Tuần 9. Ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa

Tuần 9. Ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về...

đến dự giờ thao giảng tại

lớp 10A2!

Ca dao than th©n, yªu th ¬ng t×nh

nghÜa

1 Kh¸i niÖm.

Ca dao lµ nh÷ng “lêi th¬ tr÷ t×nh d©n gian,th êng kÕt hîp víi ©m nh¹c khi diÔn x íng, ® îc s¸ng t¸c nh»m diÔn t¶ thÕ giíi néi

t©m cña con ng êi”.

2 Đặc điểm của ca dao

a Nội dung

- Là những sáng tác trữ tình diễn tả đời

sống nội tâm của nhân dân lao động trong

các mối quan hệ: Gia đình, lứa đôi, quê h

ơng, đất n ớc và các mối quan hệ xã hội khác.

- Đó là tiếng hát than thân, và tiếng hát

tình nghĩa của ng ời dân sau luỹ tre

xanh, bên giếng n ớc, gốc đa, sân đình…

Bên cạnh đó còn có những bài ca dao hài

h ớc nói lên tâm hồn lạc quan của ng ời lao

động.

b Nghệ thuật

- Phần lớn ca dao đ ợc đặt theo thể lục bát.

- Ngôn ngữ gần với lời ăn tiếng nói hàng ngày.

- Giàu hình ảnh biểu t ợng, so sánh, ẩn dụ.

- Lối diễn đạt theo một số công thức.

3 Néi dung c¸c bµi ca dao trong SGK(ng÷ v¨n

10 tËp I)

- Bµi ca dao sè 1 vµ 2 thuéc chïm ca dao

than th©n.

- Bµi ca dao sè 3,4,5 lµ ca dao yªu th ¬ng.

- -Bµi ca dao sè 6 thuéc chïm ca dao t×nh

nghÜa

b NÐt riªng cña 2 bµi

-Nghệ thuật đối: (Câu 1 và 2) “Tấm lụa

đào”>< “Phất phơ giữa chợ”

=> Xã hội không coi trọng giá trị của ng ời phụ nữ.

* => Nỗi xót xa của ng ời phụ nữ tự ý thức

đ ợc sắc đẹp, tuổi xuân của mình nh

ng cuộc đời lại bị phụ thuộc vào ng ời khác.

- Nghệ thuật t ơng phản, đối lập:

( Ngoài đen >< Trong trắng)

=>Khẳng định: đối lập với vẻ

bề ngoài là tâm hồn trong trắng, đẹp đẽ.

*/ 2 câu đầu

(Hình thức so sánh, ẩn dụ )

=>Xót xa, tủi thân vì hình

thức xấu xí, thân phận nghèo hèn.

=> Trong sự khẳng định và tự hào

về giá trị của mình có cả nỗi

ngậm ngùi chua xót cho thân phận của ng ời con gái trong xã hội cũ vì giá trị thật của họ không đ ợc ai

biết đến.

Tiểu kết

Bài ca dao là tiếng nói xót xa, ngậm

ngùi cho thân phận bị phụ thuộc của

ng ời phụ nữ, là tiếng nói ngầm tố

cáo xã hội bất công, đồng thời khẳng

định giá trị, phẩm chất của họ.

=>Nỗi lòng xót xa, đau đớn của kẻ

bị lỡ duyên

- Nghệ thuật chơi chữ:

Chỉ ng ời ngăn cách lứa đôi (có thể

là hoàn cảnh khách quan, là xã hội, là ng

ời trong cuộc tự chia xa)

- Đại từ phiếm chỉ “ai”:

=> gợi ra sự trách móc, oán giận, nghe

day dứt.

Lòng khế chua chính là lòng ng ời đang chua xót

( vì tình yêu không thành)

*/ 2 c©u tiÕp theo:

- H×nh ¶nh Èn dô lÊy tõ thiªn nhiªn vò trô: BiÓu t îng cho sù vÜnh cöu trong t×nh yªu.

- §iÖp tõ “s¸nh víi” kÕt hîp víi tÝnh tõ

“ch»ng ch»ng”: Sù g¾n bã, thuû chung.

=> Dï lì duyªn, nh ng t×nh nghÜa con ng

êi vÉn bÒn v÷ng, thuû chung nh vò trô

vÜnh h»ng.

*/ 2 c©u cuèi: M×nh ¬i! Cã nhí ta

Tiểu kết

Bằng việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật tu từ quen thuộc trong

ca dao, tác giả dân gian đã làm

hiện lên vẻ đẹp tình nghĩa của ng

ời lao động bình dân x a: dù duyên kiếp không thành nh ng tình nghĩa

vẫn vẹn tròn mãi mãi.

Một số bài ca dao than thân và

yêu th ơng tình nghĩa.

1/ Thân em đi lấy chồng chung

Khác nào nh cái bung xung chịu

Đãi ng ời xa xứ, cặn thừa đãi anh.

4/ Thân em nh cái chổi đầu hè

Phòng khi m a gió đi về chùi chân.

Xin c¸m ¬n c¸c ThÇy C« vµ c¸c

em!