Bài 24. Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất c...
Trang 3Kiểm tra bài cũ
? Thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện
hoặc đoạn trích ? Hãy nêu những yêu cầu cần
đạt đ ợc trong bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích ?
- Nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích) là trình bày những nhận xét đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ
đề hay nghệ thuật của một tác phẩm cụ thể.
- Những nhận xét đánh giá về truyện phải xuất phát từ ý nghĩa của cốt truyện, tích cách, số phận của nhân vật và nghệ thuật trong tác phẩm đ ợc ng ời viết phát hiện và khái quát
- Các nhận xét, đánh giá về tác phẩm truyện( hoăch đoạn trích) trong bài nghị luận phải rõ ràng, đúng đắn, có luận cứ và lập luận thuyết phục
- Bài nghị luận về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích) cần có bố cục mạch lạc, có lời văn chuẩn xác, gợi cảm.
Trang 5nhiên, đất
n ớc trong cảm xúc thiết tha, trìu mến của nhà thơ
Luận điểm 2 Luận điểm 1
Hình ảnh mùa xuân trong bài thơ của Thanh Hải mang
nhiều tầng ý nghĩa
Hình ảnh mùa xuân và tình cảm thiết tha của Thanh Hải trong bài thơ
“Mùa xuân nho nhỏ”
Vấn đề nghị luận
Luận điểm 3
Hình ảnh một mùa xuân nho nhỏ thể hiện khát vọng đ ợc hoà nhập,
đ ợc dâng hiến.
Tiết 127: Nghị luận về một đoạn thơ, bài
thơ
Trang 6Hoạt động nhóm
Nhóm
1
Nhóm 3
Nhóm 2
Hình ảnh mùa
xuân trong bài thơ
của Thanh Hải mang
nhiều tầng nghĩa
Hình ảnh mùa xuân rạo rực của thiên nhiên, đất n ớc trong cảm xúc thiết tha, trìu mến của nhà
thơ.
Hình ảnh một mùa xuân nho nhỏ thể hiện khát vọng đ ợc hoà nhập, đ ợc dâng
+ Âm thanh: tiếng chim chiền chiện lảnh lót vang trời + Ngôn từ: tha thiết, trìu mến của nhà thơ trong lời kêu, giọng hỏi
+ T thế: Tôi
đ a tay tôi hứng.
+ Câu thơ, hình
ảnh thơ đặc sắc
+ Cảm xúc, giọng
điệu trữ tình +
Sự láy lại các hình
ảnh của mùa xuân.
Xác định luận cứ trong các luận điểm
Trang 7Hình ảnh mùa xuân trong bài thơ của Thanh Hải mang nhiều tầng nghĩa
Hình ảnh mùa xuân rạo rực của thiên nhiên, đất n ớc trong cảm xúc thiết tha, trìu mến của nhà thơ.
Hình ảnh một mùa xuân nho nhỏ thể hiện khát vọng đ ợc hoà
nhập, đ ợc dâng hiến
+ Hình ảnh mùa xuân của thiên nhiên + Hình ảnh mùa xuân
của đất n ớc trong
lao động và chiến
đấu
+ Nguyện ớc làm một mùa xuân nho nhỏ
+ Hình ảnh : dòng sông xanh, hoa tím biếc,
lộc…
+ Âm thanh: tiếng chim chiền chiện lảnh lót
vang trời+ Giọng điệu: tha thiết, trìu mến của nhà thơ
trong lời kêu, giọng hỏi
+ T thế: Tôi đ a tay tôi hứng
Em có nhận xét gì về các luận cứ mà tác giả đ a ra ?
Luận cứ
là:
Các câu thơ, hình ảnh thơ đặc sắc
Giọng điệu và kết cấu bài thơ
Nội dung Nghệ thuật
Trang 8I- Tìm hiểu bài nghị luận
2- Thân bài : Tiếp theo đến “là sự
láy lại các hình ảnh ấy của mùa
xuân”
( Triển khai các luận điểm bằng cách trình bày sự cảm nhận, đánh giá cụ thể những đặc sắc nổi bật về nội dung, nghệ thuật của bài thơ )
3- Kết bài : Phần còn lại
( Khái quát giá trị, ý nghĩa bài thơ
“Mùa xuân nho nhỏ” )
d) Cách diễn đạt
? Em có nhận xét gì về bố cục của văn
Trang 9I- Tìm hiểu bài nghị luận
nhập, dâng hiến cho đời”
Tiết 127: Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
2- Thân bài : Tiếp theo đến “là sự
láy lại các hình ảnh ấy của mùa
xuân”
( Triển khai các luận điểm bằng cách trình bày sự cảm nhận, đánh giá cụ thể những đặc sắc nổi bật về nội dung, nghệ thuật của bài thơ )
3- Kết bài : Phần còn lại
( Khái quát giá trị, ý nghĩa bài thơ
“Mùa xuân nho nhỏ” )
d) Cách diễn đạt
? Em có nhận xét gì về bố cục của văn
bản ?
- Ng ời viết đã trình bày
những cảm nghĩ, đánh giá
bằng thái độ tin yêu, bằng
tình cảm thiết tha trìu mến.
- Lời văn toát lên những rung
động tr ớc sự đặc sắc của các
hình ảnh, giọng điệu, sự
đồng cảm với nhà thơ Thanh
Hải.
Trang 10 Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ là trình
bày, nhận xét, đánh giá của mình về nội dung và
nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ ấy.
Bài nghị luận cần phân tích các yếu tố ngôn từ,
giọng điệu, hình ảnh…để có những nhận xét, đánh giá cụ thể, xác đáng.
Bố cục rõ ràng, mạnh lạc; lời văn gợi cảm, thể hiện rung động chân thành của ng ời viết
Hãy nêu yêu cầu đối với một bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ ?
Thế nào là nghị luận về một
đoạn thơ, bài thơ ?
Trang 11I- Tìm hiểu bài nghị luận
nhập, dâng hiến cho đời”
Tiết 127: Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
c) Bố cục
d) Diễn đạt
* Ghi nhớ: SGK/ 78
II- Luyện tập:
Trang 12Ngoài các luận điểm đã nêu về hình ảnh mùa
xuân trong bài “Mùa xuân nho nhỏ” ở văn bản trên, hãy suy nghĩ và nêu thêm các luận điểm khác nữa
Trang 14PhÇn th ëng cña b¹n lµ mét trµng ph¸o tay !
Trang 15Điền vào chỗ trống hoàn thành khái niệm sau:
Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ là… trình bày nhận xét, đánh giá của mình về nội dung và nghệ thuật
của đoạn thơ, bài thơ ấy
Trang 16MÊt l ît råi
b¹n ¬i !
Trang 17MÊt l ît råi b¹n ¬i!
Trang 18? Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ là làm công việc gì?
a.Tìm cách để nhanh chóng học thuộc lòng bài
Trang 19? Dòng nào sau đây không phù hợp với yêu cầu của bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ?
a/ Trình bày những cảm nhận, đánh giá về cái hay,cái
đẹp của đoạn thơ, bài thơ.
b/ Căn cứ vào đặc điểm ngoại hình, ngôn ngữ, tâm
lí, hành động của nhân vật để phân tích.
c/ Bám sát ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu…để cảm nhận đánh giá tình cảm, cảm xúc của tác giả.
d/ Bố cục mạch lạc, lời văn gợi cảm, thể hiện sự chân thành của ng ời viết
b
Trang 20Kể tên các thể loại nghị luận mà
em đã học ?
- Nghị luận về một sự vật, hiện t ợng đời sống.
- Nghị luận về một vấn đề t t ởng, đạo lí.
- Nghị luận về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích).
- Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
Trang 21b) Theo dõi bốn câu
đầu đoạn thơ tìm các luận cứ làm sáng tỏ luận điểm sau: “Bốn
câu đầu đoạn thơ là một bức tranh mùa xuân t ơi đẹp”.
Dập dìu tài tử giai nhân, Ngựa xe nh n ớc áo quần nh
nêm.
Ngổn ngang gò đống kéo lên,
Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.
Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về.
B ớc dần theo ngọn tiểu khê,
Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh
Nao nao dòng n ớc uốn quanh,
Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang
Ngày xuân con én đ a thoi,
Thiều quang chín chục đã ngoài sáu
m ơi
Cỏ non xanh tận chân trời,
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
Thanh minh trong tiết tháng ba
Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.
Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Trang 23KÝnh chóc c¸c thÇy c« m¹nh
khoÎ.