Bài 12. Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

Bài 12. Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập l...

Trang 1

Về dự giờ lớp 7A2

Trang 2

Tập thể lớp 7A2 chào

mừng thầy cô về dự giờ

và thăm lớp!

Trang 3

Văn bản biểu cảm

Đời sống (người, v ật, cảnh)

- Khêu gợi lòng đồng cảm nơi người đọc

Tác phẩm v ăn học (Truyện, thơ, ca dao )

Trang 4

I Tìm hiểu cách làm bài văn

biểu cảm về tác phẩm văn học:

1 Ví dụ:

Bài văn: “Cảm nghĩ về một bài ca

dao” của Nguyên Hồng

(SGK trang 146, 147)

Đêm qua ra đứng bờ ao Trông cá cá lặn trông sao sao mờ…

Buồn trông con nhện chăng tơ Nhện ơi nhện hỡi nhện chờ mối ai ? Đêm đêm tưởng dải Ngân Hà Chuôi sao Tinh Đẩu đã ba năm tròn…

Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn Tào Khê nước chảy vẫn còn trơ trơ.

Thế nào là cảm nghĩ về một tác phẩm văn học ? Bố cục Luyện tập

2 Phân tích

Trang 5

1 Ví dụ:

(SGK/146, 147)

Nhằm bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình sau khi đọc bài ca dao.

Như vậy để bộc lộ cảm xúc của mình tác giả Nguyên Hồng đã sử dụng cách lập ý như thế nào ? Em hãy chỉ ra các hình ảnh, chi tiết đó có trong bài văn trên?

2 Phân tích

- Bày tỏ tình cảm, cảm xúc….

Trang 6

1 Ví dụ:

(SGK/146, 147)

1 Nhóm 1,2,3: Chỉ ra chi tiết

Tưởng tượng và Liên tưởng.

2 Nhóm 4,5,6: Chỉ ra chi tiết Hồi tưởng và Suy ngẫm.

9876543210

2 Phân tích

- Bày tỏ tình cảm, cảm xúc…

Trang 7

I Tìm hiểu cách làm bài văn biểu

1 Yếu tố tưởng tượng: … có bóng một

người đội khăn …… ở bờ ao tối mờ mờ.

2 Yếu tố liên tưởng: … một người quen thật của tôi…… hướng về cố hương.

3 Yếu tố hồi tưởng: …tôi chỉ lơ mơ nghe thầy giáo giảng……gọi trời, gọi sao, gọi nhện.

4 Yếu tố suy ngẫm: …thì ra cái vùng

sao như cát, như thuỷ tinh…vô cùng Sông Tào Khê,….

2 Phân tích:

- Bày tỏ tình cảm, cảm xúc.

- Yếu tố tưởng tượng:

-Yếu tố liên tưởng:

-Yếu tố hồi tưởng:

-Yếu tố suy ngẫm:

Trang 8

Tưởng tượng: Bóng một người đội khăn, mặc áo dài, chắp tay sau

lưng, quay mặt trông trời lấp lánh sao, bên cái cầu rửa ở bờ ao tối

Suy ngẫm:

-Thì ra cái vùng sao như cát , như thủy tinh vãi kia ở trong tranh

minh họa là dải Ngân Hà? A! Sông Ngân! Sông Ngân! Thế là con sông điển tích mà tôi được biết bấy lâu…Vừa bâng khuâng, vừa da diết vô cùng.

- Lại con sông Tào Khê này nữa! Hơn bốn mươi năm sau đấy tôi đã được tới đứng bên bờ phù sa của nó mà trông …nhiều bạn tôi xưa cũng thấy thế.

Trang 9

Sông Tào Khê là sông nội địa (ngòi) của tỉnh Bắc Ninh

bị thu hẹp.

Trang 10

Rác thải rắn phủ ngập bờ sông Tào Khê và một số đoạn sông (ngòi) bị ô nhiễm.

Đoạn ngòi Tào Khê xây dựng các công trình

Trang 11

cảm về tác phẩm văn học:

1 Ví dụ: Bài văn: “Cảm nghĩ về một

bài ca dao” của Nguyên Hồng

 Bài văn gồm 4 đoạn, mỗi đoạn nói

về hai câu lục bát trong bài.

Hai câu đầu: giả định và đặt mình vào

trong cảnh để thể nghiệm, bày tỏ cảm xúc của tác giả…

Hai 3, 4: cảnh ngóng trông, tiếng kêu,

tiếng nấc của người ngóng trông.

Hai câu 5, 6: cảm nghĩ về sông Ngân Hà… con sông nhớ thương…

Hai câu cuối: cảm nghĩ về con sông Tào Khê.

2 Phân tích

- Bày tỏ tình cảm, cảm xúc

- Yếu tố tưởng tượng, liên tưởng,

hối tưởng, suy ngẫm …

Trang 12

+ Khái quát về bài văn của Nguyên Hồng và cách phát biểu cảm nghĩ của ông về bài ca dao bằng sơ đồ:

Cách biểu cảm về bài ca dao

(của Nguyên Hồng)

Là một văn bản Thể hiện:

Tình cảm

cảm xúc

Liên tưởng

Suy ngẫm

Tưởng tượng

Về Nghệ thuật - Nội dụng.

Hồi tưởng

Trang 13

1 Ví dụ: Bài văn: “Cảm nghĩ về một

bài ca dao” của Nguyên Hồng

MUỐN LÀM MỘT BÀI VĂN BIỂU CẢM VỀ

TÁC PHẨM VĂN HỌC.

- Đọc kĩ tác phẩm để hình thành cảm xúc từ những chi tiết, những hình ảnh gây ấn tượng sâu sắc

- Từ cảm xúc ấy phát huy trí tưởng tượng liên tưởng, hồi tưởng và rút ra những suy nghĩ về ý nghĩa của tác phẩm.

2 Phân tích

-Yếu tố tưởng tượng:

-Yếu tố liên tưởng:

-Yếu tố hồi tưởng:

- Yếu tố suy ngẫm :

Trang 14

-Bày tỏ tình cả, cảm xúc.

- Yếu tố tưởng tượng, liên tưởng,

hồi tưởng, suy ngẫm…

Là trình bày những cảm xúc, tưởng tượng, liên tưởng, suy ngẫm của mình về nội dung

tưởng tượng, liên tưởng, suy

ngẫm của mình về nội dung và

hình thức của tác phẩm đó.

Trang 15

- Yếu tố tưởng tượng, liên tưởng, hồi

tưởng, suy ngẫm.

Thế nào là phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học ? Bố cục Luyện tập

Mở bài: Giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp

xúc với tác phẩm.

2 Phân tích:

1 Ví dụ: (SGK T146 – 147)

3 Nhận xét: Là trình bày

những cảm xúc, tưởng tượng, liên

tưởng, suy ngẫm của mình về nội

Trang 16

I Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác

phẩm văn học.

- Bày tỏ tình cảm, cảm xúc

- Yếu tố tưởng tượng, liên tưởng, suy ngẫm.

2 Phân tích:

1 Ví dụ:

3.Nhận xét: Là trình bày những cảm xúc,

tưởng tượng, liên tưởng, liên tưởng, suy ngẫm

của mình về nội dung và hình thức của tác

Trang 17

I Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm về tác

phẩm văn học.

- Yếu tố tưởng tượng, liên tưởng, hồi tưởng, suy ngẫm.

2 Phân tích:

1 Ví dụ (SGK T146 – 147):

3 Nhận xét: Trình bày những cảm xúc, tưởng tượng, liên

tưởng, liên tưởng, suy ngẫm của mình về nội dung và hình

thức của tác phẩm đó.

* Bố cục: 3 phần.

Mở bài: Giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp xúc với

tác phẩm.

Thân bài: Những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên.

Kết bài: Ấn tượng chung về tác phẩm.

* Ghi nhớ ( SGK/ 147)

Trang 18

* Ghi nhớ:

Phát biểu cảm nghĩ về một tác phẩm văn học là trình bày những cảm xúc, tưởng tượng, liên tưởng, suy ngẫm của mình về nội dung và hình thức của tác phẩm đó.

Bài cảm nghĩ về tác phẩm văn học cũng phải có 3 phần:

+ Mở bài: Giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh tiếp xúc với tác phẩm

+ Thân bài: Những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên.

+ Kết bài: Ấn tượng chung về tác phẩm.

Trang 19

* Lưu ý:

Khi làm bài phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học:

- Phải dựa vào tác phẩm văn học  Xác định những cảm nghĩ cần phát biểu  Hình thành cảm xúc từ chi tiết, hình ảnh gây ấn tượng.

- Phải có cảm xúc chân thành, kỹ năng cảm thụ nhân vật, dùng từ, đặt câu, dựng đoạn văn

- Từ cảm xúc  phát huy trí tưởng tượng, liên tưởng, hồi tưởng  rút ra suy nghĩ

Trang 20

Em hãy đọc bài văn sau và suy nghĩ trả lời một số câu hỏi?

Trang 21

Đọc bài thơ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá của thi hào Đỗ Phủ tự nhiên tôi thấy gần

gũi thân thiết Nhà tranh bị gió thu phá! Một đề tài gần gũi quen thuộc với người dân Việt Nam ta biết bao!

Đỗ Phủ sống vào thế kỷ thứ VIII, cách ngày nay đã 1200 năm, mà cảnh gió bão trong bài thơ chẳng khác gì hôm nay! Ai đã trải qua cảnh gió bão, đã nhìn thấy cảnh tàn phá của gió bão trên màn ảnh nhỏ đều dễ dàng nhận thấy, sự tàn phá của thiên nhiên xưa nay thật giống nhau Mà đâu phải chỉ giống nhau! Với nhịp độ phá hoại môi trường, nhất là phá rừng diễn ra càng nhanh, càng nhiều như hiện nay, bão lụt gần đây hoành hành càng thất thường, càng dữ dội.

… Cảnh nhà dột, chăn ướt, không ngủ được trong bài thơ thật chân thực Đọc lên như

thấy cảnh thê thảm hiện lên trước mắt Chi tiết “Con nằm xấu nết đạp lót nát” rất thật Trẻ

con ngủ mê thường đạp lung tung, làm rách thêm cái chăn vốn đã cũ nát Sự vô tâm của trẻ thơ cũng làm hư hỏng thêm cái gia sản vốn đã nghèo nàn của nhà thơ.

Nhưng tâm hồn nhà thơ thật cao thượng và giàu có biết bao Ông ao ước:

“Ước được nhà rộng muôn ngàn gian Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan”

… Đỗ Phủ quả là nhà thơ lớn Ông đã vượt lên tình cảnh bi thảm của riêng mình để nghĩ

đến kẻ sĩ trong thiên hạ.

(Nguyên Hồng- Một tuổi thơ văn)

Trang 22

Em hãy trả lời một số câu hỏi sau khi đọc xong bài văn?

1 Nội dung của bài văn trên là:

a Kể lại nội dung bài thơ.

b Bày tỏ những tình cảm, cảm xúc của tác giả về bài thơ Bài ca nhà tranh bị

gió thu phá của Đỗ Phủ.

c Tái hiện lại những hình ảnh được miêu tả trong bài thơ.

d Phân tích cái hay, cái đẹp về nội dung và nghệ thuật của bài thơ.

2 Tác giả đã dùng cách thể hiện gì để biểu đạt nội dung ?

Trang 23