Bài 19. Cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

Bài 19. Cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ...

Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô

Đến tham dự tiết Ngữ Văn 9

? Thế nào là nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống? cho một vài ví dụ về các sự việc, hiện

tượng đời sống cần nghị luận

KIỂM TRA BÀI CŨ

• Nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời

sống xã hội là bàn về một sự việc, hiện tượng có

ý nghĩa đối với xã hội, đáng khen, đáng chê hay

có vấn đề đáng suy nghĩ.

CÁCH LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC HIỆN TƯỢNG ĐỜI

SỐNG

Tiết :100

I Đề bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sồng

1 Tìm hiểu các đề bài

Đề 1 : Đất nước ta có nhiều tấm gương học

sinh nghèo vượt khó, học giỏi Em hãy

trình bày một số tấm gương đó và nêu suy

nghĩ của mình.

Đề 2 : Chất độc màu da cam mà đế quốc Mĩ đã rải

xuống các cánh rừng miền Nam thời chiến tranh đã

để lại di hoạ nặng nề cho hàng chục vạn gia đình

Hàng chục vạn người đã chết Hàng vạn trẻ em chịu

tật nguyền suốt đời Cả nước đã lập quỹ giúp đỡ

các nạn nhân nhầm phần nào cải thiện cuộc sống và

xoa dịu nỗi đau của họ Em hãy nêu suy nghĩ của

mình về các sự kiện đó.

Đọc các đề sau và trả lời câu hỏi

Đề 3 : Trò chơi điện tử là món tiêu khiển hấp dẫn Nhiều bạn vì mải chơi mà sao nhãng học tập và còn phạm những sai lầm khác Hãy nêu ý kiến của em về hiện tượng đó.

I- Tìm hiểu đề bài nghị luận về một sự việc hiện

t ợng đời sống.

1- Tỡm hiểu cỏc đề bài.

Đề1: - Nêu vấn đề: HS nghèo v ợt khó, học giỏi.

- Yêu cầu: Trình bày tấm g ơng, nêu suy nghĩ

Đề 2: - Nêu vấn đề: Cả n ớc lập quỹ giúp đỡ nạn nhân chất độc

da cam.

- Yêu cầu: Suy nghĩ về vấn đề đó.

Đề 3: - Nêu vấn đề: HS mải chơi điện tử bỏ học nhiều.

- Yêu cầu: Nêu ý kiến về vấn đề đó.

Đề 4: Thông qua câu chuyện, nêu suy nghĩ, nhận xét của mình. Đọc kĩ các đề bài trong Sgk- t22, xác định vấn đề cần

nghị luận và nội dung nghị luận?

Đề 4 : Đọc mẩu chuyện sau đây và nêu những nhận xét , suy nghĩ của

em về con người và thái độ học tập của nhân vật.

Nguyễn Hiền nhà rất nghèo, phải xin làm chú tiểu trong chùa Việc chính

là quét lá và dọn dẹp vệ sinh Nhưng cậu rất thông mimh và ham học

Những buổi thầy giảng kinh, cậu đều nép bên cửa lắng nghe, rồi chỗ nào

chưa hiểu, cậu hỏi thầy giảng thêm Thấy Nguyễn Hiền thông minh, mau

hiểu, thầy dạy cho cậu học chữ Không có giấy, Nguyễn Hiền lấy lá để viết

chữ, rồi lấy que tre xâu thành từng xâu ghim xuống đất Mỗi ghim là một

bài.

Một hôm Nguyễn Hiền xin thầy cho đi thi Thầy ngạc nhiên bảo :

- Con đã học tập được bao nhiêu mà dám thi thố với thiên hạ ?

- Con xin thi thử xem sức học của mình đến đâu

Năm ấy, Nguyễn Hiền đã đỗ trạng nguyên Vua trần cho Nguyễn Hiền

còn nhỏ quá, mới 12 tuổi, nên không bổ dụng.

Một thời gian sau , vua có việc tiếp sứ giả nước ngoài, cho gọi Nguyễn

Hiền về triều Nguyễn Hiền bảo :

- Đón Trạng nguyên mà không có võng lọng sao ? Ông về tâu với vua xin

cho đầy đủ nghi thức

Vua đành cho các quan mang võng lọng rước quan Trạng tí hon về kinh.

( Theo Cửu Thọ, Một trăm gương tốt thiếu nhi Việt Nam,

NXB Trẻ, TP Hồ Chí Minh, 1999)

-Đề 1, 2, 3 nêu vấn đề trực tiếp.

* Điểm giống : Đề yêu cầu ng ời viết trình bày quan

điểm, t t ởng, tình cảm của mình về vấn đề đ ợc nêu

Sau khi đã tìm ra yêu cầu của từng đề, hãy chỉ ra điểm

giống và khác nhau giữa các đề đó?

Tiết 100 – Bài19: Tập làm văn CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG

- Ở nước ta càng ngày càng có nhiều dòng sông bị ô nhiễm

vì rác thải sinh hoạt của con người bị tống xuống dòng

sông một cách vô tội vạ Hãy nêu ý kiến của em về hiện

TIẾT 100:

CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN

VỀ MỘT SỰ VIỆC, HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG

I Đề bài nghị luận về một sự việc,hiện tượng đời sống

* Tìm hiểu các đề bài

- Mỗi đề đều nêu lên một sự việc hoặc hiện tượng trong đời sống

- Các đề đều yêu cầu người viết phân tích hiện tượng và nêu suy nghĩ của mình

II.Cách làm bài nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống

Cho đề bài : Báo đưa tin : “ Bạn Phạm Văn Nghĩa, học sinh lớp 7 trường

THCS Bắc Sơn, quận Gò Vấp, nhà ở Hóc môn Nghĩa thường ra đồng giúp

mẹ trồng trọt

Một hôm, mẹ thấy Nghĩa cầm tờ giấy hứng cái gì, mẹ hỏi : “ Con làm gì đấy ?” Nghĩa trả lời : “ Con thụ phấn cho bắp” Vụ ấy ruộng bắp nhà

Nghĩa năng suất cao hơn mọi năm.

Ở nhà Nghĩa còn nuôi gà, nuôi heo Em còn làm một cái tời để mẹ kéo nước đỡ mệt.

Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh đã phát động phong trào “ Học tập Phạm Văn Nghĩa “ Phong trào ấy được các bạn học sinh nhiệt liệt hưởng ứng”.

Em hãy nêu suy nghĩ của mình về hiện tượng ấy.

II- C¸ch lµm bµi ngh lu n v m t s vi c hi n ị luận về một sự việc hiện ận về một sự việc hiện ề một sự việc hiện ột sự việc hiện ự việc hiện ệc hiện ệc hiện

t ượng đời sống ng đời sống ống i s ng

-ThÓ lo¹i: NghÞ luËn

- Néi dung: Bµy tá ý kiÕn vÒ hiÖn t îng Ph¹m

V¨n NghÜa

2 Tìm ý :

? Những việc làm của Nghĩa chứng tỏ bạn ấy là người thế nào ? Vì sao thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh lại phát động phong trào học tập bạn Nghĩa ?

-Việc làm của Nghĩa cho ta thấy : Cuộc sống có ích thì con người bắt đầu

với công việc bình thường có hiệu quả

- Thành đoàn phát động phong trào học tập bạn Nghĩa vì đó là việc làm giản

dị, ai cũng có thể làm được, cụ thể như :

+ Nghĩa là người con biết thương mẹ, giúp đỡ mẹ

+ Nghĩa là học sinh biết kết hợp học với hành

+ Là học sinh có đầu óc sáng tạo

? Nếu tất cả học sinh đều làm được như Nghĩa thì đời sống sẽ như thế nào ?

- Nếu học sinh nào cũng làm được như Nghĩa thì đời sống vô cùng tốt đẹp

II Cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống

1 Tìm hiểu đề và tìm ý

3 Dàn ý:

- Giới thiệu hiện t ợng Phạm Văn Nghĩa.

- Nhận định khái quát đây là tấm g ơng tiêu biểu học sinh chăm chỉ, yêu quý cha mẹ

3 Lập dàn ý

b Thân bài :

- Phân tích ý nghĩa về việc làm của Nghĩa.

-Đánh giá việc làm của Nghĩa.

- Nêu ý nghĩa của việc phát động học tập theo Nghĩa.

c Kết bài :

-Nêu ý nghĩa giáo dục của tấm gương Phạm Văn Nghĩa.

- Rút ra bài học cho bản thân.

4 Viết bài

5 Đọc lại bài viết và sửa chữa.

Mở bài mẫu : Vào đề bằng phản đề:

bạn học sinh ham chơi, l ời học, ý thức kém nh ng vẫn có nhiều bạn tuổi nhỏ mà chí lớn: chăm học, chăm làm, yêu th ơng cha mẹ Và tiêu biểu phải kể

đến đó là bạn Phạm Văn Nghĩa là tấm g ơng mà Thành Đoàn TP Hồ Chí Minh vừa phát động

phong trào học tập và làm theo tấm g ơng bạn

Nghĩa

? Vậy muốn làm một bài văn nghị về sự việc,hiện tượng trong đời

sống chúng ta có cách thức làm như thế nào ? • Ghi nhớ:

- Muốn làm tốt bài văn nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống, phải tìm hiểu kĩ đề bài, phân tích sự việc, hiện tượng đó để tìm ý, lập dàn bài, viết bài và sửa chữa sau khi viết

- Dàn bài chung :

+ Mở bài : Giới thiệu sự việc, hiện tượng có vấn đề

+ Thân bài : Liên hệ thực tế, phân tích các mặt, đánh giá, nhận định

+ Kết bài : Kết luận, khẳng định, lời khuyên

- Bài làm cần lựa chọn góc độ riêng để phân tích, nhận định ; đưa ra ý kiến, có suy nghĩ và cảm thụ riêng của người viết

* Hướng dẫn học ở nhà

- Về nhà học bài và làm bài tập 1 trong SGK

- Soạn bài, chuẩn bị bài : Chương trình địa phương ( phần Tập làm văn )

III- Luyện tập:

qua loa, đối phó.

Gợi ý : những biểu hiện, nguyên nhân,

tác hại, ý kiến của em

Căn cứ vào bài tập 2- tiết 99 chọn 1 sự việc đáng viết bài nghị luận , xây dựng dàn ý và viết bài.

- Khẳng định tác hại sâu xa do hiện t ợng này gây ra

- Thái độ kiên quyết loại bỏ ra khỏi ph ơng pháp học tập của học sinh

III Luyên tập.

Lập dàn bài cho đề 4, mục I ở trên

Về nhà:

- Tự học: Tìm hiểu một sự việc, hiện tượng đời sống ở địa phương và trình bày ngắn gọn ý kiến của mình về sự việc, hiện tượng ấy.

địa phương”

+ Đọc kĩ yêu cầu và cách làm

+ Tìm hiểu một hiện tượng đáng tuyên dương hoặc phê phán ở địa

phương để viết bài.

Chu n b làm bài viết số 5: Nghị ẩn bị làm bài viết số 5: Nghị ị luận về một sự việc hiện luận về sự việc, hiện tượng trong đời sống ( tham khảo các đề trong SGK)