Bài 13. Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự

Bài 13. Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án,...

Hỏi: Trong một tác phẩm tự sự gồm những yếu tố nào?

- Sự việc; cốt truyện; tình huống truyện; nhân vật…

Hỏi: Khi khắc hoạ nhân vật trong

văn bản tự sự, chúng ta thường

quan sát miêu tả nhân vật ở những phương diện nào?

Các phương diện

Nội tâm

Ngôn ngữ

Nhân vật

Ph ¬ng

diÖn

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

tâm trong văn bản tự sự

1 Đối thoại

Vớ dụ: SGK Tr176

Đọc đoạn trích sau:

Có ng ời hỏi:

- Sao bảo làng chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?

- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt

một tiếng, v ơn vai nói to:

- Hà, nắng gớm, về nào…

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo Ông

nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú:

- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó! đói khổ ăn cắp ăn chộm bắt

đ ợc ng ời ta còn th ơng Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát!

Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ hơi khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.

Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ? Chúng nó cũng bị ng ời ta

rẻ rúng hắt hủi đấy ? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu Ông lão

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

tâm trong văn bản tự sự

1 Đối thoại

Trong 3 câu đầu của

đoạn trích ai nói với ai? Tham gia câu chuyện

có ít nhất mấy ng ời?

Có ít nhất 2 ng ời phụ nữ tản c đang nói chuyện với nhau

Dấu hiệu nào cho các

em thấy đó là cuộc trò chuyện trao đổi qua lại? Có 2 l ợt lời thoại qua lại: nội dung đều h ớng về

ng ời giao tiếp, có 2 gạch

đầu dòng ở từng lời thoại.

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

bản tự sự, đối thoại đ ợc thể hiện bằng các gạch

đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp.

Là hình thức đối đáp,

trò chuyện giữa 2 hoặc

nhiều ng ời Trong văn

bản tự sự, đối thoại đ ợc

thể hiện bằng các gạch

đầu dòng ở đầu lời trao

và lời đáp.

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

tâm trong văn bản tự sự

1 Đối thoại

Là hình thức đối đáp,

trò chuyện giữa 2 hoặc

nhiều ng ời Trong văn

Một hôm thầy gọi trò

đến hỏi:

- Ng ơi đến nhà ta thụ giáo, mà ta chẳng thấy

ng ơi đọc sách bao giờ? Nghe thầy nói ng ời

học trò lễ phép th a:

-Th a thầy con vẫn đọc

đấy ạ.

Em haừy tỡm nhửừng caõu ủoỏi thoaùi trong ủoaùn

vaờn treõn?

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

tâm trong văn bản tự sự

1 Đối thoại

Là hình thức đối đáp,

trò chuyện giữa 2 hoặc

nhiều ng ời Trong văn

- Phải có sự hiện diện của ng ời tham gia giao

tiếp(2 ng ời trở lên).

- Giữa 2 ng ời phải có nhu cầu trao đổi thông tin.

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

tâm trong văn bản tự sự

1 Đối thoại.2 ĐOÄC thoại.

o

Câu “Hà, nắng gớm, về nào….’’ Ông Hai nói với ai?

Đây có phải là câu đối thoại không? Vì sao?

- Không phải là lời đối thoại:

+ Không h ớng tới một đối t ợng cụ thể nào cả(nói giữa trời)

+ Không liên quan gì đến chủ đề mà 2 ng ời đàn

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

tâm trong văn bản tự sự

1 Đối thoại.2 ĐOÄC thoại.

o

Trong đoạn trích còn có những câu kiểu nh vậy không? Em haừy dẫn ra caực caõu ủoự?

“Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm

mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này’’

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

tâm trong văn bản tự sự

1 Đối thoại.2 ĐOÄC thoại.

o

Đó ng ời ta gọi là độc

Là lời của một ng ời nào đó nói với chính mình hoặc nói với một

ai đó trong t ởng t ợng Trong văn bản tự sự, khi độc thoại được nói thành lời thì phía tr ớc của lời độc thoại có gạch

đầu dòng.

Là lời của một ng ời nào đó

nói với chính mình hoặc

nói với một ai đó trong t

ởng t ợng Trong văn bản tự

sự, khi độc thoại được nói

thành lời thì phía tr ớc của

lời độc thoại có gạch đầu

dòng.

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

tâm trong văn bản tự sự

1 Đối thoại.2 Độc thoại.

o

Là lời của một ng ời nào đó

nói với chính mình hoặc

nói với một ai đó trong t

ởng t ợng Trong văn bản tự

sự, khi độc thoại được nói

thành lời thì phía tr ớc của

lời độc thoại có gạch đầu

- Không cần có sự hiện diện của ng ời tham giao giao tiếp với nhân vật, hoặc nếu có ng ời tham gia giao tiếp thì lời độc thoại đó không h ớng vào ai.

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

Ông Hai hỏi chính mình

Những cõu này khụng cú gạch đầu dũng vỡ đõy là suy nghĩ của ụng Hai.

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

Là lời độc thoại nh ng không đ ợc nói ra thành lời và không có gạch

đầu dòng ở những lời thoại.

Là lời độc thoại nh ng

không đ ợc nói ra thành lời

và không có gạch đầu

dòng ở những lời thoại.

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

ớc qua cánh cổng tr ờng là một thế giới kì diệu sẽ mở ra’’

( Cổng tr ờng mở ra-Lí Lan)

Xác định lời độc thoại, và cho biết đó là lời độc thoại hay độc thoại nội tâm?

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

mở ra.

Em hãy so sánh sự giống và khác nhau giữa độc thoại và độc thoại nội tâm?

•Giống : đều là lời của một người nào đó nói với

chính mình hoặc ai đó trong tưởng tượng

•Khác :

- Nói thành lời - Không thành lời ( suy nghĩ ).

- Câu nói có gạch - Không có gạch đầu dòng

đầu dòng

Cõu hỏi thảo luận (2p) :

Các hình thức diễn đạt trên có tác dụng

nh thế nào trong việc thể hiện diễn

biến của câu truyện và thái độ của

những ng ời tản c trong buổi tr a ông

Hai gặp họ?

Đặc biệt chúng đã giúp nhà văn thể

hiện thành công những diễn biến tâm

lí của nhân vật ông Hai nh thế nào?

Tác dụng:

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

- ẹoỏi thoaùi laứ hỡnh thửực ủoỏi ủaựp, troứ chuyeọn giửừa hai hoaởc nhieàu ngửụứi Trong vaờn baỷn tửù sửù, ủoỏi thoaùi ủửụùc theồ hieọn baống gaùch ủaàu doứng ụỷ ủaàu lụứi trao vaứ lụứi ủaựp.

-ẹoọc thoaùi là lời của một ng ời nào đó nói với chính mình hoặc nói với một ai

đó trong t ởng t ợng Trong văn bản tự sự, khi độc thoại được nói thành lời thì phía

ủoọc thoaùi khoõng thaứnh lụứi thỡ ủoự laứ ủoọc thoaùi noọi taõm Trong vaờn baỷn tửù sửù, ủoọc thoaùi noọi taõm khoõng coự gaùch ủaàu doứng.

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

trích(SGK).

Có mấy lời trao (lời của bà Hai)? Có bao nhiêu lời đáp?

Có 3 lời trao(lời của bà Hai) Chỉ có 2 lời đáp (lời của ông Hai).

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội

Đối với bài học ở tiết này:

• Nắm các hình thức đối thoại, độc thoại và độc

thoại nội tâm.

• Liên hệ thực tế sử dụng đối thoại, độc thoại và

độc thoại nội tâm và rút ra bài học sử dụng đối

thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm một cách hiểu biết, hiệu quả.

Đối với bài học ở tiết sau: HDTH: Người kể

chuyện trong văn bản tự sự.

• Xem lại ngôi kể.

• Tìm hiểu vai trò của người kể chuyện.