Bài 15. Kiểm tra về thơ và truyện hiện đại tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất c...
Trang 1I Vài nét về tác giả, tác phẩm:
- Lí Công Uẩn (974 - 1028).
- Quê : Từ Sơn - Bắc Ninh.
- Là ng ời thông minh, nhân ái, có chí lớn.
- Là ng ời sáng lập v ơng triều Lí.
1 Tác giả:
a) Hoàn cảnh ra đời :
- Viết năm 1010.
- Khi có ý định dời đô từ Hoa L về Đại La.
b) Thể loại :
- Chiếu (còn gọi là chiếu th , chiếu chỉ): Lời ban bố mệnh lệnh của vua cho thần dân.
- “Chiếu dời đô : Viết bằng văn xuôi chữ Hán có xen ”: Viết bằng văn xuôi chữ Hán có xen
câu văn biền ngẫu.
2 Tác phẩm: Chiếu dời đô
Chiếu dời đô
Mệnh lệnh (ý muốn chủ quan)
ý kiến (ý t ởng khách quan)
Lí Công Uẩn
(974 - 1028)
Nhà vua ban chiếu
Trang 2Chiếu dời đô
X a nhà Th ơng đến vua Bàn Canh năm lần dời đô Phải đâu các vua thời Tam Đại theo ý riêng mình mà tự tiện chuyển dời? Chỉ vì muốn đóng đô ở nơi trung tâm,
m u toan nghiệp lớn, tính kế muôn đời cho con cháu; trên vâng mệnh trời, d ới theo ý dân, nếu thấy thuận tiện thì thay đổi Cho nên vận n ớc lâu dài, phong tục phồn thịnh Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh th ờng mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Th ơng, Chu,
cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không đ ợc lâu bền, số phận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tổn, muôn vật không đ ợc thích nghi Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không đổi đời.
Huống gì thành Đại La, kinh đô cũ của Cao V ơng: ở vào nơi trung tâm của trời đất, đ ợc thế rồng cuộn hổ ngồi Đã đúng ngôi Nam, Bắc, Đông, Tây lại tiện h ớng nhìn sông dựa núi Địa thế rộng mà bằng, đất đai cao mà thoáng Dân c khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú, tốt t ơi Xem khắp n ớc Việt
ta, chỉ nơi này là thắng địa Thật là chốn tụ hội trọng yếu của bốn ph ơng đất n ớc; cũng là nơi kinh đô bậc nhất của
đế v ơng muôn đời.
Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào?
Trang 3• Lịch sử từng có những cuộc dời đô.
• Việc dời đô làm đất n ớc vững bền, thịnh v ợng.
dời đô.
b Thực tế triều Đinh Lê:
- Nhà Đinh, Lê không dời đô:
+ Triều đại ngắn ngủi.
+ Trăm họ hao tốn.
+ Đất n ớc không phát triển.
- Lập luận sắc bén :
+ Phần trên làm chỗ dựa, làm tiền đề cho lí lẽ ở phần d ới + Có lí, có tình.
Khẳng định việc dời đô khỏi Hoa L là một tất yếu.
Nghệ thuật:
không dời đô.
Đ ờng vào cố đô Hoa L
Trang 4Câu hỏi: Theo tác giả, địa thế
thành Đại La có những thuận lợi gì để có thể chọn làm nơi đóng
đô ? (Chú ý vị trí địa lý, hình thế sông núi, sự thuận tiện trong giao l u phát triển.)
Trang 5a Lợi thế của Đại La
- Lịch sử: kinh đô cũ của Cao V ơng
- Vị thế địa lý: thuận lợi cho phát triển
+ Vị trí: trung tâm trời đất, mở ra bốn h ớng + Địa hình, quy mô: Có núi, có sông, đất rộng, bằng, cao, thoáng + Địa thế: rồng cuộn, hổ ngồi
- Tiềm năng: muôn vật phong phú, tốt t ơi
Nơi trung tâm của quốc gia Đại Việt
Nơi dựng nghiệp đế v ơng.
2 ý chí định đô mới
Nghệ thuật:
+ Lập luận chặt chẽ.
+ Lời văn biền ngẫu cân xứng, đăng đối, súc tích.
trạch
thiên
địa
khu
vực
chi
trung
đắc long bàn hổ cứ chi thế
chính Nam Bắc
Đông Tây chi vị
tiện giang sơn
h ớng bội chi nghi
Thiết phần mềm: Nguyễn Văn Tú
Trang 6b Quyết định của nhà vua
Khẳng định chắc chắn chọn Đại La làm kinh đô.
a Lợi thế của Đại La
Trẫm dục nhân thử địa lợi dĩ định quyết c ,
khanh đẳng nh hà ?
2 ý chí định đô mới
quyết c ,
Thiết phần mềm: Nguyễn Văn Tú
Trang 7CHïA MéT CéT
ThiÕt phÇn mÒm: NguyÔn V¨n Tó
Trang 8A Chứng tỏ triều đình nhà Lý đủ sức chấm dứt nạn phong kiến cát cứ
B Thế và lực của dân tộc Đại Việt sánh ngang hàng với ph ơng Bắc
C Thể hiện ý chí nguyện vọng của nhân dân thu
giang sơn về một mối và dựng xây đất n ớc độc
lập tự c ờng
Khoanh tròn vào chữ cái câu trả lời đúng nhất cho ý kiến sau: Việc chiếu dời đô ra đời đã phản ánh ý chí độc lập tự c ờng và
sự phát triển lớn mạnh của dân tộc Đại Việt
D Cả ba ý kiến trên
Trang 9Đại La mảnh đất định đô lý t ởng
Về lịch sử:
Cao V ơng
đã định đô
Về tiềm năng:
dồi dào
Về Địa lý:
thuận lợi
Trang 10ý t ởng
dời đô
(mệnh lệnh
+
ý kiến)
Lý do dời đô cũ
(Hoa L không còn phù hợp)
ý chí định đô mới
(Đại La mảnh đất lý t ởng)
G ơng sáng đời x a
(Dời đô đúng nên phát triển)
Thực tế triều Đinh Lê
(Định đô ch a đúng, khó phát triển)
Lợi thế của Đại La
(Lý t ởng về mọi mặt)
Quyết định của nhà vua
(Quyết định dời đô)