Bài 13. Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án,...
Trang 1CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ MÔN NGỮ VĂN
LỚP 9A4
Trang 2TỰ SỰ
MIÊU TẢ
Câu
chuyện hấp
dẫn, gợi
cảm, sinh
động
MIÊU TẢ NỘI TÂM
Nhân vật sinh động
Câu chuyện thêm phần triết lí
NGHỊ LUẬN
ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
?
Trang 3Tiết: 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự :
1 Đối thoại
VD:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!
→ Đối thoại
Có người hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!
Hình thức: đối đáp, trò chuyện giữa hai người
Dấu hiệu: gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp
Trang 4Tiết: 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự :
1 Đối thoại
2 Độc thoại
Trang 5Tiết: 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
VD: Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp
miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào…
Nói với chính mình
→ Độc thoại
- Hà, nắng gớm, về nào…
Phía trước câu nói có gạch đầu dòng
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này
Phát ra thành lời
Trang 6Tiết: 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự :
1 Đối thoại
2 Độc thoại
3 Độc thoại nội tâm
Trang 7Tiết: 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
VD: Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con của làng Việt gian đấy ư? Chúng
nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng
ấy tuổi đầu…
Chúng nó cũng là trẻ con của làng Việt gian đấy ư? Chúng
nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng
ấy tuổi đầu…
Nói với chính mình
Phía trước câu nói không
có gạch đầu dòng
→ Độc thoại nội tâm Không phát ra thành lời.
Trang 8Nói với chính mình.
Phía trước câu nói không
có gạch đầu dòng
Độc thoại
Đối thoại
Hình thức đối đáp, trò chuyện giữa hai người
Độc thoại Nói với chính mình.
Có gạch đầu dòng ở đầu lời trao và lời đáp
Phát ra thành lời
Phía trước câu nói có
Những
hình thức
quan
trọng để
thể hiện
nhân vật
Trang 9TỰ SỰ
MIÊU TẢ
Câu
chuyện hấp
dẫn, gợi
cảm, sinh
động
MIÊU TẢ NỘI TÂM
Nhân vật sinh động
Câu chuyện thêm phần triết lí
NGHỊ LUẬN
ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI, ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
Hình thức quan trọng
để thể hiện nhân vật
Trang 10Tiết: 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Đối đáp hai hay
nhiều người. Nói với chính mình
Phát thành lời Không phát
thành lời Phát thành lời
Có gạch đầu
dòng
Có gạch đầu
dòng
Không có gạch đầu dòng
1 Đối thoại 2 Độc thoại 3.Độc thoại nội tâm
Hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật.
Trang 11Tiết: 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự :
II/ Luyện tập
Phân tích tác dụng của hình thức đối thoại trong đoạn trích
Bài tập 1:
Trang 12Lượt lời của Bà Hai Lượt lời của ông Hai
- Này, thầy nó ạ.
-Thầy nó ngủ rồi à? - Gì?
Im lặng
-Tôi thấy người ta
đồn - Biết rồi
Tác dụng
3 lời trao 2 lời đáp
Khắc họa rõ nét tâm trạng chán chường, buồn bã, đau khổ và thất vọng của ông Hai trong cái đêm nghe tin làng mình theo
giặc.
Trang 13Tiết: 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Bài tập 2: Cho biết trong đoạn trích sau tác giả sử dụng hình thức độc thoại hay độc thoại nội tâm ?
a) Sau khi thằng con đi, lão tự bảo rằng: “Cái vườn là của con ta Hồi còn mồ ma mẹ nó, mẹ nó cố thắt lưng buộc
bụng, dè sẻn mãi, mới để ra năm mươi đồng bạc tậu Hồi ấy mọi thức còn rẻ cả…Của mẹ nó tậu thì nó hưởng Lớp trước
nó đòi bán, ta không cho bán là ta cố ý giữ cho nó, chứ có phải giữ để ta ăn đâu! Nó không có tiền cưới vợ, phẩn chí bước ra đi, thì đến lúc có tiền để lấy vợ, mới chịu về ”
Lão Hạc (Nam Cao)
Trang 14Tiết: 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
b) Tôi giật sững người Chẳng hiểu sao tôi phải bám chặt tay mẹ Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau
đó là xấu hổ Dưới mắt em tôi, tôi hoàn hảo đến thế kia ư? Tôi nhìn như thôi miên vào dòng chữ đề trên bức tranh “
Anh trai tôi” Vậy mà dưới mắt tôi thì…
(Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái tôi)
Trang 15Tiết: 64 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
Bài tập 3: Cho tình huống sau:
Sáng nay, gió mùa đông bắc tràn về Vậy mà khi
đi học, tôi lại quên mang theo áo ấm Bỗng nhiên tôi nhìn thấy mẹ xuất hiện với cái áo len trên tay Mẹ
xin phép cô cho tôi ra khỏi lớp rồi giục tôi mặc áo Vận dụng yếu tố đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm
để chỉnh câu chuyện trên
Trang 16HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
* Đối với bài học ở tiết này:
1 Nội dung học tập:
- Khái niệm: Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm
- Tác dụng của việc vận dụng yếu tố đối thoại, độc
thoại nội tâm trong văn bản tự sự
- Phân biệt: Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm
Đối đáp hai hay
nhiều người Nói với chính mình Nói với chính mình
Phát thành lời Phát ra thành lời Không phát ra
thành lời
Có gạch đầu
dòng
Có gạch đầu dòng
Không có gạch đầu dòng
2 Luyện tập.
- Hoàn thành bài tập 1 vào vở bài tập
- Làm bài tập 2: Viết đoạn văn kể chuyện trong đó có
sử dụng cả hình thức đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm
Trang 17* Đối với bài học ở tiết tiếp theo:
- Tìm hiểu bài: Luyện nói: tự sự kết hợp với nghị luận
và miêu tả nội tâm
- Chuẩn bị: Lập đề cương cho các đề bài sau:
1 Tâm trạng của em sau khi để xảy ra một chuyện có lỗi với bạn
2 Kể lại buổi sinh hoạt lớp, ở đó em đã phát biểu ý kiến
để chứng minh Nam là người bạn tốt
* Yêu cầu:
-Sử dụng yếu tố nghị luận, miêu tả nội tâm, các hình
thức đối thoại, độc thoại
- Không viết thành bài văn, chỉ nêu ra các ý chính mà mình sẽ nói
Trang 18CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH!