Bài 24. Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ

ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ:CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ Đề 1.. ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI TH

Trang 1

TiÕt 125 : C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ

mét bµi th¬, ®o¹n th¬.

Trang 2

TIẾT 125

Trang 3

I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ:

CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

Đề 1. Phân tích các tầng nghĩa trong đoạn thơ sau: “nào đâu những đêm vàng…

Đề 5. Bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy gợi cho em những suy nghĩ gì?

Đề 6. Phân tích khổ thơ đầu trong bài Sang thu của Hữu Thỉnh.

Đề 7. Những đặc sắc trong bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương.

Đề 8. Cảm nhận và suy nghĩ của em về tình cảm cha con trong bài Nói với con của

Y Phương.

Trang 5

1, đề nào thuộc dạng 2?

Các đề 1,2,3,5,6,8

Các đề 4, 7

Trang 6

+ Cảm nhận: Nghị luận trên cơ sở cảm thụ của ng ời viết.

+ Suy nghĩ: Nghị luận nhấn mạnh tới nhận định, đánh giá của ng ời viết.

So sánh sự giống nhau và khác nhau giữa các đề bài?

Trang 7

TIẾT

125

- Thấy đ ợc sự đa dạng, phong phú của kiểu đề

bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.

(Đề có mệnh lệnh, đề không có mệnh lệnh)

Em hãy tự ra một đề bài t ơng tự nh các đề trên?

Từ việc tìm hiểu bài trên, em ghi nhớ điều gì đề bài nghị luận về một bài thơ đoạn thơ?

Trang 8

II CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ:

1 CÁC BƯỚC LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ:

Trang 9

ĐỀ BÀI

Trang 11

Dàn ý

Mở bài

- Giới thiệu đoạn thơ, bài thơ.

- Nêu nhận xét, đánh giá khái quát về bài thơ, đoạn thơ.

(Nếu phân tích đoạn thơ nên nêu rõ vị trí của đoạn thơ

ấy trong tác phẩm và khái quát nội dung cảm xúc của nó.)

Thân bài :

Trang 12

Luận điểm 1 : Cảnh ra khơi.

- Nội dung: vẻ đẹp trẻ trung, giầu sức sống, đầy khí thế vượt trường giang.

- Nghệ thuật:

+ Từ ngữ gợi cảm: “trong”, “nhẹ”, “hồng”…

+ Hình ảnh thơ đẹp, so sánh, nhân hoá:

“chiếc thuyền” – “tuấn mã”, “cánh buồm” –

“mảnh hồn làng”

Trang 13

- T©m tr¹ng, nçi nhí cña nhµ th¬ vÒ h ¬ng vÞ nång mÆn cña quª h ¬ng

c KÕt bµi: C¶ bµi th¬ lµ mét khóc ca quª h ¬ng t ¬i s¸ng Nã lµ s¶n

phÈm cña mét hån th¬ trÎ trung ®Çy l·ng m¹n.

Trang 14

Nªu b íc 3 khi lµm bµi nghÞ luËn vÒ bµi th¬, ®o¹n th¬?

B íc cuèi khi lµm bµi nghÞ luËn vÒ bµi th¬,

®o¹n th¬ lµ g× ?

Trang 15

I ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ

2 CÁCH TỔ CHỨC, TRIỂN KHAI LUẬN ĐIỂM:

Văn bản Quê hương trong tình thương, nỗi nhớ

Bố cục văn bản 3 phần

a) Mở bài: từ đầu đến “khởi đầu rực rỡ”  Dòng cảm xúc dạt dào lai láng

chảy suốt đời thơ Tế Hanh, trong đó Quê hương là thành công khởi đầu rực rỡ.

b) Thân bài: tiếp theo đến “thực tế của Tế Hanh”  Phân tích cảm xúc của

nhà thơ khi ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên, cuộc sống lao động của dân quê và nỗi nhớ quê hương da diết của tác giả.

Phần thân bài người viết

đã trình bày những nhận xét gì về tình yêu quê

hương trong bài thơ Quê hương? Những suy nghĩ

ấy được dẫn dắt khẳng định bằng cách nào, được liên kết với phần mở bài

và kết bài ra sao?

c) Kết bài: phần còn lại  Khẳng định sức hấp dẫn của bài thơ và ý nghĩa

bồi đắp tâm hồn người đọc.

Phần mở bài nêu lên những nội

của phần kết bài?

Trang 16

TIẾT

125

ở phần thân bài, ng ời viết trình bày những nhận xét gì

về tình yêu quê h ơng trong bài thơ Quê h ơng?

+ Nổi bật lên là những hình ảnh đẹp nh mơ, đầy sức mạnh khi ra

Trang 17

TIẾT

125

Những suy nghĩ, ý kiến ấy đ ợc dẫn dắt, khẳng định bằng cách nào,

đ ợc liên kết với phần mở bài và kết bài ra sao?

Những suy nghĩ, ý kiến của ng ời viết luôn đ ợc gắn cùng sự phân tích, bình giảng cụ thể hình ảnh, ngôn từ, giọng điệu của bài thơ.

- Phần thân bài đ ợc nối kết với phần mở bài một cách chặt chẽ, tự nhiên đó chính là sự phân tích, chứng minh làm sáng tỏ nhận xét

bao quát đã nêu ở phần mở bài Từ các luận điểm này đã dẫn đến phần kết bài đánh giá sức hấp dẫn, khẳng định ý nghĩa của bài thơ

Trang 18

Văn bản có tính thuyết phục, hấp dẫn không? Vì

Bài văn có tính thuyết phục, hấp dẫn vì:

•Người viết đã chỉ được cái hay, cái đẹp của bài thơ.

•Làm sáng tỏ được tình yêu quê hương tha thiết của tác giả.

•Suy nghĩ, đánh giá thể hiện sự rung động thật sự của người viết

Bài viết cần có bố cục mạch lạc:

-Mở bài: giới thiệu đoạn thơ, bài thơ, nêu nhận xét đánh giá của mình.

-Thân bài: lần lượt trình bày những suy nghĩ, đánh giá về nội dung và nghệ

thuật.

-Kết bài: khái quát giá trị, ý nghĩa.

Trang 20

III LUYỆN TẬP:

Tìm hiểu đề, tìm ý và lập dàn ý chi tiết cho đề sau:

Phân tích khổ thơ đầu bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh

THẢO LUẬN Ghi nhớ (Sgk /83)

Trang 21

Phân tích khổ thơ đầu bài thơ "Sang thu" của Hữu Thỉnh

“Bỗng nhận ra hương ổi Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ Hình như thu đã về”

Trang 23

A Mở bài: tổng hợp lại giá trị, ý nghĩa của khổ 1.

1- Nội dung: Đất trời chuyển sang thu nhẹ nhàng mà rõ rệt.

2 Nghệ thuật: Cảm nhận tinh tế, hình ảnh giầu sức biểu cảm.

B Thân bài: suy ngh ĩ , đánh giá về nội dung, nghệ thuật của khổ 1

1: Cảm xúc của nhà thơ:

1a Nội dung: Tín hiệu thu sang nhẹ nhàng, mơ hồ.

1b Nghệ thuật:

- Hình ảnh: "hương ổi", gió, sương"

- Từ ngữ gợi tả, biểu cảm: "phả, se, chùng chình".

2 Cảnh sang thu của đất trời:

2a Nghệ thuật: từ ngữ gợi tả, biểu cảm "bỗng, hình như“.

2b Nội dung: Tâm trạng ngỡ ngàng, bâng khuâng.

Trang 24

B Thân bài: suy ngh ĩ , đánh giá về nội dung, nghệ thuật của khổ 1

1 Cảnh sang thu của đất trời:

1a Nội dung: tín hiệu thu sang nhẹ nhàng, mơ hồ.

1b Nghệ thuật:

- Hình ảnh: "hương ổi", “gió, sương"

- Từ ngữ gợi tả, biểu cảm: "phả, se, chùng chình".

2 Cảm xúc của nhà thơ:

2a Nghệ thuật: từ ngữ gợi tả, biểu cảm "bỗng, hình như”.

2b Nội dung: tâm trạng ngỡ ngàng, bâng khuâng.

C Kết bài: tổng hợp lại giá trị, ý nghĩa của khổ 1.

1- Nội dung: đất trời chuyển sang thu nhẹ nhàng mà rõ rệt.

2 Nghệ thuật: cảm nhận tinh tế, hình ảnh giàu sức biểu cảm.

Trang 25

Bài 1 Hãy khoanh tròn vào chữ cái câu trả lời đúng nhất.

Đâu là điều cần thiết khi viết mở bài cho bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ?

A Giới thiệu bài thơ, đoạn thơ.

B Nêu khái quát giá trị bài thơ, đoạn thơ

C Kết luận về giá trị của bài thơ, đoạn thơ.

D Giới thiệu đoạn thơ, bài thơ, nêu khái quát giá trị bài thơ, đoạn thơ.

Bài 2: Một bạn học sinh khi lập dàn ý phân tích bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" đã triển khai các luận điểm phần thân bài như sau:

A Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước, dân tộc

B Khát vọng hoà nhập, dâng hiến “mùa xuân nho nhỏ” của nhà thơ.

C Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời.

Hãy sắp xếp lại các luận điểm trên theo trật tự hợp lí của bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ".

Đâu là điều cần thiết khi viết mở bài cho bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ?

A Giới thiệu bài thơ, đoạn thơ.

B Nêu khái quát giá trị bài thơ, đoạn thơ

C Kết luận về giá trị của bài thơ, đoạn thơ.

D Giới thiệu đoạn thơ, bài thơ, nêu khái quát giá trị bài thơ, đoạn thơ.

Trang 26

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

1 Học thuộc phần ghi nhớ (sgk);

2 Hoàn thành bài luyện tập (viết

thành bài văn hoàn chỉnh) để

chuẩn bị cho bài viết TLV số 7;

3 Đọc bài văn phân tích bài thơ

Viếng lăng Bác ở phần đọc thêm.

6

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	2,55 MB