Bài 22. Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí

Bài 22. Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, b...

M«n: Ng÷ V¨n

Líp: 9a1

Câu 2: ý nào sau đây không phù hợp với bài nghị luận

về vấn đề t t ởng, đạo lí?

Kiểm tra bài cũ

A- Nội dung đem ra bàn luận là vấn đề quan điểm,

t t ởng, lối sống của con ng ời gắn liền với những

chuẩn mực đạo đức xã hội

B- Bài viết phải có bố cục 3 phần, có luận điểm

đúng đắn, sáng tỏ, chính xác, sinh động

D- Vận dụng linh hoạt các thao tác chứng minh,

giải thích, so sánh, phân tích, đối chiếu để

trình bày vấn đề

Câu 1: Thế nào là nghị luận về một vấn đề

t t ởng,

đạo lí?

C- Nội dung đưa ra bàn luận là một vấn đề về một sự việc, hiện

tượng đời sống mà rỳt ra mà rỳt ra bài học về tưởng

Câu 3: ý nào sau đây đúng nhất với qui

trình cách làm một bài văn mà các em đã đ

ợc học?

B- Đọc đề gạch ý ra giấy nháp theo 3 phần

và viết bài.

C- Có đề bài rồi dựa vào bài thì viết luôn.

D- Đọc kĩ đề tìm hiểu đề,tìm ý; lập dàn ý;

viết bài và đọc lại bài để kiểm tra và sửa

chữa bài.

Kiểm tra bài cũ

A- Đọc kĩ đề và

viết bài.

§Ò 2: §¹o lÝ Uèng n íc nhí

nguån.

§Ò 1: Suy nghÜ tõ truyÖn ngô ng«n §Ïo

cµy gi÷a ® êng.

§Ò 3: Bµn vÒ tranh giµnh vµ nh êng

nhÞn.

§Ò 4: §øc tÝnh khiªm nh

êng

§Ò 5: Cã chÝ th×

nªn.

§Ò 6: §øc tÝnh trung thùc.

§Ò 9: Lßng biÕt ¬n thÇy, c«

gi¸o

§Ò 7: Tinh thÇn tù

häc.

§Ò 8: Hót thuèc l¸ cã

h¹i.

§Ò 10: Suy nghÜ tõ c©u ca dao:

C«ng cha nh nói Th¸i S¬n

NghÜa mÑ nh n íc trong nguån ch¶y ra.

§Ò 2: §¹o lÝ Uèng n íc nhí

nguån.

§Ò 1: Suy nghÜ tõ truyÖn ngô ng«n §Ïo

cµy gi÷a ® êng.

§Ò 3: Bµn vÒ tranh giµnh vµ nh êng

nhÞn.

§Ò 4: §øc tÝnh khiªm nh

êng

§Ò 5: Cã chÝ th×

nªn.

§Ò 6: §øc tÝnh trung thùc.

§Ò 9: Lßng biÕt ¬n thÇy, c«

gi¸o

§Ò 7: Tinh thÇn tù

häc.

§Ò 8: Hót thuèc l¸ cã

h¹i.

§Ò 10: Suy nghÜ tõ c©u ca dao:

C«ng cha nh nói Th¸i S¬n

NghÜa mÑ nh n íc trong nguån ch¶y ra.

Dạng đề 1:(Dạng đề có mệnh lệnh)

Đòi hỏi ng ời viết bàn bạc, nhận

định, đánh giá, nghĩa là bày tỏ ý kiến đúng- sai, tốt- xấu, lợi- hại của

t t ởng, đạo lí.

Dạng đề 6: (Dạng đề mở) Ngoài yêu cầu trên thì đòi hỏi bài viết phải lấy đề bài làm nhan đề cho bài

nghị luận.

Đề t ơng tự:

1- Tiên học lễ, hậu học văn.

2- ăn quả nhớ quả trồng cây.

3- suy nghĩ về câu nói của Lê Nin “Học, học nữa, học mãi”.

=> Đề bài phải đ a ra một vấn đề t t ởng, đạo lí

để ng ời viết bàn bạc, suy nghĩ…, có thể là đề

có mệnh lệnh hoặc không có mệnh lệnh(đề

mở)

Nhóm 1: Nghĩa đen của câu tục

ngữ trên là gì?

Nhóm 2: Em hiểu nghĩa bóng của câu tục ngữ nh thế nào?

Nhóm 3: Nội dung câu tục ngữ thể hiện truyền thống đạo lí gì của ng ời Việt

Nam? Ngày nay đạo lí ấy có ý nghĩa nh

thế nào?

Thảo luận nhóm:

+ Nghĩa bóng:

-“Nước” là mọi thành quả mà con người được hưởng thụ, từ các giá trị của đời sống vật chất cho đến các giá trị tinh

thần

-“Nguồn” là những người làm ra thành quả, là lịch sử, truyền thống sáng tạo, bảo vệ thành quả

-“Nguồn” là tổ tiên, xã hội, dân tộc, gia đình

+ Nghĩa đen:

-Nước là sự vật có trong tự nhiên, rất quan trọng trong đời sống -Nguồn là nơi bắt đầu của dòng nước

-Uống nước là sử dụng nước có trong tự nhiên để tồn tại và

phát triển

Giải thích câu tục ngữ.

- Bài học đạo lí:

+ “Nhớ nguồn” là sự biết ơn, giữ gìn, bảo vệ và phát huy

những thành quả đã có

+ Là một trong những nguyên tắc đối nhân xử thế mang vẻ đẹp văn hoá của dân tộc

- Ý nghĩa đạo lí:

+ Là một trong những nhân tố tạo nên sức mạnh tinh thần của dân tộc

+ “Nhớ nguồn” là không vong ân bội nghĩa

+ “Nhớ nguồn” không chỉ hưởng thụ mà phải có trách nhiệm

nỗ lực sáng tạo ra những thành quả mới

Nhóm 1 : Lập dàn ý cho phần mở bài

Nhóm 2 : Lập dàn ý cho phần thân bài

Nhóm 3 : Lập dàn ý cho phần kết bài.

Dựa vào ý đã tìm được ở trên, em hãy lập dàn ý cho bài văn theo ba phần?

Dàn bài:

A Mở bài:

- Giới thiệu câu tục ngữ và t t ởng chung của nó.

B Thân bài:

- Giải thích câu tục ngữ theo hai cách hiểu về

nghĩa đen và nghĩa bóng.

- Đánh giá, nhận định về câu tục ngữ.

C Kết bài:

- Khẳng định câu tục ngữ là một truyền

thống tốt đẹp của dân tộc

- ý nghĩa của câu tục ngữ đối với đời sống

hôm nay.

Dựa trên dàn bài đã lập trên lớp:

Về nhà:

+Hoàn chỉnh dàn bài chi tiết

+Tập viết các đoạn văn ở từng phần trong dàn bài

+Vẽ sơ đồ tư duy cho bài học

Hướng dẫn học ở nhà:

CỦNG CỐ BÀI: