Tuần 12. Khái quát văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX

Các thành phần của văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX Văn học chữ Hán Văn học chữ Nôm Đặc điểm Là các sáng tác văn học bằng chữ Nôm của người Việt Khoảng từ thế kỉ thứ X Khoảng từ th

CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ!

Câu 1 : Văn Học Dân Gian là gì ?

Đặc trưng cơ bản của Văn Học Dân Gian ?

Câu 2 : Nội dung và nghệ thuật của Ca Dao ?

Kiểm Tra Bài Cũ

Câu 1 Khái niệm VHDG

Văn học dân gian là các tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng, sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể nhằm mục đích phục vụ trực tiếp các sinh hoạt khác nhau trong đời sống cộng đồng

* Đặc trưng cơ bản của VHDG

- Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng (tính truyền miệng)

- Văn học dân gian là sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể (tính tập thể)

=> Văn học dân gian gắn liền với đời sống sinh hoạt của người lao động

Câu 2 Nội dung ca dao

Ca dao diễn tả đời sống nội tâm của con người, những tư tưởng tình cảm của nhân dân trong quan hệ lứa đôi tình yêu gia đình quê hương đất nước… Là những tác phẩm thơ trữ tình dân gian thường được kết hợp với âm nhạc khi diễn xướng

Tiết 32

KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM

TỪ THẾ KỈ X ĐẾN HẾT THẾ KỈ XIX

Những đặc điểm lớn

về nội dung

Những đặc điểm lớn về nghệ thuật

VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ TK X ĐẾN HẾT TK XIX

I Các thành phần của văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX

Văn học chữ Hán Văn học chữ Nôm Đặc điểm

Là các sáng tác văn học bằng chữ Nôm của người Việt

Khoảng từ thế kỉ thứ X Khoảng từ thế kỉ thứ XIII

Chủ yếu tiếp thu từ Trung Quốc:

Chiếu, biểu, hịch, cáo, thơ Đường luật, tiểu thuyết chương hồi…

Chủ yếu là thơ Phần lớn là thể loại văn học dân tộc: Lục bát, song thất lục bát, ngâm khúc, hát nói

Phong phú về thể loại

Chiếm vị trí chính thống được các triều đại phong kiến coi trọng

Có vị trí đặc biệt trong nền văn học dân tộc thể hện sức sống của ngôn ngữ và văn hoá Việt

 Chiếu dời đô

“ Bình Ngô đại cáo”

 Truyền kỳ mạn lục

Một số sáng tác chữ Hán

Hồng Đức quốc âm thi tập Thiên Nam ngữ lục

Quốc âm thi tập

Một số sáng tác chữ Nôm

Giai đoạn 1 : Từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIV.

Giai đoạn 3: Từ thế kỉ XVIII đến nửa đầu thế kỉ XIX.

Giai đoạn 2 : Từ thế kỉ XV đến hết thế kỉ XVII.

Giai đoạn 4 : Nửa cuối thế kỷ XIX.

II.Các giai đoạn phát triển của văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX

Thảo luận nhóm

Hoàn cảnh lịch sử Phương diện nội dung Phương diện nghệ thuật Tác giả tiêu biểu

- Nội dung yêu nước với âm hưởng hào hùng

Thể hiện hào khí Đông A

- Văn học chữ Hán có những thành tựu lớn ở thể văn chính luận, thơ phú

- Văn học chữ Nôm đặt những viên gạch đầu tiên.

- Lý Công Uẩn (Chiếu dời đô ) - Trần Quốc Tuấn (Hịch

tướng sĩ) - Trần Quang Khải (Phò giá về kinh ) - Phạm

Ngũ Lão (Thuật hoài)….

1 Giai đoạn từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIV

- Dân tộc giành được quyền độc lập, tự chủ.

- Lập nhiều kì tích trong kháng chiến chống ngoại xâm.

- Chế độ phong kiến phát triển.

II.Các giai đoạn phát triển của văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX

Chiếu dời đô – Lý Công Uẩn

“… Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa Chỉ căm tức rằng chưa xả thịt lột da, nuốt gan, uống máu quân thù, dẫu trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng cam lòng…”

(Hịch tướng sĩ – Trần Quốc

Tuấn)

2 Giai đoạn từ thế kỉ XV đến hết thế kỉ XVII

II.Các giai đoạn phát triển của văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX

- Cuộc kháng chiến chống Minh thắng lợi.

- Chế độ phong kiến sau khi đạt đỉnh cao cực thịnh c ó

những biểu hiện khủng hoảng.

- Nội dung yêu nước mang âm hưởng ngợi ca

- Nội dung phê phán hiện thực xã hội phong kiến.

- VH chữ Hán phát triển với nhiều thể loại phong phú.

- Văn học chữ Nôm: Việt hoá thể loại tiếp thu từ Trung Quốc, sáng tạo những thể loại văn học dân tộc

- Nguyễn Trãi (Đại cáo Bình Ngô, Quốc âm thi tập)

- Nguyễn Bỉnh Khiêm (Bạch vân Quốc ngữ thi).

- Nguyễn Dữ (Truyền kì mạn lục),…

Đại cáo Bình Ngô

“ …Thu ăn măng trúc, đông ăn giá, Xuân tắm hồ, sen hạ tắm ao.

Rượu đến cội cây ta sẽ uống, Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.”

(Nhàn – Nguyễn Bỉnh Khiêm)

Nguyễn Trãi

3 Giai đoạn từ thế kỉ XVIII đến nửa đầu thế kỉ XIX

II.Các giai đoạn phát triển của văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX

- Nội chiến phong kiến và phong trào nông dân khởi nghĩa

- Chế độ phong kiến từ khủng hoảng đến suy thoái

- Sự xuất hiện của trào lưu nhân đạo chủ nghĩa: đòi quyền sống cho con người, đề cao ý thức cá nhân

- Văn hoc phát triển mạnh cả về văn xuôi và văn vần, cả văn học chữ Hán và chữ Nôm.

- Văn học chữ Hán và chữ Nôm có những đỉnh cao

- Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan,

Đặng Trần Côn, Lê Hữu Trác, Nguyễn Công Trứ, Cao

Bá Quát….

Truyện Kiều – Nguyễn Du

“Hồ Xuân Hương – Bà chúa thơ Nôm” Đại thi hào Nguyễn Du

4 Giai đoạn nửa cuối thế kỉ XIX

II.Các giai đoạn phát triển của văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX

- Chế độ phong kiến suy tàn - Thực dân Pháp xâm lược.

- Văn hóa phương Tây du nhập - Xã hội Việt Nam chuyển dần sang XH thực dân nửa phong kiến

- Văn học yêu nước mang âm hưởng bi tráng.

- Văn học trào phúng trước hiện thực đất nước

- Xuất hiện văn học chữ quốc ngữ nhưng chủ yếu vẫn là văn học chữ Hán, chữ Nôm.

- Chủ yếu vẫn theo thể loại và thi pháp truyền thống Tuy nhiên đã có những đổi mới theo hướng hiện đại hoá.

Tiên)

- Nguyễn Khuyến, Tú Xương (Thơ trữ tình, trào phúng)

…

Nguyễn Đình Chiểu – Lá cờ đầu của nền văn học yêu nước chống Pháp

“…Thà thác mà nặng câu địch khái theo về tổ phụ cũng vinh: hơn còn

mà chịu chữ đầu Tây, ở với man di rất khổ…

…Thác mà trả nước non rồi nợ, danh thơm đồn sáu tỉnh chúng đều khen, thác mà ưng đình miếu để thờ, tiếng ngay trải muôn đời ai cũng mộ…”

(Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc)

Nguyễn Khuyến Trần Tế Xương

Hai nhà thơ trữ tình, trào phúng xuất sắc

Văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX

Các thành phần cấu tạo Các giai đoạn phát triển

GĐ từ thế kỉ

XV đến hết thế

kỉ XVII

GĐ từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIV

GĐ từ thế kỉ VIII đến nửa đầu thế

kỉ XIX

Giai đoạn cuối thế kỉ XIX

Câu 2 “Hào khí Đông A” là nội dung cơ bản của văn học giai đoạn:

Chọn đáp án đúng nhất

Câu 1 Văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX còn được gọi là:

a Văn học hiện đại.

b Văn học cổ đại

c Văn học trung đại

d Văn học cận đại

a Giai đoạn 1 (TK X đến TK XIV).

b Giai đoạn 2 (TK XV đến TK XVII).

c Giai đoạn 3 (TK XVIII đến nửa đầu TK XIX)

d Giai đoạn 4 (nửa cuối TK XIX)

Câu 3: Ghép cột A và C với cột B cho phù hợp.

ngợi ca sang phê phán hiện

1 Giai đoạn từ thế kỉ X đến thế kỉ XIV

a Văn học yêu nước mang

âm hưởng bi tráng

b Sự xuất hiện trào lưu

nhân đạo chủ nghĩa

c Nội dung yêu nước với

âm hưởng hào hùng

A Nguyễn Du