Bài 12. Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học

Kiểm tra bài cũ:Những ngón chân của bố khum khum, lúc nào cũng như bám vào đất để khỏi trơn ngã.. Đưa yếu tố tự sự và yếu tố miêu tả vào đoạn văn bài văn biểu cảm nhằm mục đích gì?. Tì

1

NGƯỜI GIẢNG DẠY :

BÙI THỊ PHƯƠNG THÚY

Kiểm tra bài cũ:

Những ngón chân của bố khum khum, lúc nào cũng như bám

vào đất để khỏi trơn ngã Người ta nói “ đấy là bàn chân vất vả” Gan bàn chân bao giờ cũng xám xịt và lỗ rỗ, bao giờ cũng khuyết một miếng, không đầy đặn như gan bàn chân người khác Mu bàn chân mốc trắng, bong da từng bãi, lại có nốt lấm tấm Đêm nào bố cũng ngâm nước nóng hòa muối, gãi lấy gãi để rồi xỏ vào đôi guốc mộc Khi ngủ bố rên, rên vì đau mình, nhưng cũng rên

vì nhức chân Rượu tê thấp không tài nào xoa bóp khỏi…

Bố ơi! Bố chữa làm sao được lành lặn đôi bàn chân ấy: đôi bàn chân dầm sương dãi nắng đã thành bệnh.

Đưa yếu tố tự sự và yếu tố miêu tả vào đoạn văn (bài văn) biểu cảm nhằm mục

đích gì?

Tìm yếu tố tự sự và yếu tố miểu tả trong đoạn văn biểu cảm sau:

Yếu tố tự sự:

Khi đưa yếu tố tự sự và miêu tả vào đoạn( bài) văn biểu cảm nhằm :

Khêu gợi cảm xúc, do cảm xúc chi phối chứ không nhằm mục đích

kể chuyện, miêu tả đầy đủ sự việc…

Những ngón chân khum khum , lúc nào cũng bám

vào đất để khỏi trơn ngã Gan bàn chân bao giờ

cũng xám xịt và lỗ rỗ, bao giờ cũng khuyết một

miếng, không đầy đặn như gan bàn chân người

khác Mu bàn chân mốc trắng, bong da từng bãi,

lại có nốt lấm tấm Đêm nào bố cũng ngâm nước

nóng hòa muối, gãi lấy gãi để rồi xỏ vào đôi guốc

mộc Khi ngủ bố rên, rên vì đau mình, nhưng cũng

rên vì nhức chân Rượu tê thấp không tài nào xoa

bóp khỏi…

Yếu tố miêu tả:

Những ngón chân của

bố bám vào đất để khỏi ngã… người ta nói “ đấy

là bàn chân vất vả”

Đêm nào bố cũng ngâm nước nóng hòa muối, gãi liên tục, rồi xỏ vào đôi guốc mộc Khi ngủ bố rên …

Trông cá cá lặn, trông sao sao mờ.

Buồn trông con nhện chăng tơ Nhện ơi nhện hỡi, nhện chờ mối ai? Buồn trông chênh chếch sao Mai Sao ơi sao hỡi nhớ ai sao mờ?

Đêm đêm tưởng dải Ngân Hà Chuôi sao Tinh Đẩu đã ba năm tròn.

Đá mòn nhưng dạ chẳng mòn Khê nước chảy vẫn còn trơ trơ.

Tượng tượng gười mặc áo dài, khăn đóng…

Đứng bờ ao… Cá lặn….

Trông cá cá lặn…

Trông sao sao mờ

Buồn trông con nhện chăng tơ……

Buồn trông chênh chếch sao mai…

….Dải ngân hà….

*Các yếu tố liên tưởng, tưởng

tượng, hồi tưởng, suy ngẫm:

* Các yếu tố liên tưởng, tưởng tượng, hồi tưởng, suy ngẫm

+ Đoạn 1: Tưởng tượng hình ảnh người đàn ông (đội khăn, mặc áo

dài, chắp tay sau lưng, quay mặt trông trời; đứng bên cầu rửa ở bờ ao)

+ §o¹n 2: Tưởng tượng cảnh ngóng trông tiếng nấc, tiếng kêu của

người mong ngóng

+ §o¹n 3: Suy ngẫm về sông Ngân Hà gắn liền với hình ảnh Ngưu

Lang - Chức Nữ

+§o¹n 4: Liên tưởng 40 năm sau khi đọc bài ca dao mới được

đến sông Tào Khê

 liên tưởng tới người quen đang nhớ quê

 tưởng tượng ra tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài ca dao

 suy ngẫm về lòng chung thủy của con người

a Phát biểu cảm nghĩ về một TPVH là nêu cảm xúc (tưởng

tượng, liên tưởng, suy ngẫm) về:

- Tư tưởng của tác phẩm

Khi lµm bµi ph¸t biÓu c¶m nghÜ vÒ t¸c phÈm v¨n häc

- Phải dựa vào tác phẩm văn học Xác định những cảm nghĩ cần phát

biểu Hình thành cảm xúc từ chi tiết, hình ảnh gây ấn tượng.

- Từ cảm xúc  phát huy trí tưởng tượng, liên tưởng, hồi tưởng  rút

ra suy nghĩ về ý nghĩa của tác phẩm

- Phải có cảm xúc chân thành, kỹ năng cảm thụ nhân vật, dùng từ đặt

câu, dựng đoạn

- Nêu cảm xúc chung về tác phẩm

+Trình bày những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên

b Bố cục: 3 phần

* Mở bài.

- Giới thiệu tác phẩm: đề tài, thể loại, tác giả…

- Hoàn cảnh tiếp xúc với tác phẩm.

+ Thân bài: những cảm xúc, suy nghĩ do tác phẩm gợi lên.

+ Kết bài: ấn tượng chung về tác phẩm.

CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM VỀ TPVH LÀ TRÌNH BÀY NHỮNG:

TUẦN 13 TIẾT 49 BÀI 13

CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC

Sơ đồ tư duy:

Liên tưởng

Cảnh khuya

Rằm tháng giêng

II LuyÖn tËp:

Các em hãy thực hiện các bước tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý

cho đề văn PBCN về bài thơ “Cảnh khuya”- “ Rằm tháng

bãng hoa quÊn quýt, lung linh, huyÒn ¶o

+ Câu 3+ 4: Cảm động về tấm lòng yêu thiên nhiên, đất nước của Bác.

2 Dàn ý:

- Giới thiệu về tỏc giả Hồ Chí Minh

- Hoàn cảnh sáng tác : Những năm đầu trong cuộc kháng chiến chống Pháp.

a Mở bài:

-Ấn tượng chung: Cảnh đẹp trong đờm khuya ở rừng Việt Bắc và tõm trạng của Bỏc.

b Thân bài

* Câu 1+2: Cảnh đêm trăng rừng êm đềm thơ mộng - Giữa không gian tĩnh lặng của đêm, nổi bật

tiếng suối chảy róc rách Câu thơ sử dụng nghệ thuật so sánh độc đáo.

- ánh trăng chiếu sáng mặt đất với những mảng

sáng tối đan xen hoà quện tạo khung cảnh lung linh huyền ảo.

=> Tạo nờn bức tranh đờm trăng rừng tuyệt đẹp cuốn hỳt người đọc

* Câu 3+4 : Tâm trạng của Bác trong đêm

khuya.

- Trước khung cảnh lung linh huyền ảo của chốn rừng Việt Bắc, Bỏc say mờ ngắm cảnh.

- Bỏc chưa ngủ một phần vỡ cảnh đờm khuya quỏ đẹp làm say

đắm tõm hồn nghệ sĩ, phần vỡ lo lắng cho đất nước.

=> Tỡnh yờu thiờn nhiờn luụn gắn liền với tỡnh yờu nước tha

thiết trong con người Bỏc.

c) Kết bài.

- Khẳng định lại tỡnh cảm của người viết: Đõy là bài thơ hay thể hiện tõm hồn tinh tế nhạy cảm, tinh thần yờu nước sõu nặng của Bỏc.

Viết phần mở bài:

Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà cách mạng tài ba

mà còn một nhà thơ lớn của dân tộc Người đã để lại rất

nhiều bài thơ hay, nhưng bài thơ để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất là bài “Cảnh khuya” Tác phẩm được Bác viết trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp tại chốn rừng Việt Bắc Qua bài thơ, ta thấy vẻ đẹp huyền ảo và tâm hồn yêu nước, yêu thiên nhiên tha thiết của Người

Ca dao, dân ca là viên ngọc quý trong kho tàng văn học dân gian

Việt Nam Ca dao diễn tả sâu sắc đời sống nội tâm của con người Đặc biệt ca dao chú trọng thể hiện nỗi nhớ, tình cảm thuỷ chung của con người Viết về vấn đề này có rất nhiều bài thể hiện nhưng bài để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất là: “ Đêm qua ra đứng bờ ao…”

 Hướng dẫn học ở nhà

Bài học ở tiết này : Thuộc lòng ghi nhớ

Bài tập 1 viết tiếp phần thân bài

Bài tập 2 dựa vào dàn bài để viết hoàn chỉnh bài văn.

Bài học ở tiếp theo:

Chuẩn bị : “ Viết bài tập làm văn số -Văn biểu cảm”

Xem đề bài trong SGK trang 145, tập tìm hiểu đề, tìm ý và lập dàn ý cho bài viết Kẻ sẵn khung giấy để viết bài.

*****Hết*****