòng son sắt, thủy

chung, thân phận chìm nổi)

Tên một thứ bánh làm từ bột

nếp, được nhào nặn và viên tròn,

có nhân đường phên, được luộc

chín bằng cánh cho vào nồi nước

đun sôi…?

- Bài thơ “Bánh trôi nước” được sáng tác theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt.

- Bài thơ có hai nghĩa:

+ Nghĩa đen: Miêu tả hình dáng của chiếc bánh trôi nước.

+ Nghĩa bóng: Biểu trưng của người phụ nữ thời phong kiến (phẩm chất trong trắng, tấm lòng son sắt, thuỷ chung; thân phận chìm nổi)

- Ngôn ngữ bình dị.

Bánh trôi nước Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son.

Trang 22

1 Bài vừa học:

- Thuộc ghi nhớ SGK/147

- Hoàn thiện bài tập 2,SGK/148

- Viết bài văn phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “ Bánh

trôi nước” của Hồ Xuân Hương.

2 Bài sắp học:

*Tiết 51+52-Viết bài tập làm văn số 3.

- Xem lại kiến thức bài “cách làm bài văn biểu cảm về sự vật, con người”.

- Chuẩn bị giấy, bút làm bài

*

Hướng dẫn tự học:

*

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	6,4 MB