Bài 13. Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án,...
Trang 1NhiÖt liÖt chµo mõng
Trang 2Ki ểm tra bài cũ
Trong văn bản tự sự, để người đọc, người nghe phải
suy nghĩ về một vấn đề nào đó, người viết và nhân
vật có khi nghị luận bằng cách nêu lên các ý kiến,
nhận xét cùng những lý lẽ và dẫn chứng Nội dung
đó thường được diễn đạt bằng hình thức lập luận,
làm cho câu chuyện thêm phần triết lí.
Thế nào là yếu tố nghị luận trong văn bản tự sự ?
Trang 3Có ng ời hỏi:
- Sao bảo làng chợ Dầu tinh thần lắm
cơ mà?
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế
đấy!
(lời trao)
(lời đáp)
Đối thoại
Là hỡnh thức đối đáp, trò chuyện giữa
hai hoặc nhiều ng ời.
Trong van bản tự sự, đối thoại đ ợc thể
hiện bằng cách gạch đầu dòng ở đầu lời
trao và lời đáp (mỗi l ợt lời là một gạch đầu
dòng)
Trang 4Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà
lẳng lặng xuống bếp châm lửa ngồi tính tiền hàng Vẫn những tiền cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo… vẫn cái
giọng rì rầm, rì rầm thường ngày
- Này, thầy nó ạ.
Ông Hai nằm rũ ra ở trên giường không nói gì.
- Thầy nó ngủ rồi à?
- Gì?
Ông lão khe khẽ nhúc nhích.
- Tôi thấy người ta đồn…
Ông lão gắt lên:
- Biết rồi!
Bà Hai nín bặt Gian nhà lặng đi, hiu hắt.
(Kim Lân, Làng)
Trang 5- Lêi bµ Hai - Lêi «ng Hai
- Này, thầy nó ạ.
- Thầy nó ngủ rồi à?
- Tôi thấy người ta đồn
…
- Gì?
- Biết rồi !
Bài: 1/178
Trang 6Lượt lời trao (lời bà Hai) Lượt lời đáp (lời ông Hai)
1 Này, thầy nó ạ
2 Thầy nó ngủ rồi à?
3 Tôi thấy người ta đồn…
1…
2 Gì?
3 Biết rồi
-> Ông Hai đều trả lời cộc lốc, thể hiện sự miễn cưỡng, bất đắc dĩ
khi buộc phải trả lời.
đau khổ, thất vọng của ông Hai.
Trang 7- Hà, nắng gớm, về nào….
- Chúng bay ăn miếng cơm hay
miếng gỡ vào mồm mà đi làm cái giống
Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này.
Độc thoại:
lời của một ng ời nào đó nói với chính mỡnh hoặc nói với một ai đó trong t ởng t ợng Trong văn bản tự sự khi ng ời độc thoại nói thành lời thỡ phía tr ớc câu nói có gạch đầu dòng.
Trang 8Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian
đấy ? Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…
Độc thoại nội tâm
Là lời độc thoại nh ng không đ ợc nói
ra thành lời và không có gạch đầu dòng ở những lời thoại.
Trang 9Phân biệt sự giống và khác nhau giữa
đối thoại và độc thoại
THảO LUậN NHóM
Nhóm2:
Phân biệt sự giống và khác nhau giữa
độc thoại và độc thoại nội tâm.
Trang 10§¸p ¸n
Nhóm 1:
Giống : - Đều có dấu gạch ngang đầu dòng.
- lời nói phát ra thành tiếng.
Khác :
Đối thoại
Hình thức đối đáp, trò
chuyện giữa hai hoặc
nhiều người
Độc thoại
Lời của một người nào đó nói với chính mình hoặc nói với một ai đó trong tưởng tượng
Trang 11§¸p ¸n
Nhóm 2:
.Giống : Đều là lời của một người nào đó nói với
chính mình hoặc ai đó trong tưởng tượng
Khác :
Độc thoại
- Nói thành lời
- Có gạch đầu dòng
Độc thoại nội tâm
-Không thành lời -Không có gạch đầu dòng
Trang 12Đọc bài tập sau:
Đêm nay mẹ không ngủ đ ợc Ngày mai là ngày khai tr ờng lớp Một của con
Mẹ sẽ đ a con đến tr ờng, cầm tay con dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nói: “Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, b ớc qua cánh cổng
tr ờng là một thế giới kỡ diệu sẽ mở ra’’
(Cổng tr ờng mở
ra-Lí Lan) Độc thoại nội tâm:
Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, b ớc qua cánh cổng tr ờng là một thế giới kì diệu sẽ mở ra.
Trang 13GHI Nhớ
* Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm
là những hình thức quan trọng để thể hiện
nhân vật trong văn bản tự sự.
* Đối thoại là hình thức đối đáp, trò
chuyện giữa hai hoặc nhiều ng ời Trong văn
bản tự sự, đối thoại đ ợc thể hiện bằng các gạch
đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp (mỗi l ợt lời
là một gạch đầu dòng)
* Độc thoại là lời của một ng ời nào đó nói với
chính mình hoặc nói với một ai đó trong t ởng
t ợng
Trong văn bản tự sự, khi ng ời độc thoại nói
thành lời thì phía tr ớc câu nói có gạch đầu
dòng; còn khi không thành lời thì không có
Trang 14Bài 2/ 179
Viết đoạn văn kể chuyện theo
đề tài tự chọn, trong đó sử dụng cả hỡnh thức đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm.
• Gợi ý: + Hỡnh thức: Đoạn văn có sử dụng
các hỡnh thức đối thoại, độc thoại, độc
thoại nội tâm.
+ Nội dung: Đề tài tự chọn
Cỏc em cú thể lựa chọn một trong cỏc đề tài sau để viết:
- Tỡnh bạn - Tỡnh mẹ
- Học tập - Thầy cụ
Trang 15Bài 2: Tham khảo
Sáng nay trời rét, Nam dậy sớm hơn mọi ngày, cu cậu lò mò mãi mới ra đ ợc khỏi gi
ờng, vệ sinh cá nhân xong, cậu ăn sáng,
vừa ăn vừa xoa tay xuýt xoa Nam khoác cặp sách đi học, vừa mở cửa, Nam rên lên
và nói to :
- Hà trời rét quá nhỉ ( độc thoại )
Chả mấy chốc đã đi ra đến ngoài đ ờng, cậu vừa đi vừa nghĩ giá nh mà hôm nay đ
ợc nghỉ học thỡ hay biết mấy ( Độc thoại nội tâm ) Vừa lúc đó, Nam gặp Hùng
- Nam à , đi học sớm vậy ?
- Hôm nay mà sớm à, trời rét tớ đi muộn
Trang 16VB TỰ SỰ
SỰ VIỆC
NHÂN VẬT
TÌNH HUỐNG
LỜI KÊ
LAI LỊCH
NGOẠI HÌNH
HÀNH ĐỘNG
NGÔN NGƯ
Đối thoại
Độc thoại
Độc thoại nội tâm
Trang 17Đối thoại Độc thoại Độc thoại nội
tâm
- Là cuộc trò
chuyện giữa hai
hoặc nhiều ng ời
- Nói với chính mình hoặc với ai
đó trong tưởng tượng, thành lời
- Nói với chính
ai đó trong tưởng tượng, không thành lời -Có gạch đầu
dòng giữa lời trao
và lời đáp
- Có gạch đầu
Bảng tổng hợp
Trang 18HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
* Đối với bài học ở tiết học này:
- Học thuộc ghi nhớ sgk/178.
- Hoàn thành bài tập 2.
- Sưu tầm thêm một số đoạn thơ, đoạn văn… có sử dụng các hình thức đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm.
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
Chuẩn bị bài mới: Luyện nói: tự sự kết hợp với nghị luận và miêu
tả nội tâm.
- Đọc các đề trong sgk/179.
- Lập dàn bài cho các đề đó.
- Nhìn vào dàn bài, tập nói trước ở nhà, đến lớp trình bày trước tổ
và lớp.
Phân công chuẩn bị:
- Đề 1: Nhóm 1 – 4
- Đề 2: Nhóm 2
- Đề 3: Nhóm 3