Bài 14. Ôn tập phần Tiếng Việt (Các phương châm hội thoại)

TIẾT 69: ÔN TẬP TIẾNG VIỆTKIẾN THỨC CƠ BẢN - Các phương châm hội thoại - Xưng hô trong hội thoại - Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp... I.Các phương châm hội thoạiCá c phương châm

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ VỀ

DỰ THAO GIẢNG

TIẾT 69: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

KIẾN THỨC CƠ BẢN

- Các phương châm hội thoại

- Xưng hô trong hội thoại

- Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

I.Các phương châm hội thoại

Cá c phương châm hội thoại

Phương châm quan hệ

Phương châm

về chất

Phương châm cách thức

Phương châm lịch sự

Phương

châm

về lượng

Khi giao tiếp cần nói cho có nội dung, nội dung của lời nói

phải đáp ứng đúng yêu cầu của cuộc giao tiếp không thiếu,

không thừa.

Khi giao tiếp, đừng nói những điều mà mình không tin là

đúng hay không có bằng chứng xác thực.

Khi giao tiếp, cần nói đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc

đề.Khi giao tiếp cần chú ý nói ngắn gọn, rành mạch tránh nói mơ

hồ.Khi giao tiếp, cần tế nhị và tôn trọng người khác.

TIẾT 69: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

1 Ôn khái niệm

I.Các phương châm hội thoại

1/ Ôn khái niệm

2/ Cho ví dụ về tình huống giao tiếp không được tuân thủ

Trong giờ vật lí, thầy giáo hỏi một học sinh đang mải nhìn qua cửa sổ?

-Em cho thầy biết sóng là gì?

Học sinh:

Không tuân thủ phương châm quan hệ

-Thưa thầy, “sóng” là bài thơ của Xuân Quỳnh ạ!

TIẾT 69: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

II.Xưng hô trong hội thoại

2.Giải thích phương châm :“ xưng khiêm, hô tôn ”

TIẾT 69: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

Khi xưng hô người nói tự xưng mình một cách

khiêm nhường là và gọi người đối

thoại một cách tôn kính là “ xưng khiêm ”

“hô tôn”

Ví dụ: Các nhà nho tự xưng là “kẻ hậu sinh”

và gọi người khác là “tiên sinh”

I.Các phương châm hội thoại

Bệ hạ(gọi : Vua, ý tôn kính); Bần tăng( xưng: nhà sư nghèo); tiểu tăng( xưng: nhà sư chức

vụ nhỏ).

Ngày nay: gọi anh, chị(lịch sự, tôn

kính);xưng em……

II Xưng hô trong hội thoại

1.Các từ ngữ xưng hô trong hội thoại và cách dùng:

a.Dùng đại từ, danh từ( chỉ họ hàng, chỉ người, chỉ chức vụ

b.Cách dùng:

- Quan hệ giữa người nói với người nghe

- Tình huống giao tiếp.

- Mục đích giao tiếp

TIẾT 69: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

I.Các phương châm hội thoại

II Xưng hô trong hội thoại

Vì sao trong tiếng Việt, khi giao tiếp, người nói

phải hết sức chú ý đến sự lựa chọn từ ngữ xưng hô?

3.Lựa chọn từ ngữ xưng hô: Xem lại mục II1

TIẾT 69: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

THẢO LUẬN

II Xưng hô trong hội thoại

Vì không chú ý lựa chọn những từ ngữ xưng hô thích hợp với tình huống và quan hệ giao tiếp thì người nói không đạt kết quả giao tiếp như mong muốn, cuộc hội thoại không tiến triển được.

3.Lựa chọn từ ngữ xưng hô:

TIẾT 69: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

III Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp:

1/ Phân biệt

CÁCH DẪN TRỰC TIẾP CÁCH DẪN GI ÁN TIẾP

Nhắc lại nguyên văn

lời nói hay ý nghĩ

của người hoặc

nhân vật

Được đặt trong dấu

ngoặc kép

Thuật lại lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật, có điều chỉnh cho

thích hợp

Không đặt trong dấu ngoặc kép

TIẾT 69: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

2.Chuyển lới đối thoại thành lời dẫn gián tiếp

Vua Quang Trung hỏi Nguyễn Thiếp là quân

Thanh sang đánh, nếu nhà vua đem binh ra chống

cự thì khả năng thắng hay thua như thế nào

Nguyễn Thiếp trả lời rằng bấy giờ trong nước

trống không, lòng người tan rã, quân Thanh ở xa tới, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh,

không hiểu rõ thế nên đánh nên giữ ra sao, vua

Quang Trung ra Bắc không quá mươi ngày quân

Thanh sẽ bị dẹp tan

là

TIẾT 69: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

rằng

III Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp:

Trong lời đối thoại Trong lời gián tiếp

chúa công ( ngôi thứ

hai)

Nhàvua ( ngôith ứ ba)

vua Quang Trung

( ngôi thứ ba)

Từ chỉ địađiểm

TIẾT 69: ÔN TẬP TIẾNG VIỆT

• Những thay đổi từ ngữ trong lời dẫn gián tiếp

III Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp:

DẶN DÒ

- Xem lại các bài tiếng Việt đã học và các ví dụ minh hoạ chuẩn bị kiểm tra một tiết ở tuần 15.

- Xem lại hai bài thơ “Đồng chí” và “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”, tìm hiểu nét đặc sắc về nghệ thuật của hai bài thơ.