Bài 10. Ôn tập truyện kí Việt Nam

STT Tên VB, tác giả Phương thức biểu đạt Thể loại Nội dung chủ yếu Nghệ thuật 1 Thanh TịnhTôi đi học 1911-1988 Tư sự, miêu tả,biểu cảm Truyện Kỉ niệm trong sáng về ngày đầu tiên đi h

Thanh Tịnh

truyện kí Việt Nam nào đã học từ đầu năm? Tác giả

là ai ?

Nguyên Hồng Ngô Tất Tố Nam Cao

I.Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện ký đã học trong học kỳ I:

STT Tên VB, tác

giả

Phương thức biểu đạt

Thể loại Nội dung chủ

yếu Nghệ thuật

1 Thanh TịnhTôi đi học

(1911-1988 )

Tư sự, miêu tả,biểu cảm Truyện Kỉ niệm trong sáng về ngày

đầu tiên đi học

Tự sự miêu tả, biểu cảm,

so sánh

STT Tên VB, tác

giả

Phương thức biểu đạt

Thể loại Nội dung chủ

yếu Nghệ thuật

2 Trong lòng mẹNguyên Hồng

(1918-1982 )

Tự sự, miêu tả, biểu cảm

Hồi kí

Khát khao tình thương mẹ của chú bé Hồng

Hình ảnh

so sánh, liên tưởng

STT Tên VB, tác

giả

Phương thức biểu đạt

Thể loại Nội dung chủ

yếu Nghệ thuật

3

Tức nước vỡ

bờ Ngô tất Tố (1893-1954)

Tự sự, miêu tả

Tiểu thuyết

Vạch trần bộ mặt tàn ác của CĐPK,ca ngợi nhân phẩm cao đẹp người nông dân.

Ngòi bút hiện thực, tình huống bất ngờ

STT Tên VB,

tác giả

Phương thức biểu đạt

Thể loại Nội dung

chủ yếu Nghệ thuật

4 Nam CaoLão Hạc

(1915-1951)

Tự sự Miêu tả Biểu cảm

Truyện ngắn

Số phận đau thương và phẩm chất cao quý của người nông dân

Miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật

I.Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện ký đã học trong học kỳ I:

II.So sánh để thấy rõ những điểm giống nhau và khác nhau về nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật của ba văn bản 2.3.4 (Trong Lòng mẹ, Tức nước vỡ bờ và lão Hạc)

1)Sự giống nhau giữa 3 văn bản:

1)Ba văn bản “Trong lòng mẹ, Tức nước vỡ bờ và lão Hạc” ra đời trong giai đoạn nào?Đặc điểm của dòng văn học trong giai đoạn này là gì?Phương thức biểu đạt.

3)Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật ba văn bản giai đoạn này 2)Đề tài, chủ đề của ba văn bản trong giai đoạn này là gì?

4)Kể tên một số nhà văn và tác phẩm khác trong giai đoạn 1930 -1945 mà em đã học lớp 6 và 7.

=>Ra đời trong giai đoạn 1930-1945 Đều là văn xuôi hiện thực 1930-1945 Đều là văn xuôi hiện thực

phê phán trước cách mạng bắt nguồn từ những năm 20, phát

triển mạnh mẽ vào những năm 1930-1945.Là văn tự sự.

=>Con người và cuộc sống xã hội đương thời, miêu tả số phận con người cùng khổ và bị vùi dập

=>Tư tưởng:Chan chứa tinh thần nhân đạo, yêu thương, trân

trọng con người, tố cáo những gì tàn ác, xấu xa.

=>Bút pháp hiện thực, gần gũi với con người, ngôn ngữ giản dị, cách kể chuyện miêu tả, tâm lí cụ thể hấp dẫn.

=>Phạm Duy Tốn(Sống chết mặc bay), Thứ quà của lúa non: Cốm (Thạch Lam), Tô Hoài (Dế Mèn phiêu lưu kí)

I.Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện ký đã học trong học kỳ I:

II.So sánh để thấy rõ những điểm giống nhau và khác nhau về nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật của ba văn bản 2.3.4 (Trong Lòng mẹ, Tức nước vỡ bờ và lão Hạc)

1)Sự giống nhau giữa 3 văn bản:

-Đều là văn tự sự, truyêïn kí hiện đại (1930-1945)

-Đề tài về con người cùng khổ và cuộc sống xã hội đương thời -Đều có lối viết chân thật, gần đời sống, rất sinh động.

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Hãy chọn đáp án đúng nhất về khái niệm truyện kí hiện đại Việt Nam.

a)Truyện kí hiện đại Việt Nam ra đời vào thời kỳ

I.Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện ký đã học trong học kỳ I:

II.So sánh để thấy rõ những điểm giống nhau và khác nhau về

nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật của ba văn bản 2.3.4 (Trong Lòng mẹ, Tức nước vỡ bờ và lão Hạc)

1)Sự giống nhau giữa 3 văn bản:

-Đều là văn tự sự, truyêïn kí hiện đại (1930-1945)

-Đề tài về con người cùng khổ và cuộc sống XH đương thời.

-Đều có lối viết chân thật, gần đời sống, rất sinh động.

2)Sự khác nhau giữa 3 văn bản:Trong lòng mẹ, Tức nước vỡ bờ, Lão Hạc

Tên

văn

bản

Thể loại

Phương thức Bđ

Nội dung chủ yếu ĐĐ nghệ thuật

Trong

lòng

mẹ

Hồi kí (Trích)

Tự sự (Xen trữ tình)

Nỗi đau của chú bé Hồng sống thiếu mẹ, tình thương yêu của chú bé đối với mẹ

Văn hồi kí chân thực, trữ tình, tha thiết.

Tức

nước

vỡ bờ

Tiểu thuyết (Trích)

Tự sự

Phê phán chế độ tàn ác, bất nhân và ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông thôn.

Khắc hoạ nhân vật và miêu tả hiện thực một cách chân thực, sinh động.

Lão

Hạc

Truyệ

n ngắn (Trích)

Tự sự (Xen trữ tình)

Số phận của người nông dân cùng khổ và nhân phẩm cao đẹp của họ.

Nhận vật đào sâu tâm lí, kể chuyện tự nhiên, linh hoạt,

chân thực, đậm chất triết lí, trữ tình.

I.Lập bảng thống kê các tác phẩm truyện ký đã học (học kỳ I): II.So sánh để thấy rõ những điểm giống nhau và khác nhau :

1)Sự giống nhau giữa 3 văn bản:

-Đều là văn tự sự, truyêïn kí hiện đại (1930-1945)

-Đề tài về con người cùng khổ và cuộc sống XH đương thời.

-Đều có lối viết chân thật, gần đời sống, rất sinh động.

2)Sự khác nhau giữa 3 văn bản:

III.Thực hành viết đoạn văn: Phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật yêu thích nhất hoặc đoạn văn em thích nhất sau khi học xong

ba văn bản “Trong lòng mẹ, Tức nước vỡ bờ và Lão Hạc”

* Về thể loại:

- Trong lịng mẹ: Hồi kí

- Tắt đèn: Tiểu thuyết

- Lão Hạc : Truyện ngắn.

* Về phương thức biểu đạt:

- Trong lòng mẹ:Tự sự đan xen trữ tình.

- Tắt đèn: Tự sự

- Lão Hạc:Tự sự đan xen trữ tình.

ĐOẠN VĂN THAM KHẢO

Sức mạnh tiềm tàng ở nhân vật Chị Dậu trong đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” của tác giả Ngô Tất Tố làm cho em yêu thích nhất Một người đàn bà lực điền dịu hiền, yêu thương chồng con hết mực, sống nhẫn nhịn, chịu đựng, vị tha…Nhưng khi chồng mình

bị bọn lý trưởng và cai lệ hành hạ, đánh đập đến sức cùng lực kiệt, thì ở trong chị như có một sức mạnh tiềm tàng và chị đã dũng cảm vùng dậy đánh nhau với bọn chúng Khi đọc đến đoạn miêu tả Chị Dậu giằng co và quật ngã bọn chúng, em cảm thấy sung sướng, hả hê Em càng khâm phục, yêu thương, trân trọng vẻ đẹp tâm hồn của chị Dậu.

Nội dung Phản ánh hiện thực xã hội, cuộc

Truyện kí hiện đại Việt Nam

( 1930 - 1945)

Nghệ thuật

Đa dạng, phong phú, mới mẻ về thể loại; bút pháp hiện thực sinh động, hấp dẫn, tinh tế.

Kết luận:

Tắt đèn, Lão Hạc được sáng tác trong giai đoạn nào?

5. Nối nội dung ở cột A với nội dung thích hợp ở cột B để được những nhận định chính xác về chủ đề của các văn bản truyện kí đã học?

1 Tơi đi học

a Nĩi lên tình cảnh đáng thương của một em bé mồ cơi cha và tình cảm sâu sắc của em dành cho người m ẹ bất hạnh

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

1)Viết một đoạn văn hồi tưởng lại buổi đến trường đầu tiên của bản thân.

2)Câu thành ngữ“Tức nước vỡ bờ”được chọn làm nhan đề đoạn trích học có thoả đáng không?

3)Chuẩn bị học bài : “Thông tin về ngày trái đất năm 2000” (Đọc văn bản và soạn câu hỏi trả lời trong SGK)