Bài 22. Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí

Bài 22. Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, b...

Trang 1

A Là bài văn bàn về một sự việc, hiện tư ợng có ý nghĩa

đối với xã hội, đáng khen, đáng chê hay có vấn đề

đáng suy nghĩ

B Là bài văn bàn về một vấn đề thuộc lĩnh vực t ư tư

ởng, đạo lý, lối sống của con ngư ời

C Là bài văn trình bày những nhận xét, đánh giá của

mình về một tác phẩm cụ thể

Thế nào là bài văn nghị luận về một vấn đề t ư tư

ởng, đạo lý?

Trang 2

I.TèM HIỂU CHUNG

.

*Giống nhau:

- Nội dung cựng núi về vấn đề tư tưởng đạo đức, lối sống của con người

Vớ dụ: Đạo lớ Uống nước nhớ nguồn ,

tư tưởng như: Tinh thần tự học

- Thể loại là nghị luận: trỡnh bày những suy nghĩ, hiểu biết của mỡnh bằng

phương phỏp giải thớch và chứng minh

Tiết 113, 114: Cách làm bài nghị luận

về một vấn đề tư tưởng , đạo lý.

1 Đề bài nghị

luận về một vấn

đề tư tưởng , đạo

lý.

2.Cách làm bài

nghị luận về một

vấn đề tư tưởng,

đạo lý

Trang 3

I.Tỡm hiểu chung

.

a Tìm hiểu đề và

tìm ý.

Đề bài:Suy nghĩ về đạo

lý “Uống nước nhớ nguồn”

* Tỡm hiểu đề

- Tớnh chất của đề bài:

- Yờu cầu về nội dung

- Tri thức vận dung( tư liệu, dẫn chứng…)

* Tỡm ý

- Nghĩa đen?

- Nghĩa búng?

- Nội dung cõu tục ngữ thể hiện truyền thống gỡ?

- Ngày nay cú ý nghĩa như thế nào?

Tiết 113, 114: Cách làm bài nghị luận

về một vấn đề tư tưởng , đạo lý.

1 Đề bài nghị luận

về một vấn đề tư

tưởng , đạo lý.

vấn đề tư tưởng,

đạo lý.

Trang 4

I.Tỡm hiểu

chung .

a Tìm

hiểu

đề và tìm ý.

b Lập dàn

bài.

Đề bài:Suy nghĩ về đạo lý “ Uống nư ớc nhớ nguồn”

Dàn bài:

A Mở bài:

- Giới thiệu câu tục ngữ và nêu tư tưởng chung của nó.

B Thân bài:

1.Giải thích nội dung câu tục ngữ: Uống nư ớc

nhớ nguồn

- Uống n ước là gì? Nguồn là gì? Uống nư ớc nhớ nguồn là gì?

2 Nhận định đánh giá về câu tục ngữ.

a Khẳng định câu tục ngữ là lời khuyên

quý báu.

b Tác dụng của lời khuyên với cuộc sống: cá nhân, gia đình, xã hội.

c Nội dung, biểu hiện của lời khuyên trong xã hội ngày nay.

d Phê phán thái độ sai: Thái độ vô ơn.

C Kết bài: + Khẳng định truyền thống tốt

đẹp của dân tộc.

+ ý nghĩa của câu tục ngữ với ngày nay.

Tiết 114: Cách làm bài nghị luận về

một vấn đề tư tưởng , đạo lý.

1 Đề bài

2.Cách làm

bài nghị

luận

Trang 5

I.Tỡm hiểu

chung .

a Tìm

hiểu

đề và tìm ý.

b Lập dàn

bài.

* Dàn bài chung của bài văn nghị luận về tư tưởng, đạo lớ:

-Mở bài: Giới thiệu chung về tư tưởng đạo lớ Đỏnh giỏ chung về ý nghĩa của tư tưởng, đạo lớ.

- Thõn bài:

+ Giải thớch nghĩa của tư tưởng, đạo lớ.

+ Nờu đỏnh giỏ, nhận định gắn với hoàn cảnh chung và riờng

+ Lấy dẫn chứng từ thực tế … để làm rừ vấn đề

- Kết bài:

+ Nhận định, tổng hợp vấn đề rỳt ra cỏi nhỡn mới, lời khuyờn…

một vấn đề tư tưởng , đạo lý.

1 Đề bài

2.Cách làm

bài nghị

luận

Trang 6

* Dàn bài chung của bài văn nghị luận về tư tưởng, đạo lí:

-Mở bài: Giới thiệu chung về tư tưởng đạo lí

Đánh giá chung về ý nghĩa của tư tưởng, đạo lí.

- Thân bài:

+ Giải thích nghĩa của tư tưởng, đạo lí.

+ Nêu đánh giá, nhận định gắn với hoàn cảnh chung và riêng + Lấy dẫn chứng từ thực tế … để làm rõ vấn đề

- Kết bài:

+ Nhận định, tổng hợp vấn đề rút

ra cái nhìn mới, lời khuyên…

* Dàn bài chung của bài văn nghị

luận về hiện tượng, đời sống, xã

hội:

-Mở bài: Giới thiệu chung về sự

việc, hiện tượng

Đánh giá chung về ý nghĩa của

hiện tượng.

- Thân bài:

+ Liên hệ thực tế để phân tích

biểu hiện

+ Nêu đánh giá, nhận định , phân

tích nguyên nhân

+Những kiến nghị, giải pháp

- Kết bài:

+ Khẳng định và phủ định vấn

đề.

+ Rút ra bài học….

Trang 7

luận về một

vấn đề tư

nghị luận về

một vấn đề tư

tưởng , đạo lý

a.Tìm hiểu đề

và tìm ý.

b.Lập dàn bài.

c.Viết bài.

-Mở bài:

Mở bài:

1.Trong kho tàng tục ngữ Việt Nam

có nhiều câu tục ngữ sâu sắc thể hiện truyền thống đạo lý của ng ười Việt Một trong những câu đó là câu: “Uống nư ớc nhớ nguồn” Câu tục ngữ này nói lên lòng biết ơn với những ai đã làm nên thành quả cho con ngư ời hư ởng thụ

=>Đi từ chung đến riêng.

2 Đất n ước Việt Nam có nhiều đền chùa và lễ hội Một trong những đối

t ượng thờ cúng, suy tôn trong đó là các anh hùng, các vị tổ tiên có công với dân, với làng, với nư ớc Truyền

thống đó đ ược phản ánh vào một câu tục ngữ rất hay và cô đọng: “ Uống n ước nhớ nguồn”

=>Đi từ thực tế đến đạo lý

+ Đi từ chung

đến riêng

+ Đi từ thực tế

đến đạo lý

Trang 8

Tiết 114: Cách làm bài nghị luận về một vấn đề t

t ởng, đạo lý.

về một vấn đề t ư t

ưởng, đạo lý.

2.Cách làm bài nghị

luận về một vấn đề

tư tư ởng, đạo lý

a.Tìm hiểu đề và

tìm ý.

c.Viết bài.

-Mở bài:

+ Đi từ chung đến

riêng

- Mở bài trực tiếp:

Nhân dân ta thư ờng

nhắc nhở nhau: Uống n

ớc nhớ nguồn Truyền

thống đạo lý đó có ý nghĩa như thế nào chúng ta cùng đi tìm hiểu

Trang 9

về một vấn đề t ư t

ưởng, đạo lý.

luận về một vấn đề

tư tư ởng, đạo lý

tìm ý.

c.Viết bài.

-Mở bài:

riêng

+ Đi từ thực tế đến

đạo lý

- Mở bài bằng cách dẫn câu tục ngữ có nội dung t ương tự:

Tục ngữ có câu:

Ăn quả nhớ kẻ trồng

cây

Uống n ớc sông nhớ

mạch suối.

Truyền thống đạo lý tốt

đẹp ấy còn thể hiện qua

câu tục ngữ: Uống nư ớc

nhớ nguồn.Ngày nay câu

tục ngữ này còn có ý nghĩa ra sao chúng ta cùng tìm hiểu.

Trang 10

về một vấn đề tư

vấn đề tư tưởng ,

đạo lý

tìm ý.

c.Viết bài.

-Mở bài:

riêng

- Mở bài bằng cách đ a ra những câu có nội dung trái

ng ợc:

Trong cuộc sống, bên cạnh những ng ời tốt còn có không

ít kẻ vô ơn mà nhân dân ta

đã khái quát thành những câu tục ngữ, thành ngữ nh :

Khỏi vòng cong đuôi , Có mới nới cũ , Qua cầu rút ván…Để

khuyên răn con ng ời sống có

đạo lý, ông cha ta có câu:

Uống nước nhớ nguồn Câu

tục ngữ này đã thể hiện sâu sắc truyền thống đạo lý của ngư ời Việt.

Trang 11

luận về một vấn

đề t ư tư ởng,

đạo lý.

nghị luận về

một vấn đề tư

tư ởng, đạo lý

a.Tìm hiểu đề

và tìm ý.

c.Viết bài.

-Mở bài:

-Thân bài:

Dùng các phép lập

luận: chứng

minh, giải thích,

phân tích - Kết bài:

Kết bài 1.Câu tục ngữ đã nhắc nhở mọi ngư ời ghi nhớ một đạo lý của dân tộc, đạo lý của ng ời

đ ược hư ởng thụ Hãy sống và làm việc theo truyền thống tốt đẹp đó.

=> Kết bài đi từ nhận thức

đến hành động.

2 Câu tục ngữ ngắn gọn mà hàm ý sâu xa, nói về nghĩa

vụ của những ai đang hư ởng thụ các thành quả.

=> Kết bài có tính chất tổng kết.

3 Câu tục ngữ đã nêu lên truyền thống đạo lý tốt đẹp của ng ười Việt Đọc và hiểu câu tục ngữ, em thấy mình cần biết ơn, gìn giữ, bảo vệ thành quả đã có đồng thời phải học tập thật tốt để sau này cống hiến những thành quả mới, có như thế xã hội mới ngày càng tốt đẹp.

=>Kết bài có tính chất tổng kết, liên hệ:

+ Đi từ nhận thức

đến hành động.

+Kết bài có tính

chất tổng kết

Trang 12

1 Đề bài nghị luận về một vấn đề t ư t ưởng, đạo lý 2.Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tư ởng,

đạo lý.

a Tìm hiểu đề và tìm ý.

b Lập dàn bài.

c Viết bài.

-Mở bài:

+Đi từ chung đến riêng.

+ Đi từ thực tế đến đạo lý.

-Thân bài:

Dùng các phép lập luận: chứng minh, giải thích, phân tích -Kết bài:

+ Đi từ nhận thức đến hành động.

+Kết bài có tính chất tổng kết.

d Đọc lại bài viết và sửa chữa.

•

Tiết 114: Cách làm bài nghị luận về một

vấn đề t t ởng, đạo lý.

Trang 13

I.Bài học.

II Luyện tập.

Đề bài: Tinh thần tự học.

- Tìm hiểu đề:

+ Đề bài nghị luận về một vấn đề tư t ưởng, đạo lý.

+Đề thuộc dạng mở, không có mệnh lệnh.

- Tìm ý:

+ Thế nào là học? Thế nào là tự học?

+ Tự học có ý nghĩa nh thế nào?

+ Cần có timh thần tự học ra sao?

+ Thực tế còn hiện tư ợng học sinh thiếu tinh thần tự học không? Biểu hiện?

+ Em biết những tấm g ương tự học nào?

Tiết 114: Cách làm bài nghị luận về một

Trang 14

một vấn đề t t ởng , đạo lý.

I.Bài học.

về một vấn đề t

nghị luận vềmột

vấn đề t t ởng,

đạo lý

tìm ý.

c.Viết bài.

d Đọc lại bài viết và

sửa chữa

A.Mở bài: Giới thiệu về vấn đề:

tinh thần tự học và tư t ưởng chung của nó.

B.Thân bài:

1 Giảit thích thế nào là học và

tự học.

2 ý nghĩa của tinh thần tự học:

- Tự học giúp ta chủ động suy nghĩ…

- Tự học giúp tiếp thu kiến thức

từ nhiều nguồn khác nhau…

- Tự học giúp ta chủ động ghi nhớ lý thuyết, chủ động thực hành, tìm ra ph ơng pháp học phù hợp…

3 Cần có tinh thần tự học như thế nào?

- Chủ động học tập mọi lúc mọi nơi…

Đề bài: Tinh thần

tự học.

- Tìm hiểu đề

- Tìm ý

- Lập dàn ý

Viết bài

Trang 15

I.Bài học.

về một vấn đề t

nghị luận vềmột

vấn đề t t ởng,

đạo lý

tìm ý.

c.Viết bài.

d Đọc lại bài viết và

sửa chữa

4 Nêu một số tấm g ương về tinh thần tự học: Bác Hồ và một số nhà khoa học khác.

5 Phê phán thái độ ỷ nại, thiếu

tự lập trong học tập của một số học sinh hiện nay.

- Phụ thuộc vào bài giảng, sách tham khảo… thiếu sáng tạo.

- Hậu quả: Học nhanh quên, lý thuyết suông, kiến thức rỗng…

C Kết bài: -Khẳng định ý nghĩa của tinh thần tự học.

- ý nghĩa của vấn

đề t t ởng này đối với ngày nay.

tự học.

- Tìm ý

- Lập dàn ý

Viết bài

Trang 16

I.Bài học.

1 Đề bài nghị luận về

một vấn đề t t ởng,

đạo lý.

luận về một vấn đề t

t ởng, đạo lý

a.Tìm hiểu đề và tìm

ý.

c.Viết bài.

d Đọc lại bài viết và sửa

chữa

tự học.

- Tìm hiểu

đề

- Tìm ý

- Lập dàn ý

- Viết bài

Mở bài:

1.Vốn tri thức của nhân loại

là vô cùng rộng lớn, để có tri thức con ngư ời phải học Tự học là ph ương pháp học

không mới như ng lại rất hiệu quả.

2 Tục ngữ có câu: Không thầy đố mày làm nên Nh ng thực tế cũng cho tháy tự học rất quan trọng.Tự học là yếu

tố quan trọng giúp ta thành công trong học tập.

Trang 17

I.Bài học.

1 Đề bài nghị luận về

một vấn đề t t ởng,

đạo lý.

luận vềmột vấn đề t

t ởng, đạo lý

a.Tìm hiểu đề và tìm

ý.

c.Viết bài.

chữa

Đề bài: Tinh thần tự

học.

- Tìm ý

- Lập dàn ý

Viết bài

Kết bài:

1 Tự học là ph ơng pháp học thông minh, là con đ ường dẫn ta đến thành công

2 Trong học tập, tự học là cách học hiệu quả nhất giúp ta có thể tiến

bộ trong học tập Em thấy mình cần có tinh thần tự học tốt hơn nữa để đạt đ ợc thành tích cao nhất trong năm học cuối cấp này

Trang 18

Tiết 114: Cách làm bài nghị luận về

một vấn đề t t ởng , đạo lý

I.Bài học.

1 Đề bài nghị luận về một

2.Cách làm bài nghị luận

vềmột vấn đề t t ởng,

đạo lý

a.Tìm hiểu đề và tìm ý.

c.Viết bài.

chữa

- Tìm ý

- Lập dàn ý

-Viết bài

Bài tập về nhà:

Viết các đoạn văn phần thân

bài cho đề bài: Tinh thần tự học.

Trang 19

Tiết 114: Cách làm bài nghị luận về

một vấn đề t t ởng , đạo lý

I.Bài học.

1 Đề bài nghị luận về một vấn đề t t ởng, đạo lý 2.Cách làm bài nghị luận về một vấn đề t t ởng,

đạo lý

a.Tìm hiểu đề và tìm ý.

c.Viết bài.

d Đọc lại bài viết và sửa chữa

Bài tập về nhà:

Viết các đoạn văn phần

thân

bài cho đề bài: Tinh thần tự

học.

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	294 KB