Bài 1. Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

Bài 1. Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả...

Tiết 3:

Cấp độ khái quát của

nghĩa từ ngữ

Động vật

Thú

Chim

CÁ

3.Nhận xét:

-Động vậtNghĩa rộng (Chim, thú)

-Chim, thúNghĩa hẹp (Động vật)

Nghĩa rộng (Tu hú, sáo,voi, hươu)

III.Luyện tập:

Bài 1:Lập sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát của từ

ngữ trong mỗi khóm từ ngữ sau đây

Nhóm 1-2:

Y phục, quần, áo,

quần đùi, quần dài,

áo dài, sơ mi

Nhóm 3-4:

Vũ khí, súng, bom, súng trường, đại bác, Bom ba càng, bom bi

Bài 2: Tìm từ ngữ có nghĩa rộng hơn so với nghĩa của các từ ngữ ở mỗi nhóm sau đây:

a) xăng, dầu hỏa, (khí) ga, ma dút, củi, than.

 Chất đốt

b) hội họa, âm nhạc văn học, điêu khắc

 Nghệ thuật

c) canh, nem, rau xào, thịt luộc, tôm rang, cá rán

 Thức ăn

d) liếc, ngắm, nhòm, ngó

 Nhìn

e) đấm, đá, thụi, bịch, tát

 Đánh

Bài 3: Tìm các từ ngữ có nghĩa được bao hàm trong phạm vi nghĩa của mỗi từ sau đây:

a) Xe cộ

b) Kim loại

c) Hoa quả

d) Mang

Xe cộ

Xe đạp Xe máy Xe ô tô

Kim loại

Hoa quả

Hoa hồng Hoa lay ơn Quả táo Quả dưa hấu

(Người) họ hàng

Cô

Chú

Bác

Dì

Bài 4: Tìm ra những từ ngữ không thuộc phạm vi nghĩa của mỗi nhóm từ

ngữ sau đây

a) Thuốc chữa

bệnh:

b) Giáo viên:

c) Bút:

d) Hoa:

Phạm vi nghĩa mỗi nhóm Từ ngữ không thuộc phạm vi

các nhóm

Thuốc lào Thủ quỹ Bút điện Hoa tai

Bài 5: Đọc đoạn trích sau và tìm ba

động từ cùng thuộc một phạm vi

nghĩa, trong đó có một từ nghĩa rộng

và hai từ nghĩa hẹp hơn

Xe chạy chầm chậm… Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi, vài giây sau tôi đuổi kịp Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân lại Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, vừa xoa đầu tôi

hỏi, thì tôi òa lên khóc rồi cứ thế nức

nở Mẹ tôi cũng sụt sùi theo […]

Cñng cè h íng dÉn

-Các từ ngữ trong ngôn ngữ không tồn tại

riêng biệt, độc lập với nhau.Giữa chúng có mối quan hệ nhất định Một trong những

quan hệ giữa các từ ngữ là quan hệ khái quát và cụ thể, hay còn là quan hệ rộng – hẹp giữa các từ ngữ

-Chỉ có thể nói đến quan hệ rộng –hẹp giữa các từ ngữ khi chúng có sự đồng nhất về ý nghĩa

Mối quan hệ giữa A, B, C còn gọi là “Trường từ vựng” Chúng ta sẽ tìm hiểu vấn đề này ở bài sau