Bài 28. Tìm hiểu chung về văn bản hành chính tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất...
Trang 1Giáo viên: Đào Bá Tùng Anh
CHÀO MỪNG QUÝ THẦY
CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC
SINH
VỀ DỰ TIẾT HỌC HÔM NAY
Trang 2Trong chương trình Ngữ Văn 6 và học kì 1 văn 7, em
đã được học những phép tu từ nào ?
Kiểm tra bài cũ
Đáp án
- Lớp 6: nhân hóa, so sánh, ẩn dụ, hoán dụ
- Lớp 7: chơi chữ, điệp ngữ.
Trang 4I Thế nào là phép liệt kê
Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến
hấp đường phèn, để trong khay
khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi
mồi chữ nhật để mở, trong ngăn
bạc đầy những trầu vàng, cau đậu,
rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc,
nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi
ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví
thuốc, quản bút, tăm bông trông
mà thích mắt.[ ] Ngoài kia, tuy mưa
gió ầm ầm, dân phu rối rít, nhưng
trong này xem chừng tĩnh mịch,
nghiêm trang lắm[ ]
(Phạm
Duy Tốn)
? Quan sát những bộ phận
in đậm trong những câu trên cho biết cấu tạo và ý nghĩa của các bộ phận đó có gì giống nhau ?
- Cấu tạo:
+ Đều là những từ và cụm từ
+ Các từ và cụm từ ấy được sắp xếp nối tiếp nhau
Đều nói về những đồ vật được bày biện xung quanh quan ph ụ mẫu
làm nổi bật sự bề bộn, xa hoa của viên quan để đối lập với tình cảnh của những người dân đang lam lũ ngoài mưa gió.
(danh từ và cụm danh từ)
- Ý nghĩa :
- Tác dụng :
Trang 5“ Dân cư kể hàng trăm nghìn con người, từ chiều đến giờ hết sức giữ
gìn, kẻ thì thuổng, người thì cuốc, kẻ đội đất, kẻ vác tre, nào đắp,
nào cừ, bì bõm dưới bùn lầy ngập quá khuỷu chân, người nào
người nấy lướt thướt như chuột lột Tình cảnh trông thật là thảm.”
(Sống chết mặc bay - Phạm Duy Tốn)
dân phu hộ đê (Động từ và cụm động từ)
=> Diễn tả sự vất vả cơ cực, khẩn trương của người
dân đang hộ đê
VD2 Đọc đoạn văn sau :
? Quan sát những bộ phận
in đậm trong những câu trên cho biết cấu tạo và ý nghĩa của các bộ phận đó có gì giống nhau ?
Trang 6I Thế nào là phép liệt kê
Ghi nhớ : Liệt kê là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ
hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng, tình cảm ? Qua tìm hiểu 2 ví dụ, em hiểu như thế nào là
phép liệt kê?
Trang 7- Từ ngữ địa phương đựơc dùng nhuần nhuyễn và phổ biến, nhất là trong các câu hò đối đáp, tri thức, ngôn ngữ được thể hiện thật tài ba,
phong phú Chèo cạn, bài thai, hò đưa linh buồn bã, hò giã gạo, ru
em, giã vôi, giã điệp, bài chòi, bài tiệm, nàng vung, náo nức nồng hậu
tình người Hò lơ, hò ô, xay lúa, hò nện gần gũi với dân ca Nghệ Tĩnh.
=>Thể hiện sự phong phú của các điệu hò, điệu lí
Bài tập áp dụng (thảo luận 1’) Em h·y chØ ra
c¸c phÐp liÖt kª trong bµi “Ca HuÕ trªn
s«ng H ¬ng” của Hà Ánh Minh.(tr99)
Trang 8Hoạt động nhóm (thảo luận 1’)
Bµi tËp 1: H·y chØ ra c¸c
phÐp liÖt kª ë ®o¹n v¨n 1 vµ 2
trong v¨n b¶n: “Tinh thÇn yªu
n íc cña nh©n d©n ta” (tr24)
- Hå ChÝ Minh
Trang 9- Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ
cướp nước
=> Sức mạnh của tinh thần yêu nước
- Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ thời đại Bà Trưng,
Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung
=> Lòng tự hào về truyền thống yêu nước
Đáp án
Trang 10Vớ dụ: a) Toàn thể dõn tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần, lực lượng, tớnh mạng, của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập.
(Hồ Chớ Minh)
b) Toàn thể dõn tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực
lượng, tớnh mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy
(Hồ Chớ Minh)
Nhận xột:
- Cõu a: Giữa cỏc bộ phận liệt kờ khụng cú quan hệ từ “và” mà
nú sắp xếp theo một trỡnh tự sự việc.
- Cõu b: Giữa cỏc bộ phận liệt kờ cú quan hệ từ “và” ,các bộ
phận liệt kê tạo thành từng cặp sóng đôi bổ
sung cho nhau
khụng theo từng cặp và liệt kờ theo từng cặp.
II Cỏc kiểu liệt kờ
? Xột về cấu tạo , phộp liệt kờ ở cõu (a), cú gỡ
khỏc cõu (b)
Trang 11Ví dụ:
a) Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, nhưng cùng
một mầm non măng mọc thẳng
(Thép Mới)
b) Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự hình thành và trưởng thành của xã hội Việt Nam và của dân tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ và gia
đình, họ hàng, làng xóm, và của tập thể lớn là dân tộc, quốc gia
( Phạm Văn Đồng)
- Câu a: Có thể thay đổi được các bộ phận liệt kê mà ý nghĩa
các phép liệt kê ấy không hề thay đổi
- Câu b: không thể thay đổi trật tự các bộ phận liệt kê vì các
bộ phận liệt kê có sự tăng tiến về mặt ý nghĩa.
liệt kê tăng tiến và liệt kê không tăng tiến.
Nhận xét:
? Xét về mặt ý nghĩa , phép liệt kê ở câu (a), có
gì khác câu (b)
Trang 12Ví dụ:
Cưới nàng anh toan dẫn voi
Anh sợ quốc cấm nên voi không bàn
Dẫn trâu sợ họ máu hàn
Dẫn bò sợ họ nhà nàng co gân
Miễn là có thú bốn chân
Dẫn con chuột béo mời dân mời làng.
*Lưu ý: Phép liệt kê tăng tiến cần sắp xếp các thành
tố sao cho đúng trình tự tăng dần hoặc lùi dần theo tiêu chí tự chọn.
Ghi nhớ:
• Xét theo cấu tạo, có thể phân biệt kiểu liệt
kê theo từng cặp với kiểu liệt kê không
theo từng cặp.
• Xét theo ý nghĩa, có thể phân biệt kiểu
liệt kê tăng tiến với liệt kê không tăng tiến.
Trang 13III Luyện tập (thảo luận 1’)
Tìm phép liệt kê trong đoạn trích sau đây?
a) Và đó cũng là lần đầu tiên trong đời mình, hai con mắt của ông Va-ren được thấy hiển hiện cái huyền diệu của một thành phố Đông Dương, dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong cửa tiệm Những cu li xe kéo xe tay phóng cật lực, đôi bàn chân trần giẫm lạch bạch trên mặt đường nóng bỏng; những quả dưa hấu bổ phanh đỏ lòm lòm; những xâu lạp xường lủng lẳng dưới mái hiên các hiệu cơm; cái rốn một chú khách trưng ra giữa trời; một viên quan uể oải bước qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinh hình chữ thập Thật là lộn xộn! Thật là nhốn nháo!
( Nguyễn Ái Quốc)
=> Liệt kê không theo từng cặp
a) Và đó cũng là lần đầu tiên trong đời mình, hai con mắt của ông Va-ren được thấy hiển hiện cái huyền diệu của một thành phố Đông Dương, dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong cửa tiệm Những cu li xe kéo xe tay phóng cật lực, đôi bàn chân trần giẫm lạch bạch trên mặt đường nóng bỏng; những quả dưa hấu bổ phanh đỏ lòm lòm; những xâu lạp xường lủng lẳng dưới mái hiên các hiệu cơm; cái rốn một chú khách trưng ra giữa trời; một viên quan uể oải bước qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinh hình chữ thập Thật là lộn xộn! Thật là nhốn nháo!
( Nguyễn Ái Quốc)
Bài tập 2
Trang 14b) Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng
Em đã sống lại rồi, em đã sống!
Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung
Không giết được em, người con gái anh hùng!
(Tố Hữu)
Bài tập 2 (thảo luận 1’)
Tìm phép liệt kê, đó là phép liệt kê nào?
Ý nghĩa của phép liệt kê đó là gì?
=> Liệt kê tăng tiến (nối tiếp hành động tra tấn của giặc thể hiện
sự tàn bạo của quân thù, sự kiên cường của chị Lý)
Trang 15Bài tập 3:
Hoạt động nhóm (3’)
Trang 16ĐÁP ÁN
1 Các bạn học sinh chơi rất nhiều trò chơi nào cầu
lông, nhảy dây, đá bóng, trốn tìm
2 Trên bàn, mẹ em bày rất nhiều loại quả nào
chuối, bơ, nho, xoài, cam, đu đủ
Trang 17Các kiểu liệt kê
Xét ý nghÜa Xét cấu tạo
Liệt
kê
theo
cặp
Liệt kê không theo cặp
Liệt kê tăng tiến
Liệt kê không tăng tiến
T¸c dông
Trang 18HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
-Học thuộc phần ghi nhớ SGK/ 104-105
-Làm bài tập 3 ý b,c SGK/ 106
-Viết một đoạn văn ngắn tả một số hoạt động trong sân trường trong giờ ra chơi có sử dụng phép liệt kê
-Chuẩn bị bài: “ Tìm hiểu chung về văn bản hành chính”