Bài 23. Cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)

Bài 23. Cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ...

Trang 3

TrườngưTHCSưVừ Thị Sỏu

tiết 119: Cách làm bài nghị luận về tác pHẩm truyện

(hoặc đoạn trích)

Ngữ Văn 9

Trang 4

Kiểm tra bài cũ:

- Thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện và đoạn trích?

-Nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích là trình bày những nhận xét đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của một tác phẩm cụ thể.

Trang 5

Tuần 24 - Tiết 119:

Ví dụ: (SGK/ 64, 65)

Đề 1: Suy nghĩ về thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ qua nhân vật

Vũ Nương ở “ Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ.

Đề 2: Phân tích diễn biến cốt truyện trong truyện ngắn “ Làng” của

Đề 1: Suy nghĩ về thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ qua nhân vật

Vũ Nương ở “ Chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ.

Đề 2: Phân tích diễn biến cốt truyện trong truyện ngắn “ Làng” của

Trang 6

Đề 2: Phân tích diễn biến cốt truyện trong truyện ngắn Làng của Kim Lân

Đề 3: Suy nghĩ về thân phận Thuý Kiều trong đoạn trich Mã Giám Sinh mua Kiều của Nguyễn Du

Đề 4: Suy nghĩ về đời sống tình cảm gia

đình trong chiến tranh qua truyện ngắn Chiếc l ợc ngà của Nguyễn Quang Sáng

Trang 7

Đề 2: Phân tích diễn biến cốt truyện trong truyện ngắn Làng của Kim Lân

Đề 3: Suy nghĩ về thân phận Thuý Kiều trong đoạn trich Mã Giám Sinh mua Kiều của Nguyễn Du

Đề 4: Suy nghĩ về đời sống tình cảm gia

đình trong chiến tranh qua truyện ngắn Chiếc l ợc ngà của Nguyễn Quang Sáng

Trang 8

b Nhận xét

1 Nghị luận về toàn bộ tác phẩm ( giá

trị nội dung và giá trị nghệ thuật) Có mệnh đề

2 Nghị luận một giá trị nội dung của

3 Nghị luận một nhân vật trong

5 Nghị luận một chi tiết nghệ thuật Không có mệnh đề

Trang 9

c Kết luận

* Có 2 kiểu đề

Nội dung nghị luận Không có mệnh đề.

*Nội dung nghị luận

Nghị luận về toàn bộ tác phẩm ( giá trị ND và NT).

Nghị luận một giá trị nội dung của truyện.

Nghị luận một nhân vật trong truyện Nghị luận về cốt truyện.

Nghị luận về một chi tiết nghệ thuật.

Nghị luận về một chủ đề của truyện

Nội dung nghị luận

Trang 10

phẩm truyện hoặc đoạn trích.

a) Đề bài: Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn làng của Kim Lân

*) Tìm hiểu đề, tìm ý.

*) Tìm hiểu đề:

-Đề thuộc loại nghị luận về vấn đề gì? Yêu cầu nghị luận? Để làm đ ợc đề bài này phải dựa vào đâu?

Trang 11

phẩm truyện hoặc đoạn trích.

a) Đề bài: Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn làng của Kim Lân

đặc điểm gì ở hoàn cảnh cụ thể?

Trang 12

b Tìm ý

- Phẩm chất nổi bật:

Tình yêu làng hòa quyện gắn bó với lòng yêu nước + Chi tiết tản cư, nhớ làng.

+ Theo dõi tin tức kháng chiến.

+ Khi nghe tin làng theo giặc.

+ Khi nghe tin cải chính.

- Các chi tiết nghệ thuật:

+ Chọn tình huống tin đồn thất thiệt

+ Các chi tiết miêu tả nhân vật.

+ Các hình thức trần thuật (đối thoại, độc thoại)

Trang 13

tiÕt 119: C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ t¸c pHÈm truyÖn

phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch.

a) §Ò bµi: Suy nghÜ vÒ nh©n vËt «ng Hai trong truyÖn ng¾n lµng cña Kim L©n

VËy nghÞ luËn vÒ t¸c phÈm truyÖn hoÆc

®o¹n trÝch cã bè côc nh thÕ nµo? Néi dung chÝnh cña tõng phÇn?

Ghi nhí 2: Bè côc: 3 phÇn

Trang 14

+ Mở bài: Giới thiệu tác phẩm ( tuỳ theo

yêu cầu cụ thể của đề bài) và nêu ý kiến

đánh giá sơ bộ của mình

+ Thân bài: Nêu các luận điểm chính về

nội dung và nghệ thuật của tác phẩm; có phân tích chứng minh bằng các luận cứ tiêu biểu và xác thực

+ Kết bài: Nêu nhận định đánh giá chung

của mình về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích

*) B ớc 3: Viết bài:

Trang 15

+ Đi từ khái quát đến cụ thể

+ Nêu trực tiếp suy nghĩ của ng ời viết

+ Diễn dịch ( suy diễn)+ T ơng phản, đối lập

+ T ơng đồng

Khi viết phần mở bài cần chú ý điều gì?

Chú ý: - Giới thiệu ngắn gọn tác giả, tác

phẩm, xuất xứ

-Nêu đ ợc vấn đề mình sẽ phân tích

- Nêu cảm nhận của bản thân.

b) Thân bài:

Trang 16

®Çu ®o¹n  diÔn dÞch

cu«Ý ®o¹n  quy n¹p

Trang 17

Trong qóa tr×nh triÓn khai luËn ®iÓm, luËn

cø ng êi viÕt cÇn chó ý ®iÒu g×?

Yªu cÇu gi÷a c¸c ®o¹n trong phÇn th©n bµi víi nhau vµ víi phÇn më bµi lµ g×?

Th©n bµi ph¶i cã sù liªn kÕt víi më bµi, c¸c

®o¹n cã sù liªn kÕt m¹ch l¹c, tù nhiªn

*) L u ý: Trong qóa tr×nh triÓn khai c¸c luËn

®iÓm, luËn cø, cÇn thÓ hiÖn sù c¶m thô vµ ý kiÕn riªng cña ng êi viÕt vÒ t¸c phÈm

- Chó ý çch lËp luËn, dÉn chøng, lÝ lÏ, liªn kÕt, tõ ng÷ chuyÓn tiÕp gi÷a çc phÇn, çc

®o¹n

c) KÕt bµi:

Trang 18

*) B íc 4: §äc l¹i bµi vµ söa ch÷a

Tõ viÖc t×m hiÓu trªn em rót ra c¸ch lµm bµi nghÞ luËn t¸c phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch?

Trang 19

*) B íc 4: §äc l¹i bµi vµ söa ch÷a

Trang 20

II Luyện tập.

Đề bài: Suy nghĩ của em về truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao Hãy viết phần mở bài

và một đoạn của phần thân bài

*) B ớc 1:Tìm hiểu đề, tìm ý.

+) Tìm hiểu đề:

-Thể loại: Nghị luận về tác phẩm truyện.

-Nội dung: Truyện Lão Hạc của Nam Cao.

+ Tìm ý:

Tình thế lựa chọn nghiệt ngã của nhân vật Lão Hạc.

Vẻ đẹp của nhân vật này có tấm lòng hi sinh cao quý nhân cách đáng kính.

Trang 21

LUYỆN TẬP :

Đề : Suy nghĩ của em về truyện ngắn “Lão Hạc” của Nam Cao

- Giới thiệu chung về Nam Cao và truyện ngắn “ Lão Hạc”

- Bức tranh nông thôn Việt nam và số phận người nông dân trước Cách mạng Tháng Tám.

Nông thôn và cuộc sống người nông dân trước Cách mạng Tháng Tám là đề tài lớn của dòng văn học hiện thực Nam Cao là cây bút xuất sắc có nhiều tác phẩm thành công ở đề tài này, tiêu biểu là truyện

ngắn “ Lão Hạc” Trong truyện ngắn này, bức tranh nông thôn và cuộc đời, số phận của người nông dân Việt Nam được tác giả khắc họa

Trang 22

Đề bài: Suy nghĩ của em về truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao Hãy viết phần

mở bài và một đoạn phần thân bài

*) B ớc 2: Lập dàn ý:

+ Mở bài:

+ Thân bài: 1) Tình thế lựa chọn nghiệt ngã của nhân vật Lão Hạc.

- Giới thiệu hoàn cảnh gia đình của Lão Hạc

- Tình thế lựa chọn giữa cái sống và cái chết của Lão Hạc

2) Vẻ đẹp của nhân vật Lão Hạc:

- Giàu lòng yêu th ơng con ng ời: con Vàng, con Trai

- Giàu lòng tự trọng

3) Nghệ thuật kể chuyện sinh động của tác giả

+ Kết bài: Nhận định đánh giá chung về tác phẩm.

Thành công của nhà văn

Trang 23

Đề bài: Suy nghĩ của em về truyện ngắn Lão Hạc của Nam Cao Hãy viết phần

mở bài và một đoạn phần thân bài

*) B ớc 3: Viết bài

*) B ớc 4: (Kiểm tra), đọc lại và sửa chữa

Trang 24

Tuần 24 - Tiết 119:

Bài cũ :

Bài mới : Tiết 120 :

Luyện tập cách làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích):

+ Mục II: Dựa vào các câu hỏi gợi ý SGK/Tr.69 để xây dựng dàn ý

Trang 25

Đơn vị : Trường THCS Võ Thị Sáu

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	497,5 KB