Bài 14. Ôn tập phần Tiếng Việt (Các phương châm hội thoại)

Bài 14. Ôn tập phần Tiếng Việt (Các phương châm hội thoại) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài...

GV: Trương Thị Thu Tâm

Các thành phần biệt l ập

Các thành phần biệt l ập

Nghĩa tường

minh và hàm ý

Nghĩa tường

minh và hàm ý

Kh ởi

ng ữ

Kh ởi

ng ữ

Tiếng Việt học

kì II

Tiếng Việt học

kì II

I Khởi ngữ và các thành phần biệt lập

Tiết 139 : ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

I Khởi ngữ và các thành phần biệt lập :

Chọn câu trả lời đúng nhất:

A Thành phần câu đứng trước chủ ngữ

B Thành phần câu dùng để nêu lên đề tài được nói đến trong câu

C Thành phần câu nêu lên đối tượng được nói đến ở

vị ngữ.

D Thành phần câu đứng trước chủ ngữ dùng để nêu

lên đề tài được nói đến trong câu

Khởi ngữ là gì?

Các thành

phần biệt

lập (A)

1 Tình thái a/ Bộc lộ tâm lí của người nói

2 Cảm thán b/ Tạo lập hoặc duy trì quan

3 Gọi - đáp c/ Bổ sung một số chi tiết cho

4 Phụ chú d/ Thể hiện cách nhìn của

người nói đối với sự việc được nói đến trong câu.

4 - …

Nối cột (A) và (B) sao cho phù hợp:

d a b c

I Khởi ngữ và các thành phần biệt lập

Bài tập 1: Hãy cho biết mỗi từ ngữ in đậm trong các đoạn trích sau đây là thành phần gì của

câu.

a) Xây cái lăng ấy cả làng phục dịch, cả làng gánh gạch, đập đá, làm phu cho nó

(Làng – Kim Lân)

- Xây cái lăng ấy là thành phần khởi ngữ.

b) Tim tôi đập không rõ Dường như vật duy nhất vẫn bình tĩnh, phớt lờ mọi biến động chung là

chiếc kim đồng hồ

(Lê Minh Khuê - Những ngôi sao xa xôi)

- Dường như là thành phần tình thái.

c) Đến lượt cô gái từ biệt Cô chìa tay ra cho anh nắm, cẩn trọng, rõ ràng, như người ta cho

nhau cái gì chứ không phải là cái bắt tay Cô nhìn thẳng vào mắt anh - những người con gái

sắp xa ta , biết không bao giờ gặp lại ta nữa, hay nhìn ta như vậy

(Nguyễn Thàng Long - Lặng lẽ Sa Pa).

- những người con gái sắp xa ta, biết không bao giờ gặp lại ta nữa, hay nhìn ta như vậy là

thành phần phụ chú.

d) – Thưa ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên đấy ạ Đi bốn năm hôm mới lên đến đây, vất vả quá!

(Kim Lân – Làng)

- Thưa ông là thành phần gọi đáp, vất vả quá! là thành phần cảm thán.

Tiết 140,141 ÔN TẬP PHẦN TIẾNG VIỆT

Bảng tổng kết về khởi ngữ và các thành phần biệt lập

KHỞI

NGỮ

THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

I Khởi ngữ và các thành phần biệt lập

Xây cái

lăng ấy Dường như Vất vả quá Thưa ông

Những người con gái nhìn

ta như vậy

Tiết 139 : ÔN TẬP PHẦN TIẾNG VIỆT

Khởi ngữ

TP câu

đứng trước chủ ngữ

nêu lên

đề tài của câu

Các TP biệt lập

TP tình thái TP cảm thán TP phụ chú TP gọi đáp

Thể hiện cách nhìn của người nói

Bộc lộ tâm

lý của người nói

Dùng để tạo lập-duy trì quan hệ giao tiếp

Bổ sung chi tiết cho

ND chính của câu

I.

.Về môi trường, có lẽ môi trường của chúng ta ngày càng ô

nhiễm nghiêm trọng Một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường chính là rác thải - rác sinh hoạt và rác công nghiệp Nguyên nhân là do ý thức của con người Ôi, biết đến bao giờ Việt Nam mới là một đất nước “sạch” như các quốc gia khác nhỉ!!!

Khởi ngữ: Về môi trường

Tình thái: có lẽ

Phụ chú: rác sinh hoạt và rác công nghiệp Cảm thán: Ôi

BÀI TẬP VẬN DỤNG

Tiết 139 : ÔN TẬP PHẦN TIẾNG VIỆT

Xác định khởi ngữ và các thành phần biệt lập trong đoạn văn

sau ?

Bài tập 2

Viết một đoạn văn ngắn – chủ đề về tình cảm gia đình,

trong đó có một câu chứa khởi ngữ và ít nhất một câu chứa

thành phần biệt lập

Gia đình – Tiếng gọi yêu thương - là mái ấm hạnh phúc lớn nhất mà ta từng có Nơi

đó ta được sống trong vòng tay yêu thương chăm sóc, lo lắng của ông bà bố mẹ cùng

những người thân yêu Đối với ta thì hạnh phúc gia đình là thứ quí giá nhất trong cuộc sống , không có nó ta không thể nào sống và lớn lên được Ôi gia đình, nơi bảo vệ và giúp ta vượt qua mọi khó khăn thử thách trong cuộc sống Và có lẽ gia đình cũng chính là

bến đỗ bình yên nhất mỗi khi ta quay bước trở về

Đoạn văn tham khảo:

Tiết 139 ÔN TẬP PHẦN TIẾNG VIỆT

a/ Ở rừng mùa này thường như thế Mưa Nhưng mưa đá Lúc đầu tôi không biết Nhưng rồi có tiếng lanh canh gõ

trên nóc hang Có cái gì vô cùng sắc xé không khí ra từng mảnh vụn Gió Và tôi thấy đau, ướt ở má

II Liên kết câu và liên kết đoạn văn:

Hãy cho biết mỗi từ ngữ in màu xanh trong các đoạn trích dưới đây thể hiện phép liên kết nào ? Ghi kết quả phân tích vào bảng tổng kết.

Tiết 139 : ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

Phép liên kết Lặp từ

ngữ ĐN, TN và LT Thế Nối

Từ ngữ

tương

ứng

Nhưng, Nhưng rồi, Và

II Liên kết câu và liên kết đoạn văn:

Tiết 138 : ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

I Khởi ngữ và các thành phần biệt lập :

Phép liên kết Lặp từ

ngữ ĐN, TN và LT Thế Nối

Từ ngữ

tương

ứng

Nhưng, Nhưng rồi, Và

b/ Từ phòng bên kia một cô bé rất xinh mặc chiếc áo may

ô con trai và vẫn còn cầm thu thu một đoạn dây sau lưng chạy sang Cô bé bên nhà hàng xóm đã quen với công

việc này Nó lễ phép hỏi Nhĩ: “ Bác cần nằm xuống phải không ạ ?” (Nguyễn Minh Châu, Bến quê)

II Liên kết câu và liên kết đoạn văn:

Tiết 139 : ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

I Khởi ngữ và các thành phần biệt lập :

Phép liên kết Lặp từ

ngữ ĐN, TN và LT Thế Nối

Từ ngữ

tương

ứng

Nhưng, Nhưng rồi, Và

c/ Nhưng cái “ com – pa” kia lấy làm bất bình lắm, tỏ vẻ khinh bỉ, cười kháy tôi như cười kháy một người Pháp không biết đến Nã Phá Luân, một người Mỹ không biết đến Hoa Thịnh Đốn vậy ! Rồi nói:

- Quên à! Phải, bây giờ cao sang rồi thì để ý đâu đến bọn chúng tôi nữa !

Tôi hoảng hốt, đứng dậy nói :

- Đâu có phải thế ! Tôi

(Lỗ Tấn, Cố hương)

thế

II Liên kết câu và liên kết đoạn văn

LK chủ đề LK lôgic

Các

câu

phục

vụ

CĐ

của

đoạn

Các đoạn phục

vụ chủ

đề của VB

Các câu, các đoạn văn

phải

sắp xếp theo trình tự hợp lí

Các câu, các đoạn LK = biện pháp:

P lặp

từ ngữ

P Đồng nghĩa, trái nghĩa, liên tưởng

Phép thế

Phép nối

C Ả M T H Á N

T Ì N H T H Á I

P H Ụ C H Ú

G Ọ I Đ Á P

K H Ở I N G Ữ

T Ì N H Y Ê U L À N G

1

2

3

4

5

6

1 2 3 4 5 6

1.Thành phần nào bộc lộ tâm lí của người nói?

2.Thành phần nào dùng để tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp? 3.Thành phần nào dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu ?

4.Thành phần nào bổ sung một số chi tiết cho nôi dung chính của câu ?

5.Là thành phần của câu, thường đứng trước chủ ngữ nêu nên đề tài được nói đến trong câu?

6.Em cảm nhận được tình cảm nào qua nhân vật ông Hai trong tác phẩm Làng của Kim Lân ?

L I Ê N K Ế T V Ă N B Ả N

7.Yếu tố nào giúp văn bản trở nên mạch lạc?

C Ả M T H Á N

T Ì N H T H Á I

P H Ụ C H Ú

G Ọ I Đ Á P

K H Ở I N G Ữ

1

2

3

4

5

6

L I Ê N K Ế T V Ă N B Ả N

7

TRÒ CHƠI CÓ TỪ KHOÁ LÀ GÌ?

T I Ê N G V I Ê T

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ôn tập toàn bộ phần kiến thức tiếng Việt -Hoàn thiện các bài tập vào vở

+Đọc và làm theo hướng dẫn SGK

+Thực hiện phần luyện tập