Tuần 6. Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự

Có những chi tiết nào chứng minh đ ợc cho các sự việc trên?. - Các sự việc: Truyện “Tấm Cám” kể về số phận bất hạnh và cuộc đấu tranh không khoan nh ợng để giành lấy hạnh phúc của cô Tấm

Sở giáo dục và đào tạo Hải Phòng

Tr ờng THPT Mạc Đĩnh Chi

Tiết 19 – Làm văn Làm văn

Giáo viên: Phạm Thu Hà

I/ Khái niệm

Em hiểu thế nào

là tự sự?

Tự sự là ph ơng thức trình bày một chuỗi sự việc; sự việc này dẫn

đến sự việc kia; cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một ý nghĩa

1.Thế nào là tự sự

2 Thế nào là sự việc tiêu biểu

Thế nào là sự việc

tiêu biểu ?

Sự việc tiêu biểu là sự việc quan trọng góp phần hình thành cốt truyện

I/ Khái niệm

3 Thế nào là chi tiết

Thế nào là chi tiết? Chi tiết đ ợc nhận biết dựa vào

đâu?

Chi tiết là tiểu tiết của tác phẩm mang sức chứa lớn về cảm xúc và

t t ởng

Chi tiết là những lời nói, cử chỉ, hành động của nhân vật hoặc một hình ảnh thiên nhiên, một nét chân dung

I/Khái niệm

* Câu hỏi thảo luận

Truyện cổ tích “Tấm Cám” kể về những chuyện gì? Có những chi tiết nào chứng minh đ ợc cho các sự việc trên?

- Các sự việc: Truyện “Tấm Cám” kể về số phận bất hạnh và

cuộc đấu tranh không khoan nh ợng để giành lấy hạnh phúc của cô Tấm

- Các chi tiết: Mồ côi cả cha mẹ; ở với dì ghẻ, bị dì ghẻ tìm mọi cách hành hạ; biến thành chim vàng anh, khung cửi, cây xoan

đào, quả thị

I/Kh¸i niÖm

* NhËn xÐt

=> Sù viÖc, chi tiÕt cã vai trß quan träng trong viÖc dÉn d¾t c©u

chuyÖn, t« ®Ëm tÝnh c¸ch nh©n vËt, t¹o sù hÊp dÉn, lµm næi bËt ý nghÜa cña v¨n b¶n

=> Lµ kh©u quan träng trong qu¸ tr×nh kÓ chuyÖn hoÆc viÕt v¨n b¶n

tù sù

Chän sù viÖc, chi tiÕt tiªu biÓu cã ý nghÜa

g×?

II/ Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu

* Câu hỏi thảo luận

Ví dụ 1:

Trong truyện “An D ơng V ơng, Mị Châu,Trọng Thuỷ” t/g

DG kể về những chuyện gì?

Có thể đảo ng ợc các chuyện này đ ợc không, vì sao? Các chuyện đó đ ợc tạo nên bởi các yếu tố nào?

II/ Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu

* Nhận xét

Truyện An D ơng V ơng, Mị Châu, Trọng Thuỷ kể về công cuộc xây dựng và bảo vệ đất n ớc của cha ông ta x a

Truyện đ ợc tạo nên bởi nhiều sự việc:

a ADV đ ợc Rùa Vàng giúp đỡ

b ADV gả Mị Châu cho Trọng Thuỷ

c MC cho TT xem trộm nỏ thần, TT lấy cắp lẫy nỏ, MC hứa rắc lông ngỗng làm dấu để TT đi tìm

d Khi quân giặc đến ADV chủ quan không phòng bị

e ADV chém đầu MC

II/ Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu

* Nhận xét

Nếu bỏ sự việc c

đi có đ ợc không?

vì sao?

=> Các sự việc trên nối tiếp với nhau bằng quan hệ móc xích,

nhân quả theo đúng cốt truỵên, vì thế không thể bỏ qua

Ví dụ 2

Theo em, trong cốt truyện, phần nào cần có những sự việc, chi tiết tiêubiểu?

Trong VD 2, theo em sự việc nào tiêu biểu cần đ ợc lựa chọn?

Em hãy thêm vào các sự việc tiêu biểu vừa lựa chọn một số chi tiết hợp lí

* Câu hỏi thảo luận

II/ Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu

* Sự việc 1: anh bồi hồi nhớ lại những kỉ niệm x a

Hình ảnh con chó vàng suốt ngày quấn quýt, quanh quẩn bên cha anh

Cái ngày anh bị kh ớc từ lời cầu hôn vì không có tiền

Cái ngày anh quẫn trí bỏ cha vào đồn điền cao su phía Nam làm

ăn mà không thể biết có ngày trở về hay không

Ví dụ 2

* Sự việc 2: đ ợc nghe kể về cha mình rồi theo ông đi viếng mộ cha.

Anh thắp h ơng cúi đầu tr ớc mộ cha, những giọt n ớc mắt day dứt

ân hận lăn dài trên gò má

Anh muốn nói với cha nhiều lắm, ng ời cha đã khổ cả một đời vì con, mà nghẹn ngào, xót xa

Bên cạnh anh, ông giáo già mắt cũng đỏ hoe, vỗ nhẹ vào vai anh

đầy thông cảm

Ví dụ 2

* Kết luận

Để lựa chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự, em cần nắm vững những b ớcnào?

-Xác định đề tài, chủ đề của bài văn ( Kể hoặc nêu lên vấn đề gì?).

-Dự kiến cốt truyện (gồm nhiều sự việc tiếp nối nhau) theo kết cấu: Mở- cao trào- kết thúc.

- Triển khai các sự việc đó bằng một số chi tiết Truyện

có mấy đoạn? Mỗi đoạn có bao nhiêu chi tiết?

III/ Luyện tập

Đọc lại VB “Uy-lít-xơ trở về” và thực hiện những yêu cầu sau: -Xác định đề tài của văn bản?

-Xác định các phần mở- cao trào- kết thúc của cốt truyện trong

VB đó?

- Liệt kê các sự việc tiêu biểu và các chi tiết tiêu biểu đi kèm?

- Những sự việc, chi tiết tiêu biểu vừa tìm có vai trò nh thế nào trong cốt truyện?

IV/ Cñng cè – Lµm v¨n DÆn dß

Bµi tËp vÒ nhµ:

Bµi tËp 1 SGK

* Giê sau so¹n truyÖn “TÊm C¸m”.

C¸m ¬n sù cè g¾ng vµ nhiÖt t×nh cña c¸c em!