Bài 11. Tổng kết về từ vựng (Từ tượng thanh, tượng hình, một số phép tu từ từ vựng) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận...
Trang 2Tuần 9 Tiết 44 Bài 9
TỔNG KẾT TỪ VỰNG ( tt)
Trang 32
4
5
3
Trang 4Em hãy quan sát tranh và cho biết con vật trên có những tên gọi nào mà em biết ?
=> Heo, lợn, ột, trư,…
Đoá hoa hồng
tươi thắm là
phần thưởng
của em
Trang 5Câu 2: Em hãy đặt tên cho trường từ vựng sau: “ sách, tập, bút, thước,…”
=> Trường từ vựng chỉ dụng cụ học tập
Bức tranh ngộ
nghỉnh là
phần quà của
em
Trang 6Câu 3: Giải đáp câu đố sau:
Hai cây cùng có một tên
Cây xòe mặt nước cây lên chiến trường
Cây thì bảo vệ quê hương Cây kia hoa nở ngát hương mặt hồ ( là cây gì?) => hoa súng – cây súng
Chúc mừng
em nhận được
hoa điểm 10
Trang 7Câu 4: Nghĩa của từ “ Y phục, quần, áo ” nghĩa nào rộng hơn? Vì sao?
Nghĩa của từ y phục rộng hơn nghĩa của từ quần, áo
Vì y phục bao gồm cả quần và áo.
Phần thưởng
của em là giỏ
trái cây nè!
Trang 8Câu 5: điền các từ trái nghĩa thích hợp vào các thành ngữ sau:
- Chân cứng đá …
- Vô thưởng vô …
Chúc em thực
hiện ước mơ
của mình
mềm phạt
Trang 9Tuần 9 Tiết 44 Bài 9
V TỪ ĐỒNG ÂM
Từ đồng âm là những từ giống nhau về
âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau, không
liên quan gì với nhau.
TỔNG KẾT TỪ VỰNG ( tt)
VI TỪ ĐỒNG NGHĨA
Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống
nhau hoặc gần giống nhau Một từ nhiều nghĩa
có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa
khác nhau.
VII TỪ TRÁI NGHĨA
Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái
ngược nhau Một từ nhiều nghĩa có thuộc
nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.
IX TRƯỜNG TỪ VỰNG
Trường từ vựng là tập hợp những từ có ít
nhất một nét chung về nghĩa
VIII CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT NGHĨA CỦA TỪ
Nghĩa của một từ có thể rộng hơn hoặc
hẹp hơn nghĩa của từ ngữ khác.
Thảo luận nhóm ( 4 phút)
Nhóm 1: Thực hiện bài tập 2 nội dung từ đồng âm ( SGK trang 124)
Nhóm 5: Thực hiện bài tập 2 nội dung trường từ vựng ( SGK
trang 126)
Nhóm 4: Thực hiện bài tập 2 nội dung cấp độ khái quát nghĩa
của từ ( SGK trang 126)
Nhóm 3: Thực hiện bài tập 2 và
3 nội dung từ trái nghĩa ( SGK trang 125)
Nhóm 2: Thực hiện bài tập 3 nội dung từ đồng nghĩa ( SGK
trang 125)
Kết quả thảo luận:
Nhóm 1:
a Từ lá trong:
- “Khi chiếc lá xa cành
Lá không còn màu xanh
Mà sao em xa anh Đời vẫn xanh rời rợi”.
(Hồ Ngọc Sơn)
- Công viên là lá phổi xanh của thành phố.
Hiện tượng nhiều nghĩa
b Từ đường trong:
- Đường ra trận mùa này đẹp lắm.
(Phạm Tiến Duật)
- Ngọt như đường
Hiện tượng đồng âm
Nhóm 2:
Câu: “ Khi người ta đã ngoài bảy mươi xuân thì tuổi tác càng cao, sức khỏe càng thấp.”
- Từ “ xuân” có thể thay thế cho từ
“ tuổi” vì xuân là từ chỉ một mùa trong năm, khoảng thời gian tương ứng với một tuổi.
-Tác dụng khi sử dụng từ xuân thay
từ tuổi:
+ Thể hiện tinh thần lạc quan của tác giả;
+ Tránh lỗi lặp từ
Nhóm 3:
BT2: Tìm những cặp từ có quan hệ trái nghĩa: ông-bà, xấu- đẹp, xa-gần, voi- chuột, thông minh- lười, chó- mèo, rộng- hẹp,
giàu- khổ.
BT3:
Phân loại nhóm từ trái nghĩa:
Nhóm 1 như sống – chết có: chẵn – lẻ; chiến tranh – hòa bình.
Nhóm 2 như già – trẻ có: yêu – ghét; cao – thấp; nông – sâu; giàu – nghèo.
Trang 10Tuần 9 Tiết 44 Bài 9
TỔNG KẾT TỪ VỰNG ( tt)
Kết quả thảo luận:
Từ đơn
Từ
Từ ghép
Từ ghép
đẳng lập
Từ láy
Từ ghép chính phụ
Từ phức
Từ láy hoàn toàn
Từ láy
bộ phận Nhóm 4
Trang 11Tuần 9 Tiết 44 Bài 9
V TỪ ĐỒNG ÂM
Từ đồng âm là những từ giống nhau về
âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau, không
liên quan gì với nhau.
TỔNG KẾT TỪ VỰNG ( tt)
VI TỪ ĐỒNG NGHĨA
Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa giống
nhau hoặc gần giống nhau Một từ nhiều nghĩa
có thể thuộc vào nhiều nhóm từ đồng nghĩa
khác nhau.
VII TỪ TRÁI NGHĨA
Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái
ngược nhau Một từ nhiều nghĩa có thuộc
nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.
IX TRƯỜNG TỪ VỰNG
Trường từ vựng là tập hợp những từ có ít
nhất một nét chung về nghĩa.
VIII CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT NGHĨA CỦA TỪ
Nghĩa của một từ có thể rộng hơn hoặc hẹp
hơn nghĩa của từ ngữ khác.
Kết quả thảo luận:
Nhóm 5: Trường từ vựng được
sử dụng trong đoạn trích :
“Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong bể máu.”
=> Tăng giá trị biểu cảm của câu nói có sức tố cáo mạnh mẽ.
Trang 12Em hãy nối cột A với cột B sao cho phù hợp với tính chất của một định nghĩa vui cười về “ cái chết”.
A
1/ Chết còn kinh doanh
2/ Chết về nguồn cội
3/ Chết mang màu sắc núi rừng
4/ Chết mang tên vị thuốc đông y
5/ Chết theo ngành du lịch, vũ trụ
B a/ Khuất núi b/ Theo ông bà c/ Lên thiên đàng d/ Đi bán muối e/ Ngủm củ tỏi f/ Tiêu tán đường
Trang 13Hướng dẫn về nhà
- Nắm kĩ các khái niệm, đặc điểm của phần từ vựng
đã ôn.
- Hoàn chỉnh các bài tập đã làm.
- Chuẩn bị tiết tiếp theo “Tiết trả bài viết số 2- văn tự sự”
+ Xem lại kiểu bài tự sự có kết hợp yếu tố miêu tả + Tự nhận xét đánh giá bài viết của mình dựa trên:
Bố cục,diễn đạt, cách trình bày…