Bài 23. Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn v...
Trang 2CHỦ ĐỘNG THÀNH CÂU
BỊ ĐỘNG
Trang 3Ví dụ/sgk 57
Chủ ngữ(a)thực hiện hành động nào?hướng vào
ai?
-CN là”mọi người”:thực hiện 1 hành động “yêu mến” hướng vào “em”.
-CN là”em”:được hành động “yêu mến”
từ “mọi người”hướng vào.
=>Câu chủ động
=>Câu bị động
Ý nghĩa của chủ ngữ trong 2 câu trên có gì khác?
Em hiểu thế nào là câu chủ động, câu
bị động?
a Mọi người / yêu mến em.
b Em / được mọi người yêu mến.
I.Câu chủ động và câu bị động:
Tiết 94: CHUYỂN ĐỔI CÂU CHỦ ĐỘNG THÀNH
CÂU BỊ ĐỘNG
Câu chủ động là câu có
chủ ngữ chỉ người, vật thực
hiện một hoạt động hướng
vào người, vật khác (chỉ chủ
thể của hoạt động).
Câu bị động là câu có chủ
ngữ chỉ người, vật được hoạt
động của người, vật khác
hướng vào (chỉ đối tượng của
hoạt động).
Chủ ngữ (b)được hành động nào hướng vào ?Từ
ai?
a Mọi người yêu mến em.
b Em được mọi người yêu mến.
Trang 4Ví dụ:
-Xe bị hết xăng
- Tôi bị ngã -Nó được ra sân ga -Cơm bị thiu
-Nó được đi chơi
Ngoài ý nghĩa của CN, nhờ dấu hiệu nào trong câu giúp em nhận diện câu bị động?
Ví dụ:
-Xe bị -Xe bị hết xăng
- Tôi - Tôi bị bị ngã
-Nó -Nó được được ra sân ga
-Cơm Cơm bị bị thiu -Nó Nó được được đi chơi
Trang 5Bài tập làm nhanh
Câu 1: Trong các câu sau, câu nào là câu chủ động?
A Nhà vua truyền ngôi cho cậu bé.
B Lan được mẹ tặng chiếc cặp sách mới nhân ngày khai trường.
C Thuyền bị gió làm lật.
D Ngôi nhà đã bị ai đó phá.
Câu 2: Trong các câu sau, câu nào là câu bị động?
A Mẹ đang nấu cơm.
B Lan được thầy giáo khen
C Trời mưa to.
D Trăng tròn.
Trang 6Chọn câu (b):
giúp cho việc liên kết các câu trong đoạn được tốt hơn
I.Câu chủ động và câu bị động.
Việc dùng câu chủ động hay câu bị động tùy tiện được không?
Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động nhằm mục đích gì?
II.Mục đích của việc chuyển đổi
Câu chủ động thành câu bị động.
“-Thủy phải xa lớp ta, theo
mẹ về quê ngoại
Một tiếng “ồ” nổi lên kinh ngạc Cả lớp sững sờ Em tôi là chi đội trưởng, là vua toán của lớp từ mấy năm nay , tin này chắc làm cho bạn bè xao xuyến.”
điền vào chỗ dấu ba chấm trong đoạn trích dưới đây.
a, Mọi người yêu mến em.
b, Em được mọi người yêu mến
Việc chuyển đổi câu chủ động
thành câu bị động ( và ngược lại,
chuyển đổi câu bị động thành
câu chủ động ) ở mỗi đoạn văn
đều nhằm liên kết các câu trong
đoạn văn thành một mạch văn
thống nhất.
Trang 7
Câu a Chị dắt con chó
đi dạo ven rừng, chốc
chốc dừng lại ngửi
chỗ này một tí, chỗ
kia một tí.
Câu b Con chó được chị dắt đi dạo ven rừng, chốc chốc dừng lại ngửi chỗ này một tí, chỗ kia một tí.
THẢO LUẬN:2 phút
So sánh 2 cách viết sau.Cách nào phù hợp hơn?Vì sao?
=>Với cách viết câu (a) thì mạch văn sẽ khiến người đọc hiểu là
“chị dắt con chĩ đi dạo ven rừng” và “chốc chốc chị dừng lại ngửi chỗ này một tí, chỗ kia một tí”.Nên dùng câu (b) sẽ phù hợp hơn
Trang 8II.Mục đích của việc chuyển đổi
Câu chủ động thành câu bị động.
I.Câu chủ động và câu bị động.
III.Luyện tập.
*Bài tập/sgk 58
Tìm câu bị động trong
các đọan trích dưới đây.
Giải thích vì sao tác giả
chọn cách viết như vậy.
-Tinh thần yêu nước cũng như các thứ
của quý.Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.
(Hồ Chí Minh)
-Người đầu tiên chịu ảnh hưởng thơ Pháp rất đậm là Thế Lữ.Những bài Thơ
có tiếng của Thế Lữ ra đời đầu Năm
1933 Giữa lúc người thanh niên Việt Nam bấy giờ ngập trong quá khứ đến tận
cổ thì Thế Lữ đưa về cho họ cái hương vị phương xa.Tác giả “Mấy vần thơ” liền được tôn làm đương thời đệ nhất thi sĩ.
Tác dụng: Tránh lặp lại kiểu câu đã dùng trước đó, đồng thời tạo liên kết tốt hơn trong đọan văn.
Trang 9-Mẹ dắt em tới trường.
=>Câu Chủ Động
-Em được mẹ dắt tới trường.
=>Câu Bị Động
Bài tập củng cố: XEM HÌNH,ĐẶT CÂU
Trang 10-Hai anh em chia đồ
-Đồ chơi được hai anh
em chia =>Câu Bị Động
Trang 11Bài tập củng cố: XEM HÌNH,ĐẶT CÂU
-Bà đang soi trứng.
=>Câu Chủ Động
-Qủa trứng được bà soi.
=>Câu Bị Động
Trang 13Bài tập(5phút)
Viết đọan văn từ(4-6) câu,chủ
đề tự chọn.Trong đó có sử dụng câu chủ động và câu bị động.
Trang 14* Trong các câu có từ “bị” sau, câu nào không là câu bị động?
(A) Ông tôi bị đau chân.
B Tên cướp đã bị cảnh sát bắt giam và đang chờ ngày xét xử.
C Khu vườn bị cơn bão làm cho tan hoang.
D Môi trường đang này càng bị con người làm cho
ô nhiễm hơn.
Trang 16a Đối với bài học ởû tiết này:
+ Xem lại nội dung bài học.
+ Học thuộc ghi nhớ sgk/ 57.
+ Hồn thiện bài tập ở phần luyện tập vào VBT.
b Đối với bài học ởû tiết tiếp theo:
Chuẩn bị: Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị
động
+ Đọc nội dung và trả lời câu hỏi phần I, SGK/64,65 + Xem trước và làm bài tập 1,2 phần luyện tập
sgk/65.