Tuần 9. Ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về...
Trang 1CA DAO
THAN THÂN, YÊU THƯƠNG, TÌNH
NGHĨA
Trang 2
- Thể loại trữ tình bằng
văn vần
- Nội dung: Diễn tả đời
sống nội tâm của con người
Trang 3• Ca dao yêu thương tình
nghĩa
• Ca dao than thân
• Ca dao hài hước
Trang 4Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai.
- lời than về thân phận của người phụ nữ
trong xã hội phong kiến
=> Cách mở đầu bằng cụm từ “Thân em như ” khiến lời than thêm xót xa, ngậm ngùi
Trang 5- So sánh:
“Thân em - “tấm lụa đào”
vẻ đẹp duyên dáng, đằm thắm của người con gái độ xuân thì.
Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai
ý thức sâu sắc về tuổi trẻ,
sắc đẹp của mình.
Trang 6- Câu miêu tả bổ sung:
“phất phơ giữa chợ biết vào tay
ai”
Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai
=> Người phụ nữ giống như món hàng bị mua bán, trao đổi ngoài chợ
=> Nỗi đau khổ vì thân phận
bị phụ thuộc, giá trị không được ai biết đến.
Trang 7Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt.
Đèn thương nhớ ai,
Mà đèn không tắt.
Mắt thương nhớ ai,
Mắt ngủ không yên.
Đêm qua em những lo phiền
Lo vì một nỗi không yên một bề …
Trang 8Bài số 4
Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt.
Đèn thương nhớ ai,
Mà đèn không tắt.
Mắt thương nhớ ai,
Mắt ngủ không yên.
Đêm qua em những lo phiền
Lo vì một nỗi không yên một
bề…
Nhân vật trữ tình trong bài
hiện tâm trạng?
Trang 9Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt.
Vì sao
“khăn” được hỏi đầu tiên
và hỏi nhiều
nhất?
- 6 dòng đầu:
+ Khăn: vật trao duyên
gần gũi thân thiết với người con gái.
+ “Khăn thương nhớ ai”
=> nhân hoá, khăn cũng mang nỗi
niềm nhớ thương.
Phát hiện những biện pháp nghệ thuật miêu tả
“khăn”?
Trang 10Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt. + Lối thơ vắt dòng, điệp từ “khăn”, điệp ngữ “khăn
thương nhớ ai”
=> Nỗi nhớ thương da diết, triền miên.
Trang 11Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt.
Chiếc khănhiện ra ở những trạng
thái nào?
+ Khăn: rơi xuống đất
vắt lên vai
=> trạng thái bồn chồn không yên
của con người trong nỗi nhớ.
chùi nước mắt
=> Nỗi nhớ lan toả vào không gian.
rơi vắt
xuống
lên
Trang 14=>Nỗi nhớ thương mãnh liệt, sâu sắc mà được bộc lộ thật kín đáo, ý nhị
Khăn thương nhớ ai,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn vắt lên vai.
Khăn thương nhớ ai,
Khăn chùi nước mắt.
Đèn thương nhớ ai,
Mà đèn không tắt.
Mắt thương nhớ ai,
Mắt ngủ không yên.
Trang 15Đêm qua em những lo phiền
Lo vì một nỗi không yên một bề
Trang 16=> Bài ca dao là tiếng nói của một trái tim yêu mãnh liệt tha thiết và
khát khao một tình yêu thuỷ chung, bền chặt.
Trang 17Muối ba năm muối đang còn mặn Gừng chín tháng gừng hãy còn cay
Đôi ta nghĩa nặng tình dày
Có xa nhau đi nữa ba vạn sáu ngàn ngày mới xa
Bài ca dao thể hiện nội dung
gì?
3.Bài 6
Trang 18Muối ba năm muối đang còn mặn Gừng chín tháng gừng hãy còn cay
Đôi ta nghĩa nặng tình dày
Có xa nhau đi nữa ba vạn sáu ngàn ngày mới xa
=> Bài ca dao diễn tả tình nghĩa
vợ chồng thủy chung của người bình dân
Trang 19Tình nghĩa vợ chồng được diễn
tả qua hình ảnh
nào?
Vì sao khi nói đến tình nghĩa của con người, ca dao lại dùng hình ảnh
muối-gừng?
Muối ba năm muối đang còn mặn Gừng chín tháng gừng hãy còn cay
Đôi ta nghĩa nặng tình dày
Có xa nhau đi nữa ba vạn sáu ngàn ngày mới xa
Trang 20- Tình nghĩa vợ chồng được diễn tả qua cặp hình ảnh “muối – gừng”.
- “Muối – gừng” vừa là gia vị trong bữa ăn hàng ngày, vừa là những vị thuốc
=> biểu tượng cho hương vị của tình người, cho nghĩa tình thủy chung son sắt.
Trang 21Phân tích cách diễn đạt độc đáo của câu
thơ cuối?
Đôi ta nghĩa nặng tình dày
Có xa nhau đi nữa ba vạn sáu ngàn ngày
mới xa
Trang 22Đôi ta nghĩa nặng tình dày
Có xa nhau đi nữa ba vạn sáu ngàn ngày
mới xa
- Cách nói có ý vị đặc sắc: ba vạn sáu ngàn ngày là một trăm năm- tức một đời người
=> Ba vạn sáu ngàn ngày mới
xa nghĩa là không bao giờ xa cách.