Bài 10. Tổng kết về từ vựng (Sự phát triển của từ vựng,... trau dồi vốn từ)

Bài 10. Tổng kết về từ vựng (Sự phát triển của từ vựng,... trau dồi vốn từ) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luậ...

7 Từ trái nghĩa

8 Cấp độ khái quát nghĩa của

từ ngữ

9 Trường từ vựng.

2 Thành ngữ, tục ngữ.

3 Nghĩa của từ.

4 Từ nhiều nghĩa và hiện tượng chuyển nghĩa của từ.

5 Từ đồng âm

I Sự phát triển của từ vựng

II Từ mượn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt ngữ xã hội

V Trau dồi vốn từ

1 Bài tập 1

CÁCH PHÁT TRIỂN TỪ VỰNG

số lượng từ ngữ

Phát triển nghĩa của từ

VD: "Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế

Mở miệng cười tan cuộc oán thù”

VD: “Ngày xuân em hãy còn dài Xót tình máu mủ thay lời nước non”

VD: rừng phòng hộ, kinh tế tri thức,…

Chuyển nghĩa

VD: Độc lập, tự do, phụ nữ, in-tơ-nét, xà phòng,

Vay mượn

1 Bài tập 1

2 Bài tập 2

1 Bài tập 1

2 Bài tập 2

3 Bài tập 3

THẢO LUẬN

? Có thể có ngôn ngữ mà từ vựng chỉ phát triển theo cách phát triển số lượng từ ngữ không? Vì sao?

=> Không có ngôn ngữ nào mà từ vựng chỉ phát triển theo cách phát triển số lượng từ ngữ Vì nếu không phát triển về nghĩa mỗi từ chỉ có một nghĩa sẽ không đáp ứng được nhu cầu giao tiếp

từ vựng

II Từ mượn

1 Bài tập 1

sinh, chết, săm, lốp, xăng, phanh, a-xít, ra-đi-ô, vi-ta-min.

Em hãy điền các từ đó vào bảng sau:

Từ thuần

Việt mượn Vay

tiếng Hán

Vay mượn ngôn ngữ khác

đàn bà,

chết

hi sinh, phụ nữ

săm, lốp, xăng, phanh, a-xít, ra-đi-ô,

vi-ta-min

Từ mượn là những từ

vay mượn các tiếng nước ngoài để biểu thị sự vật, hiện tượng mà tiếng Việt chưa có từ thích hợp biểu thị.

* Nguồn vay mượn:

+ Tiếng Hán.

+ Ngôn ngữ khác (Anh, Pháp, Nga ).

* Khái niệm:

I Sự phát triển của từ vựng

II Từ mượn

1 Bài tập 1

2 Bài tập 2

Chọn nhận định đúng trong những nhận định sau:

a Chỉ một số ít ngôn ngữ trên thế giới phải vay mượn từ ngữ.

b Tiếng Việt vay mượn nhiều từ ngữ của các ngôn ngữ khác là do sự ép buộc của nước ngoài.

c Tiếng Việt vay mượn nhiều từ ngữ của các ngôn ngữ khác là để đáp ứng nhu cầu giao tiếp của người Việt.

d Ngày nay, vốn từ tiếng Việt rất dồi dào và phong phú, vì vậy không cần vay mượn từ ngữ tiếng nước ngoài nữa.

c

3 Bài tập 3

I Sự phát triển của từ vựng

II Từ mượn

1 Bài tập 1

2 Bài tập 2

Theo cảm nhận của em thì những từ mượn như: săm, lốp, (bếp) ga, xăng, phanh,

…có gì khác so với những từ mượn như:

a-xít, ra-di-ô, vi-ta-min,…?

3 Bài tập 3 săm, lốp, (bếp) ga,

xăng, phanh,… a-xít, ra-di-ô, vi-ta-min,…

- Được Việt hóa hoàn toàn

- Phát âm dễ

- Chưa được Việt hóa hoàn toàn

- Phát âm khó

I Sự phát triển của từ vựng

II Từ mượn

III Từ Hán Việt

Là những từ vay mượn của tiếng Hán nhưng được phát âm

và dùng theo cách dùng từ của tiếng Việt

1 Bài tập 1

2 Bài tập 2

Chọn quan niệm đúng trong các quan niệm sau sau:

a Từ Hán Việt chiếm một tỷ lệ không đáng

kể trong vốn từ tiếng Việt.

b Từ Hán Việt là bộ phận quan trọng của lớp từ mượn gốc Hán.

c Từ Hán Việt không phải là một bộ phận của vốn từ tiếng Việt.

d Dùng nhiều từ Hán Việt là việc làm cần phê phán.

b

II Từ mượn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt ngữ

xã hội

Thuật ngữ Biệt ngữ xã hội

- Là những từ ngữ biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ, thường được dùng trong các văn bản khoa học công nghệ

- Là những từ chỉ dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định

1 Bài tập 1: Xác định thuật

ngữ và biệt ngữ xã hội trong

các câu văn sau:

a Muối là một hợp chất có thể

hoà tan trong nước

b Không! Cháu không muốn

vào Cuối năm thế nào mợ cháu

cũng về.

2 Bài tập 2

THẢO LUẬN

vựng

II Từ mượn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt ngữ

xã hội

1 Bài tập 1

Thuật ngữ có vai trò như thế nào trong đời sống hiện nay? Vì sao?

Thuật ngữ có vai trò quan trọng trong đời sống hiện nay Vì:

- Khoa học, công nghệ ngày càng phát triển

- Trình độ dân trí nâng cao

- Nhu cầu giao tiếp gia tăng

Bài tập 2

I Sự phát triển của từ

vựng

II Từ mượn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt ngữ

xã hội

Bài tập 3:

Bài tập 1

Thi tìm biệt ngữ xã hội:

Yêu cầu: Hãy tìm các từ ngữ là biệt

ngữ xã hội mà em biết

Thể lệ cuộc thi: cả lớp đều chuẩn

bị (1 phút) Sau đó GV mời mỗi tổ

1 em lên bảng viết các từ ngữ là biệt ngữ xã hội Trong thời gian 1 phút thi xem ai viết được nhiều biệt ngữ (chính xác) nhất

60 O8 07 HẾT GIỜ

BẮT ĐẦU

II Từ mượn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt

ngữ xã hội

V Trau dồi vốn từ

Các hình thức trau dồi vốn từ:

- Rèn luyện để nắm đầy đủ, chính xác nghĩa của từ ngữ và cách dùng từ.

- Rèn luyện để biết thêm những từ ngữ chưa biết, làm tăng vốn từ.

1 Bài tập 1:

Có những hình thức nào để trau dồi vốn từ

đã học?

II Từ mượn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt

ngữ xã hội

V Trau dồi vốn từ

Giải thích nghĩa:

- Bách khoa toàn thư: Từ điển bách khoa, ghi đầy đủ tri thức của các ngành.

- Bảo hộ mậu dịch: (chính sách ) Bảo vệ sản xuất trong nước chống lại chống lại sự cạnh tranh của hàng hóa nước ngoài trên thị trường của mình.

- Dự thảo: Thảo ra để đưa thông qua.

- Đại sứ quán: Trụ sở làm việc của một đại sứ (một nhà nước ở nước ngoài )

- Hậu duệ : Con cháu đời sau (người đã khuất)

- Khẩu khí: Khí phách của con người toát ra qua lời nói.

- Môi sinh: môi trường sống của sinh vật.

1 Bài tập 1:

bách khoa toàn thư, bảo hộ mậu dịch, dự thảo, đại sứ quán, hậu duệ, khẩu khí, môi sinh?

2 Bài tập 2:

II Từ mượn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt

ngữ xã hội

V Trau dồi vốn từ

a Lĩnh vực kinh doanh béo bổ này đã thu hút sự đầu tư của nhiều công ty lớn trên thế giới.

b Ngày xưa Dương Lễ đối xử đạm bạc với Lưu Bình là để cho Lưu Bình thấy xấu hổ mà quyết chí học hành, lập thân.

c Báo chí đã tấp nập đưa tin về sự kiện SEA Games 22 được tổ chức tại Việt Nam.

3 Bài tập 3:

Chỉ ra và sửa lỗi dùng từ trong những câu sau:

Câu Dùng từ sai Sửa lại

béo bở

tệ bạc

II Từ mượn

III Từ Hán Việt

IV Thuật ngữ và biệt

ngữ xã hội

V Trau dồi vốn từ

Rèn luyện để nắm được đầy đủ và chính xác nghĩa của từ và cách dùng

từ là việc rất quan trọng để trau dồi vốn từ

Rèn luyện để biết thêm những từ chưa biết, làm tăng thêm vốn từ là việc thường xuyên

văn bản (lưu ý phải thường xuyên trau dồi vốn từ)

- Nắm chắc phần từ vựng đã ôn tập

- Chuẩn bị tiết sau học bài: Nghị luận trong văn bản tự sự

+ Đọc ngữ liệu + Trả lời câu hỏi sách giáo khoa.