Tác dụng của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự?. Ngôi kể Từ ngữ xưng hô người kể Vị trí của Tác dụng Ngôi kể thứ nhất Người kể xưng “tôi” Người kể tham gia trực tiếp hoặc l
Trang 2?Bài văn tự sự thông thường khác với bài văn tự sự có yếu tố
miêu tả và biểu cảm ở chỗ nào?
? Tác dụng của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự ?
Trả lời:
* Tuy vậy bài văn tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm khác với bài văn tự sự (kể) thông thường ở chỗ các yếu tố miêu tả và biểu cảm được nhấn mạnh,tô đậm hợp
lí
* Các yếu tố miêu tả và biểu cảm giúp cho việc kể chuyện sinh động và sâu sắc hơn.
Trang 31.Nhớ lại kiến thức
•Một em nhớ lại kiến thức và cho biết: khi viết văn thì người ta
thường dùng mấy ngôi kể?
• Trong khi viết văn thường sử dụng hai ngôi kể:
+Ngôi kể thứ nhất +Ngôi kể thứ ba
I) ÔN TẬP NGÔI KỂ:
Trang 4? Kể theo ngôi thứ nhất là kể như thế nào? Vị trí của người kể ?Tác dụng của ngôi kể thứ nhất?
2 Trả lời câu hỏi SGK-109.
? Lấy ví dụ về cách kể chuyện theo ngôi thứ nhất
và ngôi thứ ba ở một vài tác phẩm hay trích đoạn văn tự sự đã học?
Kể theo ngôi thứ ba là kể như thế nào?
Vị trí của người kể ?Tác dụng của ngôi
kể thứ ba?
Ngôi kể Từ ngữ
xưng hô người kể Vị trí của Tác dụng
Ngôi kể
thứ
nhất
Người kể xưng “tôi” Người kể
tham gia trực tiếp hoặc là người chứng kiến,trải qua các sự việc…
Người kể có thể trực
tiếp nói ra những suy nghĩ, tình cảm của chính mình, làm tăng tính chân thực, tính thuyết phục, do
đó chuyện có độ tin cậy cao.
Ngôi kể
thứ ba Người kể gọi tên các nhân
vật bằng tên gọi của
chúng
Người kể giấu mình đi Người kể có thể kể một cách khách
quan, linh hoạt, tự
do những gì diễn ra với nhân vật.
Ví dụ: * Kể theo ngôi thứ nhất : Tôi đi học, Trong
lòng mẹ, Lão Hạc, Hai cây phong,…
* Kể theo ngôi thứ ba: Tức nước vỡ bờ, Cô bé bán
diêm, Chiếc lá cuối cùng.
Trang 5* Thay đổi ngụi kể là để:
• Thay đổi điểm nhỡn đối với sự việc và nhõn vật.
+ Cách nhìn nhận, đánh giá về một sự vật, hiện t ợng luôn có sự
khác nhau giũa ng ời trong cuộc kể với ng ời ngoài cuộc
• Thay đổi thỏi độ miờu tả, biểu cảm.
+Thay đổi ngôI kể linh hoạt sẽ làm tăng tính sinh động, phong
phú khi miêu tả sự vật, sự việc, con ng ời.
2.Trả lời cẩu hỏi SGK-109.
Tại sao người ta phải thay đổi ngụi kể?
Ngụi kể Từ ngữ xưng
hụ Vị trớ của người kể Tỏc dụng
Ngụi kể
thứ
nhất
Người kể xưng “tụi”
Người kể tham gia trực tiếp hoặc là người chứng kiến,trải qua cỏc sự việc…
Người kể cú thể trực tiếp núi ra những suy nghĩ, tỡnh cảm của chớnh mỡnh, làm tăng tớnh chõn thực, tớnh thuyết phục, do đú chuyện
cú độ tin cậy cao.
Ngụi kể
thứ ba
Người kể gọi tờn cỏc nhõn vật bằng tờn gọi của chỳng
Người kể giấu mỡnh đi
Người kể cú thể kể một cỏch khỏch quan, linh hoạt,
tự do những gỡ diễn ra với nhõn vật.
Trang 6* Thay đổi ngụi kể là để:
• Thay đổi điểm nhỡn đối với sự việc và nhõn vật.
• Thay đổi thỏi độ miờu tả, biểu cảm.
2.Trả lời cõu hỏi SGK-109.
Ngụi kể Từ ngữ xưng
hụ Vị trớ của người kể Tỏc dụng
Ngụi kể
thứ
nhất
Người kể xưng “tụi”
Người kể tham gia trực tiếp hoặc là người chứng kiến,trải qua cỏc sự việc…
Người kể cú thể trực tiếp núi ra những suy nghĩ, tỡnh cảm của chớnh mỡnh, làm tăng tớnh chõn thực, tớnh thuyết phục, do đú chuyện cú độ tin cậy cao.
Ngụi kể
thứ ba Người kể gọi tờn cỏc nhõn
vật bằng tờn gọi của chỳng
Người kể giấu mỡnh đi Người kể cú thể kể một cỏch khỏch quan,
linh hoạt, tự do những
gỡ diễn ra với nhõn vật.
II) LUYỆN NểI
1 Phân tích đoạn trích: ‘’Tắt đèn’’ của Ngô Tất Tố
*Thảo luận nhúm:
Trang 7Câu hỏi thảo luận nhóm:
Nhóm 1 : Đoạn trích “ Tắt đèn” được kể theo ngôi thứ mấy? Có những nhân vật nào?
Nhóm 2 : Nêu nội dung chính trong đoạn trích ?
Nhóm 3 : Nêu các từ ngữ sử dụng yếu tố miêu tả Nêu tác dụng của nó?
Nhóm 4 : Nêu các từ ngữ sử dụng yếu tố biểu cảm và tác dụng của nó?
Trang 8TÌM HIỂU CÁC YẾU TỐ TRONG ĐOẠN VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP VỚI CÁC
YẾU TỐ MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM (SGK TRANG 110)
*Sự việc :
Chị Dậu, Cai lệ, Người nhà lí trưởng.
Cuộc đối đầu giữa những kẻ đi thúc sưu với người xin khất sưu.
*Yếu tố miêu tả :
- Chị Dậu xám mặt…
-Sức lẻo khoẻo của anh chàng nghiện…người đàn bà lực điền…ngã chỏng quèo…nham nhảm thét
-Sấn sổ bước đến,giằng co, đu đẩy,kêu khóc om sòm,anh chàng hầu cận ông lí…yếu hơn chị chàng con mọn…ngã nhào ra thềm …
* Tác dụng: Khắc hoạ cụ thể,sinh động nhân vật và sự việc
*Yếu tố biểu cảm:
- Cháu van ông…chồng tôi đau ốm ông không được phép hành hạ…
-Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
* Tác dụng: Thể hiện thái độ van xin,tâm trạng uất ức,thái độ căm thù, vùng lên
Nổi bật nhất là các từ xưng hô :
*Nhân vật :
Thø ba.
*Ngôi kể :
Trang 9Hướng dẫn kể theo ngôi thứ nhất.
Ngôi kể,l ời thoại Ngôi thứ nhất (Xưng “Tôi” bởi vì lúc này người kể đang là
Chị Dậu)
Chuyển từ lời thoại trực tiếp sang lời thoại gián tiếp.
Nội dung Trung thành với nội dung chính (các sự việc chính).
Yêú tố miêu tả Tả chi tiết,cụ thể,sinh động về hình ảnh chị Dậu,hình
ảnh cai lệ và người nhà lí trưởng khi bị đánh ngã…
Yếu tố biểu cảm Nói về thái độ, tâm trạng căm phẫn của chị Dậu trước
sự áp bức của kẻ thúc sưu (Biểu cảm chủ quan)
Giọng điệu,cử
chỉ,thái độ Giọng điệu mạch lạc,tự nhiên,dứt khoát, phân biệt ngữ điệu rõ ràng,có thể kết hợp với cử chỉ, nét mặt để miêu
tả và thể hiện tình cảm,thái độ của người nói
Trang 10I) ÔN TẬP NGÔI KỂ:
II) LUYỆN NÓI.
Đọc đoạn trích (SGK) và kể lại theo lời của chị Dậu (Ngôi thứ
nhất)
1 Phân tích đoạn trích “ Tắt đèn ”.
2 Thực hành.
Trang 11Chị Dậu đặt con xuống đất, đỡ
lấy tay,van xin cai lệ
Cai lệ quát, đấm vào ngực chị Dậu,sấn
đến để trói anh Dậu
Chị Dậu tức quá,cự lại
Cai lệ tát vào mặt chị Dậu,rồi nhảy
đến trói anh Dậu
Chị Dậu nghiến răng,thách thức
Chị Dậu túm lấy cổ cai lệ, ấn dúi ra
cửa
Cai lệ ngã chỏng quèo ,trong khi miệng
vẫn thét trói vợ chồng anh Dậu
Người nhà lí trưởng sấn đến,toan đánh chị Dậu
Chị Dậu túm lấy gậy Hai người giằng co,du đẩy nhau
Cả hai áp vào vật nhau Bọn trẻ kêu khóc om sòm
Người nhà lí trưởng yếu hơn Hắn bị chị Dậu túm tóc,lẳng ngã nhào
Trang 12I) ÔN TẬP NGÔI KỂ:
II) LUYỆN NÓI.
1 Phân tích đoạn trích “Tắt đèn”
2 Thực hành
- Ngôi kể
- Nội dung ội dung
- Yếu tố miêu tả.
- Yếu tố biểu cảm.
- Tư thế, tác phong, thái độ
=> Mỗi yêu cầu đạt tiêu chuẩn
nhận xét phần trình bày của bạn ?
3 Nhận xét và cho điểm
Trang 13cai lệ,van xin :“Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh lại, xin ông tha cho!”
Nhưng tên người nhà lí trưởng vừa đấm vào ngực tôi vừa hùng hổ sấn tới định trói chồng tôi Vừa thương chồng , vừa uất ức trước thái độ bất nhân của hắn, tôi liều mạng cự lại: “Chồng tôi đau ốm, ông không được phép hành hạ!”
Cai lệ tát vào mặt tôi đánh bốp một cái làm tôi nổ cả đôm đóm mắt rồi như một con thú dữ gặp mồi,hắn lao tới chỗ chồng tôi đang nằm chết ngất Đến lúc này thì mọi sự chịu đựng đều không còn giới hạn, tôi nghiến răng,nói lớn:“Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!”
Rồi lấy hết sức bình sinh,tôi chộp tay túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa.Sức loẻo khoẻo của một gã trai quanh năm nghiện xái cũ làm sao có thể kịp với sức
xô đẩy của một người đàn bà lực điền như tôi,hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất trong khi miệng vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng tôi.
Ngay sau đó,tên người nhà lí trướng sấn sổ bước đến giơ gậy chực đánh tôi.Nhưng nhanh như cắt,tôi nắm ngay được gậy của hắn.Cứ thế tôi và hắn
giằng co nhau,du đẩy nhau.Hắn này khoẻ hơn tên cai lệ kia,nên sau một hồi
giằng co cả tôi và hắn đều buông gậy ra, áp vào vật nhau.Tiếng hai đứa con tôi kêu khóc om sòm.
Kết cục,anh chàng hầu cận ông lý yếu hơn tôi,nên hắn bị tôi túm tóc,lẳng mạnh một cái ngã nhào ra thềm,trông thật thảm hại.
Trang 15CHÚC CÁC EM HỌC TỐT!