Bài 24. Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập...
Trang 1Lớp 9A8, trường THCS TT Thới Lai
Trang 21) Nghị luận về một đọan thơ, bài thơ là gì? 2) Người viết cần phân tích các yếu tố nào
của bài thơ, đoạn thơ? Hình thức trình bày phải như thế nào ?
Nghị luận một đoạn thơ, bài thơ là trình bày những nhận xét, đánh giá của người viết về nội dung và nghệ thuật của bài thơ, đoạn thơ đó Người viết cần phân tích, nhận xét, đánh giá cụ thể về nội dung và nghệ thuật thông qua các ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu .
Hình thức: bố cục mạch lạc, rõ ràng, lời văn gợi cảm thể hiện sự rung động chân thành của người viết.
CÂU HỎI:
Trang 3TIẾT 27
Trang 4b So sánh các đề có yêu cầu:
+ Giống: đều yêu cầu phải nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.
+ Khác:
*Từ “phân tích” yêu cầu nghiêng về phương pháp nghị luận.
* Từ “cảm nhận” yêu cầu nghị luận trên cơ sở cảm thụ của người viết.
* Từ: “suy nghĩ ” yêu cầu nghị luận nhấn mạnh tới nhận định, đánh giá của người viết.
I/ ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN VĂN THƠ, BÀI THƠ :
Các đề bài trên được cấu tạo như thế nào ?
a Có hai cách cấu tạo đề
+ Đề có kèm theo những yêu cầu cụ thể.
+ Đề không kèm theo những yêu cầu cụ thể (đề 4
và đề 7)
II/.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ BÀI THƠ:
Trang 5TIẾT 27 Phần Tập làm văn CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
I/ ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN VĂN THƠ, BÀI THƠ : II/.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ BÀI THƠ:
Đề bài: Phân tích vẻ đẹp của Thúy Kiều và Thúy Vân trong đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” của Nguyễn Du
1/ Tìm hiểu đề, tìm ý:
Trang 6Thảo luận nhóm 15’
2/ Lập dàn ý:
Mở bài: Giới thiệu khái quát về truyện Kiều, tác giả Nguyễn Du, vị trí đoạn trích, nhận xét khái quát về đoạn trích.
Thân bài:
•Giới thiệu chung về hai chị em Thúy Kiều là bức tranh
tạo nền để tác giả dẫn dắt người đọc chiêm ngưỡng vẻ đẹp của từng người.
+ Các từ ngữ: tố nga, mai cốt cách, tuyết tinh thần, mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười.
+ Nghệ thuật: So sánh ước lệ, ẩn dụ.
+ Nhận xét: cả hai đều rất xinh đẹp.
I/ ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN VĂN THƠ, BÀI THƠ : II/.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ BÀI THƠ:
Đối với đề bài này em sẽ đưa ra những luận điểm nào? Mỗi luận điểm em định dùng những luận cứ nào để làm sáng tỏ luận điểm của mình?
Đề bài: Phân tích vẻ đẹp của Thúy Kiều và Thúy Vân trong đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” của Nguyễn Du
Trang 7TIẾT 27 Phần Tập làm văn CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
•Vẻ đẹp đoan trang, phúc hậu của Thúy Vân
+ Các từ ngữ: trang trọng, khuôn trăng, nét ngài, hoa cười, ngọc thốt, mây, tuyết, thua, nhường.
+ Nghệ thuật: So sánh ước lệ, ẩn dụ, nhân hóa.
+ Nhận xét: vẻ dẹp đoan trang phúc hậu, hòa hợp với tự nhiên, dự đoán tương lai tốt đẹp, bình yên.
• Thúy Kiều là cô gái tài săc vẹn toàn.
+ Các từ ngữ: càng, hơn, thu thủy, xuân sơn, ghen hờn, nghiêng nước, nghiêng thành, vốn sẵn, đủ, ăn đứt.
+ Nghệ thuật: So sánh ước lệ, ẩn dụ, nhân hóa, nghệ thuật đòn bẩy.
+ Nhận xét: Kiều vừa có tài vừa có sắc đến mức thiên nhiên phải ghen tức, oán giận, dự báo một tương lai đầy sóng gió, trắc trở
Kết bài : Nhấn mạnh thành công của đoạn trích (Về nội dung
và nghệ thuật, vai trò của đoạn trích đối với toàn bộ tác phẩm)
Trang 8I/ ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN VĂN THƠ, BÀI THƠ : II/.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ BÀI THƠ:
3/ Viết bài:
Hãy chọn một luận điểm viết thành một đoạn văn hoàn chỉnh
4/ Đọc lại và sửa chữa
Trang 9TIẾT 27 Phần Tập làm văn CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
Bốn câu thơ tiếp theo tác giả đặc tả vẻ đẹp của Thúy Vân, một nhan sắc đoan trang, phúc hậu Nàng có vẻ đẹp quí phái trang trọng khác vời Dùng bút pháp ước lệ truyền thống nhưng vẻ đẹp của Thúy Vân lại hiện ra một cách cụ thể:
“Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang
Hoa cười ngọc thốt đoan trang Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da”
Từ khuôn mặt rạng ngời như mặt trăng đến chân mày đẹp như mày ngài, miệng cười tươi như hoa, giọng nói trong như ngọc, mái tóc óng ả hơn mây, da trắng hơn tuyết tất cả dần hiện ra nhờ phương pháp ẩn dụ, nhân hóa tài tình của tác giả Vẻ đẹp của Thúy Vân gần gũi, hòa hợp với thiên nhiên dự báo một tương lai tốt đẹp, bình yên.
Trang 10I/ ĐỀ BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN VĂN THƠ, BÀI THƠ : II/.CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ BÀI THƠ:
III/.LUYỆN TẬP:
* Ghi nhớ ( SGK / 83)
Trang 11TIẾT 27 Phần Tập làm văn CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
1/ Cho biết cách triển khai các luận điểm trong bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ giữa các phần mở bài, thân bài, kết bài cần thực hiện như thế nào ?
Củng cố
2/ Yêu cầu người viết cần những yêu cầu cơ bản nào để làm tốt bài văn này?
Trang 12- Học kĩ ghi nhớ, đọc bài đọc thêm SGK trang 84 –85, làm bài tập trang 84.
- Đọc các bài văn mẫu, tham khảo một số đề cho bài viết số 2 (Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.
- Xem một số đề gợi ý SGK trang 99
- So n bài: Luy n nói : “Ngh lu n v ạn bài: Luyện nói : “Nghị luận về ện nói : “Nghị luận về ị luận về ận về ề
m t o n th , bài th ” D a vào đề ột đoạn thơ, bài thơ” Dựa vào đề đoạn thơ, bài thơ” Dựa vào đề ạn bài: Luyện nói : “Nghị luận về ơ, bài thơ” Dựa vào đề ơ, bài thơ” Dựa vào đề ựa vào đề bài v a l p ừa lập để chuẩn bị cho bài nói ận về đoạn thơ, bài thơ” Dựa vào đề ể chuẩn bị cho bài nói chu n b cho bài nói ẩn bị cho bài nói ị luận về
c a mình ủa mình.