Tuần 1. Tổng quan văn học Việt Nam

lao động Người trí thức chủ yếu là cá nhân Truyền miệng Bằng văn bản viết chữ Hán, Nôm, quốc ngữ Thần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, ca dao, tục ngữ, c

1

VIẾT VN

CON NGƯỜI

VN QUA VĂN

HỌC

lao động

Người trí thức (chủ yếu là cá nhân)

Truyền miệng Bằng văn bản viết

(chữ Hán, Nôm, quốc ngữ)

Thần thoại, sử thi, truyền thuyết,

truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn,

ca dao, tục ngữ, câu đố, vè, truyện thơ, chèo

- Từ TK X-hết XIX: văn xuôi, thơ, văn biền ngẫu.

-Từ đầu TK nay: Tự sự, trữ tình, kịch.

XX-Tính truyền miệng, tập thể, gắn bó với các

Mang dấu ấn cá

nhân

4

Hai bộ phận văn học dân gian và văn học viết phát triển song song và luôn có

ảnh hưởng qua lại sâu sắc

5

Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi

Này của Xuân Hương mới quệt rồi

Có phải duyên nhau thì thắm lại

Đừng xanh như lá, bạc như vôi

(Mời trầu- Hồ Xuân Hương)

Anh xa em như bến xa thuyền

Như Thuý Kiều xa Kim Trọng biết mấy niên cho tái hồi

(Ca dao)

Đèn tà thấp thoáng bóng trăng,

Ai đem người ngọc thung thăng chốn này.

(Ca dao)

II QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA

VĂN HỌC VIẾT VIỆT NAM

VĂN HỌC TRUNG ĐẠI

(Từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX)

VĂN HỌC HIỆN ĐẠI (Từ đầu thế kỉ XX – nay)

triển và suy thoái

-Các cuộc đấu tranh giữ nước

-XH thực dân phong

kiến tồn tại từ đầu

TK XX đến CMT8 1945

Chủ yếu với Trung Quốc

Được mở rộng với Châu Âu

-Nước VNDCCH được thành lập

-Hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ

-Đất nước thống nhất, công cuộc đổi mới

VĂN HỌC TRUNG ĐẠI

(Từ t hế kỉ X đến hết thế kỉ XIX)

VĂN HỌC HIỆN ĐẠI (Từ đầu thế kỉ XX – nay)

thành một nghề

Đội ngũ nhà văn chuyên nghiệp, văn chương là một nghề

để kiếm sốngHẹp, chủ yếu ở các

tầng lớp trên trong

xã hội

Rộng rãi, công chúng đông đảo, nhà xuất bản, báo chí

CHỮ HÁN

13

VĂN HỌC TRUNG ĐẠI

(Từ t hế kỉ X đến hết thế kỉ XIX)

VĂN HỌC HIỆN ĐẠI (Từ đầu thế kỉ XX – nay)

-Thể loại VH dân tộc

-Thể loại vô cùng phong phú Các thể loại mới dần thay thế các thể loại cũ

- Tác giả: Thơ văn Lí Trần, Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Nguyễn

Đình Chiểu

-Tác giả: Tố Hữu, Hồ Chí Minh, Xuân Diệu, Nguyễn Tuân, Nam Cao, Nguyễn Minh Châu,

III CON NGƯỜI VIỆT NAM

QUA VĂN HỌC

19

1.Con người VN trong quan hệ với thế giới

- Thiên nhiên là đối tượng

để nhận thức, cải tạo, chinh phục

- Thiên nhiên hiện ra ở vẻ đẹp phong phú của các vùng miền

- Thiên nhiên gắn với lí tưởng đạo đức, thẩm mĩ

- Hình tượng thiên nhiên thể hiện tình yêu quê hương,

2.Con người VN trong quan hệ với quốc gia,

- Thể hiện ở ý thức về quốc gia, dân tộc, về nền văn

hiến

- Gắn liền với sự nghiệp đấu tranh giai cấp và lí tưởng

XHCN

3.Con người VN trong quan hệ xã hội

- Khao khát hướng tới một xã hội công bằng, tốt đẹp.

- Lên án những thế lực chuyên quyền, cảm thông với những người bị áp bức.

- Nhìn thẳng vào thực tại với tinh thần nhận thức, phê phán và cải tạo xã hội.

=> Cảm hứng xã hội sâu đậm là tiền đề hình thành chủ nghĩa hiện thực và nhân đạo trong văn học.

3.Con người VN và ý thức cá nhân

23

- Trong những hoàn cảnh lịch sử đặc biệt, con

người VN thường đề cao ý thức cộng đồng.

- Trong những hoàn cảnh khác, con người cá nhân lại được đề cao.

=> Xu hướng chung của văn học là xây dựng một đạo lí làm người với nhiều phẩm chất tốt đẹp.