Tuần 2. Khái quát văn học dân gian Việt Nam

Dân ca quan họ bắc ninh…Ngườiưvềưemưdặnưngườiưrằng Đâuưhơnưngườiưkết,ưđâuưbằngưđợiưem ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưCaưdao Khái quát văn học dân gian Việt Na

Dân ca quan họ bắc ninh

…Ngườiưvềưemưdặnưngườiưrằng

Đâuưhơnưngườiưkết,ưđâuưbằngưđợiưem

ưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưưư(Caưdao)

Khái quát văn học dân gian

Việt Nam

ChØ ra tÝnh dÞ b¶n trong hai v¨n b¶n sau:

1) Thãc bå th ¬ng kÎ ¨n ®ong

Cã chång th ¬ng kÎ n»m kh«ng mét m×nh

2) Dèc bå th ¬ng kÎ ¨n ®ong Go¸ chång th ¬ng kÎ n»m kh«ng mét m×nh

II Hệ thống thể loại của văn học dân gian

Có vần nhịp, thể hiện những biến cố lớn có liên quan đến cả cộng đồng

Kể về số phận con ng ời nhỏ bé với mơ ớc thực hiện lẽ công bằng

Viết bằng văn vần kể về các sự kiện của làng n ớc

Thơ trữ tình th ờng kết hợp với âm nhạc khi diễn x ớng để diễn tả nội tâm

Truyện bằng thơ phản ánh số phận và khát vọng hạnh phúc lứa đôi

M ợn hình t ợng loài vật để nêu lên bài học về cuộc sống con ng ời

Sử thi

ưsăn

Cám

Vè

Ca dao

Truyện Thơ

Ngụ ngôn

Veưvẻ vèưve

Càyư

đồng

Tiễnư dặn Thỏưvàư Rùa

2

3

4

5

6

Stt Thể loại Nội dung thể loại Ví dụ

Viết về những việc xấu, trái tự nhiên

để gây c ời giải trí phê phán

Sân khấu dân gian dùng để ca ngợi

đạo đức hoặc phê phán cái xấu

Có sự thật lịch sử nh ng có thêm chi tiết kì ảo để thể hiện thái độ nhân dân

tr ớc vấn đề lịch sử

Kể về các vị thần để giải thích tự nhiên và thể hiện khát vọng con ng ời

Câu nói có vần, mô tả vật đố bằng hình ảnh để tìm lời giải

Câu nói ngắn gọn,có hình ảnh

đúc kết kinh nghiệm dân gian

Truyện

c ời

Truyền

thuyết

Thần

thoại

Câu đố

Tục ngữ

Sơnưtinh Thuỷưtinh..

thần

Vừaư

bằng

Điư

8

9

10

11

12

Thảo luận Nhóm

Yêu cầu:

 Có ba câu hỏi thảo luận phát cho các nhóm học sinh

 Mỗi nhóm gồm 4 học sinh nhận chung một phiếu thảo luận có ghi sẵn câu hỏi để điền câu trả lời

 Sau 3-5 phút, nhóm nào có câu trả lời nhanh nhất sẽ lên trình bày ý kiến Các nhóm khác nghe, nhận xét,

bổ sung ý kiến cho câu trả lời

 Câu trả lời tốt nhất sẽ đ ợc đánh giá và cho điểm

Phiếu Thảo luận 1: Văn học dân gian cung cấp cho

em những hiểu biết gì về đời sống tự nhiên xã hội và con ng ời Việt Nam? Lấy một ví dụ tác phẩm văn

học dân gian mà em biết để chứng minh.

phần hình thành những phẩm chất tốt đẹp nào của

con ng ời Việt Nam? Lấy ví dụ một tác phẩm văn

học dân gian mà em biết để chứng minh.

h ởng nh thế nào đến văn học viết nói riêng và văn

học Việt nam nói chung? Lấy ví dụ một tác phẩm

văn học viết mà em biết ảnh h ởng từ văn học dân

Tổng kết thảo luận

Cung cấp tri thức:

-Những kinh

nghiệm đúc kết từ

thực tiễn nh tục

ngữ, ngụ ngôn

-Phản ánh quan

điểm, nhận thức

của nhân dân về

lịch sử xã hội nh

thể loại truyền

thuyết

Giáo dục đạo lí : -Giáo dục tinh thần nhân đạo và lạc quan nh ở cổ tích, truyện c ời -Hình thành các phẩm chất tốt đẹp

nh yêu n ớc, đức

hi sinh trong ca dao, hát ru

Giá trị thẩm mĩ: -H ớng tới cái đẹp,

là mạch nguồn nuôi d ỡng văn học viết:

Ví dụ thơ Hồ Xuân H ơng, thơ Nguyễn Du đều

có sự tiếp thu VHDG

Thực hành

Chỉư raư nhữngư giáư trịư cơư bảnư củaư vănư họcư dânưgianưtrongưbàiưcaưdaoưsau:

Cày đồng đang buổi ban tr a

Mồ hôi thánh thót nh m a ruộng cày

Ai ơi b ng bát cơm đầy Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần