Bài 13. Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự

Bài 13. Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án,...

Trang 1

GV:Nguyễn ThÞ

Thanh Thúy

Tr êng THCS Quang Minh

Trang 2

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại ,

độc thoại và độc thoại nội tâm

trong văn bản tự sự :

Trang 3

* Ví dụ: Đoạn trích:

ễng Hai trả tiền nước, đứng dậy, chốm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai núi to:

- Hà, nắng gớm, về nào…

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo Ông nghe

rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú:

- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp, ăn trộm bắt đ ợc

ng ời ta còn th ơng Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi

đứa một nhát !

Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố

hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau

Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó là trẻ con làng Việt gian đấy ? Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng

hắt hủi đấy ? Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi

làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này

Có ng ời hỏi:

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ

mà?

- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy !

Có ng ời hỏi:

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ

mà?

- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế

đấy !

( Kim Lõn - Làng)

Trang 4

I Tỡm hiểu yếu tố đối thoại,

trong văn bản tự sự:

độc thoại và độc thoại nội tõm

* Ví dụ: Đọc đoạn văn:

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?

- ấy thế mà bây giờ đổ đốn

ra thế đấy !

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một

tiếng, v ơn vai nói to:

- Hà, nắng gớm, về nào…

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú:

- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp, ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng Cái giống Việt gian bán n

ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát !

( Kim Lân, Làng )

Đối thoại:

Là hỡnh thức đối

đỏp, trũ chuyện giữa hai hoặc

nhiều người

Trang 5

-* Ví dụ: Đoạn trích

Có ng ời hỏi:

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?

- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một

tiếng, v ơn vai nói to:

- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng

ời ta còn th ơng Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát !

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với

nhau.

Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ? Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu … ễng lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái

giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này ( Làng, Kim

Lân )

- Hà, nắng gớm, về nào …

- Hà, nắng gớm, về nào…

Trang 6

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,

độc thoại và độc thoại nội tâm

Đối thoại :

Độc thoại :

Trang 7

Tiết 63 ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI

VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

.Đối thoại :

Độc thoại :

Có ng ời hỏi:

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c

ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to:

- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát !

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau

Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra

Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ? Chúng

nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu … ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :

-Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n ớc để nhục nhã thế này

(Kim Lõn - Làng)

-Chỳng bõy ăn miếng cơm hay miếng gỡ vào mồm mà đi làm

 Độc thoại là lời của một

người nào đú núi với chớnh

mỡnh hoặc với một ai đú trong

tưởng tượng.Trong văn tự sự,

khi độc thoại được núi thành

lời, phớa trước của lời độc

thoại cú gạch đầu dũng.

cỏi giống Việt gian bỏn nước để nhục nhó thế này.

(Kim Lõn – Làng)

Trang 8

.Đối thoại:

Độc thoại:

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c

ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to:

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng

Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản c lên ấy vẫn dõi theo Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú:

- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát !

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau

Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra

ễng lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :

-Chỳng bay ăn miếng cơm hay miếng gỡ vào mồm mà đi

làm cỏi giống Việt gian bỏn nước để nhục nhó thế này.

( Kim Lõn - Làng)

hắt hủi đấy ? Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu …

Chúng nó cũng

là trẻ con làng Việt gian đấy ?Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? Khốn nạn bằng ấy tuổi đầu …

 Độc thoại nội tõm:

* Là lời độc thoại nhưng

khụng thành lời.Trong văn

tự sự, độc thoại nội tõm

khụng cú gạch đầu dũng.

Trang 9

- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ

mà?

- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!

Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng,

c ời nhạt một tiếng, v ơn vai nói to:

Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng c ời nói xôn xao của đám ng ời mới tản

c lên ấy vẫn dõi theo ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú:

- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th ơng Cái giống Việt

gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát !

Về đến nhà, ông Hai nằm vật ra gi ờng, mấy

đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau

Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn

ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian

đấy ? Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu…. Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :

- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì

vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán n

ớc để nhục nhã thế này

( Kim Lõn - Làng )

Cỏc hỡnh thức diễn đạt ( đối

thoại, độc thoại và độc thoại

nội tõm) cú tỏc dụng như thế

nào trong việc thể hiện diễn

biến của cõu chuyện?

• Hình thức đối thoại:

+ Tạo cho câu chuyện có không khí gần gũi nh trong cuộc sống Thể hiện thái độ căm tức của những ng ời tản c với làng Chợ Dầu.

+ Là xuất phát điểm để nhân vật chính tự bộc lộ

tâm trạng

 Hình thức độc thoại, độc thoại nội tâm:

+ Giúp cho nhà văn khắc họa đ ợc sâu sắc tâm trạng dằn vặt, đau đớn khi nghe tin làng

Chợ Dầu làm Việt gian, làm cho câu chuyện

sinh động, hấp dẫn hơn.

Đối thoại:

Độc thoại:

Trang 10

chúng trong các đoạn trích sau :

Tin sương luống những rày trông mai chờ.

Bên trời góc bể bơ vơ,

Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.

(Nguyễn Du, Truyện Kiều )

b …Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,

Tin sương luống những rày trông mai chờ.

Bên trời góc bể bơ vơ,

Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.

(Nguyễn Du, Truyện Kiều )

a Trương Sinh về tới nhà, được biết mẹ đã qua đời, con vừa học nói

Chàng hỏi mồ mẹ, rồi bế đứa con nhỏ đi thăm; đứa trẻ không chịu, ra đến đồng, nó quấy khóc Sinh dỗ dành:

- Nín đi con, đừng khóc Cha về, bà đã mất, lòng cha buồn khổ lắm rồi Đứa con ngây thơ nói:

- Ô hay! Thế ra ông cũng là cha tôi ư? Ông lại biết nói, chứ không như cha tôi trước kia chỉ nín thin thít.

(Trích Truyền kì mạn lục)

- Nín đi con, đừng khóc Cha về, bà đã mất, lòng cha buồn khổ lắm rồi.

- Ô hay! Thế ra ông cũng là cha tôi ư? Ông lại biết nói, chứ không như cha tôi trước kia chỉ nín thin thít.

Trang 11

Bài tập 1: Phân tích tác

dụng của hình thức đối thoại trong đoạn trích sau

đây:

Mãi khuya, bà Hai mới chống gối đứng dậy Bà lẳng lặng xuống bếp châm lửa ngồi tính tiền hàng Vẫn những tiền

cua, tiền bún, tiền đỗ, tiền kẹo… Vẫn cái giọng rì rầm, rì rầm th ờng ngày

- Này, thầy nó ạ.

Ông Hai nằm rũ ra ở trên gi ờng không nói gì.

- Thầy nó ngủ rồi à?

- Gì?

Ông lão khẽ nhúc nhích.

- Tôi thấy ng ời ta đồn…

Ông lão gắt lên : -Biết rồi!

Bà Hai nín bặt Gian nhà lặng đi, hiu hắt

(Kim

Lân- Làng)

ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI

Tiết 63

Độc thoại:

.Đối thoại:

II- Luyện tập:

Bài tập 1: ( Trang 178)

- Lời bà Hai - Lời ông Hai

-Này thầy nó ạ.

-Thầy nó ngủ

rồi à?

-Tôi thấy ng ời

ta

đồn

-

- Gì ?

- Biết rồi !

trên, tác giả đã làm nổi bật tâm

trạng buồn bã, đau khổ và thất

vọng của ông Hai trong cái đêm

nghe tin làng mình theo giặc.

Trang 12

I Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm

trong văn bản tự sự.

II Luyện tập.

Bài 2: Quan sát tranh, hãy viết một đoạn văn tự sự

có sử dụng hình thức đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm?

Trang 13

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ

thoại nội tâm, và rút ra bài học sử dụng đối thoại, đôc thoại và độc thoại nội tâm một cách hiểu biết, hiệu

quả.

-Chuẩn bị bài: Luyện nói: Tự sự kết hợp với nghị luận

và miêu tả nội tâm.

 Xác định các yếu tố nghị luận và miêu tả trong một

văn bản tự sự.

 Lập dàn bài cho câu chuyện sẽ được kể.

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	452 KB