KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIANI/Khái niệm: Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng, sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể nhằm phục vụ trực tiếp cho các sinh ho
Trang 2KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN
I/Khái niệm:
Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng, sản
phẩm của quá trình sáng tác tập thể nhằm phục vụ trực tiếp cho các sinh hoạt khác nhau trong đời sống cộng đồng
II/Đặc điểm:
1 Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng(tính
truyền miệng):
-Văn học dân gian lưu hành bằng hình thức truyền miệng từ người này sang
người khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác, từ địa phương này sang địa
phương khác
2 Văn học dân gian là sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể (tính tập thể)
Tóm lại
- Tính tập thể và tính truyền miệng là những đặc trưng cơ bản chi
phối xuyên suốt quá trình sáng tạo và lưu truyền của văn học dân gian.
- Thể hiện sự gắn bó mật thiết với các sinh hoạt khác nhau trong đời
sống cộng đồng
Trang 3KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN
III/HỆ THỐNG THỂ LOẠI:
*Gồm 12 thể loại
1 Thần thoại :
VD: Thần trụ trời Ông đùng bà đùng
2 Sử thi :
VD: Đăm Săn
Cây nêu thần
3 Truyền thuyết :
VD: Sơn Tinh Thuỷ Tinh
Thánh Gióng
4 Truyện Cổ Tích :
VD: Tấm Cám
Trang 4KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN
5 Truyện ngụ ngôn :
VD: Ếch ngồi đáy giếng
Thầy bói xem voi
6 Truyện cười :
VD: Lợn cưới áo mới
Nhưng nó phải bằng hai mày
7 Tục Ngữ:
VD: Có công mài sắt có ngày nên kim
Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo
8 Câu đố :
VD Một đàn cò trắng phao phao
Ăn no tấm mát rủ nhau đi nằm
(Là cái gì )
Trang 5KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN
9 Ca dao:
VD: Thân em như mảnh cau khô
Kẻ thanh tham mỏng, người thô tham dày
10 Vè:
VD: Vè Nói Ngược
Bao giờ cho đến tháng ba
Ếch cắn cổ rắn tha ra ngoài đồng
Hùm nằm cho lợn liếm long
Một chục quả hồng nuốt lão tám mươi
Lươn nằm cho trúm chui vào
Một đàn cào cào đưổi bắt cá rô
Thóc giống đuổi chuột trong bồ
Một trăm lá mạ đuổi về con trâu
Trang 6KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN
11 Truyện thơ:
VD: Lời tiễn dặn
12: Chèo:
VD : Quan Âm Thị Kính
Trang 7V: Bảng tổng hợp, so sánh các thể loại truyện dân gian
Mục đích sáng tác Hình thức
lưu truyền
Nội dung phản ánh Kiểu nhân vật Đặcđiểm nghệ thuật
Sử thi
anh
hùng
Gi lại cuộc sống và ước mơ muốn cộng đồng thị tộc phát triển của nhân dân Tây Nguyên
Hát-kể Xã hội Tây
Nguyên đang ơ giai đoạn tiền giai cấp tiền quốc gia
Người anh hùng sử thi cao dẹp, kì vĩ
Sử dụng biện pháp so sánh, phóng đại, trùng điệp tạo chất sử thi hoành tráng,
kì vĩ trong nhịp điệu lời kể
Truyền
Thuyết Thể hiện thái độ và cách đánh giá của
nhân vật đối với các
sự kiện và nhân vật lịch sử
kể-diễn xướng (lễ hội)
kể về các sự kiện lịch sử và các nhân vật lịch sử có thật dược khúc xạ qua một cốt truyện
hư cấu
Nhân vật lịch
sử truyền thuyết hoá (An Dương Vương-Mị Châu-TT)
Từ cái lõi lịch sử co thật hư cấu thành câu chuyện có những yếu tố hoang đường kì ảo
Truyện
cổ tích thể hiện những nguyện vọng ước
mơ của nhân dân trong xã hội có giai cấp
Kể Xung đột xã hội,
xung đột giai cấp, cuộc đấu tranh giữa thiện và xấu chính nghĩa và gian tà
Người con riêng (Tấm), người
nghèo , Mụ
dì ghẻ(mẹ Cám )
Truyện hoàn toàn
hư cấu, không có thật.Kết cấu theo đường thẳng nhân vật chính trải qua ba chẳng trong cuộc
Phươn
g diện
Thể
loại
Trang 8Truyện
cười Mua vui giải trí châm biếm
phê phán xã hội (giáo dục toàn bộ nhân dân lên án tố cáo giai cấp thống trị)
Kể Những điều trái tự
nhiên, những tình huống khôi hài, những thói hư tật xấu đáng chê cười giai cấp thống trị xấu
xa đáng lên án
Kiểu nhân vật gây cười (anh học trỏ giấu dốt, ông thầy
lí tham tiền)
Truyện ngắn gon tạo tình huống gây cười, mâu thuẩn phát triên cao, kết thúc dột ngột để tiếng cười
“oà” ra
IV:Phân Loại
Truyện dân gian Câu nói dân gian Thơ ca dân gian
Sân khấu dân gian -Thần thoại
-Sử thi
-truyền thuyết
-Truyện cổ tích
Truyện ngụ ngôn
-Truyện cười
Truyện thơ
-tục ngữ -câu đố
-ca dao -vè
Chèo Tuồng dân gian