Bài 24. Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

Bài 24. Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất c...

đến dự giờ Ngữ Văn

lớp 9

TrườngưTHCSưVõưTHịưSáU

Kiểm tra bài cũ

? Thế nào là nghị luận về tác phẩm

truyện hoặc đoạn trích ? Hãy nêu những

yêu cầu cần đạt đ ợc trong bài nghị luận

về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích ?

- Nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn

trích) là trình bày những nhận xét đánh giá của

mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ

thuật của một tác phẩm cụ thể.

- Những nhận xét đánh giá về truyện phải xuất

phát từ ý nghĩa của cốt truyện, tích cách, số

phận của nhân vật và nghệ thuật trong tác phẩm

đ ợc ng ời viết phát hiện và khái quát

- Các nhận xét, đánh giá về tác phẩm

truyện( hoăch đoạn trích) trong bài nghị luận

phải rõ ràng, đúng đắn, có luận cứ và lập luận

thuyết phục

- Bài nghị luận về tác phẩm truyện( hoặc đoạn

trích) cần có bố cục mạch lạc, có lời văn chuẩn xác,

gợi cảm.

TiÕt

125

Tiết 125 Nghị luận về một đoạn

thơ, bài thơ.

I Tìm hiểu bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ:

Như thế

nào là

nghị luận về

một đoạn thơ,

bài thơ ?

1 Phân tích ví dụ

Vấn đề nghị luận của văn bản là

luận ? - Bài thơ

“Mùa xuân nho nhỏ”

* Vấn đề nghị luận:

* Đối tượng nghị luận:

Hình ảnh mùa xuân rạo rực của thiên nhiên,

đất n ớc trong cảm xúc thiết tha, trìu mến của nhà thơ

Luận điểm 2

Luận điểm 1

Hình

ảnh mùa xuân trong bài thơ

của Thanh Hải mang nhiều tầng ý nghĩa

Khát vọng hòa nhập, dâng hiến cho đời của nhà thơ Thanh Hải

Vấn đề nghị luận

Luận điểm 3

Hình

ảnh một mùa xuân nho nhỏ thể hiện khát vọng đ ợc hoà nhập, đ

ợc dâng hiến.

Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơTiết

125

I Tỡm hiểu bài nghị luận

về một đoạn thơ, bài thơ

Hoạt động nhóm

Nhóm

1

Nhóm 3

Nhóm 2

nhập,ưđượcưdângư hiến

lộc…

+ Âm thanh: tiếng chim chiền chiện lảnh lót

vang trời + Ngôn từ: tha thiết, trìu mến của nhà thơ

trong lời kêu, giọng hỏi

+ T thế: Tôi đ a tay tôi hứng.

+ Câu thơ, hình

ảnh thơ đặc sắc + Cảm xúc, giọng

điệu trữ tình + Sự láy lại các hình ảnh của mùa xuân.

Xác định luận cứ trong các luận điểm

+ Hình ảnh mùa

xuân của đất n ớc

trong lao động và chiến đấu.

+ Nguyện ớc làm một mùa xuân nho nhỏ.

+ Hình ảnh : dòng sông xanh, hoa tím biếc, lộc…

+ Âm thanh: tiếng chim chiền chiện lảnh lót

vang trời + Giọng điệu: tha thiết, trìu mến của nhà thơ trong lời kêu, giọng hỏi

+ T thế: Tôi đ a tay tôi hứng.

+ Câu thơ, hình

ảnh thơ đặc sắc

Em có nhận xét gì về các luận cứ mà tác giả đ a ra ?

Luận cứ là: Cỏc cõu thơ, hỡnh ảnh thơ đặc sắc

Giọng điệu và kết cấu bài thơ

Nội dung, nghệ thuật của bài thơ

Tiết 125 Nghị luận về một đoạn

thơ, bài thơ.

I Tìm hiểu bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ:

Như thế

nào là

nghị luận về

một đoạn thơ,

bài thơ ?Để làm nổi bật nội dung trên tác giả

bài viết phải đi từ khía cạnh nào của

bài thơ?

- Tác giả khai thác từ giá trị nghệ thuật để làm nổi bật nội dung của văn bản: từ ngữ, hình ảnh, các phép tu từ, giọng điệu…

- Cách làm trên để nổi bật giá trị

về nội dung và nghệ thuật bài thơ

=> Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

Tiết 125 Nghị luận về một đoạn

thơ, bài thơ.

I Tìm hiểu bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ:

Như thế

nào là

nghị luận về

một đoạn thơ,

- Ng ời viết đã trình bày

những cảm nghĩ, đánh giá

bằng thái độ tin yêu, bằng

tình cảm thiết tha trìu

2- Thân bài : Tiếp theo đến “là sự

láy lại các hình ảnh ấy của mùa

xuân”

( Triển khai các luận điểm bằng cách trình bày sự cảm nhận, đánh giá cụ thể những đặc sắc nổi bật về nội dung, nghệ thuật của bài thơ )

3- Kết bài : Phần còn lại

( Khái quát giá trị, ý nghĩa bài thơ

“Mùa xuân nho nhỏ” )

d ) Cách diễn

đạt

? Em có nhận xét gì về bố cục của văn

bản ?

? Em hãy nhận xét cách diễn đạt trong từng đoạn của văn bản ?

NghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬

TiÕt 125

I Tìm hiểu bài nghị luận về

một đoạn thơ, bài thơ

+ Về hình thức: Bài nghị luận có bố cục mạch lạc rõ ràng; có lời văn gợi cảm, thể hiện rung động chân thành của người viết về đoạn thơ, bài thơ.

- Yêu cầu:

Tiết 125 Nghị luận về một đoạn

thơ, bài thơ.

- Từ hình ảnh mùa xuân thiên nhiên tươi đẹp nhà thơ đẫ thấy đất nước, con người đang vào xuân rộn rã (khổ 2, 3)

- Bài thơ khơng chỉ là tâm nguyện của Thanh Hải mà cịn là lời nhắn gửi

chân tình, tha thiết của nhà thơ đối với mỗi con người chúng ta như một quy luật, một quyền lợi của mỗi người đối với đất nước

NghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬

TiÕt 125

I Tìm hiểu bài nghị luận về

một đoạn thơ, bài thơ

về một đoạn thơ, bài thơ

Nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

- Đều trình bày nhận xét, đánh giá của người viết

- Bố cục bài phải mạch lạc, luận điểm luận cứ rõ ràng

- Nhận xét đánh giá về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay

nghệ thuật của tác phẩm

- Nhận xét đánh giá về

nội dung, nghệ thuật

của đoạn thơ, bài thơ

- Nhận xét đánh giá gắn với phân tích, bình giá ngôn từ, hình ảnh giọng điệu,… của đoạn thơ, bài thơ.

- Nhận xét đánh giá xuất phát từ ý nghĩa của cốt truyện, tính cách hành động, của nhân vật và nghệ thuật trong tác phẩm

NghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬

TiÕt 125

I Tìm hiểu bài nghị luận về

một đoạn thơ, bài thơ

- Khái niệm

- Yêu cầu:

3.Bài tập 3:

3 Bài tập 3: Đọc đoạn văn sau:

Bài thơ được viết theo mạch cảm xúc thời gian Còn

đứng trên đất Bắc, tác giả đã phải bịn rịn nghĩ tới lúc chia tay, phải xa nơi Bác nghỉ Và đây cũng là dòng cảm xúc

được đẩy tới mức cao nhất, tuôn trào mạnh mẽ nhất:

“Mai về miền Nam thương trào nước mắt”

Câu thơ như lời nói thường, không cần dùng đến kĩ

thuật Giọng thơ không ồn ào Thế mà đọc lên thấy xúc

động Trước hết bởi cách nói, cách bộc lộ có cái gì đó rất

Nam Bộ Chân thành bộc trực mà không thô Tác giả thay mặt cho đồng bào miền Nam – những người con ở xa – bày

tỏ niềm tiếc thương vô hạn Người đọc đồng cảm với anh, bởi nỗi thương nhớ, xót xa ân hận khi đến trước Bác, nào phải của riêng ai.

(theo Đức Thảo, báo Văn nghệ, số 1186)

NghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬

TiÕt 125

I Tìm hiểu bài nghị luận về

một đoạn thơ, bài thơ

Cho đề bài sau:

Để nêu cảm nhận của em về tình cảm cha con trong bài thơ “Nói với con” của Y Phương em dự định sẽ trình bày mấy luận điểm, đó là những luận điểm nào? Vì sao?

- Khái niệm

- Yêu cầu:

3.Bài tập 3:

PhÇn th ëng cña b¹n lµ

mét trµng

ph¸o tay !

Điền vào chỗ trống hoàn thành khái niệm sau:

Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ là… trình bày nhận xét, đánh giá của mình về nội dung và nghệ thuật

của đoạn thơ, bài thơ ấy

MÊt l ît råi b¹n ¬i !

Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ là làm công việc gì?

a.Tìm cách để nhanh chóng học thuộc lòng bài

? Dòng nào sau đây không phù hợp với yêu cầu của bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

a/ Trình bày những cảm nhận, đánh giá

về cái hay,cái đẹp của đoạn thơ, bài thơ.

b/ Căn cứ vào đặc điểm ngoại hình,

ngôn ngữ, tâm lí, hành động của nhân vật để phân tích.

c/ Bám sát ngôn từ, hình ảnh, giọng

điệu…để cảm nhận đánh giá tình cảm, cảm xúc của tác giả.

d/ Bố cục mạch lạc, lời văn gợi cảm, thể

hiện sự chân thành của ng ời viết

b

truyÖn( hoÆc ®o¹n trÝch).

NghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬

Dập dìu tài tử giai nhân, Ngựa xe nh n ớc áo quần nh

nêm.

Ngổn ngang gò đống kéo lên,

Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.

Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về.

B ớc dần theo ngọn tiểu khê,

Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh

Nao nao dòng n ớc uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang

Ngày xuân con én đ a thoi,

Thiều quang chín chục đã ngoài sáu

m ơi

Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Thanh minh trong tiết tháng ba

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.

Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.

Cảnh ngày xuân

(trích Truyện Kiều của Nguyễn Du)

a)ưNếuưyêuưcầuưtrìnhư bàyưcảmưnhậnưcủaưemư vềưđoạnưthơưtrên,ưemư dựưđịnhưtrìnhưbàyưư bàiưviếtưbằngưmấyư

luậnưđiểmư?

b)ưTheoưdõiưưbốnưcâuư

đầuưđoạnưthơưưtìmư cácưluậnưcứưlàmưsángưtỏư luậnưđiểmưsau:ư“Bốn

câu đầu đoạn thơ là một bức tranh mùa xuân t ơi đẹp”.

Bài tâp thêm:

Củng cố, dặn dò:

- Chuẩn bị bài :

Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.

- Em hiểu gì về những câu thơ sau:

“Đã là con chim, chiếc lá

Con chim

phải hót, chiếc lá phải xanh Lẽ

nào vay mà không có trả

Sống là cho đâu chỉ nhận riêng

mình”

-Như thế nào là nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.? thế

KÝnh chóc c¸c thÇy c« m¹nh

khoÎ.