Tuần 1. Tổng quan văn học Việt Nam

1.1.Mạch điện Chương 1: Các khái niệm cơ bản về mạch điện - Nguồn điện: Là thiết bị phát ra điện năng.. 1.2.Kết cấu hình học của mạch điện - Nhánh: Là bộ phận của mạch điện gồm các phần

Nội dung

Hai định luật Kiêc hôp.

Mô hình mạch, các thông số.

Các đại lượng đặc trưng cho quá trình năng lượng trong mạch điện.

Mạch điện, kết cấu hình học của mạch điện

Mạch điện, kết cấu hình học của mạch điện.

Các đại lượng đặc trưng cho quá trình năng lượng trong mạch điện.

Mô hình mạch, các thông số

Hai định luật Kiêc hôp.

1.1.Mạch điện

Chương 1: Các khái niệm cơ bản về mạch điện

- Nguồn điện: Là thiết bị phát ra điện năng

- Tải: Là các thiết bị tiêu thụ điện năng

1.2.Kết cấu hình học của mạch điện

- Nhánh: Là bộ phận của mạch điện gồm các phần tử nối tiếp nhau trong

đó có cùng dòng điện chạy qua

- Nút: Là chỗ gặp nhau của từ ba nhánh trở lên

- Vòng: Là lối đi khép kín qua các nhánh

Là tập hợp các thiết bị điện nối với nhau

bằng dây dẫn tạo thành những vòng kín

trong đó dòng điện có thể chạy qua

Hình 1

A

B

c

2.1.Dòng điện i

- Trị số: dq

i dt



2.2 Điện áp u

- Chiều dương quy ước: là chiều từ điểm có điện thế cao đến điểm có điện

thế thấp

- Trị số: uAB  vA  vB

i

Hình 2

- Chiều dương quy ước: là chiều chuyển động

của các điện tích dương trong điện trường

uAB

- Đơn vị: V (vôn)

- Đơn vị: A (ampe)

2.3.Công suất p

* Chú ý: Khi giải mạch điện ta tùy ý vẽ chiều dòng điện và điện áp trong

các nhánh gọi là chiều dương Trên cơ sở các chiều đã vẽ, thiết lập hệ

phương trình giải mạch điện Kết qua tính toán nếu có trị số dương, chiều

dòng điện (điện áp) trong nhánh ấy trùng với chiều đã vẽ, ngược lại, nếu

dòng điện (điện áp) có trị số âm, chiều của chúng ngược chiều đã vẽ

Trong mạch điện, một nhánh, một phần tử có thể nhận năng lượng hoặc

phát năng lượng Khi chọn chiều dòng điện và điện áp trên nhánh trùng

nhau, ở một thời điểm nào đó nếu:

nhánh nhận năng lượng 0

p u i 

p u i  nhánh phát năng lượng

Nếu chọn chiều dòng điện và điện áp trên nhánh ngược nhau ta sẽ có

kết luận ngược lại

Đơn vị: W (oát)

3.1 Nguồn điện áp và nguồn dòng điện

Nguồn điện áp u(t) đặc trưng cho khả năng tạo

nên và duy trì một điện áp không đổi trên hai

cực của nguồn

u(t) được biểu diễn bằng một nguồn sức điện động e(t)

Chiều e(t) từ điểm điện thế thấp đến điểm điện thế cao: u(t) = - e(t).

a) Nguồng điện áp

b) Nguồng dòng điện

Nguồn dòng điện j(t) đặc trưng cho khả năng của

nguồn điện tạo nên và duy trì một dòng điện cung

cấp cho mạch ngoài

j(t)

>>

u(t)

e (t)

3.2 Điện trở R

Điện trở R đặc trưng cho quá trình tiêu thụ điện năng và biến đổi sang dạng năng lượng khác như nhiệt năng, quang năng, cơ năng…

Quan hệ giữa dòng điện và điện áp:

Công suất điện trở tiêu thụ:

Điện năng tiêu thụ trên điện trở trong khoảng thời gian t:

Chương 1: Các khái niệm cơ bản về mạch điện

R

u  Ri

R

u R i

2

R

p u i Ri 

2

.

A � �pdt  R i dt

Khi i = const ta có A = R.i 2 t (Wh)

3.3 Điện cảm L

Khi có dòng điện i chạy trong cuộn dây W vòng sẽ

sinh ra từ thông móc vòng với cuộn dây ψ = W.ϕ

Điện cảm L của cuộn dây:

Nếu dòng điện i biến thiên thì từ thông cũng biến thiên và theo định luật cảm ứng điện từ trong cuộn dây xuất hiện sức điện động tự cảm:

Quan hệ giữa dòng điện và điện áp:

W.

L

 

 

L



   

L L

di

dt

  

Công suất tức thời trên cuộn

dây:

i

u L

L

.

L L

di

dt

Điện cảm L đặc trưng cho hiện tượng tích lũy năng lượng từ trường của cuộn dây.

3.4 Điện dung C

Khi đặt điện áp u C lên một tụ điện, sẽ có điện tích q

tích lũy trên các bản tụ điện

Quan hệ giữa dòng điện và điện áp :

Chương 1: Các khái niệm cơ bản về mạch điện

dq d C u du

du

dt

Điện dung C đặc trưng cho hiện tượng tích lũy năng lượng điện trường trong tụ điện.

u C

Điện dung C của tụ điện:

C

q C

u



C

C

 �

Năng lượng tích lũy trong điện trường tụ điện:

2

0 0

1

2

t u

E  � � p dtC  C u duC C  C uC

3.5 Mô hình mạch điện

Mô hình mạch điện còn được gọi là sơ đồ thay thế mạch điện, trong đó kết cấu hình học và quá trình năng lượng giống như trong mạch điện thực,

song các phần tử của mạch điện thực đã được mô hình bằng các thông số

R, L, C, e, j

Mô hình mạch được sử dụng rất thuận lợi trong việc nghiên cứu và tính toán mạch điện và thiết bị điện

4.1 Định luật Kiêc hôp I

Tổng đại số các dòng điện tại một nút bằng không

Chương 1: Các khái niệm cơ bản về mạch điện

Quy ước: dòng điện đi tới nút mang dấu dương, thì

dòng điện rời khỏi nút mang dấu âm, hoặc ngược

lại

1

0

N k k

i





2

i

1

i

3

i

Ví dụ:

1 2 3 0

i    i i

Tại nút K, định luật KiecHop 1 được viết:

4.2 Định luật Kiêc hôp II

Quy ước: những điện áp và sức điện động có chiều trùng với chiều

đi vòng mang dấu dương, ngược chiều đi vòng sẽ mang dấu âm.

Đi theo một vòng khép kín, theo một chiều tùy ý, tổng đại số các điện áp rơi trên các phần tử R, L, C bằng tổng đại số các sức điện động trong

vòng

k l

u  e

� �

Ví dụ:

1 2 3 4 2 3

u      u u u e e

1

u

4

u

3

u

2

u

2

e

3

e

Đối với vòng kín trên hình vẽ, định luật

KiecHop 2 được viết:

13 Chương 1: Các khái niệm cơ bản về mạch điện

Ví dụ: Thành lập hệ phương trình mô tả cho mạch điện như hình vẽ

B

1

i

5

4

i

2

i

6

i

1

e

1

R

6

e

3

e

4

R

2

R

5

R

3

R

6

R

Một mạch điện có m nhánh, n đỉnh thì số phương trình lập thành một

hệ độc lập và đủ là:

K 1 = n-1 phương trình viết theo định luật KiecHop1

Ksố phương trình Ksố phương trình K2 =m-n+1 phương trình viết theo định luật KiecHop 21: n-1=4-1=3

2 : m-n+1= 6-4+1=3

c

1 2 6

1 3 5

3 4 6

1 1 5 5 2 2 1

3 3 4 4 5 5 3

2 2 4 4 6 6 6

: : :

   

�

�

�    

�

�

�

�