Bài 13. Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự

Bài 13. Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án,...

Bài 13 - tiết 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG

VĂN BẢN TƯ SỰ I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự 1/ ví dụ: ( sgk)

1.1/ Đối thoại

Cú người hỏi:1 )

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )

- Ấy thế mà bõy giờ đổ đốn ra tế ấy!( 3 )

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )

- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 )

Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo.( 7 ) Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời đàn

bà cho con bú: ( 8)Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! ( 9 ) Đói khổ

ăn cắp, ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng ( 10 ) Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát ! ( 11 ) Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy

bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 )Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão

cứ giàn ra ( 15 )Chúng nó là trẻ con làng Việt gian đấy ?

( 16 ) Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 )

Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ( 18 ) ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên : ( 19 )

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi

Nội dung chính

Thể hiện tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc

* Ví dụ: Đoạn văn sau:

Có ng ời hỏi: ( 1 )

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )

- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )

- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 )

Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo.( 7 )Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời đàn

bà cho con bú: ( 8)Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! ( 9 ) Đói khổ

ăn cắp, ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng ( 10 ) Cái giống

Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát ! ( 11 ) Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy

bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 )Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão

cứ giàn ra ( 15 )Chúng nó là trẻ con làng Việt gian đấy ?

( 16 ) Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 )

Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ( 18 ) ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên : ( 19 )

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi

* Dấu hiệu hình thức

- Có hai l ợt lời :

+ Lựơt lời 1 : “ Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ’’ ( Lời trao )

+ L ợt lời 2 : “ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế

đấy! ” ( Lời đáp )

- Có gạch đầu dòng tr ớc lời trao và lời đáp, kết thúc mỗi l ợt lời đều xuống dòng

* Nội dung : Cuộc trò chuyện của hai ng ời đàn bà

đều h ớng đến nhau xoay quanh cuộc trò chuyện làng chợ Dầu theo giặc

Ghi nhớ .2 : Đối thoại là hình thức đối đáp trò

chuyện giữa hai hoặc nhiều ng ời Trong văn bản tự

sự, đối thoại đ ợc thể hiện bằng các gạch đầu dòng

ở đầu lời trao và lời đáp ( mỗi l ợt lời là một gạch

đầu dòng )

Câu hỏi thảo luận : Em hãy cho biết hình thức đối

thoại trong ba câu đầu có tác dụng nh thế nào

trong việc thể hiện không khí của câu chuyện và

thái độ của những ng ời tản c trong buổi tr a mà ông

Hai gặp họ ?

Đáp án

- Tạo cho câu chuyện có không khí gần gũi thật

nh trong cuộc sống đang diễn ra, làm cho ng ời đọc

có cảm giác nh đang chứng kiến toàn bộ câu

chuyện của ng ời đàn bà tản c

- Thể hiện thái độ căm tức của những ng ời tản c

đối với dân làng chợ Dầu.

* Ví dụ: Đoạn văn sau:

Có ng ời hỏi: ( 1 )

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )

- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to: ( 4 )

- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 )

Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo.( 7 )Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời đàn

bà cho con bú: ( 8)Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! ( 9 ) Đói khổ

ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng ( 10 ) Cái giống

Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát ! ( 11 ) Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi ( 12 ) Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà ( 13 )

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy

bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 )Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão

cứ giàn ra ( 15 )Chúng nó là trẻ con làng Việt gian đấy ?

( 16 ) Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? ( 17 )

Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ( 18 ) ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên : ( 19 )

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi

làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )

Dấu hiệu hình thức của độc thoại

* Đoạn văn:

Có ng ời hỏi: ( 1 )

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà? ( 2 )

- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! ( 3 )

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng,

v ơn vai nói to: (4 )

- Hà, nắng gớm, về nào… ( 5 )

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng ( 6 )Tiếng c ời nói xôn

xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo ( 7 ) ông nghe rõ cái giọng

chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú: ( 8 )

- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! ( 9 ) Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng.(10)Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát !(11)

Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi ( 12 )Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.( 13) Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đúa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau ( 14 )

Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra (15 ) Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ? ( 16 )Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy

? ( 17 ) Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu… ( 18 ) Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :( 19 )

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( 20 ) ( Làng, Kim Lân )

- Hà nắng gớm về nào…

Độc thoại

Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? cũng bị người ta rẻ rùn ,

hắt hủi đấy ư?

- Trong suy nghĩ, tưởng tượng.

-Không có gạch đầu dòng

-Nói thành lời.

- Có gạch đầu dòng.

Độc­thoại­nội­tâm

Dấu hiệu của độc thoại nội tâm

+ Không có gạch đầu dòng + Không phát thành lời

Ghi nhớ .1: Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm là

những hình

thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự

Đốiưthoại Độcưthoại Độcưthoạiưnộiư

tâm

- Là cuộc trò

chuyện giữa hai

hoặc nhiều ng ời

- Nói một mình, với chính mình (chỉ cần một ng ời) thành lời

- Nói một mình không thành lời

-Có gạch đầu

dòng giữa lời

trao và lời đáp

- Có gạch đầu dòng - Không có gạch đầu dòng

Bảngưsoưsánh

*Ghi nhớ

• Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự.

• Đốiưthoại là hình thức đối đáp trò chuyện giữa hai hoặc nhiều ng ời Trong văn bản tự sự, đối thoại đ ợc thể hiện bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp ( Mỗi l ợt lời là một gạch đầu dòng )

•ưĐộcưthoại là lời của một ng ời nào đó nói với chính

mình hoặc nói với một ai đó trong t ởng t ợng Trong văn bản tự sự, khi ng ời độc thoại nói thành lời thì

phía tr ớc câu nói có gạch đầu dòng; còn khi không thành lời thì không có gạch đầu dòng Tr ờng hợp sau còn gọi là độcưthoạiưnộiưtâm.

Bài 13 – Tiết 64: Đối thoại, độc

thoại và độc thoại nội tâm

Bài tập 1: Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại trong

đoạn trích sau đây :

Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà lẳng lặng xuống bếp châm

lửa ngồi tính tiền hàng Vẫn những tiền cua, tiền bún, tiền

-Lời bà Hai - Lời ông Hai

L u ý: Đoạn văn này cho ta thấy cuộc đối thoại diễn ra

không bình th ờng:

- Bà Hai có 3 l ợt lời, mà ông Hai chỉ có 2 l ợt lời( 2 lời

đáp).

- Thái độ của bà Hai còn rụt rè khi muốn chia sẻ cùng

chồng nh ng ông Hai thì buồn chán, tâm trạng của ông từ chỗ không muốn trả lời rồi gắt lên và thể hiện sự bức

+ Học tập + Thầy cô

Bài tập trắc

nhất

Trong văn bản tự sự, đốiưthoại,ưđộcưthoạiưvàưđộcư thoạiưnộiưtâm

là những hình thức ngôn ngữ nào?

A Ngôn ngữ tác

Bài 13 – Tiết 64: Đối thoại, độc thoại và độc

thoại nội tâm trong văn bản tự sự.

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và