Bài 32. Ôn tâp và kiểm tra phần Tiếng Việt (HK II - tiếp theo)

STT Kiểu 1 Câu nghi vấn Có những từ nghi vấn hoặc có từ “ hay” Dùng để hỏichức năng chính - Dùng để cầu khiến, khẳng định, phủ định, đe dọa, bộc lộ tình cảm, cảm xúc 2 Câu cầu khiến Có

STT Kiểu

1 Câu nghi

vấn

Có những từ nghi vấn hoặc có từ “ hay”

Dùng để hỏi(chức năng chính)

- Dùng để cầu khiến, khẳng định, phủ định, đe dọa, bộc lộ tình

cảm, cảm xúc

2

Câu

cầu

khiến

Có những từ cầu khiến hay ngữ điệu cầu khiến

- Dùng để ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo

STT Kiểu câu Đặc điểm hình thức Chức năng

3

- Dùng để kể, thông báo, miêu tả.

- Dùng để yêu cầu, đề nghị, bộc lộ tình cảm, cảm xúc

Câu cảm thán

Có những từ cảm thán

4

- Dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc của người nói, người viết

Câu trần thuật

Không chứa những đặc điểm hình thức của câu nghi vấn, cảm thán, cầu khiến

5

Câu phủ định

Chứa những từ phủ định - Dùng thông báo xác nhận không

có sự vật, sự việc(PĐ miêu tả)

- Dùng phản bác(PĐ phản bác)

Vợ tôi không ác

nhưng thị khổ quá rồi Câu trần thuật ghép có 1

vế là câu phủ định

Cái bản tính tốt của người ta bị

những nỗi lo lắng, buồn đau, ích

kỉ che lấp mất

Câu trần thuật

Tôi biết vậy nên tôi chỉ buồn chứ

không nỡ giận

Câu trần thuật ghép vế sau

có 1 vị ngữ phủ định

Câu trần thuật 1,3,6

Câu nghi vấn

2,5,7 Câu 7 dùng để hỏi

Câu 2 dùng để bộc lộ sự ngạc nhiên về việc lão Hạc nói về những việc chưa thể xảy ra trước mắt

Câu 5 dùng giải thích cho đề nghị nêu ở câu 4: không có lí

- Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định

Dựa vào mục đích nói có những kiểu hành động nói thường gặp: hỏi, trình bày(báo tin, kể, tả, nêu ý kiến, dự đoán…), điều khiển(cầu khiến,

đe dọa, thách thức…), hứa hẹn, bộ lộ cảm xúc

- Cách thực hiện hành động nói: mỗi hành động nói có thể được

thực hiện bằng kiểu câu có chức năng chính phù hợp với hành động đó(trực tiếp) hoặc kiểu câu khác(gián tiếp)

STT Câu đã cho Hành động nói và

kiểu câu, cách dùng

1 Tôi bật cười bảo lão Hành động kể, kiểu câu trần thuật, dùng TT

2 Sao cụ lo xa quá thế Hành động bộc lộ cx,

kiểu câu NV, dùng GT

3 Cụ còn khỏe lắm, chưa chết đâu

mà sợ

Hành động nhận định kiểu, câu TT, dùng TT

4 Cụ cứ để tiền ấy mà ăn, lúc nào chết hãy hay!

Hành động đề nghị, kiểu câu cầu khiến, dùng TT

Tội gì bây giời nhịn đói mà để Hành động giải thích,

STT Câu đã cho Hành động nói và

kiểu câu, cách dùng

6 Không, ông giáo ạ!

Hành động phủ định, kiểu câu phủ định, dùng TT

7 Ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu

Hành động hỏi, kiểu câu nghi vấn, dùng TT

- Lựa chọn trật tự từ là cách sắp xếp TTT đem lại hiệu quả

diễn đạt

Tác dụng:

+ Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật hiện tượng, hoạt động đặc điểm

+ Nhấn mạnh hình ảnh đặc điểm của sự vật hiện tượng

+ Liên kết câu